FEN LABORATUVARI KULLANIMINA YÖNELİK ÖZ YETERLİK ÖLÇEĞİ: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI

Oktay Kızkapan; Aslı Saylan Kırmızıgül

doi:10.24315/tred.757875

FEN LABORATUVARI KULLANIMINA YÖNELİK ÖZ YETERLİK ÖLÇEĞİ: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI

Öz

Bu çalışmada fen bilimleri öğretmen adaylarının fen laboratuvarı kullanımına ilişkin öz yeterliklerinin belirlenmesine yönelik geçerliği ve güvenirliği sağlanmış bir ölçek geliştirilmesi amaçlanmıştır. Çalışma, 2019-2020 öğretim yılının güz döneminde Kayseri ve Nevşehir’de bulunan iki üniversitenin Fen Bilgisi Öğretmenliği lisans programının 3. ve 4. sınıflarında öğrenim görmekte olan 194 (166 kadın ve 28 erkek) öğrencinin katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Alanyazın taraması sonucunda oluşturulan 66 soruluk bir madde havuzu oluşturulmuştur. Uzman değerlendirilmesi sonucu madde sayısı 38’e indirilmiştir. Bu 38 soru fen bilgisi öğretmenliği öğretmen adaylarına uygulanmıştır. Ölçeğin yapı geçerliği kapsamında açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır. Faktör analizi sonucunda ölçeğin dört faktörlü bir yapıda olduğu görülmüştür. Bu faktörler fen laboratuvarı araç gereçlerini kullanabilme, bilimsel süreç basamaklarını uygulayabilme, fen deneylerini bağımsız olarak gerçekleştirebilme ve fen laboratuvarında kriz yönetimi becerisi şeklinde isimlendirilmiştir. Daha sonra doğrulayıcı faktör analizi yürütülmüş ve bu faktör yapısı doğrulanmıştır (χ2/ sd = 566.288/ 318 < 3, GFI= 0.833, CFI= IFI= 0.90, RMSEA= 0.064). Geçerlik analizinin ardından güvenirlik analizi yürütülmüştür. Ölçeğin tamamı için Cronbach alfa güvenirlik katsayısı 0.85 olarak bulunmuştur. Alt boyutlara ait Cronbach alfa güvenirlik katsayıları ise sırasıyla 0.78, 0.73, 0.68 ve 0.59 olarak hesaplanmıştır. Sonuç olarak hazırlanan ölçeğin geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu yorumu yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Laboratuvar öz yeterliği,ölçek geliştirme,geçerlik,güvenirlik,laboratuvar

Kaynakça

Akkoyunlu, B., Orhan, F., & Umay, A. (2005). Bilgisayar öğretmenleri için "Bilgisayar Öğretmenliği Öz-Yeterlik Ölçeği" geliştirme çalışması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 29(29), 1-8.
Arbuckle, J. L. (2012). IBM SPSS AMOS Users guide. Crawfordville, Florida: Amos Development Corporation.
Armor, D., Conroy-Oseguera, P., Cox, M., King, N., McDonnell, L., Pascal, A., Pauly, E., & Zellman, G. (1976). Analysis of the school preferred reading programs in selected Los Angeles minority schools. Santa Monica, CA: RAND.
Ashton, P. T., Olejnik, S., Crocker, L., & McAuliffe, M. (1982). Measurement problems in the study of teachers' sense of efficacy. Paper presented at the Annual Meeting of the American Educational Research Association, New York.
Aypay, A. (2010). Genel Öz Yeterlik Ölçeği’nin (GÖYÖ) Türkçe’ye uyarlama çalışması. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(2), 113-132.
Bektas, O., Tuysuz, M., Kirbulut, Z. D., & Cetin-Dindar, A. (2011). Pre-service chemistry teachers’ knowledge regarding laboratory equipment and their functions. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 15, 510-514.
Bandura, A. (1986). Social foundations of thought and action: A social cognitive theory. Englewood Cliffs, NJ: Prentice Hall.
Bandura, A. (1993). Perceived self-efficacy in cognitive development and functioning. Educational psychologist, 28(2), 117-148.

Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. New York: W. H. Freeman.
Berman, P., McLaughlin, M., Bass, G., Pauly, E., & Zellman, G. (1977). Federal programs supporting educational change: Vol. VII. Factors affecting implementation and continuation. Santa Monica, CA: RAND.
Bıkmaz, F. H. (2002). Fen öğretiminde öz-yeterlik inancı ölçeği. Eğitim Bilimleri ve Uygulama, 1(2), 197-210.
Bong, M. (2001). Role of self-efficacy and task-value in predicting college students’ course performance and future enrollment intentions. Contemporary Educational Psychology, 26(4), 553–570. doi.org/10.1006/ceps.2000.1048
Böyük, U., Demir, S., & Erol, M. (2010). Fen ve teknoloji dersi öğretmenlerinin laboratuvar çalışmalarına yönelik yeterlik görüşlerinin farklı değişkenlere göre incelenmesi, TUBAV Bilim Dergisi, 3(4), 342-349.
Chemers, M. M., Hu, L., & Garcia, B. F. (2001). Academic self-efficacy and first-year college student performance and adjustment. Journal of Educational Psychology, 93(1), 55–64. doi:10.1037/0022-0663.93.1.55
Cronbach, L. J. (1951). Coefficient alpha and the internal structure of tests. Psychometrika, 16(3), 297-334.
Çakmak, M. (2008). Fen bilgisi öğretmen adaylarının laboratuar tutumları ile fen bilgisine yönelik tutumları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi. Yüksek lisans tezi, Kafkas Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Kars.
Çalışkan, S., Selçuk, G. S., & Erol, M. (2007). Development of physics self-efficacy scale. Sixth International Conference of the Balkan Physical Union, AIP Conference Proceedings, Vol: 899, p. 483-484.
Çapa, Y., Çakıroğlu, J., & Sarıkaya, H. (2005). The development and validation of a Turkish version of teachers’ sense of efficacy scale, Education and Science 30(137), 74-81.
Çapri, B., &, Kan, A. (2006). Öğretmen kişilerarası öz-yeterlik ölçeğinin Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik çalışması. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(1), 48-61.
Ekici, G. (2005). Biyoloji öz-yeterlik ölçeğinin geçerlik ve güvenirliği. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 29, 84-95.
Ekici, G. (2009a). Biyoloji öz-yeterlik ölçeğinin Türkçe’ye uyarlanması. Kastamonu Eğitim Dergisi, 17(1), 111-124.
Ekici, G. (2009b). Biyoloji öğretmenlerinin laboratuvar kullanımı öz-yeterlik algılarının incelenmesi. Journal of Kırşehir Education Faculty, 10(3), 25-35.
Filippou, K. (2019). Students’ academic self-efficacy in ınternational master’s degree programs in finnish universities. International Journal of Teaching and Learning in Higher Education, 31(1), 86-95.
Fraenkel, J. R., Wallen, N. E., & Hyun, H. H. (2012). How to design and evaluate research in education (8th edt.). New York: McGram-Hill Companies.
Gibson, S., & Dembo, M. (1984). Teacher efficacy: A construct validation. Journal of Educational Psychology, 76(4), 569-582.
İnce Aka, E. (2016). An investigation into prospective science teacher’ attitudes towards laboratory course and self-efficacy beliefs in laboratory use. International Journal of Environmental & Science Education, 11(10), 3319-3331.
Jackson, D. L., Gillaspy Jr., J. A., & Purc-Stephenson, R. (2009). Reporting practices in confirmatory factor analysis: An overview and some recommendations. Psychological Methods, 14(1), 6-23.
Kaya, A., Çepni, S., Küçük, M. (2004). Fizik öğretmenlerinin laboratuvarlara yönelik hizmet içi ihtiyaçları için bir program geliştirme çalışması. Kastamonu Eğitim Dergisi, 12(1), 41- 56.
Kaya, H., & Böyük, U. (2011). Fen bilimleri öğretmenlerinin laboratuvar çalışmalarına yönelik yeterlikleri. Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fen Bilimleri Dergisi, 27(1), 126-134.
Kılıç, D., Keleş, Ö., & Uzun, N. (2015). Fen bilimleri öğretmenlerinin laboratuvar kullanımına yönelik özyeterlik inançları: Laboratuvar uygulamaları programının etkisi. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(1), 218-236.
Kline, R. B. (2011). An easy guide to factor analysis. New York: The Guilford Press.
Kutluca, A. Y., & Aydın, A. (2016). Fen bilgisi öğretmen adaylarının öz-yeterlik inançlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi: Oluşturmacı öğretimin etkisi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(1), 217-236.
Linn, R. L., & Gronlund, N, E. (1995). Measurment and assessment in teaching, (7th Edition), Prentice-Hall International (UK) Limited, London.
Malinauskas, R. K. (2017). Enhancing of self-efficacy in teacher education students. European Journal of Contemporary Education, 6(4), 732-738.
Morgil, İ., Seçken, N., & Yücel, A. S. (2004). Kimya öğretmen adaylarının öz-yeterlik inançlarının bazı değişkenler açısından incelenmesi. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 6(1), 62-72.
Osborne, J. W., & Fitzpatrick, D. C. (2012). Replication analysis in exploratory factor analysis: what it is and why it makes your analysis better. Practical Assessment, Research & Evaluation, 17(15), 1-8.
Özgen, K., & Bindak, R. (2008). Matematik okuryazarlığı öz-yeterlik ölçeğinin geliştirilmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 16(2), 517-528.
Özlü, G., Özer Keskin, M., & Gül, A. (2013). Çevre eğitimi öz-yeterlik ölçeği geliştirilmesi: geçerlik ve güvenirlik çalışması. Gazi University Journal of Gazi Educational Faculty (GUJGEF), 33(2), 393-410.
Pajares, F. (2002). Overview of social cognitive theory and of self-efficacy. 10.10.2019. tarihinde http://www.emory.edu/EDUCATION/mfp/eff.html adresinden erişilmiştir.
Pallant, J. (2007). SPSS survival manual: A step by step guide to data analysis using SPSS. Buckingham, UK: Open University Press.
Patton, M. Q. (2002). Qualitative research and evaluation methods (3rd ed.). Thousand Oaks, CA: Sage.
Rheams, T. A., & Bain, S. K. (2005). Social interaction interventions in an inclusive era: Attitudes of teachers in early childhood self‐contained and inclusive settings. Psychology in the Schools, 42(1), 53-63.
Riggs, I. M., & Enochs, L. G. (1990). Toward the development of an elementary teacher’s science teaching efficacy belief instrument. Science Education, 74(69), 625637.
Saraçoğlu, S., Şengül Yıldırım, K., & Bektaş, O. (2019). Üstün yetenekli öğrenciler ile normal gelişim gösteren öğrencilerin fen öz-yeterliklerinin sınıf düzeyine göre incelenmesi, Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8(2), 1625-1640.
Schmitz, G. S., & Schwarzer, R. (2000). Perceived self-efficacy of teachers: Longitudinal findings with a new instrument. Zeitschrift Fur Padagogische Psychologie, 14(1), 12-25.
Schumacker, R. E. (2006). Teacher's corner: Conducting specification searches with Amos. Structural Equation Modeling, 13(1), 118-129.
Schwarzer, R., & Hallum, S. (2008). Perceived teacher self‐efficacy as a predictor of job stress and burnout: Mediation analyses. Applied psychology, 57, 152-171.
Seçer, İ. (2014). Ergenlerde obsesif kompulsif bozukluk ile anksiyete duyarlılığı arasındaki ilişkinin yapısal eşitlik modeli ile incelenmesi. Eğitim ve Bilim, 39(176), 355-367.
Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2012). Using multivariate statistics (6. ed.). Pearson.
Taber, K. S. (2018). The use of Cronbach’s alpha when developing and reporting research instruments in science education. Research in Science Education, 48(6), 1273-1296.
Tschannen-Moran, M., Hoy, A. W., & Hoy, W. K. (1998). Teacher efficacy: Its meaning and measure. Review of educational research, 68(2), 202-248.
Yenen, E. T., & Dursun, F. (2019). İngilizce öğretmenlerinin öğretim süreci öz yeterlikleri ve sınıf ortamına yansımaları. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(2), 607-627.
Yükseköğretim Kurulu (YÖK). (2018). Yeni öğretmen yetiştirme lisans programları. https://www.yok.gov.tr/kurumsal/idari-birimler/egitim-ogretim-dairesi/yeni-ogretmen-yetistirme-lisans-programlari adresinden 11.07.2019 tarihinde erişilmiştir.
Woolfolk, A. E., & Hoy, W. K. (1990). Prospective teachers' sense of efficacy and beliefs about control. Journal of Educational Psychology, 82, 81-91.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Eğitim Üzerine Çalışmalar

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Oktay Kızkapan
0000-0001-6781-9879
Türkiye

Aslı Saylan Kırmızıgül ^*
0000-0001-5678-8050
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

20 Ocak 2021

Gönderilme Tarihi

25 Haziran 2020

Kabul Tarihi

28 Aralık 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 11 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.24315/tred.757875

IZ

https://izlik.org/JA85BX74HF

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Kızkapan, O., & Saylan Kırmızıgül, A. (2021). FEN LABORATUVARI KULLANIMINA YÖNELİK ÖZ YETERLİK ÖLÇEĞİ: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI. Trakya Eğitim Dergisi, 11(1), 425-438. https://doi.org/10.24315/tred.757875

AMA

1.Kızkapan O, Saylan Kırmızıgül A. FEN LABORATUVARI KULLANIMINA YÖNELİK ÖZ YETERLİK ÖLÇEĞİ: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI. TRED. 2021;11(1):425-438. doi:10.24315/tred.757875

Chicago

Kızkapan, Oktay, ve Aslı Saylan Kırmızıgül. 2021. “FEN LABORATUVARI KULLANIMINA YÖNELİK ÖZ YETERLİK ÖLÇEĞİ: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI”. Trakya Eğitim Dergisi 11 (1): 425-38. https://doi.org/10.24315/tred.757875.

EndNote

Kızkapan O, Saylan Kırmızıgül A (01 Ocak 2021) FEN LABORATUVARI KULLANIMINA YÖNELİK ÖZ YETERLİK ÖLÇEĞİ: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI. Trakya Eğitim Dergisi 11 1 425–438.

IEEE

[1]O. Kızkapan ve A. Saylan Kırmızıgül, “FEN LABORATUVARI KULLANIMINA YÖNELİK ÖZ YETERLİK ÖLÇEĞİ: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI”, TRED, c. 11, sy 1, ss. 425–438, Oca. 2021, doi: 10.24315/tred.757875.

ISNAD

Kızkapan, Oktay - Saylan Kırmızıgül, Aslı. “FEN LABORATUVARI KULLANIMINA YÖNELİK ÖZ YETERLİK ÖLÇEĞİ: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI”. Trakya Eğitim Dergisi 11/1 (01 Ocak 2021): 425-438. https://doi.org/10.24315/tred.757875.

JAMA

1.Kızkapan O, Saylan Kırmızıgül A. FEN LABORATUVARI KULLANIMINA YÖNELİK ÖZ YETERLİK ÖLÇEĞİ: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI. TRED. 2021;11:425–438.

MLA

Kızkapan, Oktay, ve Aslı Saylan Kırmızıgül. “FEN LABORATUVARI KULLANIMINA YÖNELİK ÖZ YETERLİK ÖLÇEĞİ: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI”. Trakya Eğitim Dergisi, c. 11, sy 1, Ocak 2021, ss. 425-38, doi:10.24315/tred.757875.

Vancouver

1.Oktay Kızkapan, Aslı Saylan Kırmızıgül. FEN LABORATUVARI KULLANIMINA YÖNELİK ÖZ YETERLİK ÖLÇEĞİ: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI. TRED. 01 Ocak 2021;11(1):425-38. doi:10.24315/tred.757875

FEN LABORATUVARI KULLANIMINA YÖNELİK ÖZ YETERLİK ÖLÇEĞİ: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI

FEN LABORATUVARI KULLANIMINA YÖNELİK ÖZ YETERLİK ÖLÇEĞİ: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

Öğretmenlerin Mesleki Yeterliklerini Etkileyen Faktörler

Chemistry Teachers’ Self-Efficacy Perception Scale for Teaching in Chemistry Laboratories

Ortaokul Öğrencilerinin Deneysel Çalışmalara İlişkin Özyeterliklerinin İncelenmesi: Bir Ölçek Geliştirme Çalışması