DEMATEL YÖNTEMİ İLE ENDÜSTRİ 5.0 KAPSAMINDA LOJİSTİK SİSTEMLERDE İNSAN-MAKİNE İŞ BİRLİĞİNİ ETKİLEYEN KRİTELERİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Öz
Endüstri 5.0 yaklaşımı, insan merkezli üretim ve hizmet sistemlerini ön plana çıkararak insan ve akıllı teknolojiler arasındaki iş birliğinin önemini artırmaktadır. Lojistik sektöründe otomasyon sistemleri, robotik uygulamalar ve akıllı teknolojilerin yaygınlaşması, insan–makine etkileşiminin etkin şekilde yönetilmesini gerekli kılmaktadır. Bu bağlamda lojistik sistemlerde insan–makine iş birliğini etkileyen faktörlerin belirlenmesi ve bu faktörler arasındaki ilişkilerin ortaya konulması önemli bir araştırma konusu haline gelmiştir. Bu çalışmanın amacı, Endüstri 5.0 yaklaşımı çerçevesinde lojistik sistemlerde insan–makine iş birliğini etkileyen temel kriterleri belirlemek ve bu kriterler arasındaki nedensel ilişkileri analiz etmektir. Araştırmada, kriterler arasındaki etkileşimleri ortaya koymak amacıyla çok kriterli karar verme yöntemlerinden biri olan DEMATEL (Decision Making Trial and Evaluation Laboratory) yöntemi kullanılmıştır. Öncelikle literatür taraması ve uzman görüşleri doğrultusunda insan–makine iş birliğini etkileyen kriterler belirlenmiş, ardından kriterler arasındaki doğrudan etki ilişkilerini değerlendirmek amacıyla DEMATEL yöntemi uygulanmıştır. DEMATEL analizi sayesinde kriterlerin etkileme ve etkilenme düzeyleri belirlenmiş, ayrıca kriterler arasındaki neden–sonuç ilişkileri ortaya konulmuştur. Elde edilen bulgular, lojistik sistemlerde insan–makine iş birliği üzerinde özellikle insan odaklı faktörlerin belirleyici olduğunu göstermektedir. Sonuçlar, çalışanların öğrenme süreçleri, teknolojiye yönelik tutumları ve bilişsel iş yükü gibi faktörlerin insan–makine etkileşiminin etkinliğinde önemli rol oynadığını ortaya koymaktadır. Bu çalışma, Endüstri 5.0 kapsamında lojistik sistemlerde insan merkezli teknolojik dönüşüm süreçlerinin daha iyi anlaşılmasına katkı sağlamaktadır.
Anahtar Kelimeler
DEMATEL Çok Kriterli Karar Verme İnsan-Makine İşbirliği Lojistik 5.0 Endüstri 5.0
Etik Beyan
Çalışmada etik kurullara uyulmuştur.
Kaynakça
- Adel, A., ve HS Alani, N. (2024). Human-centric collaboration and Industry 5.0 framework in smart cities and communities: Fostering sustainable development goals 3, 4, 9, and 11 in Society 5.0. Smart Cities, 7(4), 1723- 1775.
- Akundi, A., Euresti, D., Luna, S., Ankobiah, W., Lopes, A. ve Edinbarough, I. (2022). State of Industry 5.0— Analysis and identification of current research trends. Applied System Innovation, 5(1), 27, 1-14.
- Andres, B., Diaz-Madroñero, M., Soares, A. L. ve Poler, R. (2024). Enabling technologies to support supply chain logistics 5.0. IEEE Access, 12, 43889-43906.
- Amiri, M., Sadaghiyani, J., Payani, N. ve Shafieezadeh, M. (2011). Developing a DEMATEL method to prioritize distribution centers in supply chain. Management Science Letters, 1(3), 279-288.
- Barykin, S. E., Strimovskaya, A. V., Sergeev, S. M., Borisoglebskaya, L. N., Dedyukhina, N., Sklyarov, I., Sklyarov, J. ve Saychenko, L. (2023). Smart city logistics on the basis of digital tools for ESG goals achievement. Sustainability, 15(6), 5507.
- Braga, I. F., Ferreira, F. A., Ferreira, J. J., Correia, R. J., Pereira, L. F. ve Falcão, P. F. (2021). A DEMATEL analysis of smart city determinants. Technology in Society, 66, 101687.
- Boz, E. ve Pinto, A. R. F. (2024). Evaluation of logistics 5.0 vs. logistics 4.0. Information Logistics For Organizational Empowerment And Effective Supply Chain Management içinde (163-184 ss.). Dubai: IGI Global Scientific Publishing.
- Chen, C. A. (2012). Using DEMATEL method for medical tourism development in Taiwan. American Journal Of Tourism Research, 1(1), 26-32.
- Cimini, C., Lagorio, A., Cavalieri, S., Riedel, O., Pereira, C. E. ve Wang, J. (2022). Human-technology integration in smart manufacturing and logistics: current trends and future research directions. Computers & Industrial Engineering, 169, 108261.
- Dhar, S. ve Saha, A. K. (2025). Synergy over spiral: A logistics 5.0 game-theoretic model for trust-fatigue coregulation in human-cobot order picking. arXiv preprint, arXiv:2508.03765.
- Dul, J., Bruder, R., Buckle, P., Carayon, P., Falzon, P., Marras, W. S., Wilson, J. R. ve Van der Doelen, B. (2012). A strategy for human factors/ergonomics: developing the discipline and profession. Ergonomics, 55(4), 377- 395.
- Durugbo, C. M. (2025). Uncertainties of supply chain transition and integration for Industry 5.0: a review of operations management literature. International Journal of Production Research, 63(18), 6915-6937.
- Endsley, M. R. (2017). From here to autonomy: lessons learned from human–automation research. Human Factors, 59(1), 5-27.
- Ghobakhloo, M., Mahdiraji, H. A., Iranmanesh, M. ve Jafari-Sadeghi, V. (2024). From Industry 4.0 digital manufacturing to Industry 5.0 digital society: A roadmap toward human-centric, sustainable, and resilient production. Information Systems Frontiers, 1-33.
- Grosse, E. H., Sgarbossa, F., Berlin, C. ve Neumann, W. P. (2023). Human-centric production and logistics system design and management: Transitioning from Industry 4.0 to Industry 5.0. International Journal of Production Research, 61(22), 7749–7759.
- Habib, L., Pacaux-Lemoine, M. P., Berdal, Q. ve Trentesaux, D. (2021). From human-human to human-machine cooperation in manufacturing 4.0. Processes, 9(11), 1910.
- Han, L. L. (2025). Logistics industry 5.0 in malaysia: human-machine synergy in workforce management. International Journal of Recent Advances in Multidisciplinary Research, 12 (04), 11028-11035.
- Hoc, J. M. (2000). From human–machine interaction to human–machine cooperation. Ergonomics, 43(7), 833-843.
- Hsu, C. H., Chen, S. J., Huang, M. Q. ve Le, Q. (2024). Industry 5.0 drivers analysis using Grey-DEMATEL: A logistics case in emerging economies. Mathematics, 12(22), 3588. 1-27.
- Islam, M. T., Sepanloo, K., Woo, S., Woo, S. H. ve Son, Y. J. (2025). A review of the Industry 4.0 to 5.0 transition: exploring the intersection, challenges, and opportunities of technology and human–machine collaboration. Machines, 13(4), 267.
- Jefroy, N., Azarian, M. ve Yu, H. (2022). Moving from Industry 4.0 to Industry 5.0: what are the implications for smart logistics?. Logistics, 6(2), 26.
- Karim, N. H., Balijepalli, C. ve Whiteing, A. (2025). A systems thinking framework of human–machine interactions and their impact on warehouse operations. International Journal of Logistics Research and Applications, 28(10), 1247-1270.
- Klumpp, M. (2018). Automation and artificial intelligence in business logistics systems: Human reactions and collaboration requirements. International Journal of Logistics Research and Applications, 21(3), 224–242.
- Liou, J. J., Tzeng, G. H. ve Chang, H. C. (2007). Airline safety measurement using a hybrid model. Journal of Air Transport Management, 13(4), 243-249.
- Longo, F., Padovano, A. ve Umbrello, S. (2020). Value-oriented and ethical technology engineering in industry 5.0: A human-centric perspective for the design of the factory of the future. Applied Sciences, 10(12), 4182. Machado, N. T. ve Rodriguez, C. M. T. (2025). A measurement model of logistics 5.0 maturity: An integrative review and framework proposal based on literature. ITEGAM-JETIA, 11(51), 171-178.
- Monferdini, L., Tebaldi, L. ve Bottani, E. (2025). From industry 4.0 to industry 5.0: opportunities, challenges, and future perspectives in logistics. Procedia Computer Science, 253, 2941-2950.
- Neumann, W. P., Winkelhaus, S., Grosse, E. H. ve Glock, C. H. (2021). Industry 4.0 and the human factor–a systems framework and analysis methodology for successful development. International Journal Of Production Economics, 233, 107992.1-16.
- Nixdorf, S., Zhang, M., Grosse, E. H. ve Ansari, F. (2026). Reciprocal learning in human–machine collaboration: a systematic literature review and implications for production and logistics. International Journal of Production Research, 64(4), 1561-1585.
- Oğuz, S. (2024). Endüstri 5.0 ile lojistik ve tedarik zinciri yönetiminde dönüşüm. Merdivenli, F. ve Koç Ustalı N. (Ed). Lojistiğin Geleceği – 3 içinde (130-145. ss.). İzmir: Duvar Yayınları.
- Panter, L., Leder, R., Keiser, D. ve Freitag, M. (2024). Requirements for human-machine-interaction applications in production and logistics within Industry 5.0–A case study approach. Procedia Computer Science, 232, 1164- 1171.
- Parasuraman, R., Sheridan, T. B. ve Wickens, C. D. (2000). A model for types and levels of human interaction with automation. IEEE Transactions on systems, man, and cybernetics-Part A: Systems and Humans, 30(3), 286- 297.
- Passalacqua, M., Pellerin, R., Magnani, F., Doyon-Poulin, P., Del-Aguila, L., Boasen, J. ve Léger, P. M. (2025). Human-centred AI in industry 5.0: a systematic review. International Journal of Production Research, 63(7), 2638-2669.
- Petzoldt, C., Lütjen, M., Panter, L., Niermann, D., Vur, B., Quandt, M., ... ve Mast, J. (2022). Operator 5.0: Intelligente Arbeitsergonomie im Automobilumschlag. Konzept zur Mensch-Technik-Interaktion mit autonomen Transportsystemen und sensorischen Exoskeletten. Zeitschrift für wirtschaftlichen Fabrikbetrieb, 117(10), 644-650.
- Pizoń, J. ve Gola, A. (2023). Human–machine relationship—perspective and future roadmap for industry 5.0 solutions. Machines, 11(2), 203. 1-22.
- Ranasinghe, T., Grosse, E. H. ve Lerher, T. (2024). Aging in industry 5.0: Enhancing human–robot Synergy in manufacturing and logistics. IFAC-Papers OnLine, 58(19), 367-372.
- Rijwani, T., Kumari, S., Srinivas, R., Abhishek, K., Iyer, G., Vara, H., Dubey, S., Revathi, V. ve Gupta, M. (2025). Industry 5.0: A review of emerging trends and transformative technologies in the next industrial revolution. International Journal On Interactive Design and Manufacturing (IJIDeM), 19(2), 667-679.
- Romero, D., Stahre, J., Wuest, T., Noran, O., Bernus, P., Fast-Berglund, Å. ve Gorecky, D. (2016, October). Towards an operator 4.0 typology: a human-centric perspective on the fourth industrial revolution technologies. In Proceedings Of The İnternational Conference On Computers And İndustrial Engineering (CIE46) içinde (29- 31 ss.), China.
- Romero, D., Stahre, J. ve Taisch, M. (2020). The Operator 4.0: Towards socially sustainable factories of the future. Computers & Industrial Engineering, 139, 106128.
- Sarıışık, G. ve Demir, S. (2025). Industry 5.0: A Human-centric paradigm for sustainable and resilient industrial transformation. Journal of Social Perspective Studies, 2(2), 50-66.
- Sheikh, R. A., Ahmed, I., Faqihi, A. Y. A. ve Shehawy, Y. M. (2025). Global perspectives on navigating Industry 5.0 knowledge: Achieving resilience, sustainability, and human-centric innovation in manufacturing. Journal of the Knowledge Economy, 16(5), 15997-16032.
- Teoman, S. (2024). Endüstri 5.0 kapsamında insan merkezli tedarik zinciri yapılandırmasına yönelik stratejik ve teknolojik çerçeve analizi. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 25(2), 375-387.
- Trstenjak, M., Opetuk, T., Đukić, G. ve Cajner, H. (2022). Logistics 5.0 implementation model based on decision support systems. Sustainability, 14(11), 6514.
- Tzeng, G. H., Chiang, C. H. ve Li, C. W. (2007). Evaluating intertwined effects in e-learning programs: A novel hybrid MCDM model based on factor analysis and DEMATEL. Expert Systems With Applications, 32(4), 1028-1044.
- Verma, R. C., Chaurasiya, S. ve Kumar, A. (2024). Human-machine collaboration in smart factories: A transition from Industry 4.0 to Industry 5.0. International Journal of Cultural Studies and Social Science, 20, 149-158.
- Xu, X., Lu, Y., Vogel-Heuser, B. ve Wang, L. (2021). Industry 4.0 and Industry 5.0—Inception, conception and perception. Journal of Manufacturing Systems, 61, 530-535.
- Yanytska, L. (2025). The rise of human-centric manufacturing in the Industry 5.0 era. The International Journal of Advanced Manufacturing Technology, 139(9), 5067-5077.
- Zhang, W. ve Deng, Y. (2019). Combining conflicting evidence using the DEMATEL method. Soft Computing, 23(17), 8207-8216.
Evaluation of the Criteria Affecting Human-Machine Collaboration in Logistics Systems within the Scope of Industry 5.0 Using the DEMATEL Method
Öz
The Industry 5.0 approach emphasizes human-centered production and service systems, increasing the importance of collaboration between humans and smart technologies. The widespread adoption of automation systems, robotic applications, and smart technologies in the logistics sector necessitates the effective management of human-machine interaction. In this context, identifying the factors affecting human-machine collaboration in logistics systems and revealing the relationships between these factors has become an important research topic. The aim of this study is to identify the key criteria affecting human-machine collaboration in logistics systems within the framework of the Industry 5.0 approach and to analyze the causal relationships among these criteria. In the study, the DEMATEL (Decision Making Trial and Evaluation Laboratory) method, one of the multi-criteria decision-making methods, was used to reveal the interactions between the criteria. First, criteria affecting human-machine collaboration were identified based on a literature review and expert opinions, and then the DEMATEL method was applied to evaluate the direct impact relationships among the criteria. Through the application of the DEMATEL analysis, the degrees to which the criteria influence and are influenced by one another were systematically determined, and the cause-and-effect relationships between the criteria were also revealed. The findings obtained indicate that human-centered factors are particularly decisive in human-machine collaboration within logistics systems. The results reveal that factors such as employees' learning processes, attitudes toward technology, and cognitive workload play a significant role in the effectiveness of human-machine interaction. This study contributes to a better understanding of human-centered technological transformation processes in logistics systems within the framework of Industry 5.0.
Anahtar Kelimeler
DEMATEL Multi Criteria Deision Making Human-Machine Collaboration Logistics 5.0 Industry 5.0
Etik Beyan
Çalışmada etik kurullara uyulmuştur.
Kaynakça
- Adel, A., ve HS Alani, N. (2024). Human-centric collaboration and Industry 5.0 framework in smart cities and communities: Fostering sustainable development goals 3, 4, 9, and 11 in Society 5.0. Smart Cities, 7(4), 1723- 1775.
- Akundi, A., Euresti, D., Luna, S., Ankobiah, W., Lopes, A. ve Edinbarough, I. (2022). State of Industry 5.0— Analysis and identification of current research trends. Applied System Innovation, 5(1), 27, 1-14.
- Andres, B., Diaz-Madroñero, M., Soares, A. L. ve Poler, R. (2024). Enabling technologies to support supply chain logistics 5.0. IEEE Access, 12, 43889-43906.
- Amiri, M., Sadaghiyani, J., Payani, N. ve Shafieezadeh, M. (2011). Developing a DEMATEL method to prioritize distribution centers in supply chain. Management Science Letters, 1(3), 279-288.
- Barykin, S. E., Strimovskaya, A. V., Sergeev, S. M., Borisoglebskaya, L. N., Dedyukhina, N., Sklyarov, I., Sklyarov, J. ve Saychenko, L. (2023). Smart city logistics on the basis of digital tools for ESG goals achievement. Sustainability, 15(6), 5507.
- Braga, I. F., Ferreira, F. A., Ferreira, J. J., Correia, R. J., Pereira, L. F. ve Falcão, P. F. (2021). A DEMATEL analysis of smart city determinants. Technology in Society, 66, 101687.
- Boz, E. ve Pinto, A. R. F. (2024). Evaluation of logistics 5.0 vs. logistics 4.0. Information Logistics For Organizational Empowerment And Effective Supply Chain Management içinde (163-184 ss.). Dubai: IGI Global Scientific Publishing.
- Chen, C. A. (2012). Using DEMATEL method for medical tourism development in Taiwan. American Journal Of Tourism Research, 1(1), 26-32.
- Cimini, C., Lagorio, A., Cavalieri, S., Riedel, O., Pereira, C. E. ve Wang, J. (2022). Human-technology integration in smart manufacturing and logistics: current trends and future research directions. Computers & Industrial Engineering, 169, 108261.
- Dhar, S. ve Saha, A. K. (2025). Synergy over spiral: A logistics 5.0 game-theoretic model for trust-fatigue coregulation in human-cobot order picking. arXiv preprint, arXiv:2508.03765.
- Dul, J., Bruder, R., Buckle, P., Carayon, P., Falzon, P., Marras, W. S., Wilson, J. R. ve Van der Doelen, B. (2012). A strategy for human factors/ergonomics: developing the discipline and profession. Ergonomics, 55(4), 377- 395.
- Durugbo, C. M. (2025). Uncertainties of supply chain transition and integration for Industry 5.0: a review of operations management literature. International Journal of Production Research, 63(18), 6915-6937.
- Endsley, M. R. (2017). From here to autonomy: lessons learned from human–automation research. Human Factors, 59(1), 5-27.
- Ghobakhloo, M., Mahdiraji, H. A., Iranmanesh, M. ve Jafari-Sadeghi, V. (2024). From Industry 4.0 digital manufacturing to Industry 5.0 digital society: A roadmap toward human-centric, sustainable, and resilient production. Information Systems Frontiers, 1-33.
- Grosse, E. H., Sgarbossa, F., Berlin, C. ve Neumann, W. P. (2023). Human-centric production and logistics system design and management: Transitioning from Industry 4.0 to Industry 5.0. International Journal of Production Research, 61(22), 7749–7759.
- Habib, L., Pacaux-Lemoine, M. P., Berdal, Q. ve Trentesaux, D. (2021). From human-human to human-machine cooperation in manufacturing 4.0. Processes, 9(11), 1910.
- Han, L. L. (2025). Logistics industry 5.0 in malaysia: human-machine synergy in workforce management. International Journal of Recent Advances in Multidisciplinary Research, 12 (04), 11028-11035.
- Hoc, J. M. (2000). From human–machine interaction to human–machine cooperation. Ergonomics, 43(7), 833-843.
- Hsu, C. H., Chen, S. J., Huang, M. Q. ve Le, Q. (2024). Industry 5.0 drivers analysis using Grey-DEMATEL: A logistics case in emerging economies. Mathematics, 12(22), 3588. 1-27.
- Islam, M. T., Sepanloo, K., Woo, S., Woo, S. H. ve Son, Y. J. (2025). A review of the Industry 4.0 to 5.0 transition: exploring the intersection, challenges, and opportunities of technology and human–machine collaboration. Machines, 13(4), 267.
- Jefroy, N., Azarian, M. ve Yu, H. (2022). Moving from Industry 4.0 to Industry 5.0: what are the implications for smart logistics?. Logistics, 6(2), 26.
- Karim, N. H., Balijepalli, C. ve Whiteing, A. (2025). A systems thinking framework of human–machine interactions and their impact on warehouse operations. International Journal of Logistics Research and Applications, 28(10), 1247-1270.
- Klumpp, M. (2018). Automation and artificial intelligence in business logistics systems: Human reactions and collaboration requirements. International Journal of Logistics Research and Applications, 21(3), 224–242.
- Liou, J. J., Tzeng, G. H. ve Chang, H. C. (2007). Airline safety measurement using a hybrid model. Journal of Air Transport Management, 13(4), 243-249.
- Longo, F., Padovano, A. ve Umbrello, S. (2020). Value-oriented and ethical technology engineering in industry 5.0: A human-centric perspective for the design of the factory of the future. Applied Sciences, 10(12), 4182. Machado, N. T. ve Rodriguez, C. M. T. (2025). A measurement model of logistics 5.0 maturity: An integrative review and framework proposal based on literature. ITEGAM-JETIA, 11(51), 171-178.
- Monferdini, L., Tebaldi, L. ve Bottani, E. (2025). From industry 4.0 to industry 5.0: opportunities, challenges, and future perspectives in logistics. Procedia Computer Science, 253, 2941-2950.
- Neumann, W. P., Winkelhaus, S., Grosse, E. H. ve Glock, C. H. (2021). Industry 4.0 and the human factor–a systems framework and analysis methodology for successful development. International Journal Of Production Economics, 233, 107992.1-16.
- Nixdorf, S., Zhang, M., Grosse, E. H. ve Ansari, F. (2026). Reciprocal learning in human–machine collaboration: a systematic literature review and implications for production and logistics. International Journal of Production Research, 64(4), 1561-1585.
- Oğuz, S. (2024). Endüstri 5.0 ile lojistik ve tedarik zinciri yönetiminde dönüşüm. Merdivenli, F. ve Koç Ustalı N. (Ed). Lojistiğin Geleceği – 3 içinde (130-145. ss.). İzmir: Duvar Yayınları.
- Panter, L., Leder, R., Keiser, D. ve Freitag, M. (2024). Requirements for human-machine-interaction applications in production and logistics within Industry 5.0–A case study approach. Procedia Computer Science, 232, 1164- 1171.
- Parasuraman, R., Sheridan, T. B. ve Wickens, C. D. (2000). A model for types and levels of human interaction with automation. IEEE Transactions on systems, man, and cybernetics-Part A: Systems and Humans, 30(3), 286- 297.
- Passalacqua, M., Pellerin, R., Magnani, F., Doyon-Poulin, P., Del-Aguila, L., Boasen, J. ve Léger, P. M. (2025). Human-centred AI in industry 5.0: a systematic review. International Journal of Production Research, 63(7), 2638-2669.
- Petzoldt, C., Lütjen, M., Panter, L., Niermann, D., Vur, B., Quandt, M., ... ve Mast, J. (2022). Operator 5.0: Intelligente Arbeitsergonomie im Automobilumschlag. Konzept zur Mensch-Technik-Interaktion mit autonomen Transportsystemen und sensorischen Exoskeletten. Zeitschrift für wirtschaftlichen Fabrikbetrieb, 117(10), 644-650.
- Pizoń, J. ve Gola, A. (2023). Human–machine relationship—perspective and future roadmap for industry 5.0 solutions. Machines, 11(2), 203. 1-22.
- Ranasinghe, T., Grosse, E. H. ve Lerher, T. (2024). Aging in industry 5.0: Enhancing human–robot Synergy in manufacturing and logistics. IFAC-Papers OnLine, 58(19), 367-372.
- Rijwani, T., Kumari, S., Srinivas, R., Abhishek, K., Iyer, G., Vara, H., Dubey, S., Revathi, V. ve Gupta, M. (2025). Industry 5.0: A review of emerging trends and transformative technologies in the next industrial revolution. International Journal On Interactive Design and Manufacturing (IJIDeM), 19(2), 667-679.
- Romero, D., Stahre, J., Wuest, T., Noran, O., Bernus, P., Fast-Berglund, Å. ve Gorecky, D. (2016, October). Towards an operator 4.0 typology: a human-centric perspective on the fourth industrial revolution technologies. In Proceedings Of The İnternational Conference On Computers And İndustrial Engineering (CIE46) içinde (29- 31 ss.), China.
- Romero, D., Stahre, J. ve Taisch, M. (2020). The Operator 4.0: Towards socially sustainable factories of the future. Computers & Industrial Engineering, 139, 106128.
- Sarıışık, G. ve Demir, S. (2025). Industry 5.0: A Human-centric paradigm for sustainable and resilient industrial transformation. Journal of Social Perspective Studies, 2(2), 50-66.
- Sheikh, R. A., Ahmed, I., Faqihi, A. Y. A. ve Shehawy, Y. M. (2025). Global perspectives on navigating Industry 5.0 knowledge: Achieving resilience, sustainability, and human-centric innovation in manufacturing. Journal of the Knowledge Economy, 16(5), 15997-16032.
- Teoman, S. (2024). Endüstri 5.0 kapsamında insan merkezli tedarik zinciri yapılandırmasına yönelik stratejik ve teknolojik çerçeve analizi. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 25(2), 375-387.
- Trstenjak, M., Opetuk, T., Đukić, G. ve Cajner, H. (2022). Logistics 5.0 implementation model based on decision support systems. Sustainability, 14(11), 6514.
- Tzeng, G. H., Chiang, C. H. ve Li, C. W. (2007). Evaluating intertwined effects in e-learning programs: A novel hybrid MCDM model based on factor analysis and DEMATEL. Expert Systems With Applications, 32(4), 1028-1044.
- Verma, R. C., Chaurasiya, S. ve Kumar, A. (2024). Human-machine collaboration in smart factories: A transition from Industry 4.0 to Industry 5.0. International Journal of Cultural Studies and Social Science, 20, 149-158.
- Xu, X., Lu, Y., Vogel-Heuser, B. ve Wang, L. (2021). Industry 4.0 and Industry 5.0—Inception, conception and perception. Journal of Manufacturing Systems, 61, 530-535.
- Yanytska, L. (2025). The rise of human-centric manufacturing in the Industry 5.0 era. The International Journal of Advanced Manufacturing Technology, 139(9), 5067-5077.
- Zhang, W. ve Deng, Y. (2019). Combining conflicting evidence using the DEMATEL method. Soft Computing, 23(17), 8207-8216.
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Yöneylem |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 8 Mart 2026 |
| Kabul Tarihi | 23 Mart 2026 |
| Yayımlanma Tarihi | 27 Mart 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.66316/tauubf.1905550 |
| IZ | https://izlik.org/JA82BH73CA |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Cilt: 6 Sayı: 1 |
Kaynak Göster
Amaç ve Kapsam
Tarsus Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Fakültesi Dergisi, 01 Ocak 2021 tarihinde yayın hayatına başlamış olup Uygulamalı Bilimler ile İktisadi ve İdari Bilimler alanlarında yüksek kaliteli, özgün ve yöntemsel açıdan güçlü çalışmalar yayımlayarak bilimsel bilgi birikimine katkı sağlamayı amaçlamaktadır.
Tarsus Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Fakültesi Dergisi; Uluslararası Ticaret ve Lojistik, Finans ve Bankacılık, İşletme, İktisat, Gümrük İşletme, Sağlık Yönetimi, Sosyal Hizmet, Kamu Yönetimi, Maliye, Yönetim Bilişim Sistemleri, Ekonometri, İnsan Kaynakları Yönetimi, Finansal Yönetim, Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri başta olmak üzere ilgili disiplinlerarası alanlarda özgün araştırmalara yer veren; ulusal ve uluslararası düzeyde yayın yapan, kâr amacı gütmeyen, bilimsel ve hakemli bir akademik dergidir.
Derginin yayın dili Türkçe ve İngilizce’dir.
Dergi, 2026 yılı itibarıyla Sürekli Yayın (Continuous Publication) modelini benimsemiş olup, hakemlik ve editoryal süreçleri tamamlanan çalışmalar, sayı beklenmeksizin çevrimiçi olarak yayımlanmaktadır.
Dergiye gönderilen çalışmalar, en az iki hakem tarafından çift kör hakemlik ilkesi doğrultusunda değerlendirilmektedir.
Gönderilen çalışmaların; daha önce yayımlanmamış olması, eş zamanlı olarak başka bir dergide değerlendirme sürecinde bulunmaması ve bilimsel etik ilkelere uygun olarak hazırlanmış olması gerekmektedir.
Dergide yayımlanan eserlerin bilimsel ve hukuki sorumluluğu yazarlara aittir.
Yazım Kuralları
- Tam Metin Dosyası, İngilizce Çalışmalar için >>>> (Article Template)
- Makale Kapak Sayfası,
- Telif Hakkı Devir Formu.
Hakemlik süreci başlatılan ve hakem görüşleri sonucunda revizyon alan makalelerde, gerçekleştirilen revizyonların ayrıntılı bir biçimde ifade edildiği "Makale Revizyon Formu" da sorumlu yazar tarafından sisteme yüklenmelidir.
Etik İlkeler ve Yayın Politikası
Ücret Politikası
Herhangi bir ücret talep edilmemektedir.
Dizinler
Diğer Dizinler
Dergi Kurulları
Sahibi
Baş Editör
Baş Editör Yardımcısı
Egemen İpek Tarsus Üniversitesi'nde Profesör olarak görev yapmaktadır. Doktorasını Karadeniz Teknik Üniversitesi İktisat alanından almıştır. 2013-2014 yıllarında Universitat Pompeu Fabra'da misafir doktora öğrencisi ve 2018-2019 yıllarında Brunel Üniversitesi Ekonomi ve Finans Bölümü'nde Misafir Öğretim Üyesi olarak görev yapmıştır. 2024-25 akademik yılında, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) tarafından desteklenen 2219 projesi kapsamında enerji ekonomisi ve politikası ile ilgili konularda araştırma yapmak üzere Barselona Üniversitesi ve Barselona Ekonomi Enstitüsü'nde (IEB) ziyaretçi araştırmacı olarak bulunmuştur. Dr. İpek'in araştırma alanları arasında hanehalkı ekonomisi, tüketici talep analizi, sağlık ekonomisi ve uygulamalı mikroekonometri yer almaktadır.
Alan Editörleri
Yabancı Dil Editörleri
Yayın Kurulu
1991 yılında Çukurova Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İşletme Bölümünden mezun oldu. 1995 yılında Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme ABD'da Yüksek Lisansını, 1999 yılında da doktorasını tamamladı. Çukurova Üniversitesi Kozan Meslek Yüksekokulu'nda ve Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İşletme Bölümü'nde görev yapmıştır. Tarsus Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Fakültesi Gümrük İşletme Bölümünde görevine devam etmektedir.
Asad Ul Islam Khan, 2019 yılından beri İstanbul'daki İbn Haldun Üniversitesi'nde Ekonometri/Ekonomi alanında Doktor Öğretim Üyesi olarak görev yapmaktadır. İslamabad'daki Uluslararası İslam Üniversitesi'nden Ekonometri alanında doktora derecesine sahiptir ve Viyana Üniversitesi'nde misafir doktora araştırmacısı olarak çalışmıştır. Araştırmaları, uygulamalı ekonometri, finansal ekonometri, zaman serisi analizi ve ekonomik ve finansal veri analizi için makine öğrenimi yöntemlerini kapsamaktadır. Resources Policy, Quarterly Review of Economics and Finance, Borsa Istanbul Review, FWU Journal of Social Sciences ve Discover Artificial Intelligence gibi dergilerde, kripto para piyasalarından eşbütünleşme testi metodolojisine kadar çeşitli konuları ele alan 40'tan fazla hakemli makale yayınlamıştır. Lisans ve doktora düzeyinde İstatistik, Ekonometri ve Araştırma Yöntemleri dersleri vermektedir ve 14 yüksek lisans ve 4 doktora tezinin tamamlanmasına danışmanlık yapmıştır. Halen İbn Haldun Üniversitesi'nde Yazma Merkezi Koordinatörü ve İslam Ekonomi ve Finans Araştırma Merkezi Müdür Yardımcısı olarak görev yapmaktadır. Ekonometrik Araştırma Derneği üyesidir ve International Econometric Review dergisinin yayın kurulunda görev almaktadır.
Junus Ganiev, yüksek lisans ve doktora derecelerini Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi İktisat Bölümü'nden almıştır. Yüksek lisans tezini enflasyon dinamikleri, doktora tezini ise yolsuzluk üzerine yapmıştır. Para politikası, uluslararası ekonomik ilişkiler, ekonomik büyüme ve kalkınma konularında araştırmalar yapmaktadır. Birçok ülkede uluslararası konferanslara katılmıştır. Makaleleri, kitap bölümleri, kitapları, konferans bildirileri bulunmaktadır. Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İktisat Bölümü'nde tam zamanlı Doçent olarak görev yapmaktadır. ORCID: 0000-0001-8859-5464 (Djal, Campus of Chyngyz Aitmatov, Bishkek, 720038, Kyrgyzstan, +996772 331193, junus.ganiev@manas.edu.kg)
Danışma Kurulu
Azamat Maksüdünov (Ph.D.) is an educator with over a decade of experience in the field of business academia. He is a Fulbright Visiting Scholar at Florida Atlantic University for the academic year 2023-2024. Currently, he is a full-time associate professor at Kyrgyz - Turkish Manas University, Department of Management, Faculty of Economics and Management. Dr. Maksüdünov has authored or co-authored 44 articles, 40 conference papers, 10 book chapters, and 4 books. He received the Best Paper Award at the 26th World Business Congress organized by the International Management Development Association (IMDA) in May 2016, as well as a Certificate of Honor from the Ministry of Education and Science of Kyrgyzstan in December 2021.
Prof. Dr. Utku UTKULU
Dokuz Eylül Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi (İİBF), İktisat Bölümü mezunu olan Dr. Utkulu, aynı üniversitede İktisat yüksek lisansını tamamlamıştır. 1990-1995 yılları arasında YÖK burslusu olarak görevlendirildiği İngiltere’de Leicester Üniversitesi, İktisat Bölümü’nde doktora unvanını almıştır. Uluslararası İktisat alanında 2000 yılında Doçent unvanını almış ve 2006 yılında aynı alanda Profesör olarak atanmıştır. Ağırlıklı olarak Uluslararası Ticaret, Dış Ticaret Modellemesi, Uluslararası Ekonomik Bütünleşme, Avrupa Birliği Ekonomisi ve son dönemde Çevre İktisadı ve Döngüsel İktisat alanlarında araştırmalar yapmakta olan Dr. Utkulu halen İİBF, İktisat Bölümünde öğretim üyesi olarak görev yapmaktadır.
He received his PhD in Computational Statistics. He is a Associate professor in Statistics at the Università degli Studi del Sannio (Italy) and also a professor in Statistics and Statistics for Business. His research interests focus on Multivariate Statistical Methods with particular attention to
Correspondence Analysis applied to problem of the evaluation of the Customer Satisfaction. He serves on the program and organizing committees of conferences in the field of Multivariate Methods and Decision Theory. He is author of more than 90 conference and high impact factor journal papers as Journal of Multivariate Analysis, Journal of Applied Statistics and Communication in Statistics – Theory and Methods; Journal of Statistical Planning and Inference. He coordinates several international projects. Actually he’s local coordinator of a Tempus project.
Dr Yasar Bayraktar is Senior Lecturer (Assoc. Prof.) in Accountancy at Birmingham City University, UK.
He is Program Director of BSc(Hons) Accounting and Finance.
*10+ years of dynamic academic experience
**Research-driven educator, fostering continuous growth
***Igniting student potential through innovative teaching
****Transformative coach, guiding students to life-changing breakthroughs
*****CPA, ACCA (PQ), CIMA (PQ), AAT Tutor bringing real-world insights to the classroom
******Sector consultant, bridging academia and industry
Maksym Zhyvko was born on January 23, 1988 in Ternopil. In 2005, he graduated from the Ternopil Specialized School of the I-III degrees No. 5 with advanced study of foreign languages. He received his higher education at the Ternopil National University of Economics (now the Western Ukrainian National University, Ternopil) majoring in "International Economics", qualification - specialist in foreign language knowledge (2005-2010).
Maksym Zhyvko has been working at this institution of higher education since 2011 as a research intern, acting senior laboratory assistant, teacher, senior teacher of the Department of International Economic Relations. Since September 2019 - Deputy Director of the Educational and Scientific Institute of International Relations named after Bohdan Havrylyshyn Education and Research Institute of International Relations.
In July-August 2013 at the University of Lodz (Lodz, Republic of Poland) and July-August 2014 at the University of National and World Economy (Sofia, Republic of Bulgaria) he was a participant in the framework program of the European Union named after Marie Curie IRSES-GA 2011-295050 "Functioning of local production systems in conditions of economic crisis" (comparative analysis and benchmarking of EU countries and their neighbors)".
In 2019, Maksym Zhyvko defended his candidate's thesis on the topic: "New economics in the development of the potential of European civilizational and integration processes." Since September 1, 2020, he works as a part-time associate professor of the Department of International Economic Relations.
Maksym Zhyvko is the author of more than 38 scientific publications on issues of the new economy, international economic relations, alternative sources of energy, civilizational integration processes, implementation of customs policy at the national and supranational levels.
Maksym Zhyvko participated in the implementation of 5 research projects.
Developed recommendations for central and local authorities on the development of the new economy in Ukraine. The results of M. A. Zhyvko scientific research were implemented in the work of the Ternopil Regional State Administration, Agromashinvest LLP, Rada Capital LLP, Ternopil City Council.
Dr. Jha an author, poet, teacher, and a critic with an inclination towards societal development is a Professor and the Principal, Smt. B. C. J. College of Education. With ten doctoral scholars, being awarded the doctorate degree, the guide and mentor to Ph.D. aspirants, has presented several papers at national and international seminars and has a list of publications including books, articles and research papers with national and international publishers of repute. Having multi-language understanding ability, interest in teacher training, psychology, research methodology, creativity and human values, he accredits himself to prepare, design and introduce several new subjects in the curriculum of several reputed universities and institutes of national repute. He has written about more than 200 poetries in English and Hindi. Associated with institutes of national repute, he has organised seminars and workshops and delivered talks and lectures at various seminars, workshops etc.
