Etik İlkeler ve Yayın Politikası

Editörler için

1. Dergi başeditörü yapılan başvuruların konsepte uygunluğuna ve yayınlanıp yayınlamayacağına karar verir. Başeditör bu kararı verirken yazar/ların ırkı, cinsiyeti, inancı, uyruğu, politik görüşüne göre değil, gönderinin derginin yayın politikası ile uygunluğu, özgünlüğü ve önemine göre karar verir.
2. Başeditör değerlendirme aşamasında alan editörü atayabilir. Alan editörü, yukarı sayılan sorumluluklarını benimseyerek gerekli yükümlülüklerini yerine getirir.
3. Başeditör ve Alan Editörleri, başvuru ile ilgili kişisel bilgileri üçüncü kişilerle (hakemler, bilim kurulu üyeleri, yayıncı vs) paylaşamaz.
4. Başeditör, Alan Editörleri ve hakemler, reddedilen veya yayın aşamasında olan başvurularda yer alan bilgi ve belgeleri yazarın yazılı izni olmadan kendi araştırmalarında kullanamazlar.
5. Yazar/ların gönderim sırasında çıkar çatışmasını bildirmeleri durumunda Başeditör ve Alan Editörleri bunu dikkate alarak süreci işletir.
6. Başeditör ve Alan Editörleri, hakem değerlendirme sürecinin adil, tarafsız ve zamanında olmasını sağlar.
7. Dergiye gönderilen araştırma makaleleri, Alan Editörleri tarafından atanan genellikle iki dış ve bağımsız hakem tarafından incelenir. Gerektiğinde üçüncü hakemin değerlendirmesine başvurulur. Buna ek olarak alan Başeditör ve Alan Editörleri makaleyi geliştirici görüşler de sunarak yazarın düzenleme yapmasını isteyebilir.
8. Başeditör ve Alan Editörleri, ilgili alanda mutlaka uygun uzmanlığa sahip hakemleri seçer ve bunu güvence altına alır.
9. Başeditör ve Alan Editörleri, olası çıkar çatışmalarına ilişkin tüm açıklamaları ve hakemler tarafından yapılan öz-atıf önerilerini, herhangi bir önyargı potansiyeli olup olmadığını belirlemek için inceler.
10. Başeditör ve Alan Editörleri, hakemlerin ve yazar/ların kendilerinden ne beklendiğini derginin yayın politikaları çerçevesinde açıkça anlamalarını sağlar.
11. Başeditör ve Alan Editörleri, değerlendirme raporlarını yazar/larla paylaşmadan önce hakem yorumlarından uygunsuz alıntılar varsa bunu kaldırabilir.
12. Başeditör ve Alan Editörleri, dergiye yazar tarafından gönderilen tüm dosyaları ve hakemlerle yapılan tüm iletişimlerin gizliliğini korur. Bu çerçevede yazar tarafından göndermiş makalede yer alan bir içerik, yazarın açık yazılı izni olmadan editörler bunları kendi araştırmalarında kullanmaz. Hakem değerlendirmesi sürecindeki bilgiler veya tutulur.
13. Başeditör ve Alan Editörleri, gerektiğinde yayıncıyla birlikte, bildirilen veya şüphelenilen suistimalleri gözden geçirip değerlendirebilir.
14. Başeditör ve Alan Editörleri, intihal gibi etik dışı suistimallerin tespiti için gerekli dijital araçları/sistemlerini uygun şekilde kullanır.


Hakemlik için

1. Hakemler, editör ya da alan editörü adına başvurunun yayına uygunluğu kontrol konusunda yayın kuruluna destek olurlar.
2. Hakem, gönderilen çalışmayı değerlendirirken alanlarıyla ilgili olup olmadığını kontrol ederek, uygun değilse hakemlikten çekilir.
3. Hakem, inceledikleri çalışmanın bilim dünyasına katkı sağlaması adına adil, tarafsız ve yapıcı olmaya çalışır.
4. Hakem, başvuruların geliştirilmesi ve olası hataların giderilmesi için yazar/lara önerilerde bulunur.
5. Hakem, incelenmek üzere gönderilen başvurusu konusunda kendini yetersiz hissettiğinde veya incelemeyi zamanında yetiştiremeyeceğini düşündükleri durumlarda editörü /alan editörünü bilgilendirir.
6. Hakem, başvurularda yer alan bilgi ve fikirlerin güvenliğini sağlamakla yükümlüdür. Bunları kesinlikle üçüncü kişilerle paylaşamaz veya kendi araştırmalarında kullanamaz.
7. Hakem, makalenin bilimsel değerlendirmesini yanında makaledeki potansiyel etik sorunlara da dikkat eder. Gerekli gördüğü noktaları editör/alan editörünün dikkatine sunar.
8. Hakem raporlarında kendilerine nasıl davranılmasını istiyorlarsa öyle bir dil ve üslup kullanmalarına uymaları istenir. Kaba ve yazarı üzecek, çatışmacı bir dil kesinlikle önerilmez.
9. Hakem, her zaman objektif bir şekilde davranır, yazara yönelik kişisel eleştiri yerine görüşlerini destekleyici argümanlarla açıkça ifade eder.
10. Hakem, bir makaleyi değerlendirmeyi kabul etmeden olası bir önyargı endişesi hissederse bunu editöre mutlaka bildirerek görevden çekilir.
11. Hakem, inceledikleri yazının geliştirilmesi için yeni kaynaklar önerebilir ama bunu kendi (veya çalışma arkadaşlarının) çalışmaları için doğrudan yapamaz. Mutlaka eksiksiz gerekçe sunması beklenir.
12. Hakem, hakem değerlendirme sürecinde üretken yapay zeka ve yapay zeka destekli teknolojileri kesinlikle kullanamaz. Yapay Zeka araçlarına değerlendirme yaptıramaz.
13. Hakem, değerlendirdiği makalede yer alan ama yayınlanmamış materyalleri, kendi araştırmasında kullanamaz. Değerlendirme sürecinde elde edilen ayrıcalıklı bilgileri gizli tutulmakla sorumludur.


Yazar/lar için

1. Sahte/hileli verilere dayanan çalışmalar kabul edilemez. Yazar/lar, verilerin doğruluğunu ve özgünlüğünü garanti eder.
2. Eğer çalışma insandan veri toplanmasını içeriyorsa, katılımcılardan gerekli izinler ve uygun kurumsal otoritelerden “Etik Kurul Onayı” alınır. Bu onay makalenin "Yöntem" bölümünde belirtilmeli ve imzalı “Etik Kurul Onayı”, makale ile birlikte sisteme yüklenmelidir. Çalışmanın “Etik Kurul Onayı” gerektirmediği durumlarda bu durum yine "Yöntem" bölümünde açıkça ifade edilir.
3. Çalışmada kullanılan 3. kişilere ait ve telif hakkına haiz "veri toplama aracı, tablo, grafik, harita ve diğer görseller" için ilgili kurum veya kişi/lerden yazılı izin alınır.
4. Makale gönderim sürecinde "başvuru listesi"nde ifade edilen ve makaleyi gönderen sorumlu yazar tarafından kabul edilen şartlar diğer yazar/lar tarafından da kabul edilmiş sayılır. Bu yüzden yazar/ların, makalelerini göndermeden önce yazar listesini ve sıralamasını dikkatlice değerlendirmeleri, başvuru sırasında kesin yazar/ları sisteme girmeleri beklenir.
5. Makalenin araştırma ve yazım aşamalarında anlamlı katkısı olan tüm yazar/lar, çalışmaya “ortak yazar” olarak dahil edilir. Katkısı olmayan kişilerin ortak yazar listesine dahil edilmesi uygun değildir.
6. Yazar/lar derginin hakem ve editörleri tarafından önerilen makul revizyonları yapmayı kabul ederler. Eğer yazar, kabul edilebilir nedenler olmadan revizyonları yapmayı reddederse, gönderilmiş olan makale reddedilir.
7. Yazar/ların, gönderilen makaledeki her hatayı düzeltmeleri ve doğru olmayan bilgileri geri çekmeleri gerekir. Editör tarafından gerekli görülmesi halinde makaleyi geri çekmek veya düzeltmek için editörle işbirliği yapmak yazar/ların yükümlülüğüdür.
8. Yazar/lar, makalenin yanı sıra telif hakkı formunu da gönderirler.
9. Yazar/lar, makalenin başkalarının çalışmayı tekrarlayabilmesi için yeterli ayrıntı ve referans içermesine dikkat etmesi gerekir. Yazar/lar yararlandıkları çalışmalara aşırı ve uygunsuz atıfta bulunmaktan kaçınır. Diğer yazar/ların da benzer biçimde kendi çalışmalarına atıfta bulunmak üzere yasaklı anlaşmalara girmezler.
10. Yazar/lar, başkalarının çalışmalarına her zaman uygun şekilde atıfta bulunur. Konuşma, yazışma veya üçüncü şahıslarla yapılan görüşmelerden edilen bilgiler, kaynağın açık ve yazılı izni olmadan kullanılamaz.
11. Gerekli görüldüğünde yazar/lardan, makalelerini destekleyen araştırma verileri editörler tarafından incelenmek üzere talep edilebilir. Yazar/lar, makale verilerini kamuya açık erişim sağlamaya veya yayınlandıktan sonra en az iki yıl boyunca saklarlar.
12. İntihal, birçok biçimde ortaya çıkar ve tüm biçimleriyle etik dışı bir davranıştır, kabul edilemez.
13. Yazar/lar, aynı makaleyi ya da araştırmayı anlatan makaleleri birden fazla için dergiye gönderemez. Bu etik dışı bir davranıştır ve kabul edilemez.
14. Editör/alan editörü veya hakem, kendi çalışmalarına atıfta bulunmasını yazara önerirse ve bu durum gerçek bilimsel gerekçelere dayanmıyorsa etik bir sorundur. Yazar/lar, bu politikaya aykırı alıntı önerildiğinden şüphelenirse, (hakem tarafından önerilmişse) editörü bilgilendirmeli veya dergi indeksleriyle ilgili destek sunan merkezlerle iletişime geçer.
15. Yazar/lar, çalışmanın sorumluluğunu tam olarak üstlenirler. Her bir yazar, çalışmanın herhangi bölümüyle ilgili katkı sağladığını belirtse de bundan kurtulamaz.
16. Başvuru sırasında tüm yazar/lar, çalışmalarının değerlendirilme sürecini uygunsuz bir şekilde etkileyebilecek (önyargı oluşturabilecek) kişiler veya kuruluşlarla olan ilişkilerini açıklar. Bu durum editör atanmadan önce ve yeni çatışmalar ortaya çıktığında mutlaka bildirilir. Yayıncı bu bildirimleri gerekli görürse dergide yayınlar.
17. Araştırma ve makale yazım süreçlerinde sağlanan tüm destekler makalenin ilgili yerinde açıkça belirtilir.

Son Güncelleme Zamanı: 1.02.2026

Etik Kurul Onayı:

25 Şubat 2020 tarihli ULAKBİM kararı gereği İnsanlar üzerindeki çalışmalar için (yaş sınırlaması olmaksızın) Etik Kurul Onayı alınmış olmalı, bu onay makalenin Yöntem bölümünde belirtilmeli ve imzalı Etik Kurul Onayı makale ile birlikte sisteme yüklenmelidir. 2020 itibariyle bu şartları yerine getirmeyen çalışmalar değerlendirilmeye alınmayacaktır. 

Creative Commons Lisansı
Bu eser Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.