Turks who have lived in Germany for over sixty years have been able to preserve their own culture and Turkish under the dominant culture. The fate of the Turkish language, which has existed in Germany for three generations, depends on the approach of the Turks to their mother tongue. This research aims to determine and explain the mother tongue awareness of bilingual Turkish parents living in Germany. The research model was a case study and the interview method, one of the qualitative research methods, was used in the research. For this purpose, twenty bilingual Turkish immigrants were interviewed and these recorded interviews were examined through content analysis. As a result of the research, it was determined that bilingual Turkish parents in Germany took care to speak Turkish among themselves and made efforts to help their children improve their Turkish. In addition, it was determined that 55% of Turkish children experienced language problems such as inadequacy of German and Turkish during their bilingual upbringing in Germany, 65% of them encouraged their children to speak Turkish, half of them believed that bilingualism negatively affected Turkish, and they thought that Turkish and Turkish culture lesson hours were insufficient. In addition, the participants' opinions about the survival of Turkish as a native language were taken. At the end of the research, solution suggestions were developed for the problems identified.
Mother tongue education Bilingualism Bilingual Turks Immigrant Turks in Germany
Altmış yılı aşkın süredir Almanya’da varlığını sürdüren Türkler egemen kültür altında kendi kültürlerini ve Türkçeyi koruyabilmişlerdir. Üç kuşaktır Almanya’da var olan Türkçenin kaderi Türklerin ana dillerine olan yaklaşımlarına bağlıdır. Bu araştırma ile Almanya’da yaşayan iki dilli Türk ebeveynlerin ana dili bilincinin belirlenmesi ve açıklanması amaçlanmıştır. Araştırmanın modeli durum araştırmasıdır ve araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden görüşme yöntemi kullanılmıştır. Bunun için iki dilli yirmi Türk ebeveyn ile görüşülmüş ve kaydedilen bu görüşmeler içerik analizi ile incelenmiştir. Araştırma sonunda Almanya’daki iki dilli Türk ebeveynlerin kendi aralarında Türkçe konuşmaya özen gösterdikleri, çocuklarının Türkçelerini geliştirmeleri için gayret ettikleri belirlenmiştir. Ayrıca Türk çocuklarının %55’inin Almanya’da iki dilli olarak yetişmeleri sırasında Almanca yetersizliği ve Türkçe yetersizliği gibi dil sorunları yaşadıkları, katılımcıların yarısının iki dilliliğin Türkçeyi olumsuz yönde etkilediğine inandıkları, Türkçe ve Türk kültürü ders saatlerinin yetersiz olduğunu düşündükleri, Türk ebeveynlerin %65’inin çocuklarını Türkçe konuşmaları hususunda teşvik ettikleri tespit edilmiştir. Katılımcılardan Türkçenin ana dili olarak varlığını sürdürebilmesi hakkındaki görüşleri alınmıştır. Araştırma sonunda tespit edilen sorunlara çözüm önerileri geliştirilmiştir.
Ana dili eğitimi İki dillilik İki dilli Türkler Almanya’daki göçmen Türkler
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Türkçe Eğitimi |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 1 Mayıs 2025 |
| Kabul Tarihi | 12 Kasım 2025 |
| Erken Görünüm Tarihi | 29 Aralık 2025 |
| Yayımlanma Tarihi | 29 Aralık 2025 |
| DOI | https://doi.org/10.37217/tebd.1688949 |
| IZ | https://izlik.org/JA28RF29SD |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2025 Cilt: 23 Sayı: 3 |
Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, bilimsel çalışmaların ilerletilebilmesi için bilgiye kolay ulaşılabilir olması gerektiğinin bilincinde bir dergi olarak, hakemli dergi literatürünün açık erişimli olması girişimini destekler ve yayınlanan tüm yazıları herkesin okuyabileceği ve indirebileceği çevrim içi bir ortamda ücretsiz olarak sunar.
Galip Yüksel, Gazi Üniversitesi Rehberlik ve Psikolojik Danışma Anabilim Dalından mezun oldu (1987). Aynı üniversitede Psikolojik Danışma ve Rehberlik alanında Yüksek Lisans (1990) ve doktora eğitimlerini (1997) tamamladı.
Yüksel, akademik iş yaşamına 1992 yılında Gazi Üniversitesi Psikolojik Danışma ve Rehberlik Anabilim Dalında öğretim görevlisi olarak başladı, daha sonra yardımcı doçent (2000-2005) ve doçent (2005-2010) olarak çalıştı. 2010 yılından bu yana da profesör olarak aynı anabilim dalında çalışmaktadır.
Yedek Subay olarak vatani görevini yapan Yüksel, G.Ü. Tıp Fakültesi Sigara Bıraktırma Ünitesi kuruluşunda gönüllü olarak çalıştı (2001), Michigan State Üniversitesi (2003) ve Florida Üniversitesi’nde (2016) misafir öğretim üyesi olarak bulundu.
Bölüm başkan yardımcılığı (2005-2013), Göç Araştırma ve Uygulama Merkezi müdür yardımcılığı (2003–2008) ve Psikolojik Danışma ve Rehberlik anabilim dalı başkanlığı yaptı.
Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisinde editör yardımcısı olarak çalışan Yüksel, Türk Eğitim Bilimleri Dergisi editörler kurulu ve Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Derneği (TPDR) üyesidir.
Gazi Üniversitesi Öğretim Elemanları Profili (2003) ve Türkiye Üniversiteleri Araştırmalarında (2006) proje başkan yardımcısı, Dezavantajlı Çocukların Eğitime Etkin Katılımı (2006) ve Ergenlerin Çalışma Anlayışının İncelenmesi projelerinde proje yürütücüsü olarak çalıştı.
Akademik Değerlendirme ve Kalite Geliştirme Kurulu Üyesi olarak görev yaptı (2005-2010; 2019-2020).
Yüksel, makale ile kitap bölümlerinin yanında Yaşam Boyu Gelişim: Gelişim Psikolojisi (13. Baskı) (Santrock, 2021), Yaşam Boyu Gelişim: Gelişim Psikolojisi (19.Baskı)(Santrock, 2025) Eğitim Psikolojisi: Kuram ve Uygulama (Slavin, 2019) ve Yardım sanatını öğrenme: Temel yardım becerileri ve teknikleri (Young, 2021) kitaplarının çeviri editörüdür. Psikolojik danışma ve rehberlik anabilim dalında lisans ve lisansüstü düzeyinde dersler yürütmekte ve danışmanlıklar yapmakladır.
Halen, Gazi Eğitim Fakültesi Psikolojik Danışma ve Rehberlik Anabilim Dalı öğretim üyesi olarak; psikolojik danışman eğitimi ve yetkinlikleri, çevrimiçi psikolojik danışma, sosyo-duygusal gelişim, öğrenme ve gelişimde kültürel perspektifler üzerine araştırmalarını sürdürüyor.
Prof. Dr. Necati CEMALOĞLU, 1965 yılında Kastamonu’da doğdu. 1983–1984 eğitim – öğretim yılında Gazi Üniversitesi, Kastamonu Eğitim Yüksekokulu’ndan mezun oldu. Trabzon ve Ankara’da öğretmenlik ve okul müdürlüğü yaptı. Öğretmenlik yaptığı dönemlerde, Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi anabilim dalından 1992-1993 eğitim-öğretim yılında mezun oldu. MEB Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı'nda, matematik komisyonu üyeliği ve maarif müfettişliği yaptı. Ankara ve Gazi Üniversitesi’nde "Eğitim Yönetimi" alanında master yapan Cemaloğlu, Gazi Üniversitesi, Gazi Eğitim Fakültesi’ne araştırma görevlisi olarak göreve başladı. Doktora eğitiminden sonra 2004 yılında yardımcı doçent, 2008 yılında doçent ve 2014 yılında profesör olarak atandı.
Amerika Birleşik Devleti'nde "Michigan State University" ve University of Florida’ya misafir öğretim üyesi statüsüyle gitti. MEB - Dünya Bankası - Kurumsal Performans Yönetimi Ulusal Danışmanı, MEB - TÜBİTAK, e-denetim - e-performans Ulusal Danışmanı, değişik bakanlıklarda ve üniversitelerde stratejik plan danışmanlığı yaptı. Cemaloğlu, yılda 100'ün üzerinde eğitim, yönetim, liderlik ve denetim üzerine konferans vermektedir.
Yayımlanmış 32 kitabı, kitaplarda bölümü, 500’ün üzerinde ulusal gazete makalesi, SSCI ve diğer indexlerde taranan 112 makalesi, katıldığı ulusal ve uluslar arası kongre - sempozyum bulunmaktadır. Evli ve iki çocuk babası olan Cemaloğlu, İngilizce bilmekte ve halen Gazi Üniversitesi, Gazi Eğitim Fakültesi'nde, Eğitim Yönetimi anabilim dalında görev yapmaktadır. Cemaloğlu, 2019 yılında “Başöğretmen Onur Ödülü”, “2020 Yılında Bilge Tonyukuk Eğitime Hizmet Ödülü” almıştır.