Özel Öğrenme Güçlüğü Olan Öğrenciler için Destek Eğitim Odasında Matematik Öğretimi Süreci

Öz

Bu araştırmanın amacı, destek eğitim odasında görev yapan ortaokul matematik öğretmenlerinin özel öğrenme güçlüğü tanısı almış kaynaştırma öğrencileriyle yürüttükleri matematik öğretim sürecini incelemektir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden bütüncül çoklu durum çalışması deseni kullanılmıştır. Çalışma grubunu, 2024-2025 eğitim öğretim yılında Van ilindeki üç farklı ortaokulda görev yapan üç ortaokul matematik öğretmeni oluşturmaktadır. Veriler gözlem ve görüşme yoluyla toplanmış, bu süreçte kişisel bilgi formu, gözlem formu, yarı yapılandırılmış görüşme formu ve araştırmacı günlüğünden yararlanılmıştır. Gözlem verileri betimsel analiz, görüşme verileri ise içerik analizi ile çözümlenmiştir. Araştırma sonuçları, öğretmenlerin destek eğitim odasında yürüttükleri matematik öğretiminde öğrenci merkezli ve esnek bir yaklaşım benimsediklerini, ancak planlama, öğretim ve değerlendirme süreçlerini bireyselleştirilmiş eğitim programını temel alan sistematik bir yapı içinde yürütemediklerini göstermektedir. Ayrıca öğretmenlerin öğretim sürecinde çeşitli yöntem ve stratejiler kullandıkları, ancak bu uygulamaların niteliği ve sürekliliğinin öğretmenler arasında farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Bunun yanında materyal yetersizliği, fiziksel koşullar, veli ilgisizliği ve sosyoekonomik etkenlerin süreci önemli ölçüde etkilediği görülmüştür. Destek eğitim odalarında öğretimin etkililiğini artırmak için bireyselleştirilmiş eğitim programını temel alan öğretim ve değerlendirme süreçlerini güçlendiren uygulamalı öğretmen eğitimlerinin düzenlenmesi ve fiziksel koşullar, materyal desteği ile aile katılımını kapsayan bütüncül bir destek yapısının oluşturulması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Destek eğitim odası
• matematik öğretimi
• özel öğrenme güçlüğü
• kaynaştırma öğrencileri

Mathematics Teaching Process in Support Education Rooms for Students with Specific Learning Disabilities

Öz

This study aims to examine the mathematics teaching practices of middle school mathematics teachers working with mainstreamed students diagnosed with specific learning disabilities in resource rooms. A holistic multiple case study design was employed. The study group consisted of three middle school mathematics teachers working in three different schools in Van during the 2024–2025 academic year. Data were collected through observations and interviews using a personal information form, an observation form, a semi-structured interview form, and a researcher diary. Observation data were analyzed through descriptive analysis, and interview data through content analysis. The findings show that teachers adopt a student-centered and flexible approach; however, planning, teaching, and especially assessment are not carried out systematically on the basis of individualized education programs. Although teachers use various methods and strategies, the quality and consistency of these practices vary across teachers. In addition, material shortages, inadequate physical conditions, lack of parental involvement, and socioeconomic factors significantly affect the process. To improve effectiveness, practice-oriented teacher training and a comprehensive support structure, including physical conditions, materials, and family involvement are recommended.

Anahtar Kelimeler

• Support education room
• mathematics teaching
• specific learning disabilities
• inclusive students

Kaynakça

1. American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disor-ders (5th ed.).
2. Aydın-Dalga, R. (2019). Destek eğitim odasında görev alan öğretmenlerin özel öğrenme güçlü-ğü olan öğrencilerle yaptıkları eğitim öğretime ilişkin görüş ve önerileri [Yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi].
3. Bal-Çelik, Y., & Çelik, Y. (2025). Sınıf öğretmenlerinin destek eğitim odası uygulamalarına ilişkin görüşlerinin incelenmesi. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(3), 771–796. https://doi.org/10.33711/yyuefd.1615424
4. Bozak, B., & Çay, E. (2023). Destek eğitim odalarının kaynaştırma uygulamasındaki yeri ve önemine ilişkin öğretmen görüşleri. Mustafa Kemal University Journal of the Faculty of Education, 7(11), 1–18.
5. Bozatlı, L., Aykutlu, H. C., Sivrikaya Giray, A., Ataş, T., Özkan, Ç., Güneydaş Yıldırım, B., & Görker, I. (2024). Children at risk of specific learning disorder: A study on prevalence and risk factors. Children, 11(7), Article 759. https://doi.org/10.3390/children11070759
6. Burunsuz, E., & İnce, M. (2020). İlköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin bireyselleş-tirilmiş eğitim programının uygulanmasına ilişkin öğretmen görüşleri. Akdeniz Eğitim Araştırmaları Dergisi, 14(31), 530–544. https://doi.org/10.29329/mjer.2020.234.25
7. Büyüköztürk, Ş., Kılıç-Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2024). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi.
8. Creswell, J. W. (2013). Nitel araştırma yöntemleri: Beş yaklaşıma göre nitel araştırma ve araş-tırma deseni (M. Bütün & S. B. Demir, Çev. Ed.). Siyasal Kitabevi.

9. Çakıcı, H., Ergün, B., Delimehmet Dada, Ş., & Er Nas, S. (2025). Öğretmen adaylarının destek eğitim odası kavramına yönelik bilişsel yapıları ve metaforik algılarının incelenmesi. Ege Eğitim Dergisi, 26(3), 279-300. https://doi.org/10.12984/egeefd.1670168
10. Demirden, K., Sarıgeçili, M., Yıldırır, A., & Yıldırır, İ. (2024). Destek eğitim odasında görev yapan öğretmenlerin destek eğitim odalarına yönelik görüşleri. Türk Eğitim Araştırma-ları Dergisi, 5(1), 1–16.
11. Deniz, S., & Sarı, H. (2021). Özel öğrenme güçlüğü olan öğrencilerle çalışan öğretmenler için geliştirilen öğretmen eğitim programının etkililiği. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakül-tesi Dergisi, 41(3), 1739-1770.
12. Eken, D. (2024). İlkokulda yürütülen destek eğitim odası hizmetlerinin incelenmesi: Bir durum çalışması [Yüksek lisans tezi, Adnan Menderes Üniversitesi].
13. Ekinci, H., Çavdar, M., Ekinci, Ş., & Çavdar, H. R. (2022). İlkokul öğretmenlerinin özel öğren-me güçlüğü çeken öğrencilere yönelik tutumlarının değerlendirilmesi. Uluslararası Akademik Yönetim Bilimleri Dergisi, 8(12), 84–100. https://doi.org/10.51947/yonbil.1081420
14. Espinas, D. R., Vaughn, S., & Fuchs, L. S. (2025). Interventions for children and adolescents with specific learning disability and co-occurring disorders. Pediatric Research, 98(7), 2536–2544. https://doi.org/10.1038/s41390-025-04261-0
15. Geary, D. C., Bailey, D. H., & Hoard, M. K. (2009). Predicting mathematical achievement and mathematical learning disability with a simple screening tool. Journal of Psychoeduca-tional Assessment, 27(3), 265–279.
16. Gül, M., Tertemiz, N. I., & Uygun, N. (2024). Sınıf öğretmenlerinin ilkokulda matematik öğ-renme güçlüğüne ilişkin deneyimleri. Ufuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergi-si, 13(26), 1–26. https://doi.org/10.58635/ufuksbedergi.1560875
17. Güler, E., & Koca, F. (2024). Diskalkuliye sahip öğrencilere yönelik yöntem ve öğretimsel mü-dahale programlarını inceleyen araştırmalar. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi (ASEAD), 11(1), 73–93.
18. Günhan, G. (2025). Farklı öğretim kademelerindeki destek eğitim odası uygulamasına yönelik paydaş deneyimlerinin incelenmesi [Doktora tezi, Ankara Üniversitesi].
19. İnan, B. (2024). Bütünleştirme eğitimi kapsamında öğrenme güçlüğü olan öğrencilere sunulan destek eğitim hizmetlerinin paydaş görüşlerine dayalı olarak karşılaştırılması [Doktora tezi, Ankara Üniversitesi].
20. Kale, M., & Demir, S. (2017). İlkokullardaki destek oda eğitiminin Türkçe ve matematik ders-lerindeki başarı üzerindeki etkisinin incelenmesi. TÜBAV Bilim Dergisi, 10(4), 47–57.
21. Kaplan, G., Karaduman, E., Işıkdoğan Uğurlu, N., & Kısaç Demiroğlu, B. (2025). Rehberlik araştırma merkezinde görev yapan özel eğitim öğretmenlerinin özel öğrenme güçlüğü olan öğrencilerin eğitsel değerlendirme sürecine ilişkin deneyimleri. Okul Psikolojik Danışmanlığı Dergisi, 8(2), 117–147. https://doi.org/10.58433/opdd.1841932
22. Kara, T. (2022). Sınıf öğretmenlerinin özel öğrenme güçlüğüne sahip öğrenciler ile yürüttükleri öğretim sürecinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi, Trabzon Üniversitesi].
23. Kara-Uzuntaş, T., & Şenel-Çoruhlu, T. (2025). Examination of the teaching process of primary teachers with students with specific learning disabilities: Trabzon sample. Amasya Edu-cation Journal, 14(1), 55–75.
24. Kasap-Erdal, D. (2021). Özel öğrenme güçlüğüne sahip öğrencilerin bulunduğu kaynaştırma sınıflarında ortaokul matematik öğretmenlerinin sınıf içi uygulamalarının incelenmesi [Yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi].
25. Kasap-Erdal, D., Yazgan-Sağ, G., & Argün, Z. (2023). Kaynaştırma sınıflarında öğretim ile ilgi-li uygulamaların incelenmesi: Ortaokul matematik öğretmenleri örneği. Ankara Üniver-sitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 24(1), 1–17. https://doi.org/10.21565/ozelegitimdergisi.947139
26. Korkmaz, B., Yılmaz, T. Y., & Akbaş, E. E. (2024). An overview of dyscalculia from the pers-pective of mathematics teachers. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 12(2), 551–567. https://doi.org/10.18506/anemon.1461958
27. König, J., Kaiser, G., Bastian, A., Weyers, J., Buchholtz, N., & Ross, N. (2025). Teacher noti-cing in inclusive mathematics education: Analyzing its structure and expert-novice dif-ferences using a novel video-based test instrument. ZDM Mathematics Education, 57, 1109–1123. https://doi.org/10.1007/s11858-025-01723-x
28. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. Sage. Millî Eğitim Bakanlığı. (2018). Özel eğitim hizmetleri yönetmeliği. Resmî Gazete (Sayı: 30471). https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2018/07/20180707-8.htm
29. Millî Eğitim Bakanlığı. (2026). Öğrenme güçlüğü bülteni. https://orgm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2026_01/02174351_ogrenmeguclugubulteniyayimduzeltme.pdf
30. Montague, M. (1992). The effects of cognitive and metacognitive strategy instruction on mat-hematical problem solving of middle school students with learning disabilities. Journal of Learning Disabilities, 25(4), 230–248. https://doi.org/10.1177/002221949202500404
31. Mutlu, Y. (2019). Math anxiety in students with and without math learning difficulties. Interna-tional Electronic Journal of Elementary Education, 11(5), 471–475. https://doi.org/10.26822/iejee.2019553343
32. Özlü-Ünlü, Ö., & Yıkmış, A. (2025). Özel öğrenme güçlüğü olan öğrencilere sözel problem çözme becerilerinin öğretiminde uyarlanmış kavramsal model temelli öğretimin etkili-liği. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 26(3), 291-314 https://doi.org/10.21565/ozelegitimdergisi.1443417
33. Schnepel, S., Krähenmann, H., Sermier Dessemontet, R., & Moser Opitz, E. (2020). The mat-hematical progress of students with an intellectual disability in inclusive classrooms: Results of a longitudinal study. Mathematics Education Research Journal, 32(1), 103–119. https://doi.org/10.1007/s13394-019-00295-w
34. Schulze, S., & Kuhl, J. (2024). Working memory sensitive math intervention in students with learning disabilities: A single case study. Learning Disabilities: A Contemporary Jour-nal, 22(1), 45–65.
35. Talas, S., Türkoğlu, G., & Seçil-Karamuklu, E. (2022). Türkiye’de destek eğitim odası üzerine sistematik bir derleme. Cumhuriyet International Journal of Education, 11(3), 575–586.
36. Taşkın-Kuşçu, M. (2024). Sınıf öğretmenlerinin özel öğrenme güçlüğü olan öğrencilerin eğiti-mine yönelik görüş ve deneyimlerinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi, Trabzon Üniversi-tesi].
37. Ulubaş, S. C., & Gök, M. (2026). Parental awareness, diagnostic processes, and support needs regarding mathematical learning difficulties. BMC Psychology, 14(241), 1-16. https://doi.org/10.1186/s40359-026-04025-3
38. United Nations. (2006). United Nations Convention on the Rights of Persons with Disabilities and Optional Protocol. https://www.un.org/disabilities/documents/convention/convoptprot-e.pdf
39. Uygun, N. (2019). Matematik öğrenme güçlüğü risk grubu olan bir dördüncü sınıf öğrencisi için destek eğitim programı geliştirilmesine yönelik bir eylem araştırması [Doktora tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi].
40. Ünay, E. (2015). Destek odasındaki eğitimin kaynaştırma öğrencilerinin matematik başarıları üzerindeki etkisi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 40, 38–49.
41. Yan, T., & Jin, Y. (2026). Enhancing mathematics learning for students with intellectual and developmental disabilities in China: A qualitative study of instructional support. Journal of Intelligence, 14(2), Article 18. https://doi.org/10.3390/jintelligence14020018
42. Yazçayır, G. (2020). Özel gereksinimli öğrencilere yönelik destek eğitim odası uygulamalarının incelenmesi [Doktora tezi, Anadolu Üniversitesi].
43. Yenioğlu, S., Sayar, K., & Güner-Yıldız, N. (2022). Öğrenme güçlüğü olan öğrencilere alışveriş problemleri çözme becerisinin kazandırılması ve günlük yaşama genellenmesi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 23(3), 613–636. https://doi.org/10.21565/ozelegitimdergisi.841368,
44. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2006). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayın-cılık.
45. Yıldız, H., & Atamtürk, N. (2024). İlkokullarda uygulanan destek eğitim odası hizmetine ilişkin öğretmen görüşleri. Educational Academic Research, 52, 123–143. https://doi.org/10.33418/education.1421792
46. Yılmaz, G., & Yılmaz, S. (2022). Sınıf öğretmenleri ve velilerin destek eğitim odası uygulama-larına ilişkin görüşleri. Trakya Eğitim Dergisi, 12(3), 1175–1197.
47. Yılmaz, T. Y., Ulubaş, S. C., & Gök, M. (2024). Sınıf öğretmenlerinin bakış açısıyla matematik öğrenme güçlüğü (Diskalkuli). Sinop Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(1), 59–83.