Gastronomi ve Mutfak Sanatları Öğrencilerinde Kariyer Planlama Süreçleri ve Kariyer Yönetimi Tutumları Üzerine Bir Araştırma

Öz

Kariyer planlama, bireyin mesleki hedeflerini belirlemesi, bu hedeflere ulaşmak için gerekli bilgi, beceri ve deneyimleri sistematik biçimde yapılandırması sürecini ifade etmektedir. Bu süreç; öz farkındalık, fırsat analizi ve uzun vadeli hedef belirleme gibi unsurları içermekte ve bireyin kariyer yolculuğunu bilinçli tercihler doğrultusunda şekillendirmesine olanak sağlamaktadır. Kariyer yönetimi ise planlanan hedeflere ulaşma sürecinde bireyin kendi kariyer gelişimini aktif biçimde yönlendirmesi, değişen iş piyasası koşullarına uyum sağlaması ve profesyonel kimliğini sürdürülebilir şekilde inşa etmesi olarak tanımlanmaktadır. Özellikle yükseköğretim düzeyindeki öğrenciler açısından kariyer planlama ve kariyer yönetimi tutumları; mesleki uyum, kariyer başarısı ve uzun vadeli mesleki doyum üzerinde belirleyici rol oynamaktadır. Bu bağlamda, kariyer planlama süreci ile öz-yönelimli kariyer yönetimi yaklaşımları, bireyin değişken ve rekabetçi çalışma yaşamında proaktif ve uyumlu bir kariyer gelişimi sergilemesini mümkün kılmaktadır. Bu kapsamda bu çalışma gastronomi öğrencilerinin kariyer planlama ve kariyer yönetimi tutumlarını incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma yöntemi olarak nitel araştırma yöntemi tercih edilmiş ve görüşme tekniği kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde içerik analizi gerçekleştirilmiş, gerçekleştirilen analizler ile gastronomi öğrencilerinin kariyer planlama ve kariyer yönetimi ne yönelik tutumları açıklanmaya çalışılmıştır. Araştırma sonucunda gastronomi öğrencilerinin kariyer planlama sürecini başarılı olmak için bir yol olarak algıladığı, kariyer yönetiminde ise işlerinde yükselme olanaklarını dikkate aldıkları tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Kariyer planlama
• kariyer yönetimi
• gastronomi

AN EMPIRICAL STUDY OF CAREER PLANNING PROCESSES AND CAREER MANAGEMENT ATTITUDES AMONG GASTRONOMY AND CULINARY ARTS STUDENTS

Öz

Career planning refers to the process by which individuals identify their professional goals and systematically organize the knowledge, skills, and experiences necessary to achieve them. Career management, in turn, involves actively directing one’s career development, adapting to changing labor market conditions, and constructing a sustainable professional identity. Particularly in higher education, students’ attitudes toward career planning and career management play a significant role in professional adaptation, career success, and long-term job satisfaction. This study aims to examine the career planning processes and career management attitudes of gastronomy students. A qualitative research design was adopted, and data were collected through semi-structured interviews. The collected data were analyzed using content analysis to identify recurring themes and patterns related to students’ career perceptions and attitudes. The findings reveal that gastronomy students perceive career planning primarily as a structured pathway to professional success. In terms of career management, participants emphasize opportunities for career advancement and upward mobility as central considerations in their professional development. The results suggest that proactive career planning and self-directed career management approaches contribute to shaping adaptive and goal-oriented career trajectories among gastronomy students. These findings provide insights for higher education institutions and industry stakeholders in supporting students’ career development processes within competitive and dynamic labor markets

Anahtar Kelimeler

• Career planning
• Career management
• Gastronomy.

Kaynakça

1. Akkermans, J., Seibert, S. E., & Mol, S. T. (2018). Tales of the unexpected: Integrating career shocks in the "contemporary careers literature. SA Journal of Industrial Psychology, 44, 1–10.
2. Akosa, F., Huang, S. S., Abadi, H. A., & Wen, J. (2025). Career research in hospitality and tourism: an integrated framework and pathways for empirical validation. Journal of Hospitality and Tourism Management, 63, 259-274.
3. Arthur, M. B., & Rousseau, D. M. (1996). The boundaryless career: A new employment principle for a new organizational era. Oxford University Press.
4. Barutçugil, İ. (2004). Stratejik insan kaynakları yönetimi. Kariyer Yayıncılık.
5. Baum, T., Kralj, A., Robinson, R. N. S., & Solnet, D. J. (2020). Tourism workforce research: A review, taxonomy and agenda. Annals of Tourism Research, 82, 102823. https://doi.org/10.1016/j.annals.2020.102823.
6. Bulgur, N. E., & Bal, Y. (2020). A Tipi ve B Tipi Kişilik Yapılarının Kariyer Planlama Süreci Üzerine Etkileri. Sosyal Araştırmalar Dergisi, 7(47), 582–595.
7. Cheung, S. Y. & Woo, L. (2021). Age stereotypes and the job suitability of older workers from hotel managers’ perspectives. International Journal of Hospitality Management, 95, 102932.
8. De Vos, A., & Van der Heijden, B. I. J. M. (2017). Current thinking on contemporary careers: The key roles of sustainable HRM and sustainability of careers. Current Opinion in Environmental Sustainability, 28, 41–50.

9. De Vos, A., Van der Heijden, B. I. J. M., & Akkermans, J. (2020). Sustainable careers: Towards a conceptual model. Journal of Vocational Behavior, 117, 103196. https://doi.org/10.1016/j.jvb.2018.06.011
10. Erdoğmuş, N. (2003). Kariyer planlama kavramı ve uygulamaları [Career planning concept and practices]. Akademik Yayınlar.
11. Eren, Ş. ve Kaya, S. (2020). Üniversite Öğrencilerinin kariyer planlaması: Büro yönetimi ve yönetici asistanlığı öğrencileri örneği. Middle Black Sea Journal of Communication Studies, 5 (2), 96-107.
12. Fasone, V., Pedrini, G. & Scuderi, R. (2024). The search for training and skill improvement of seasonal workers in tourism. Employee Relations: The International Journal, 46 (2), 340-365.
13. Greenhaus, J. H., Callanan, G. A., & Godshalk, V. M. (2019). Career management (5th ed.). Routledge.
14. Hall, D. T. (2004). The protean career: A quarter-century journey. Journal of Vocational Behavior, 65(1), 1–13. https://doi.org/10.1016/j.jvb.2003.10.006
15. Hirschi, A. (2021). Career adaptability, career resilience, and employability: A review and future research agenda. Career Development International, 26(1), 3–20. DOI: 10.1007/s10775-025-09739-1
16. Jackson, D., & Tomlinson, M. (2020). Investigating the relationship between career planning, proactivity and employability perceptions among higher education students. Journal of Education and Work, 33(7–8), 1–15.
17. Karakaş, Z. (2015). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Manevi Temelli Sosyal Hizmet Araştırmaları Dergisi, 1 (1), 62-80.
18. Kanten, P. (2014). Kariyer uyum yeteneklerinin kariyer başarısı üzerindeki etkisinde kariyer tatmininin aracılık rolü. Süleyman Demirel Üniversitesi İİBF Dergisi, 19(3), 191–211.
19. Keskin, H., & Kızıl, C. (2023). Gastronomi öğrencilerinin kariyer planlamalarına yönelik algıları üzerine bir araştırma. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 11(2), 945–960.
20. Kuzgun, Y. (2009). Meslek gelişimi ve danışmanlığı. Nobel Yayın Dağıtım.
21. Martoyo. (1992). Career planning and development in organizations. Humanities, Management and Science Proceedings.
22. Michael, N. & Fotiadis, A. (2022). Employee turnover: The hotel industry perspective. Journal of Tourism. Heritage & Services Marketing, 8 (1), 38-47.
23. Öztemel, K., & Yıldız-Akyol, E. (2019). The predictive role of happiness, social support, and future time orientation in career adaptability. Journal of Career Development, 46(5), 1–14. https://doi.org/10.1177/0894845319841040
24. Rodrigues, R., Guest, D., Oliveira, T., & Alfes, K. (2020). Who benefits from independent careers? Employees, organizations, or both? Career Development International, 25(2), 1–18.
25. Rudolph, C. W., Lavigne, K. N., Katz, I. M., & Zacher, H. (2017). Linking dimensions of career adaptability to adaptation results: A meta-analysis. Journal of Vocational Behavior, 102, 151–173. https://doi.org/10.1016/j.jvb.2017.06.003
26. Satır, S., Topdemir, T. A., & Doğan, A. (2025). Kariyer öz yeterliliğinde staj ve kariyer planlama dersinin rolü. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi, 8(4), 934–953.
27. Satır, A., Topdemir, M., & Doğan, S. (2025). Üniversite öğrencilerinde kariyer planlama, staj deneyimi ve kariyer öz yeterliliği ilişkisi. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 15(1), 44–58. https://doi.org/10.33712/mana.1722578.
28. Savickas, M. L., & Porfeli, E. J. (2012). Career adapt-abilities scale: Construction, reliability, and measurement equivalence. Journal of Vocational Behavior, 80(3), 661–673.
29. Savickas, M. L. (2013). Career construction theory and practice. In S. D. Brown & R. W. Lent (Eds.), Career development and counseling (2nd ed., pp. 147–183). Wiley.
30. Savickas, M. L., & Porfeli, E. J. (2012). Career adapt-abilities scale: Construction, reliability, and measurement equivalence across 13 countries. Journal of Vocational Behavior, 80(3), 661–673.
31. Schein, H. E. (2007). Career anchors revisited: Implications for career development in the 21st century. NHRD Network Journal, 1 (4), 27-33.
32. Vinh, N. Q., Hien, L. M. ve Do, Q. H. (2022). The relationship between transformation leadership, job satisfaction and employee motivation in the tourism industry. Administrative Sciences, 12 (4), 161.
33. Wang, Y. (2025). Research on career planning education for college students. Journal of Contemporary Educational Research.
34. Wang, L. (2025). Career planning and employability among hospitality students in dynamic labour markets. International Journal of Hospitality Management, 118, 103456.
35. Yordudom, T., Boonkaew, S., Imjai, N., Moghadas, S., Khuadthong, B., & Aujirapongpan, S. (2025). Developing career intention of Gen Z hospitality students: The roles and matters of experiential learning, problem-solving skills, positive thinking skills and adaptability skills. Journal of Hospitality, Leisure, Sport & Tourism Education, 37, 100560