Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Dergisi (sobbiad)

1. Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Dergisi’ne makale göndermeden önce aşağıdaki yazım ve gönderim kurallarını dikkatlice okuyunuz. 
2. Bu kurallara uymayan makaleler değerlendirmeye alınmaz. Dergimize yazı gönderimi yalnızca DergiPark sistemi üzerinden yapılır. 
3. Yazarların sisteme üye olmaları zorunludur. E-posta veya diğer yollarla gönderilen çalışmalar değerlendirmeye alınmaz. 
4. Başvuru, değerlendirme, hakemlik ve yayımlama süreçlerinin tamamı elektronik ortamda DergiPark üzerinden yürütülür.

1. Başvuru Belgeleri

Yazarlar, başvuru sırasında aşağıdaki belgeleri eksiksiz olarak sisteme yüklemekle yükümlüdür.

1. Kapak Sayfası 📝 1_kapak_sayfası.docx  : Tüm yazarların kimlik ve iletişim bilgilerini, yazar sıralamasını, katkı oranlarını ve telif hakkı beyanını içermelidir. Form, tüm yazarlar tarafından imzalanmış olmalıdır.
2. Telif Hakkı Anlaşması Formu 📝 2_telif_hakkı_anlaşması_formu.doc : Çalışmanın özgünlüğü, fikrî mülkiyet hakları, etik ilkelere uygunluğu ve yayımlanmasına ilişkin beyanları içermelidir. Form, tüm yazarlar tarafından imzalanmış olmalıdır. Bu belgeyi içermeyen başvurular değerlendirmeye alınmaz.
3. Etik Beyan Formu 📝 3_etik_beyan_formu.docx : Etik ilkelere uygunluk, etik kurul onayı (gerektiğinde) ve gerekli yasal izinlere ilişkin beyanları içermelidir. Form, sorumlu yazar tarafından imzalanmış olmalıdır.
4. Makale Tam Metni 📝 4_makale şablonu.docx : Dergi şablonuna uygun olarak Word formatında hazırlanmalıdır. Kör hakemlik ilkesi gereği dosyada yazar(lar)ı tanıtacak herhangi bir bilgi bulunmamalıdır.
5. Ek Dosyalar (Varsa) :Veri seti, ek tablo, ek şekil, görsel veya çalışmayı destekleyen diğer belgeler yüklenebilir.
6. Etik Kurul İzin Belgesi (Varsa) : İnsan katılımcılarla yürütülen ve etik kurul onayı gerektiren araştırmalar için resmî etik kurul izin belgesi sisteme yüklenmelidir.

2. Makale Değerlendirme Süreci

1. Gönderilen makaleler aşağıdaki aşamalardan geçirilir:
2. Ön Kontrol: Şablon, dil uygunluğu, atıf sitiline uygunluk, kaynakça kontrolü, YZ Kontrolü, iThenticate ile otomatik tarama
3. Alan Editörü İncelemesi: Kapsam uygunluğu ve bilimsel yeterlilik değerlendirmesi
4. Hakem Değerlendirmesi: Çift kör hakemlik; en az 2, gerekirse 3 hakem
5. Yazım Editörü Kontrolü: Proofreading – Editing aşaması
6. Benzerlik Raporu (Tekrar): Kabul öncesi son tarama
7. Yayın Süreci: Planlama, DOI atama, dizgi, yayımlama
8. Ön kontrol aşamasında iki defa incelendiği hâlde gerekli koşulları sağlayamayan çalışma yazara iade edilir ve aynı yayın döneminde tekrar işleme alınmaz.
9. Dergilerdeki makale işleme süreçlerinin yoğunluğuna bağlı olarak yazarlar, çalışmalarının takip eden ilk sayıda yayımlanması talebinde bulunmamalıdır.

3. Sorumlu Yazar

1. Çok yazarlı çalışmalarda sorumlu yazarlık veya benzeri statüler Kapak Sayfasında açıkça belirtilmelidir.
2. Sorumlu yazar; gönderimden yayına kadar dergiyle tüm yazışmaları yürütür, revizyon süreçlerini yönetir ve tüm ortak yazarlara bilgi verir. 
3. Sorumlu yazarın e-posta adresi yayımlanmış makalede okuyuculara görünür olabilir.

4. Etik Kurul Onayı

1. Dergiye gönderilecek tüm çalışmalarda araştırma ve yayın etiğine uyulması zorunludur.

2. Etik kurul izni gerektiren çalışmalar:

   ▸ Anket, ölçek, görüşme, gözlem vb. veri toplama içeren araştırmalar.

   ▸ İnsan veya hayvan deneyleri içeren çalışmalar.

   ▸ Hassas/kişisel veri içeren retrospektif araştırmalar.

3. Etik kurul onayı gerektiren araştırmalarda etik kurul onayının veri toplama/uygulama sürecinden önce alınmış olması zorunludur. Aksi durumda başvuru ön inceleme aşamasında reddedilir.
4. Etik kurul izni gerekmeyen çalışmalar için de Kapak sayfasında bu durum belirtilmelidir.

5. Yazım ve İmla

1. Yazılar Türk Dil Kurumu yazım kılavuzuna (Türkçe için) ya da güncel sözlük ve gramer kurallarına (İngilizce için) uygun hazırlanmalıdır.
2. İlgili editör gerekli imla düzeltmelerini yapabilir. Yabancı dildeki özet, yabancı dil editörü tarafından gerekli görüldüğünde düzeltilebilir.

6. Telif Hakkı ve Lisans

1. Yazarlar, yayımlanan çalışmalarının telif hakkına sahiptir.
2. Makalelerde ifade edilen görüşlerden sobbiad sorumlu değildir. Makalelerin tüm yasal sorumluluğu yazarlarına aittir.

3. Yayımlanan makaleler Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) lisansı kapsamında açık erişimle sunulmaktadır.

    

7. Üretken Yapay Zekâ (AI) Kullanımı

1. Yazarlar, çalışmalarının herhangi bir bölümünde (metin yazımı/çeviri, veri analizi, görsel üretimi, kod vb.) AI aracı kullandıysa beyan etmekle yükümlüdür.
2. AI araçları yazar olarak gösterilemez. İçeriğin bilimsel doğruluğundan, bütünlüğünden ve kaynakçada beyan edilen tüm kaynakların yazarlar tarafından görüldüğünden her koşulda yazarlar sorumludur.

3. Gerekli durumlarda beyan içeriği detaylandırılmalıdır:

   ▸ Kullanılan aracın adı ve sağlayıcısı/üreticisi.

   ▸ Kullanım tarihleri ve amacı (hangi bölümde, ne için kullanıldığı).

4. Yazardan talep edilmesi halinde yeterli beyan yapılmaması; makale değerlendirme sürecinin sonlandırılmasına, kabul kararının geri alınmasına veya yayımlanmış bir makale için düzeltme/geri çekme süreçlerine yol açabilir.
5. Yazarlar, yapay zekâ (AI) araçlarının kullanılmadığı durumlarda da buna ilişkin beyan sunmakla yükümlüdür.

8. Geri Çekme Prosedürü

1. DergiPark süreç yönetimi kapsamında yazarlar, doi numarası alınmış, kabul listesine eklenmiş veya bir sayıya atanmış makaleler hariç olmak üzere her aşamada geri çekme talebinde bulunabilir.
2. Geri çekme işlemi öncesinde ilgili notun okunması ve gerekçenin zorunlu olarak yazılması gerekmektedir.
3. Geçerli bir gerekçe olmaksızın geri çekme önerilmemektedir. DergiPark, yazar bazında geri çekme istatistiğini tutabilir; bu veriler sonraki gönderimlerde editöre görünebilir.

9. Makalenin Hazırlanması

1. Makaleler word formatında makale şablonuna uygun şekilde hazırlanmalıdır. 

2. Metin içinde yapılan tüm göndermeler APA 7 kurallarına uygun olarak yazar-tarih sistemiyle gösterilmelidir. 

3. Metin içinde atıf yapılan tüm kaynaklar kaynakçada yer almalı; kaynakçada yer alan tüm kaynaklara da metin içerisinde en az bir kez atıf yapılmış olmalıdır. 

4. 40 kelimeye kadar olan doğrudan alıntılar metin içerisinde çift tırnak içerisinde verilmelidir. 40 kelimeyi aşan doğrudan alıntılar tırnak işareti kullanılmadan, satır başından ve sonundan (sağdan ve soldan) 1,25 cm girinti verilerek blok alıntı şeklinde yazılmalıdır. Blok alıntılarda yazı boyutu 9 punto ve satır aralığı 1 tam aralık olmalıdır. 

5. Doğrudan alıntılarda sayfa numarası belirtilmesi zorunludur. Örnek: (Doğan, 2018, s. 36). Dolaylı alıntılarda (parafrazlarda) sayfa numarası verilmesi zorunlu olmamakla birlikte, gerekli görüldüğünde sayfa numarası eklenebilir. 

6. Dipnot kullanımından mümkün olduğunca kaçınılmalı; dipnotlar yalnızca açıklama amacıyla kullanılmalıdır. Kaynak gösterimi dipnotla değil, metin içi atıf sistemiyle yapılmalıdır.

10. Göndermeler

1. Tek yazarlı çalışmalarda açıkça (Soyadı, Yıl, s. sayfa no) kullanılmalıdır. Örnek: (Demir, 2018, s. 36).
2. İki yazarlı yayınlarda her iki yazarın soyadı da belirtilmelidir. Örnek: (Kayıkçı ve Yıldırım, 2022, s. 45).
3. Üç ve daha fazla yazarlı yayınlarda yalnızca ilk yazarın soyadı yazılmalı ve ardından “vd.” kısaltması kullanılmalıdır. Örnek: (Yazıcı vd., 2024, s. 67).
4. Metin içinde gönderme yapılan yazarın adı cümle içerisinde geçiyorsa yalnızca tarih ve sayfa bilgisi parantez içinde verilmelidir. Örnek: Yılmaz’ın (1986, s. 132-134) yayımcılığın temel motivasyonlarını incelediği çalışmasında…
5. Aynı soyadına sahip farklı yazarların aynı yıl yayımlanan eserlerine yapılan atıflarda, yazar adının baş harfi soyadından önce yazılarak ayırt etme yapılmalıdır. Örnek: (A. Demir, 2021) ve (M. Demir, 2021).
6. Aynı yazarın aynı yıl yayımlanmış birden fazla eserine yapılan atıflarda eserler yıl bilgisinden sonra gelen harflerle ayırt edilmelidir. Örnek: (Kaya, 2021a, s. 15), (Kaya, 2021b, s. 48).
7. Aynı parantez içerisinde birden fazla kaynağa atıf yapılacaksa kaynaklar yazar soyadına göre alfabetik olarak sıralanmalı ve noktalı virgülle ayrılmalıdır. Örnek: (Aktaş, 2019; Demir, 2017; Yılmaz, 2022).
8. APA 7 sisteminde “a.g.e.”, “a.g.m.”, “ibid.”, “op. cit.” ve benzeri kısaltmalar kullanılmaz. Aynı kaynağa yapılan her atıfta yazar-tarih sistemi esas alınır.
9. Kurumsal yazarlı eserlerde kurum adı yazar olarak kullanılmalıdır. Örnek: (Türkiye İstatistik Kurumu [TÜİK], 2024). Sonraki atıflarda kısaltma kullanılabilir: (TÜİK, 2024).

11. Kaynakça Düzeni

1. Kaynakça, yeni bir sayfadan başlatılmamalı, sonuç bölümünden sonra bir satır boşluk bırakılarak kaynakçaya yer verilmelidir. 
2. Bu bölüm 9 punto ile yazılmalı, referanslar A’dan Z’ye alfabetik sırada düzenlenmelidir. 
3. Referansların gösteriminde madde işareti kullanılmasından ve bağlantıların sonuna nokta konulmasından kaçınılmalıdır. 
4. Makalelerde doi veya izlik linkleri mutlaka verilmeli bunlar yoksa indirilebilir en kısa link verilmelidir. Bağlantılardaki köprü kaldırılmalıdır. 
5. Kaynakça gösteriminde asılı girinti kullanılmalı, değer 1,25 cm olmalıdır. Aralık değeri, önce (before) 0 nk, sonra (after) değeri 6 nk ve “tek” satır aralığı seçilmelidir. 
6. Kaynakçada “kitaplar, makaleler, tezler, vb.” alt başlıklar kullanılmamalıdır.
7. Kaynakça sola yaslı şekilde ayarlanmalıdır.
8. Kaynakçanın düzenli ve standartlara uygun hazırlanması ön kontrol aşamasında önem taşımaktadır. Bu nedenle Zotero, EndNote ve benzeri referans yönetim yazılımlarının kullanılması önerilmektedir.

12. Genel İlkeler-Araştırma ve Yayın Etiği

1. Dergiye gönderilen makaleler, Araştırma ve Yayın Etiğine uygun olmalıdır. Dergimiz, COPE (Committee on Publication Ethics)’un editör, hakem ve yazarlar için belirlediği uluslararası standartları dikkate almaktadır.
2. Makale sisteme yüklendikten sonra, değerlendirme ve yayın sürecinin hiçbir aşamasında yazar sıralaması değiştirilemez, yeni yazar eklenemez veya mevcut bir yazar çıkarılamaz. Tüm yazar bilgileri, ilk gönderim aşamasında kesinleştirilmelidir.
3. Dergiye gönderilecek çalışmalarda yazarlar arasında en az bir kişinin doktora derecesine (Dr.) veya daha üst bir akademik unvana sahip olması gerekmektedir.
4. Bir sayıda aynı yazar veya yazar grubuna ait birden fazla çalışma yayımlanamaz. Ayrıca aynı yazar(lar), art arda yayımlanan iki sayıda çalışma yayımlayamaz.
5. Lisansüstü tezlerden (yüksek lisans veya doktora) üretilen çalışmalarda, birinci yazar mutlaka tezin sahibi, ikinci yazar ise tez danışmanı olmalıdır. Başvuru esnasında makalenin tezden üretildiği yüklenmesi gereken kapak sayfasında açıkça belirtilmelidir.
6. Etik kurul izni gerektiren çalışmalarda (anket, mülakat, odak grup vb. insan öğesi içeren araştırmalar), resmi izin belgesinin başvuru esnasında sisteme yüklenmesi zorunludur.
7. Makalenin yayıma hak kazanması halinde ayrıca izin belgesine ait bilgiler (Kurul adı, tarih, sayı/karar numarası), makalenin “Yöntem” bölümünde ve makale sonuna eklenecek “Beyan” kısmında açıkça belirtilmelidir.
8. Yazılar sadece Calibri (.doc veya .docx) formatında kabul edilir.
9. Çalışmaların sayfa yapısı, yazı boyutları, başlıklandırmaları ve paragraf düzeni gibi tüm biçimsel özellikleri, dergimiz tarafından sunulan makale şablonu ile tam uyumlu olmalıdır. Yazarlarımızın çalışmalarını doğrudan bu şablon dosyasının üzerinde hazırlamaları önemle rica olunur. Şablona göre düzenlenmeyen çalışmalar değerlendirmeye alınmaz.
10. Yazıların etik kurallara uygunluğundan yazarlar sorumludur.  SOBBİAD’ın yayın etiği ve intihal politikası gereğince dergiye gönderilen tüm çalışmalar, ön inceleme aşamasında teknik ekip tarafından iThenticate benzerlik tarama programı aracılığıyla kontrol edilmektedir. Benzerlik oranı üst sınırı %15 olarak belirlenmiş olup bu oranı aşan çalışmalar, hakem değerlendirme sürecine alınmaksızın reddedilmektedir.
11. Dergimize gönderilen çalışmaların daha önce başka bir yerde yayımlanmamış veya eş zamanlı olarak başka bir derginin değerlendirme sürecinde bulunmaması gerekir. Kongre, sempozyum veya çalıştaylarda sunulmuş sözlü bildiriler; etkinliğin tarihi ve yeri yüklenemsi gereken Kapak sayfasında açıkça belirtilmek şartıyla, Yayın Kurulu’nun onayıyla değerlendirmeye alınabilir. Bu konudaki her türlü hukuki ve etik sorumluluk yazarlara aittir.
12. Uluslararası görünürlük gereği, İngilizce dışındaki dillerde yazılan makaleler için 750 - 1000 kelime arasında İngilizce genişletilmiş özet (Extended Abstract) eklenmesi zorunludur. Bu metin çalışmanın en sonunda (Kaynakça’dan ve varsa eklerden sonra) yer almalıdır.
13. Dergiye değerlendirilmek üzere çalışma gönderen yazarlar, sobbiad’ın yayın ilkeleri ve etik kurallarını kabul etmiş sayılırlar. Bu ilke ve kurallara uygun olmayan çalışmaların her türlü mali ve hukuki sorumluluğu yazar veya yazarlara aittir.
14. Yayın sürecinin herhangi bir aşamasında derginin işleyişine, yayın politikalarına veya etik ilkelere aykırı hareket ettiği tespit edilen çalışmalar, bulunduğu aşamaya bakılmaksızın değerlendirme sürecinden çıkarılır ve yazarlarına iade edilir.
15. Dergi yönetimi ve ilgili kurullar, belirlenen kural ve ilkelere uygun olmayan çalışmaları değerlendirme sürecinde veya yayımlanma sonrasında reddetme ve yayından kaldırma hakkını saklı tutar.
16. Dergiye gönderilen çalışmalar, ön değerlendirme aşamasında editörler ve yayın kurulu tarafından; derginin amaç ve kapsamına uygunluk, yayın politikaları, yazım kuralları, bilimsel yöntem, alana özgün katkı ve akademik anlatım açısından incelenmektedir. Ön değerlendirme ölçütlerini karşılayan çalışmalar, değerlendirilmek üzere alanında uzman en az iki hakeme gönderilmektedir. Bu aşamada yayım için aranan ölçütleri taşımadığı değerlednirilen çalışmalar hakemleme sürecine alınmadan yazarına iade edilir.
17. Hakemlerden birbirine zıt görüşlerin gelmesi durumunda üçüncü bir hakemin değerlendirmesine başvurulabilmektedir. Ayrıca editör veya alan editörü, hakem raporlarının yetersiz görülmesi hâlinde çalışmayı ek bir hakeme gönderebilmektedir. Değerlendirme sürecinde hakem ve yazar kimlikleri, çift taraflı kör hakemlik ilkesi gereğince gizli tutulmaktadır.
18. Makale; çalışmanın amacını, kapsamını, literatürdeki yaklaşımları ve yöntemi ele alan bir “Giriş” bölümü ile başlamalı; elde edilen bulguların değerlendirildiği bir “Sonuç” bölümü ile bitirilmelidir.
19. Makale başlığı en fazla 15 kelimeden oluşmalı, çalışmanın kapsamını tam olarak yansıtmalı ve makale içeriği ile tam uyumlu olmalıdır.
20. Makalede kullanılan alt başlıklar, içeriğin mantıksal hiyerarşisini yansıtmalı; sunulan bilgilerle uyumlu, kısa ve anlaşılır olmalıdır.
21. Makaleler; notlar, tablolar, şekiller, grafikler ve kaynakça dâhil tüm metin 6.000 kelimeden az, 10.000 kelimeden fazla olmamalıdır.
22. Kitap Değerlendirmeleri 1.500 - 2.000 kelime aralığında olmalıdır. Kitap tanıtım yazılarında inceleme için seçilen kitabın alana katkı sağlayan bir eser olması ve son beş yıl içinde yayımlanmış olması zorunludur.
23. Gönderilen çalışmalar, 150-175 kelimeden oluşan yapılandırılmış öz içermelidir. Hem Türkçe hem de İngilizce (Abstract) dillerinde, makale şablonunda belirtildiği şekilde sunulması zorunlu olan bu öz metni; sırasıyla amaç, yöntem, bulgular, sonuç ve özgün değer başlıklarını içerecek şekilde yapılandırılmalıdır.
24. Gönderilen makale dosyasında yazar isimlerine, kurumsal bilgilere veya yazarların tanınmasına imkan tanıyacak herhangi bir kişisel bilgi, beyan veya üst veriye (metadata) kesinlikle yer verilmemelidir.
25. Makalede mümkün mertebe dipnot kullanımından kaçınmak gerekir, gerekli durumlarda dipnot kullanılabilir. Dipnotlar metin içinde ardışık sayı sırasını takip etmelidir. Dipnot içerisinde atıf verilmesi durumunda, bu atıfa ait künye bilgisi Kaynakça bölümünde de mutlaka yer almalıdır.
26. Dergimiz, APA 7 (American Psychological Association, 7th Edition) kaynak gösterme kurallarını benimsemiştir. Detaylı rehber ve örneklere APA Style resmî web sitesinden ulaşılabileceği gibi, temel örnek kaynak gösterimleri şablon içerisinde de yer almaktadır.