Development of the environmental literacy scale for middle school students

Öz

This study aims to develop a valid and reliable Environmental Literacy Scale to assess middle school students’ perceptions of environmental literacy. During the scale development process, national and international literature on environmental literacy was reviewed, and an item pool representing the dimensions of knowledge, disposition, competence, and environmentally responsible behaviour was developed. The 67-item trial form, revised in line with expert opinions, was administered to middle school students. Exploratory factor analysis (EFA) was conducted with data from 313 students, while confirmatory factor analysis (CFA) was carried out with a separate sample of 295 students. As a result of the EFA, a structure consisting of 26 items and four dimensions was obtained, explaining 50.01% of the total variance. The CFA findings showed that the model was acceptable and had good fit indices. The reliability coefficient for the overall scale was .91. The findings indicate that the developed scale is a valid and reliable instrument for assessing middle school students’ perceptions of environmental literacy. It is considered that the scale can serve as a functional data-collection tool for evaluating environmental education practices, monitoring students’ environmental literacy levels, and informing future research.

Anahtar Kelimeler

• Environmental education
• educational literacy
• scale development

Destekleyen Kurum

This study was supported by the TÜBİTAK 2211-A National PhD Scholarship Program.

Etik Beyan

Ethics Committee Approval of the article given by Ege University’s 29/03/2023 date and 04/36 Document no.

Ortaokul öğrencileri için çevre okuryazarlığı ölçeğinin geliştirilmesi

Öz

Bu araştırmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin çevre okuryazarlığı algılarını belirlemeye yönelik geçerli ve güvenilir bir Çevre Okuryazarlığı Ölçeği geliştirmektir. Ölçek geliştirme sürecinde çevre okuryazarlığına ilişkin ulusal ve uluslararası alan yazını incelenmiş ve bilgi, eğilim, yetkinlik ve çevreye duyarlı davranış boyutlarını temsil eden madde havuzu oluşturulmuştur. Uzman görüşleri doğrultusunda düzenlenen 67 maddelik deneme formu ortaokul öğrencilerine uygulanmıştır. Açımlayıcı faktör analizi (AFA) 313 öğrenciden elde edilen verilerle, doğrulayıcı faktör analizi (DFA) ise 295 öğrenciden oluşan farklı bir örneklemle gerçekleştirilmiştir. AFA sonucunda 26 maddeden ve dört boyuttan oluşan yapı elde edilmiş, bu yapı toplam varyansın %50.01’ini açıklamıştır. DFA bulguları, modelin kabul edilebilir olduğunu ve uyum değerlerinin iyi olduğunu göstermiştir. Ölçeğin tamamına ilişkin güvenirlik katsayısı .91 olarak hesaplanmıştır. Bulgular, ölçeğin ortaokul öğrencilerinin çevre okuryazarlığı algılarını belirlemede geçerli ve güvenilir bir araç olduğunu göstermektedir. Ölçeğin çevre eğitimi uygulamalarının değerlendirilmesinde, öğrencilerin çevre okuryazarlığı düzeylerinin izlenmesinde ve gelecekte yapılacak araştırmalarda kullanılabilecek işlevsel bir veri toplama aracı olduğu düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Çevre eğitimi
• çevre okuryazarlığı
• ölçek geliştirme

Destekleyen Kurum

Bu çalışma, TÜBİTAK 2211-A Yurt İçi Doktora Burs Programı kapsamında desteklenmiştir.

Etik Beyan

Makale için Ege Üniversitesi'nin 29/03/2023 tarih ve 04/36 sayılı Etik Kurul Onay Belgesi bulunmaktadır.

Kaynakça

1. Akkaya, E. C., Sarı, E., Şahin, M. N., Rumeli, Y., Darıcı, E., & Sayılan, G. (2025). Pro-environmental behaviors in Türkiye: A scale development study. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi, 65(1), 157–187. https://doi.org/10.33171/dtcfjournal.2025.65.1.6
2. Atabek-Yiğit, E., Köklükaya, N., Yavuz, M., & Demirhan, E. (2014). Development and validation of environmental literacy scale for adults (ELSA). Journal of Baltic Science Education, 13(3), 425–435. https://doi.org/10.33225/jbse/14.13.425
3. Awewomom, J., Dzeble, F., Takyi, Y. D., Ashie, W. B., Ettey, E. N. Y. O., Afua, P. E., Afua, P. E., Sackey, L. N. A., Opoku, F., & Akoto, O. (2024). Addressing global environmental pollution using environmental control techniques: A focus on environmental policy and preventive environmental management. Discover Environment, 2(8), 1–20. https://doi.org/10.1007/s44274-024-00033-5
4. Boateng, G. O., Neilands, T. B., Frongillo, E. A., Melgar-Quiñonez, H. R., & Young, S. L. (2018). Best practices for developing and validating scales for health, social, and behavioral research: A primer. Frontiers in Public Health, 6(149), 1–18. https://doi.org/10.3389/fpubh.2018.00149
5. DeVellis, R. F., & Thorpe, C. T. (2022). Scale development: Theory and applications. Sage.
6. Dillon, J., & Herman, B. (2023). Environmental education. In N. G. Lederman, D. L. Zeidler, & J. S. Lederman (Eds.), Handbook of research on science education (pp. 717–748). Routledge.
7. Dursun, İ., Kabadayı, E. T., & Tuğer, A. T. (2018). Çevreci tüketim davranışı: Boyutları ve ölçümü. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 11(3), 42–66. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.403831
8. Erdoğan, M. (2009). 5. sınıf öğrencilerinin çevre okuryazarlığı ve bu öğrencilerin çevreye yönelik sorumlu davranışlarını etkileyen faktörler [Doktora tezi, Ortadoğu Teknik Üniversitesi, Türkiye]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/

9. Fang, W. T. (2020). Envisioning environmental literacy: Action and outreach. Springer.
10. Fang, W. T., Hassan, A., & LePage, B. A. (2023). The living environmental education: Sound science toward a cleaner, safer, and healthier future. Springer. https://doi.org/10.1007/978-981-19-4234-1_4
11. Field, A. (2024). Discovering statistics using IBM SPSS statistics. Sage.
12. Hollweg, K. S., Taylor, J. R., Bybee, R. W., Marcinkowski, T. J., McBeth, W. C., & Zoido, P. (2011). Developing a framework for assessing environmental literacy. North American Association for Environmental Education. https://naaee.org/sites/default/files/inline-files/devframewkassessenvlitonlineed.pdf
13. Johnson, R. B., & Christensen, L. (2017). Educational research: Quantitative, qualitative, and mixed approaches. Sage.
14. Karatekin, K. (2011). Sosyal Bilgiler öğretmen adaylarının çevre okuryazarlık düzeylerinin belirlenmesi [Yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi, Türkiye]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
15. Lloyd‐Strovas, J., Moseley, C., & Arsuffi, T. (2018). Environmental literacy of undergraduate college students: Development of the environmental literacy instrument (ELI). School Science and Mathematics, 118, 84–92. https://doi.org/10.1111/ssm.12266
16. Marcinkowski, T., Shin, D., Noh, K. I., Negev, M., Sagy, G., Garb, Y., Mcbeth, B., Hungerford, H., Volk, T., Meyers, R., & Erdogan, M. (2013). National assessments of environmental literacy: A review, comparison, and analysis. In R. B. Stevenson, M. Brody, J. Dillon, & A. E. J. Wals (Eds.), International handbook of research on environmental education (pp. 310–330). Routledge.
17. McBeth, W., & Volk, T. L. (2009). The national environmental literacy project: A baseline study of middle grade students in the United States. The Journal of Environmental Education, 41(1), 55–67. https://doi.org/10.1080/00958960903210031
18. McBride, B. B., Brewer, C. A., Berkowitz, A. R., & Borrie, W. T. (2013). Environmental literacy, ecological literacy, ecoliteracy: What do we mean and how did we get here? Ecosphere, 4(5), 1–20. https://doi.org/10.1890/ES13-00075.1
19. Mujib, M., Mardiyah, M., & Suherman, S. (2023). Development and psychometric properties of a questionnaire on environmental literacy in Indonesian secondary school. Revista Fuentes, 25(3), 267–282. https://doi.org/10.12795/revistafuentes.2023.22642
20. Negev, M., Garb, Y., Biller, R., Sagy, G., & Tal, A. (2009). Environmental problems, causes, and solutions: An open question. The Journal of Environmental Education, 41(2), 101–115. https://doi.org/10.1080/00958960903295258
21. O’Brien, S. R. M. (2007). Indications of environmental literacy: Using a new survey instrument to measure awareness, knowledge, and attitudes of university-aged students [Master’s thesis, Iowa State University]. https://dr.lib.iastate.edu/entities/publication/10bf230b-b25f-47a0-9414-7ea55488f572
22. Ötün, Y., Artun, H., Temur, A., & Tozlu, İ. (2017). Ortaokul öğrencilerine yönelik çevre eğitimi kavramları farkındalık ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(1), 511–528. https://izlik.org/JA23NG49AY
23. Özdemir, O. (2016). İlköğretim ikinci kademede çevre sorunları tutum ölçeği geliştirme: Geçerlik ve güvenirlik çalışması [Yüksek Lisans Tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi, Türkiye]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
24. Paden, M. (2012). NAAEE releases framework for assessing environmental literacy: Being used in 2015 OECD assessment. Journal of Education for Sustainable Development, 6(1), 17–19. https://doi.org/10.1177/097340821100600107
25. Roth, C. E. (1992). Environmental literacy: Its roots, evolution and directions in the 1990s. ERIC Clearing house for Science, Mathematics, and Environmental Education. https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED348235.pdf
26. Schermelleh-Engel, K., Moosbrugger, H., & Müller, H. (2003). Evaluating the fit of structural equation models: Tests of significance and descriptive goodness–of–fit measures. Methods of Psychological Research Online, 8(2), 23–74.
27. Scholz, R. W. (2011). Environmental literacy in science and society: From knowledge to decisions. Cambridge University Press.
28. Sontay, G., Gökdere, M., & Usta, E. (2015). Ortaokul seviyesinde çevre okuryazarlık bileşenleri ile ilgili ölçek geliştirme çalışması. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 9(1), 49–80. https://doi.org/10.17522/nefefmed.52659
29. Szczytko, R., Stevenson, K., Peterson, M. N., Nietfeld, J., & Strnad, R. L. (2019). Development and validation of the environmental literacy instrument for adolescents. Environmental Education Research, 25(2), 193–210. https://doi.org/10.1080/13504622.2018.1487035
30. Tabaru Örnek, G., & Yel, S. (2024). Çocuklar (8-9 yaş) için çevre okuryazarlığı aracı geliştirilmesi (ÇİÇOA): Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 60, 1225–1258. https://doi.org/10.53444/deubefd.1408170
31. Teksöz, G., Şahin, E., & Ertepınar, H. (2010). Çevre okuryazarlığı, öğretmen adayları ve sürdürülebilir bir gelecek. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 39(39), 307–320. https://izlik.org/JA24PS35KP
32. Tuncer, G., Tekkaya, C., Sungur S., Çakıroğlu, J., Ertepınar, H., & Kaplowitz, M. (2009). Assessing pre-service teachers’ environmental literacy in Turkey as a mean to develop teacher education programs. International Journal of Educational Development, 29(4), 426–436. https://doi.org/10.1016/j.ijedudev.2008.10.003
33. Ukaogo, P. O., Ewuzie, U., & Onwuka, C. V. (2020). Environmental pollution: Causes, effects, and the remedies. In P. Chowdhary, A. Raj, D. Verma, & Y. Akhter (Eds.), Microorganisms for sustainable environment and health (pp. 419–429). Elsevier. https://doi.org/10.1016/B978-0-12-819001-2.00021-8
34. United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization. (1978). The Tbilisi declaration: Final report intergovernmental conference on environmental education. UNESCO. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000032763
35. Worthington, R. L., & Whittaker, T. A. (2006). Scale development research: A content analysis and recommendations for best practices. The Counseling Psychologist, 34(6), 806–838. https://doi.org/10.1177/0011000006288127
36. Xiong, Z., Song, Y., & Zhu, R. (2025). Pedagogical strategies for teaching environmental literacy in secondary school education: A systematic review. Sustainability, 17(20), 9104. https://doi.org/10.3390/su17209104
37. Yavuz, M., Balkan Kıyıcı, F., & Yiğit, E. A. (2014). İlköğretim II. kademe öğrencileri için çevre okuryazarlığı ölçeği: Ölçek geliştirme ve güvenirlik çalışması. Sakarya University Journal of Education, 4(3), 39–52. https://doi.org/10.19126/suje.42950
38. Özata Yücel, E., & Özkan, M. (2014). Ortaokul öğrencilerine yönelik çevresel tutum ölçeği geliştirilmesi. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 27(1), 27–48. https://doi.org/10.19171/uuefd.37221