Araştırma Makalesi

ACELE DENEYİMLERİNİN ÖLÇÜLMESİ (RUSH EXPERIENCES SCALE-RES): TÜRK KÜLTÜRÜ İÇİN GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI

Cilt: 23 Sayı: 3 30 Eylül 2025
PDF İndir
TR EN

ACELE DENEYİMLERİNİN ÖLÇÜLMESİ (RUSH EXPERIENCES SCALE-RES): TÜRK KÜLTÜRÜ İÇİN GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI

Öz

Öz: Acele deneyimi kavramı ilk olarak macera turizmi alanına (Buckley, 2012) yakın zamanda (Tez, 2023) ise ciddi serbest zaman literatürüne dahil edilmiştir. Araştırmada, ciddi serbest zaman katılımcılarının “acele deneyimlerini” değerlendirebilecek kısa bir psikometrik ölçüm aracının Türk kültürü için adaptasyon çalışmasını gerçekleştirmektir. Bu bağlamda, araştırma ciddi serbest zaman katılımına ilişkin katılımcılarının acele deneyimlerini değerlendirebilecek ulusal alanda ilk nicel ölçüm aracını sunmaktadır. Araştırmanın evren ve örneklemini Türkiye’de yer alan ciddi serbest zaman katılımcıları (macera-yüksek riskli sporcular ve ekstrem sporcular) oluşturmaktadır. Araştırmada ölçüt örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Veriler çevrimiçi oluşturulan “Google Form” aracılığıyla ve kartopu yöntemi ile katılımcılara ulaşılarak toplanmıştır. Ciddi serbest zaman katılımcılarından toplanan veriler ile katılımcılara ilişkin “tanımlayıcı istatistiksel analizler”, verilerin dağılımına ilişkin normal varsayımına ilişkin analizler”, yapının Türk kültürü için doğrulanmasına ilişkin AFA ve Birinci Düzey DFA”, yapıya ilişkin ek güvenirlik ve geçerlilik analizi olan “birleşim ve ayrışım geçerliliği (AVE-CR), ölçüm güvenirliğine ilişkin Cronbach Alpha, katılımcıların verdikleri cevaplara ilişkin taban ve tavan etkileri analizleri yapılmıştır. Yapı güvenirliği için AFA ve DFA gerçekleştirilmiştir ve bu kapsamda Türk kültürü için Acele Deneyimi Ölçeği’nin tek faktörlü ve 13 maddelik faktör yapısı ile geçerli ve güvenilir ölçmeler yapabilen bir ölçüm aracı olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Bandalos, D. L., & Finney, S. J. (2010). Factor analysis: Exploratory and confirmatory. In G. R. Hancock & R. O. Mueller (Eds.), The reviewer’s guide to quantitative methods in the social sciences (pp. 93–114). Routledge.
  2. Bandalos, D. L., Finney, S. J., Hancock, G. R., & Mueller, R. O. (2010). The reviewer’s guide to quantitative methods in the social sciences. Routledge.
  3. Brislin, R. W. (1970). Back-translation for cross-cultural research. Journal of Cross-Cultural Psychology, 1(3), 185–216. https://doi.org/10.1177/135910457000100301
  4. Brymer, E., & Gray, T. (2009). Dancing with nature: Rhythm and harmony in extreme sport participation. Journal of Adventure Education & Outdoor Learning, 9(2), 135–149. https://doi.org/10.1080/14729670902856617
  5. Brymer, E., & Schweitzer, R. (2013). Extreme sports are good for your health: A phenomenological understanding of fear and anxiety in extreme sport. Journal of Health Psychology, 18(4), 477–487. https://doi.org/10.1177/1359105312446770
  6. Buckley, R. (2012). Rush as a key motivation in skilled adventure tourism: Resolving the risk recreation paradox. Tourism Management, 33(4), 961–970. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2011.10.002
  7. Buckley, R. C. (2016). Qualitative analysis of emotions: Fear and thrill. Frontiers in Psychology, 7, 1187. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2016.01187
  8. Büyüköztürk, Ş. (2011). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı: İstatistik, araştırma tasarımı, SPSS uygulamaları ve yorumlama. Pegem.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Spor ve Rekreasyon

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

22 Eylül 2025

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2025

Gönderilme Tarihi

18 Mart 2025

Kabul Tarihi

17 Eylül 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 23 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Yavaş, Ö., Karakulak, İ., Eyuboğlu, E., & Çelebi, M. (2025). ACELE DENEYİMLERİNİN ÖLÇÜLMESİ (RUSH EXPERIENCES SCALE-RES): TÜRK KÜLTÜRÜ İÇİN GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 23(3), 81-92. https://doi.org/10.33689/spormetre.1660137
AMA
1.Yavaş Ö, Karakulak İ, Eyuboğlu E, Çelebi M. ACELE DENEYİMLERİNİN ÖLÇÜLMESİ (RUSH EXPERIENCES SCALE-RES): TÜRK KÜLTÜRÜ İÇİN GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi. 2025;23(3):81-92. doi:10.33689/spormetre.1660137
Chicago
Yavaş, Özge, İzzet Karakulak, Ender Eyuboğlu, ve Murat Çelebi. 2025. “ACELE DENEYİMLERİNİN ÖLÇÜLMESİ (RUSH EXPERIENCES SCALE-RES): TÜRK KÜLTÜRÜ İÇİN GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI”. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi 23 (3): 81-92. https://doi.org/10.33689/spormetre.1660137.
EndNote
Yavaş Ö, Karakulak İ, Eyuboğlu E, Çelebi M (01 Eylül 2025) ACELE DENEYİMLERİNİN ÖLÇÜLMESİ (RUSH EXPERIENCES SCALE-RES): TÜRK KÜLTÜRÜ İÇİN GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi 23 3 81–92.
IEEE
[1]Ö. Yavaş, İ. Karakulak, E. Eyuboğlu, ve M. Çelebi, “ACELE DENEYİMLERİNİN ÖLÇÜLMESİ (RUSH EXPERIENCES SCALE-RES): TÜRK KÜLTÜRÜ İÇİN GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI”, SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, c. 23, sy 3, ss. 81–92, Eyl. 2025, doi: 10.33689/spormetre.1660137.
ISNAD
Yavaş, Özge - Karakulak, İzzet - Eyuboğlu, Ender - Çelebi, Murat. “ACELE DENEYİMLERİNİN ÖLÇÜLMESİ (RUSH EXPERIENCES SCALE-RES): TÜRK KÜLTÜRÜ İÇİN GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI”. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi 23/3 (01 Eylül 2025): 81-92. https://doi.org/10.33689/spormetre.1660137.
JAMA
1.Yavaş Ö, Karakulak İ, Eyuboğlu E, Çelebi M. ACELE DENEYİMLERİNİN ÖLÇÜLMESİ (RUSH EXPERIENCES SCALE-RES): TÜRK KÜLTÜRÜ İÇİN GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi. 2025;23:81–92.
MLA
Yavaş, Özge, vd. “ACELE DENEYİMLERİNİN ÖLÇÜLMESİ (RUSH EXPERIENCES SCALE-RES): TÜRK KÜLTÜRÜ İÇİN GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI”. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, c. 23, sy 3, Eylül 2025, ss. 81-92, doi:10.33689/spormetre.1660137.
Vancouver
1.Özge Yavaş, İzzet Karakulak, Ender Eyuboğlu, Murat Çelebi. ACELE DENEYİMLERİNİN ÖLÇÜLMESİ (RUSH EXPERIENCES SCALE-RES): TÜRK KÜLTÜRÜ İÇİN GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi. 01 Eylül 2025;23(3):81-92. doi:10.33689/spormetre.1660137
Spormetre Journal of Physical Education and Sport Sciences licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-Non-Derivatives 4.0 International Licence (CC BY-NC-ND 4.0).

                                                                                                     Flag Counter