TR5 Batı Anadolu Bölgesinin Tarım Makinaları Varlığı ve Projeksiyon Tahmini

Öz

Çalışma, TR5 Batı Anadolu Bölgesinin yoğun üretim yaptığı buğday, patates ve şeker pancarı üretimindeki kullanılan tarım makinaları varlığını ve gelecek projeksiyon tahminini belirlemeyi amaçlamıştır. Türkiye İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflaması (İBBS)’na göre TR5 Batı Anadolu Bölgesi ile TR52 Konya-Karaman ve TR51 (Ankara) alt bölgelerindeki tarım makinaları varlığı, buğday, patates ve şeker pancarındaki tarımsal üretim işlemlerine göre 6 farklı grupta değerlendirilmiştir. 2020-2025 yıllarını kapsayan istatistiki veriler Türkiye İstatistik Kurumu verilerinden elde edilmiş olup, buğday, patates ve şeker pancarı üretimindeki, traktör ve diğer tarım makinaları varlıkları incelenmiştir. TR5 Batı Anadolu Bölgesi ve alt bölgelerde toprak işleme alet ve makinalarında her bölge için rototiller, ekim-bakım ve gübreleme makinalarında pnömatik ekim makinaları; ilaçlama alet ve makinalarında sırt pülverizatörü ve hasat ve harman makinalarında ise patates sökme makinasında artan bir eğilim görülmüştür. TR5 ve alt bölgeler olarak TR52 ve TR51 Bölgelerinde traktör varlığı için çift akslı traktörlerden >70 BG güçlü olanlar ve buğday üretiminde kullanılan biçerdöverlerde 0-5 yaş grubu olanlarda önemli artışlar gözlenmiştir. Yine incelenen bölgeler bazında toprak işleme makinaları grubunda rototiller, ekim, gübreleme ve bakım makinaları grubunda pnömatik ekim makinaları, ilaçlama makinalarında sırt pülverizatörü, hasat ve harman makinalarında ise patates sökme makinalarında projeksiyon katsayısı değerlerinde önemli artışlar gözlenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, TR5 Batı Anadolu Bölgesi ve alt bölgeleri olarak TR52 ve TR51 Bölgelerinde buğday, patates ve şeker pancarı üretimlerinde kullanılan tarım alet ve makinaları varlığının arttığı söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

• TR51 (Ankara)
• TR52 (Konya-Karaman)
• Tarımsal mekanizasyon
• Traktör
• Projeksiyon tahmini

Agricultural Machinery Inventory and Projection Estimation of the TR5 Western Anatolia Region

Öz

This study aimed to determine the inventory of agricultural machinery used in the production of wheat, potatoes and sugar beets, which are produced intensively in the TR5 Western Anatolia Region, and to forecast of future projections. According to the Classification of Statistical Regional Units of Turkey (IBBS), the inventory of agricultural machinery in the TR5 Western Anatolia Region and the TR52 Konya-Karaman and TR51 (Ankara) subregions was evaluated in 6 different groups according to agricultural production processes in wheat, potatoes and sugar beets. The statistical data covering the years 2020-2025 were obtained from the data of the Turkish Statistical Institute and the assets of tractors and other agricultural machinery in wheat, potato and sugar beet production were examined. An increasing trend is observed in the TR5 Western Anatolia Region and its sub-regions regarding specific machinery: rototiller within the category of tillage equipment and machines; pneumatic seeders among sowing, maintenance, and fertilization equipment; back sprayers among pesticide application equipment and machines; and potato diggers among harvesting and threshing machinery. Significant increases were observed in those with >70 HP with double-axle tractors for tractor use in TR5 and TR52 and TR51 Regions as subregions, and in those in the 0-5 age group in harvesters used in wheat production. Furthermore, significant increases in projection coefficient values were observed in rototillers within the tillage machinery group, pneumatic planters within the planting, fertilizing and maintenance machinery group, backpack sprayers among spraying machinery, and potato harvesting machines among harvesting and threshing machinery, all within the regions examined. According to the research results, it can be stated that there has been an increase in the inventory of agricultural tools and machinery used for wheat, potato, and sugar beet production in the TR5 West Anatolia Region and its sub-regions, TR52 and TR51.

Anahtar Kelimeler

• TR51 (Ankara)
• TR52 (Konya-Karaman)
• Agricultural mechanization
• Tractor
• Projection estimate

Kaynakça

1. Akbaş, T., ve Aydoğan, Y. (2026). TR33 Bölgesi Tarımda Teknoloji Kullanım Projeksiyonunun Belirlenmesi. ÇOMÜ Ziraat Fakültesi Dergisi, 14(1), 10-25. https://doi.org/10.33202/comuagri.1719134
2. Altuntaş, E. (2020). Türkiye’deki Tarım Makineleri Kullanım Projeksiyonunun Tahmini. Uluslararası Tarım ve Yaban Hayatı Bilimleri Dergisi, 6(3), 506-516.
3. Altuntaş, E., Bulut, O.N., ve Özgöz, E. (2019). Kuru Tarımda Farklı Toprak İşleme Sistemleri ile Buğday Üretiminin Enerji Kullanım Etkinliği Analizi. Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi, 34, 57-64.
4. Altuntaş, E., ve Bal, M., (2021). Çorum İlinde Ayçiçeği Tarımında Makine Kullanım Projeksiyonu. Akademik Ziraat Dergisi, 10(2), 355-364.
5. Aybek, A., Kuzu, H., ve Karadöl, H., (2020). Türkiye’nin ve Tarım Bölgelerinin Tarımsal Mekanizasyon Düzeyindeki Değişimlerin Son On Yıl (2010-2019) ve Gelecek Yıllar (2020-2030) için Değerlendirilmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, 24(2), 319-336.
6. Bal, M., ve Altuntaş, E. (2020). Çorum İlinde Çeltik Tarımında Makina Kullanım Projeksiyonun Tahmini. Turkish Journal of Agricultural Engineering Research, 1(2), 233-247.
7. Baran, M.F., Gökdoğan, O., Kaya, A.İ., ve Oğuz, H.İ. (2019). Projection of Technology Equipment Usage in Agriculture in Turkey. Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi, 6(1), 1–9.
8. Demir, B. (2013). Mersin İlinin Tarımda Teknoloji Kullanım Projeksiyonu. Alınteri Zirai Bilimler Dergisi, 24(1): 29-34.

9. Demir, B. (2015). İç Anadolu Bölgesinin Bitki Koruma Makineleri Projeksiyonu. Alınteri Zirai Bilimler Dergisi, 28(1): 27-32.
10. Demir, B., ve Kuş, E. (2016). İç Anadolu Bölgesinin Tarımda Teknoloji Kullanım Projeksiyonu. Nevşehir Bilim ve Teknoloji Dergisi, TARGİD Özel Sayı, 89-95.
11. Demir, B., ve Öztürk, İ. (2013). Konya İlinin Toprak İşleme Alet ve Makinaları Projeksiyonu. 28. Ulusal Tarımsal Mekanizasyon Kongresi (pp. 4-6), Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Konya.
12. Destici, H., ve Özarslan, C. (2006). Söke İlçesinde Pnömatik Ekim Makinaları Talep Projeksiyonunun Belirlenmesi. 23. Ulusal Tarımsal Mekanizasyon Kongresi, (pp. 6-8), Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Çanakkale.
13. Gül, E.N., Ersoy, H., ve Altuntaş, E. (2023). Adana ve Mersin İllerinin Tarımsal Mekanizasyon Düzeyi, Toprak İşleme ve Ekim Makinaları Projeksiyonu. Tarım Makinaları Bilimi Dergisi, 9(3), 215-233.
14. Kara, O., ve Arslan, E. (2025). Tarım Alet ve Makineleri Kullanım Projeksiyonu: Elazığ İli, Türkiye. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi, 12(1), 52-62. https://doi.org/10.19159/tutad.1629404
15. Malaslı, M.Z., Çelik, A., ve Çelik, Ş. (2015). Güneydoğu Anadolu Bölgesinin Toprak İşleme Alet ve Makinaları Projeksiyonunun Regresyon Analizi Yöntemiyle Belirlenmesi. Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi, 2(1), 126–132.
16. Özgöz, E., Altuntaş, E., ve Asiltürk, M. (2017). Effects of Soil Tillage on Energy Use in Potato Farming in Central Anatolia of Turkey, Energy, 141, 1517-1523. https://doi.org/10.1016/j.energy.2017.11.037.
17. Özgüven, M.M., Türker, U., ve Beyaz, A. (2010). Türkiye’nin Tarımsal Yapısı ve Mekanizasyon Durumu. Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 28(2), 89-100.
18. Saral, A., Vatandaş, M., Güner, M., Ceylan, M., ve Yenice, T. (2000). Türkiye Tarımının Makinalaşma Durumu. Ziraat Mühendisliği V. Teknik Kongresi, Ankara.
19. TÜİK. (2026a). Türkiye İstatistik Kurumu, Nüfus İstatistikleri Portalı, https://nip.tuik.gov.tr/
20. TÜİK. (2026b). Türkiye İstatistik Kurumu, 2025 yılı Bitkisel üretim istatistikleri/ Tarımsal Alet ve Makine İstatistikleri. https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=134&locale=tr
21. Ünal, H.G. (2006). Kastamonu’da Pancar Üreticilerinin Mekanizasyon Durumları ve Tarımsal Uygulamalarının Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma. Tarım Bilimleri Dergisi, 13(1), 9-16. DOI: 10.1501/Tarimbil_0000000448
22. Yılmaz, M. (2026). Batı Anadolu (TR5) Düzey-1 Bölgesindeki TR51 ve TR52 Düzey-2 Bölgelerinde 2007-2024 Arasında Nüfusun Gelişimi ve Demografik Yapının Değişimi. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17(1), 97-121.