Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Bireylerin Sınırlı ve Tekrarlayıcı Davranışlarının Günlük Yaşam Etkinlikleri Üzerindeki Etkisine Yönelik Öğretmen Görüşleri

Öz

Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) evrensel olarak iki kaynak temel alınarak tanımlanmakta ve bozukluğun tanı ölçütleri belirlenmektedir. Bunlar DSM-5 ve ICD’dir. DSM-5 ve ICD-11, OSB’yi iki temel alanda yetersizlikle karakterize olduğunu vurgulamaktadır. Bunlar “karşılıklı sosyal etkileşimi ve sosyal iletişimi başlatma ve sürdürme yeteneğindeki kalıcı eksiklikler ile bireyin sınırlayıcı, tekrarlayıcı, esnek olmayan davranış, ilgi alanları ve etkinliklerdir. OSB’li bireylerde bozukluğun ölçütü ve derecesini belirleyen önemli bir değişken olan sınırlı ve tekrarlayıcı davranışlar, bireylerin günlük yaşam etkinliklerini, öğrenmelerini ve sosyalleşme süreçlerini olumsuz etkilemektedir. Bu araştırmanın amacı OSB’li bireylerin sınırlı ve tekrarlayıcı davranışlarının bu bireylerin günlük yaşam etkinliklerine katılımı üzerindeki etkisinin ortaya konulmasıdır. Araştırmada, nitel araştırma desenlerinden olgu bilim deseninden hareketle nitel veri toplama tekniği kullanılmıştır. Araştırma, amaçlı örneklem tekniğine göre yürütülmüş ve 10 özel eğitim öğretmeniyle görüşülerek gerçekleştirilmiştir. Araştırma, 2021-2022 güz döneminde üç aylık bir süreçte yapılmıştır. Araştırma verileri, araştırma sorularını yansıtan kodlar yoluyla betimsel analizine tabi tutulmuştur. Araştırmada katılımcıların OSB’li bireylerin sergiledikleri sınırlı ve tekrarlayıcı davranışlarının onların günlük yaşam etkinliklerine katılımını etkilemesine yönelik görüşlerine ilişkin bulgular elde edilmiş ve ileri araştırmalara öneriler getirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Otizm spektrum bozukluğu
• sınırlı ve tekrarlayıcı davranışlar
• günlük yaşam etkinlikleri
• Autism spectrum disorder
• restricted and repetitive behaviors
• daily life activities

Teachers' Views on the Effect of Restricted and Repetitive Behaviors of Individuals with Autism Spectrum Disorder on Daily Life Activities Summary

Öz

Abstract: Autism Spectrum Disorder (ASD) is defined universally based on two sources and the diagnostic criteria for the disorder are determined. These are DSM-5 and ICD-11. DSM-5 and ICD-11 emphasize that ASD is characterized by deficiencies in two main areas. These are “permanent deficits in the ability to initiate and maintain mutual social interaction and social communication, and the individual's limiting, repetitive, inflexible behavior, interests, and activities. Restricted and repetitive behaviors, which are important variables that determine the criterion and degree of the disorder in individuals with ASD, negatively affect the daily life activities, learning and socialization processes of such individuals. The aim of this study is to reveal the effect of limited and repetitive behaviors of individuals with ASD on their participation in daily life activities. In the research, qualitative data collection technique was used based on the phenomenology design, which is one of the qualitative research designs. The research was carried out according to the purposeful sampling technique and was carried out by interviewing 10 special education teachers. The research was carried out over a three-month period in the 2021-2022 fall semester. The research data were subjected to descriptive analysis through codes reflecting the research questions. In the study, findings regarding the opinions of the participants about the limited and repetitive behaviors of individuals with ASD affecting their participation in daily life activities were obtained and suggestions were made for further research.

Anahtar Kelimeler

• Otizm spektrum bozukluğu
• sınırlı ve tekrarlayıcı davranışlar
• günlük yaşam etkinlikleri
• Autism spectrum disorder
• restricted and repetitive behaviors
• daily life activities

Kaynakça

1. Berry, K., Russell, K., & Frost, K. (2018). Restricted and repetitive behaviors in autism spectrum disorder: A review of associated features and presentation across clinical populations. Current Developmental Disorders Reports, 5(2), 108-115. https://doi.org/10.1007/s40474-018-0139-0
2. Bodfish, J. W., Symons, F. J., Parker, D. E., & Lewis, M. H. (2000). Varieties of repetitive behavior in autism: Comparisons to mental retardation. Journal of autism and developmental disorders, 30(3), 237-243. https://doi.org/10.1023/A:1005596502855
3. Boyd, B. A., McDonough, S. G., Rupp, B., Khan, F., & Bodfish, J. W. (2011). Effects of a family-implemented treatment on the repetitive behaviors of children with autism. Journal of autism and developmental disorders, 41(10), 1330-1341. https://doi.org/10.1007/s10803-010-1156-y
4. Carr, E. G., Levin, L., McConnachie, G., Carlson, J. I., Kemp, D. C., & Smith, C. S. (1994) Communication-Based Intervention for Problem Behavior: A User's Guidefor Producing Positive Change. Paul H. Brookes
5. Chowdhury, M., Benson, B. A., & Hillier, A. (2010). Changes in restricted repetitive behaviors with age: A study of high-functioning adults with autism spectrum disorders. Research in Autism Spectrum Disorders, 4(2), 210-216. https://doi.org/10.1016/j.rasd.2009.09.006
6. Cissne, M. N., Kester, L. E., Gunn, A. J. M., Bodner, K. E., Miles, J. H., & Christ, S. E. (2022). Brief report: a preliminary study of the relationship between repetitive behaviors and concurrent executive function demands in children with autism spectrum disorder. Journal of Autism and Developmental Disorders, 52(4), 1896-1902. https://doi.org/10.1007/s10803-021-05071-z
7. Dietert, R. R., Dietert, J. M., & DeWitt, J. C. (2011). Environmental risk factors for autism. Emerging health threats journal, 4(1), 7111. https://doi.org/10.3402/ehtj.v4i0.7111
8. Elison, J. T., Wolff, J. J., Reznick, J. S., Botteron, K. N., Estes, A. M., Gu, H., ... & Network, I. B. I. S. I. (2014). Repetitive behavior in 12-month-olds later classified with autism spectrum disorder. Journal of the American Academy of Child & Adolescent Psychiatry, 53(11), 1216-1224. https://doi.org/10.1016/j.jaac.2014.08.004

9. Harrop, C., McConachie, H., Emsley, R., Leadbitter, K., & Green, J. (2014). Restricted and repetitive behaviors in autism spectrum disorders and typical development: Cross-sectional and longitudinal comparisons. Journal of Autism And Developmental Disorders, 44(5), 1207-1219. https://doi.org/ 10.1007/s10803-013-1986-5 ICD-11 for Mortality and Morbidity Statistics, https://icd.who.int/browse11/l-m/en, (ET: 23.09.2022).
10. Kanner, L. (1943). Autistic disturbances of affective contact. Nervous child, 2(3), 217-250
11. Kıyak, Ü. E., Tuna, D. M., & Tekin-İftar, E. (2019). Zihin yetersizliği olan bireylere güvenlik becerilerinin öğretimi: Kapsamlı betimsel analiz. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 20(1), 143-176.
12. Kline, R. B. (2011). Principles and practice of structural equation modeling (3. baskı). The Guilford Press.
13. Lam, K. S., & Aman, M. G. (2007). The Repetitive Behavior Scale-Revised: independent validation in individuals with autism spectrum disorders. Journal of autism and developmental disorders, 37(5), 855-866. https://doi.org/10.1007/s10803-006-0213-z
14. MacDonald, R., Parry-Cruwys, D., Dupere, S., & Ahearn, W. (2014). Assessing progress and outcome of early intensive behavioral intervention for toddlers with autism. Research in developmental disabilities, 35(12), 3632-3644.https://doi.org/10.1016/j.ridd.2014.08.036
15. McDermott, C. R., Farmer, C., Gotham, K. O., & Bal, V. H. (2020). Measurement of subcategories of repetitive behaviors in autistic adolescents and adults. Autism in Adulthood, 2(1), 48-60. https://doi.org/10.1089/aut.2019.0056
16. Matson, J. L., Fodstad, J. C., Mahan, S., & Rojahn, J. (2010). Cut-offs, norms and patterns of problem behaviours in children with developmental disabilities on the Baby and Infant Screen for Children with aUtIsm Traits (BISCUIT-Part 3). Developmental Neurorehabilitation, 13(1), 3-9. https://doi.org/10.3109/17518420903074887
17. Matson, J. L., & Nebel-Schwalm, M. S. (2007). Comorbid psychopathology with autism spectrum disorder in children: An overview. Research in developmental disabilities, 28(4), 341-352.
18. Militerni, R., Bravaccio, C., Falco, C., Fico, C., & Palermo, M. T. (2002). Repetitive behaviors in autistic disorder. European Child & Adolescent Psychiatry, 11(5), 210-218. https://doi.org/10.1007/s00787-002-0279-x
19. Olçay, S. (2021). Uyumsal Beceriler ve Bağımsız Yaşam B. Sucuoğlı, H. Bakkaloğlu, M.Ç. Ökçün-Akçamuş (Ed). Tanıdan Müdahaleye Otizm Spektrum Bozukluğu El Kitabı içinde (ss. 233-255). Vize Akademik.
20. Ökçün-Akçamuş, M.Ç. (2021). Dil ve İletişim Gelişimi B. Sucuoğlı, H. Bakkaloğlu, M.Ç. Ökçün-Akçamuş (Eds). Tanıdan Müdahaleye Otizm Spektrum Bozukluğu El Kitabı içinde (ss. 257-279). Vize Akademik
21. Park, J. H., Kim, Y. S., Koh, Y. J., & Leventhal, B. L. (2020). Differences in the severity and variability of restricted and repetitive behaviors in ASD children with and without service experiences. Research in Autism Spectrum Disorders, 79, 101672. https://doi.org/10.1016/j.rasd.2020.101672
22. Raulston, T. J., Hansen, S. G., Machalicek, W., McIntyre, L. L., & Carnett, A. (2019). Interventions for repetitive behavior in young children with autism: A survey of behavioral practices. Journal of autism and developmental disorders, 49(8), 3047-3059. https://doi.org/10.1007/s10803-019-04023-y
23. Rojahn, J., & Meier, L. J. (2013). Repetitive behavior. F Volkmar (Ed.) Encyclopedia of Autism Spectrum Disorders. Springer New York, NY.
24. Sadeghi, S., & Pouretemad, H. R. (2022). Executive functions predict restricted and repetitive behaviors in toddlers under 36 months old with autism spectrum disorder. Infant Behavior and Development, 67, 101721. https://doi.org/10.1016/j.infbeh.2022.101721
25. Şirin, N. (2016). Otizm spektrum bozukluğu olan bireylere güvenlik becerilerinin öğretimine ilişkin anne-babaların, öğretmenlerin ve öğretim üyelerinin görüş ve önerileri (Doctoral dissertation, Anadolu University).
26. Ülke-Kürkçüoğlu, B. (2019). Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocuklara Oyun Becerilerinin Öğretimi. E. Tekin-İftar (Eds). Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocuklar ve Eğitimleri içinde (ss. 391-436). Vize Akademik
27. Ventola, P. E., Yang, D., Abdullahi, S. M., Paisley, C. A., Braconnier, M. L., & Sukhodolsky, D. G. (2016). Brief report: Reduced restricted and repetitive behaviors after pivotal response treatment. Journal of autism and developmental disorders, 46, 2813-2820.
28. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2018). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
29. Zheng, L., Grove, R., & Eapen, V. (2019). Spectrum or subtypes? A latent profile analysis of restricted and repetitive behaviours in autism. Research in Autism Spectrum Disorders, 57, 46-54. https://doi.org/10.1016/j.rasd.2018.10.003