Üstün Yetenekli ve Diğer 4. Sınıf Öğrencilerinin Matematik Problemlerini Çözme Stratejileri Üzerine Bir Araştırma

Öz

Bu çalışma 4. sınıfta öğrenim görmekte olan üstün yetenekli ve diğer öğrencilerin matematik problemlerini çözme sürecinde kullandıkları stratejilerin incelenmesine yönelik olarak tasarlanmıştır. Araştırma öğrencilerin matematik sorularını çözerken kullandıkları stratejilerin incelenmesine odaklanılan nitel bir çalışmadır. Çalışmaya 3 farklı ilden 55’i üstün yetenekli olan toplam 110 öğrenci katılmıştır. Veri toplama aracı olarak 6 açık uçlu sorudan oluşan bir test kullanılmıştır. Elde edilen veriler içerik analizi tekniği kullanılarak analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre üstün yetenekli öğrencilerle diğer öğrencilerin problemlere verdikleri yanıt sayılarının birbirlerine yakın olduğu, geliştirilen strateji sayılarının ve üretilen strateji çeşitliliğinin üstün yetenekli öğrencilerin lehine olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca üstün yetenekli öğrencilerin kendilerine sorulan açık uçlu sorulara daha fazla doğru yanıt verdikleri ve aynı sorunun çözümünde birden fazla strateji kullanabilme bakımından da diğerlerinden farklılaştıkları görülmüştür. Her iki gruptaki öğrenciler test etme tahmin etme stratejisini tüm soruların çözümlerinde etkin olarak kullanırken; uç durumları düşünme, tüm olası durumları düşünme ve daha basit benzer problemlerle çözme stratejilerini hiç kullanmamışlardır.

Anahtar Kelimeler

• Matematik eğitimi,Problem çözme,Problem çözme stratejileri,Üstün yetenekli öğrenciler,Strateji geliştirme

An Investigation of the Mathematics Problem Solving Strategies Developed by the 4th Grade Gifted and Other Students

Öz

This study aims to examine fourth grade gifted and other primary school students’ mathematical problem solving strategies. We have conducted a qualitative study with 55 gifted and 55 other students who are from 3 different cities. A test consisting of 6 open-ended questions was used as a data collection tool and the obtained data were analysed by using the content analysis technique. The results indicate that the numbers of the answers given by gifted and other students were close to each other, and it has been determined that the number of strategies developed by the students and the diversity of strategies they produced were higher in favour of the gifted students. It has also been observed that gifted students gave more correct responses to the open-ended questions comparing to other students. In the same way it was obvious that gifted students used more than one strategy to solve the same questions in most of the cases. In addition, the students in both groups mostly used trial and error strategy. On the other hand, neither group used the strategies called thinking about extreme situations, thinking about all possible situations and solving with simpler similar problems.

Anahtar Kelimeler

• Mathematics Education,Problem solving,Problem solving strategies,Gifted students,Strategy Development

Kaynakça

1. Akgün, Ö., Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E., Demirel, F., & Karadeniz, Ş. (2010). Bilimsel araştırma yöntemleri.
2. Akkan, Y., Baki, A., & Çakıroğlu, Ü. (2012). 5-8. Sınıf Öğrencilerinin Aritmetikten Cebire Geçiş Süreçlerinin Problem Çözme Bağlamında İncelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 43(43).
3. Altun, M. (2002). İlköğretim ikinci kademede matematik öğretimi. Bursa: Alfa Yayıncılık.
4. Altun, M. (2010). İlköğretim İkinci Kademede (6, 7 ve 8. Sınıflarda) Matematik Öğretimi. Bursa: Aktüel Alfa Yayınevi.
5. Altun, M. & Arslan, Ç. (2006). İlköğretim öğrencilerinin problem çözme stratejilerini öğrenmeleri üzerine bir çalışma. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(1).
6. Altun, M. and Memnun, D. S.,2008. Mathematics teacher trainees’ skills and opinions on solving non-routine mathematical problems, Journal of Theory and Practice in Education, 4(2), 213-238.
7. Artut, P. D. & Aslan, E. (2014). İlköğretim Matematik Dersi Öğretim Programında Yer Alan Tahmin Becerisinin Öğretmen Görüşleri Doğrultusunda Değerlendirilmesi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 23(1), 239-250.
8. Baykul, Y. & Aşkar, P. (1987). Problem ve problem çözme, Matematik öğretimi. Açıköğretim Fakültesi Yayınları, (94).

9. Bilgili, A. E. (2000). Üstün yetenekli çocukların eğitimi sorunu-sosyal sorumluluk yaklaşımı.
10. Bingham, A. (1998). Çocuklarda problem çözme yeteneklerinin geliştirilmesi [Improving children’s facility in problem-solving]. (Translator: A. Ferhan Oğuzhan). İstanbul: Milli Eğitim Basımevi
11. Charles, R. & Lester, F. (1982). Teaching problem solving: What, why & how. Palo Alto, CA: Dale Seymour Publications.
12. Coutinho, S.,Weimer-Hastings, K., Skowronski, J. J. & Britt, M. A. (2005). Metacognition, Need for Cognition and Use of Explanations During On Going Learning and Problem Solving. Learning and Individual Differences, 15, 321-337.
13. Diezmann, C. M. & Watters, J. J. (2002). Summing up the education of mathematically gifted students.
14. Düzakın, S., 2004. Lise öğrencilerinin problem çözme becerilerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi, Yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi, Ankara.
15. Elizabeth, M., Oaks, T. and Sanders, T., 2002. Improving students achievement through inclusion of problem solving in the math curriculum. Master of Arts Action Research Project. Saint Xavier University and Skylight Professional Development Field-Based Master’s Program.
16. Gündüz, N. ve Bulut, A. S. (2017). Öğretmen adaylarının geometrik cisimler konusundaki bilgi düzeyleri, problem çözme düzeyleri ve tutumlarının incelenmesi. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(2), 01-15.
17. Güzel, A. (2004). Marmara Üniversitesi öğrencilerinin öğrenme stilleri ile problem çözme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
18. Hancock, D. R. & Algozzine, B. (2016). Doing case study research: A practical guide for beginning researchers. Teachers College Press.
19. Hatfield, M. M., Edwards, N. T. & Bitter, G. G. (1997). Mathematics methods for elementary and middle school teachers. Boston: Allyn-Bacon.
20. Heppner, P. P. & Krauskopf, C. J. (1987). An information-processing approach to personal problem solving. The Counseling Psychologist, 15(3), 371-447.
21. Huberman, A. M. & Miles, M. B. (1994). Data management and analysis methods.
22. Kennedy, L. And Tipps, S. (1991). Guiding children’slearning of mathematics. California: Wadsworth Publishing Company.
23. Keskin, M. Ö., Samancı, N. K. & Aydın, S. (2013). Science and Art Centers: Current Status, Problems, and Solution Proposals. Journal of Gifted Education Research, 1(2), 78-96.
24. Kılıç, V. C. (2015). Türkiye’de Üstün Ve Özel Yetenekli Çocuklara Yönelik Bir Eğitim Politikası Oluşturulamaması Sorunu Üzerine Bir Değerlendirme. 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum Eğitim Bilimleri ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4(12).
25. Krutetskii, V. A. (1976). The Psychology of Mathematical Abilities in School Children, University of Chicago Press, Chicago.
26. Lester, F. K. (1994). Using about mathematical problem solving researchs: 1970-1994. Journal for Research in Mathematics Education, 25(6), 660-675.
27. Lupkowski‐Shoplik, A. E. & Assouline, S. G. (1994). Evidence of extreme mathematical precocity: Case studies of talented youths. Roeper Review, 16(3), 144-151.
28. Mesleki Eğitim ve Öğretim Sisteminin Güçlendirilmesi Projesi (MEGEP), (2009). Üstün Zeka ve Özel Yetenekli Çocuklar, Çocuk Gelişimi ve Eğitimi, Ankara.
29. Miller, R. C. (1990). Discovering Mathematical Talent, ERIC EC Digest E482, ED 321487. Milli Eğitim Bakanlığı [MEB], (2009). İlköğretim Matematik Dersi, 6-8. Sınıflar Öğretim Programı. Ankara. MEB.
30. Milli Eğitim Bakanlığı [MEB], (2015). İlkokul matematik dersi (1, 2, 3 ve 4. sınıflar) sınıflar öğretim programı ve kılavuzu. Ankara: Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı.
31. Montague, M., Bos, C. S. and Doucette, M., 1991. Affective, cognitive, and metacognitive attributes of eighth-grade mathematical problem solvers. Learning Disabilities Research & Practice, 6 (3), 145-151.
32. Morgan, C.T. (1981). Psikolojiye Giriş Ders Kitabı. (Çeviren: ARICI, H. ve diğ.). Ankara: Hacettepe Üniversitesi Psikoloji Bölümü Yayınları, No:1.
33. National Council of Teachers of Mathematics (1989) .Curriculum and evaluation standards for school mathematics. Reston, Virginia.
34. National Council of Teachers of Mathematics, (2000). Principles and standards for school mathematics. Reston, VA 20191-9988.
35. Council of Chief State School Officers (CCSSO). (2010). Common Core State Standards.
36. Özbay, Y. (2013). Üstün yetenekli çocuklar ve aileleri. Ankara: Hangar Marka İletişimi ve Reklam Hizmetleri.
37. Patton, M. Q. (1987). How to use qualitative methods in evaluation (No. 4). Sage.
38. Polya, G. (1997). Nasıl çözmeli? (çev.) Feryal Halatçı, İstanbul: Sistem Yayıncılık. (ss.168-169).
39. Posamentier, A. S. and Krulik, S., 1998. Problem-solving strategies for efficient and elegant solutions. California, Corwin Press Inc.
40. Renzulli, J. S., 1978. What makes giftedness? Phi Delta Kappan, 60, 180- 184.
41. Renzulli, J.S. & Reis, S.M. (1985). The schoolwide enrichment model: A comprehensive plan for educational excellence, Mansfield Center, CT: Creative Learning Press.
42. Schoenfeld, A. H. (1991). What’s all the fuss about problem solving?.Zentrallblattfur Didaktik der Mathematik (ZDM), Vol23(1), 4-8.
43. Tertemiz, N. I., Doğan, A., & Karakaş, H. (2017). A comparative study on problem solving strategies of gifted 4th grade students and their high-achieving counterparts. Uluslararası Eğitim Programları ve Öğretim Çalışmaları Dergisi, 7(13), 161-188.
44. Tüysüz, C. (2013). Üstün yetenekli öğrencilerin problem çözme becerisine yönelik üstbiliş düzeylerinin belirlenmesi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(21), 157-166.
45. Van Garderen, D. & Montague, M. (2003). Visual‐spatial representation, mathematical problem solving and students of varying abilities. Learning Disabilities Research & Practice, 18(4), 246-254.
46. Verschaffel, L., De Corte, E., Lasure, S.,Van Vaerenbergh, G., Bogaerts, H. & Ratinckx, E. (1999). “Learning to Solve Mathematical Application Problems: A Design Experiment with Fifth Graders”, Mathematical Thinking & Learning. 1(1), 195-229.
47. Woo, S. E., Harms, P. D. & Kuncel, N. R. (2007). Integrating Personality and Intelligence: Typical Intellectual Engagement and Need for Cognition. Personality and Individual Differences, 43, 1635-1639.
48. Yazgan, Y. & Bintaş, J. (2005). İlköğretim dördüncü ve beşinci sınıf öğrencilerinin problem çözme stratejilerini kullanabilme düzeyleri: Bir öğretim deneyi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28(28).
49. Yazgan, Y. (2007). Dördüncü ve beşinci sınıf öğrencilerinin rutin olmayan problem çözme stratejileriyle ilgili gözlemler. İlköğretim Online, 6(2).
50. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2005). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (5. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
51. Yildiz, A., Baltaci, S., & Kuzu, O. (2018). The investigation of students’cognıtive and metacognitive competencies according to different variables. European Journal of Education Studies, 4(10), 81-98.
52. Yin, R. (1994). Case study research: Design and methods . Beverly Hills.
53. http://orgm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2015_08/27014859_bilsemynerge.pdf (Erişim Tarihi: 12.11.2016)
54. https://orgm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2015_11/19105341_rencitanlamaklavuzu.pdf (Erişim Tarihi: 01.12.2016)