TR
EN
Tarımsal İhracatta Makroekonomik Dinamikler: Panel Veri Analiziyle Ampirik Bir Yaklaşım
Öz
Bu çalışma, 2000-2022 döneminde 104 ülkeye ait panel veriler kullanılarak tarımsal hammadde, gıda ürünleri ve toplam mal ihracatının makroekonomik belirleyicilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Analizde reel efektif döviz kuru (REER), toplam faktör verimliliği (TFV) ve kişi başına düşen gayrisafi yurtiçi hasıla (GSYH) temel bağımsız değişkenler olarak ele alınmış; panel veri yöntemleriyle sabit ve rassal etkiler modelleri tahmin edilmiş, Hausman testi ile uygun model seçilmiş, ardından yatay kesit bağımlılığı, değişen varyans ve otokorelasyon sorunlarına karşı Driscoll-Kraay ve kümelenmiş standart hatalar uygulanmıştır. Bulgular, ihracatın bileşenlerine göre farklılaşan etkiler olduğunu göstermektedir. Tarımsal hammadde ihracatında GSYH ve reel efektif döviz kurunun negatif etkileri öne çıkarken, TFV’nin anlamlı bir katkısı bulunmamıştır. Gıda ihracatında TFV pozitif ve güçlü biçimde belirleyici olurken, GSYH’nin etkisi çoğunlukla önemsiz veya negatif yönlü saptanmıştır. Mal ihracatı modelinde ise GSYH, TFV ve döviz kuru genel olarak pozitif ve anlamlı bulunmuş, ekonomik büyüme ve verimlilik artışlarının ihracatı desteklediği, rekabetçi kurun da etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aloui, C., Hammoudeh, S., Nguyen, D. K., and Sato, J. R. (2023). Global economic uncertainty and commodity exports: Revisiting connectedness in the post-COVID world. Resources Policy, 82, 103619.
- Alston, J. M., Beddow, J. M., and Pardey, P. G. (2010). Global patterns of crop yields and other partial productivity measures and their implications for agricultural sustainability. Agricultural Economics, 41(s1), 103-120.
- Amiti, M., Itskhoki, O., and Konings, J. (2014). Importers, exporters, and exchange rate disconnect. American Economic Review, 104(7), 1942-1978.
- Anderson, K., and Nelgen, S. (2024). Agricultural trade policy and global food security: Lessons from the past decade. Food Policy, 123, 102456.
- Barro, R. J., and Sala-i-Martin, X. (2004). Economic growth (2nd ed.). MIT Press.
- Baltagi, B. H. (2021). Econometric analysis of panel data (6th ed.). Springer.
- Baum, C. F., Schaffer, M. E., and Stillman, S. (2003). Instrumental variables and GMM: Estimation and testing. Stata Journal, 3(1), 1-31.
- Baum, C. F., Schaffer, M. E., and Stillman, S. (2007). Enhanced routines for instrumental variables/GMM estimation and testing. Stata Journal, 7(4), 465-506.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Tarım Ekonomisi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
10 Nisan 2026
Gönderilme Tarihi
12 Aralık 2025
Kabul Tarihi
2 Mart 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 12 Sayı: 1
APA
Taş, T., & Yılmaz, K. Ç. (2026). Tarımsal İhracatta Makroekonomik Dinamikler: Panel Veri Analiziyle Ampirik Bir Yaklaşım. Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi, 12(1), 293-310. https://doi.org/10.20979/ueyd.1840931
AMA
1.Taş T, Yılmaz KÇ. Tarımsal İhracatta Makroekonomik Dinamikler: Panel Veri Analiziyle Ampirik Bir Yaklaşım. UEYD. 2026;12(1):293-310. doi:10.20979/ueyd.1840931
Chicago
Taş, Taner, ve Kubilay Çağrı Yılmaz. 2026. “Tarımsal İhracatta Makroekonomik Dinamikler: Panel Veri Analiziyle Ampirik Bir Yaklaşım”. Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi 12 (1): 293-310. https://doi.org/10.20979/ueyd.1840931.
EndNote
Taş T, Yılmaz KÇ (01 Nisan 2026) Tarımsal İhracatta Makroekonomik Dinamikler: Panel Veri Analiziyle Ampirik Bir Yaklaşım. Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi 12 1 293–310.
IEEE
[1]T. Taş ve K. Ç. Yılmaz, “Tarımsal İhracatta Makroekonomik Dinamikler: Panel Veri Analiziyle Ampirik Bir Yaklaşım”, UEYD, c. 12, sy 1, ss. 293–310, Nis. 2026, doi: 10.20979/ueyd.1840931.
ISNAD
Taş, Taner - Yılmaz, Kubilay Çağrı. “Tarımsal İhracatta Makroekonomik Dinamikler: Panel Veri Analiziyle Ampirik Bir Yaklaşım”. Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi 12/1 (01 Nisan 2026): 293-310. https://doi.org/10.20979/ueyd.1840931.
JAMA
1.Taş T, Yılmaz KÇ. Tarımsal İhracatta Makroekonomik Dinamikler: Panel Veri Analiziyle Ampirik Bir Yaklaşım. UEYD. 2026;12:293–310.
MLA
Taş, Taner, ve Kubilay Çağrı Yılmaz. “Tarımsal İhracatta Makroekonomik Dinamikler: Panel Veri Analiziyle Ampirik Bir Yaklaşım”. Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi, c. 12, sy 1, Nisan 2026, ss. 293-10, doi:10.20979/ueyd.1840931.
Vancouver
1.Taner Taş, Kubilay Çağrı Yılmaz. Tarımsal İhracatta Makroekonomik Dinamikler: Panel Veri Analiziyle Ampirik Bir Yaklaşım. UEYD. 01 Nisan 2026;12(1):293-310. doi:10.20979/ueyd.1840931