YEREL TARİH SOSYAL BİLGİLER/TARİH ÖĞRETİM PROGRAMLARINDA YER ALMALI MIDIR?: "MALATYALI OLMAK" İLE "MALATYA’YI BİLMEK" AYNI ŞEY MİDİR?

Yıl 2016, Cilt: 5 Sayı: 2, 437 - 463, 22.10.2016

Yücel Kabapınar , Feyza Karakurt

Öz

Sosyal Bilgiler/Tarih dersleri kapsamında yerel tarih çalışmaları, yeni bir kavram olarak 2005 yılı sonrası öğretim programıyla gündeme gelmiştir. Ancak yerel tarih çalışmalarının okul boyutunda işlevsel olduğunu söylemek çok da olanaklı değildir. Peki, yerel tarih gerçekten gerekli midir, ihtiyaç mıdır? Bu araştırmada “yerel tarih, Sosyal Bilgiler ve Tarih öğretim programlarında yer almalı mıdır” sorusuna öğrenci ve öğretmen görüşleri çerçevesinde cevap aranmıştır. Nitel araştırma tasarımı kullanılan bu çalışmada, katılımcıların seçiminde amaçlı örneklem seçiminden yararlanılmıştır. Verilerin toplanmasında yarı yapılandırılmış görüşme ile anket formu kullanılmıştır. Bu kapsamda Malatya ilinde görev yapan 5 Sosyal Bilgiler ve 5 Tarih öğretmeniyle görüşme yapılmıştır. Malatya’da öğrenim görmekte olan 10 ortaokul ve 10 lise son sınıf öğrencisine de anket uygulanmıştır. Elde edilen verilerin çözümlenmesinde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır.  Öğrencilerin yaşadıkları şehrin tarihi, kültürel özelliklerine ilişkin yeterli düzeyde bilgi sahibi olmadıkları ulaşılan genel sonuçlardan biridir. Çalışmaya katılan öğretmenler de yerel tarihin öğretim programlarında yer alması gerektiğinin altını çizmişlerdir.

Anahtar Kelimeler: Yerel tarih, Sosyal Bilgiler Öğretimi, Tarih Öğretimi

SHOULD LOCAL HISTORY HAVE A PLACE in SOCIAL STUDIES/HISTORY PROGRAMME? IS IT SAME “TO BE FROM MALATYA” and “TO KNOW ABOUT MALATYA”?

Abstract: Local history studies within the framework of Social Studies/History courses have emerged as a new concept after the new teaching programme launched in 2005. To date it appears that local history has not been widely used in school settings. The question whether the local history studies are of importance and necessity in learning and teaching Social Studies/History needs to be illuminated. The basic motive of the present study is to answer whether local history has a place in the social studies and history curricula. This question motivated the present study. The study was designed in the line of constructivist orientation where qualitative research design was adopted. Social Studies and History teachers and their students participated in the study. Participants were selected on the basis of purposeful sampling. A questionnaire was designed and distributed to secondary (n= 10) and high school students (n= 10). Semi-structured interview form was another research instrument. Social Studies (n= 5) and History teachers (n= 5) working at schools located in Malatya were interviewed. Content analysis were benefitted in analyzing the written and verbal data obtained through questionnaire and interview protocols. The results of analysis revealed that students do have limited and superficial knowledge about the city in which they live. According to the findings majority of the Social Studies and History teachers verbalized that the local history is an important concept and should have a room in the curriculum.  

Keywords: Local History, Teaching Social Studies, Teaching History

 

Kaynakça

• Avcı, A., A. (2007). Yerel tarih ve tarih eğitimine katkısı (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
• Akçalı, A. A. (2015). Perception of outdoor history teaching in theory and practice: opinions of teachers and prospective teachers, Education and Science, 40, s. 117-137.
• Aktekin, S. (2006). Tarih öğretmenlerinin gözüyle tarih derslerinde yerel tarih. Toplumsal Tarih, 149, ss.83–89.
• Aktekin, S. (2010). The place and importance of local history in the secondary history education. Journal of Theory and Practice in Education, 6 (1), s. 86-105.
• Aslan, E. (2000). Yerel tarihin tanımı, gelişimi ve değeri. Z. A. Kızılyaprak (Ed.), Tarih Yazımında Yeni Yaklaşımlar. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt.
• Avcı Akçalı, A.(2007) Yerel Tarih ve Tarih Eğitimine Katkısı, (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi), Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir
• Balcı, A. (2005). Sosyal bilimlerde araştırma. Ankara: PegemA.
• Caunce, S. (2011). Sözlü tarih ve yerel tarihçi. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt.
• Danacıoğlu, E. (2002). Geçmişin izleri yanıbaşımızdaki tarih için bir kılavuz. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt.
• Demircioğlu, İ. H. (2005). Tarih öğretiminde öğrenci merkezli yaklaşımlar. Ankara: Anı.
• Göç, N. (2008). Yerel tarih konularının sosyal bilgiler dersinde uygulanması: karşılaşılan güçlükler ve çözüm önerileri (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Tokat.
• Işık, H. (2008). İlköğretimde tarih konularının yerel tarih ile ilişkilendirilmesinin öğrenci başarısına etkisi. Uluslararası Sosyal Araştırma Dergisi, 1(4), s. 290-310.
• Kabapınar, Y. (2014). Kuramdan uygulamaya sosyal bilgiler öğretimi. Ankara: PegemA.
• Kabapınar, Y. (2015). Sosyal bilgiler öğretim programlarında okul dışı öğrenmeye bakmak. A. Şimşek ve S. Kaymakçı (Eds.), Okul Dışı Sosyal Bilgiler Öğretimi. Ankara: PegemA.
• Kabapınar, Y. ve Uğur-Öztaşçı, A. (2016). Yerel tarih öğretim yöntemini sosyal bilgiler dersinde uygulamaya koymak. 4. Uluslararası Tarih Eğitimi Sempozyumu (Yayın Aşamasında), Sıtkı Koçman Üniversitesi, Muğla.
• Kyvig, D. E. (2011). Yanıbaşımızdaki tarih. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt.
• MEB (2006). Sosyal bilgiler öğretim programı (6. ve 7. sınıf). Ankara: MEB.
• MEB (2007). Tarih dersi öğretim programı (9. sınıf). Ankara: MEB.
• Metin, B. ve Oran, M. (2014). İlköğretim sosyal bilgiler öğretmenlerinin ders içi yerel tarih konusundaki faaliyetleri uşak ili örneği. Uşak
• Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(1), s. 204-216.
• Özdemir, Y. (2004). Postmodernizm ve tarih öğretimi. Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, 9, s. 311-322.
• Şimşek, A. ve Kaymakçı, S. (Eds.) (2015). Okul dışı sosyal bilgiler öğretimi. Ankara, PegemA.
• Tunç Şahin, C. (2011). Yerel tarih uygulamalarının başarıya ve öğrenci ürünlerine etkisi. Uluslararası Sosyal Araştırma Dergisi, (16), s. 453-462.
• Yeşilbursa, C. C. (2015). Okul dışı sosyal bilgiler öğretiminde yerel tarih. A. Şimşek, S. Kaymakçı (Eds.), Okul Dışı Sosyal Bilgiler Öğretimi Ankara: PegemA.
• Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2005). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin.
• Yin, Y. K. (2011). Qualitative research from start to finish. New York: The Guilford.