Ortaöğretim Öğrencilerinin Bilgi Güvenliği Farkındalıklarının İncelenmesi

Şahin Gökçearslan; Mustafa Serkan Günbatar; Mustafa Sarıtepeci

doi:10.33711/yyuefd.867015

Ortaöğretim Öğrencilerinin Bilgi Güvenliği Farkındalıklarının İncelenmesi

Öz

Bu çalışmanın amacı bilgi güvenliği farkındalığının, kişisel bilgisayar, akıllı telefon sahipliği, bilişim teknolojileri (BT) dersi alma ve faydalanma durumu bağlamında incelenmesidir. Tarama modelinin kullanıldığı çalışmada 9-12. sınıf Anadolu ve Meslek lisesi öğrencileri (n=359) yer almıştır. Çalışma grubunun Bilgi Güvenliği Farkındalığı (BGF) ölçümleri ve alt faktör ölçümlerine göre kendi içinde kararlı alt bölümlere ayrılma durumu CHAID analizi ile tespit edilmiştir. Bilgi güvenliği farkındalığı açısından kişisel bilgisayar sahipliği, BT dersinden alınan fayda ve akıllı telefon sahipliği değişkenleri anlamlı etkiye sahiptir. Bilgi güvenliği farkındalığı BT dersi özelinde ve diğer değişkenler bağlamında tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Abawajy, J. (2014). User preference of cyber security awareness delivery methods. Behaviour & Information Technology, 33(3), 237–248.
Akgün, Ö. E., & Topal, M. (2015). Eğitim fakültesi son sınıf öğrencilerinin bilişim güvenliği farkındalıkları: sakarya üniversitesi eğitim fakültesi örneği. Sakarya University Journal of Education, 5(2), 98-121.
Bada, M., Sasse, A. M., & Nurse, J. R. C. Cyber Security Awareness Campaigns: Why do they fail to change behaviour? http://arxiv.org/pdf/1901.02672v1
Beaunoyer, E., Dupéré, S., & Guitton, M. J. (2020). COVID-19 and digital inequalities: Reciprocal impacts and mitigation strategies. Computers in Human Behavior, 111, 106424.
Biber, S. K., & Biber, M. (2018). Ortaöğretim öğrencilerinin bilişim kültüründe bilgi güvenliği farkındalıklarının incelenmesi. Uluslararası Bilimsel Araştırmalar Dergisi (IBAD), 578-589.
Denning, T., Lerner, A., Shostack, A., & Kohno, T. (2013, November). Control-Alt-Hack: the design and evaluation of a card game for computer security awareness and education. In Proceedings of the 2013 ACM SIGSAC conference on Computer & communications security (pp. 915-928).
Dönmez, G. (2019). Lise öğrencilerinin bilgi güvenliği farkındalığı ile dijital okuryazarlığı arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü).
Eyong, B. K. (2014). Recommendations for information security awareness training for college students. Information Management & Computer Security, 22(1), 115–126.

Fidan, M. (2016). Bilişim etiği boyutlarına göre bilişim teknolojileri ve yazılım dersi öğretim programı kazanımlarının incelenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 24(4), 1641-1654.
Gökmen, Ö. F., & Akgün, Ö. E. (2015). Bilgisayar ve öğretim teknolojileri eğitimi öğretmen adaylarının bilişim güvenliği eğitimi verebilmeye yönelik yeterlilik algılarının incelenmesi. Elementary Education Online, 14(4), 1208-1221.
Güldüren, C., Çetinkaya, L., & Keser, H. (2016). Ortaöğretim öğrencilerine yönelik bilgi güvenliği farkındalık ölçeği (BGFÖ) geliştirme çalışması. Elementary Education Online, 15(2): 682-695
Günbatar, M. S. , Malatyalı, M. A. , Adanaş, E., & Koçak, B., (2019). Ortaöğretim öğrencilerinde siber güvenlik farkındalığı: Van ili örneği . 13. Uluslararası Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Sempozyumu (ss.457-468). Kırşehir, Türkiye
Hacımustafaoğlu, R. (2019). Ortaöğretim öğrencilerinin bilgi güvenliği farkındalık düzeylerinin Siber mağdur olma durumlarına etkisinin incelenmesi: Üsküdar örneği.Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Sakarya Üniversitesi.
Ifinedo, P. (2012). Understanding information systems security policy compliance: An integration of the theory of planned behavior and the protection motivation theory. Computers & Security, 31(1), 83–95.
Karaman, G., & Karaman, U. (2019). 2012 ve 2017 Bilişim teknolojileri ve yazılım dersi öğretim programlarının karşılaştırılması. Kastamonu Eğitim Dergisi, 27(1), 309-318.
Karaoğlan Yılmaz, F. G. & Ezin, Ç. Ç. (2017). Ebeveynlerin Bilgi Güvenliği Farkındalıklarının İncelenmesi. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama, 7(2), 41-57.
Ki-Aries, D., & Faily, S. (2017). Persona-centred information security awareness. Computers & Security, 70, 663–674.
Koohang, A., Anderson, J., Nord, J. H., & Paliszkiewicz, J. (2020). Building an awareness-centered information security policy compliance model. Industrial Management & Data Systems, 120(1), 231–247.
Kruger, H. A., & Kearney, W. D. (2006). A prototype for assessing information security awareness. Computers & Security, 25(4), 289–296.
Lebek, B., Uffen, J., Neumann, M., Hohler, B., & Breitner, M. H. (2014). Information security awareness and behavior: a theory-based literature review. Management Research Review, 37(12), 1049-1092.
McCormac, A., Zwaans, T., Parsons, K., Calic, D., Butavicius, M., & Pattinson, M. (2017). Individual differences and Information Security Awareness. Computers in Human Behavior, 69, 151–156.
MEB (2012). Ortaokul ve İmam Hatip Ortaokulu bilişim teknolojileri ve yazılım dersi (5, 6, 7ve 8. sınıflar) Öğretim Programı. Ankara. http://ttkb.meb.gov.tr/program2.aspx adresinden alınmıştır.
MEB (2018). Bilgisayar bilimi dersi (Kur 1-2) öğretim programı http://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/2018120203611364-BILGISAYAR%20BILIMI%20DERSI%20OGRETIM%20PROGRAMI.pdf adresinden alınmıştır.
MEB (2020). Mesleki ve teknik anadolu lisesi anadolu meslek ve anadolu teknik programı bilişim teknolojileri alanı çerçeve öğretim programı http://meslek.eba.gov.tr/upload/hdc/BILISIM.pdf adresinden alınmıştır.
Pahnila, S., Siponen, M., & Mahmood, A. (2007, January). Employees' Behavior towards IS Security Policy Compliance. In 2007 40th Annual Hawaii International Conference on System Sciences (HICSS'07) (156b-156b). IEEE.
PWC. (2018). Küresel Bilgi Güvenliği Araştırması 2018. PricewaterhouseCoopers. https://www.pwc.com.tr/tr/hizmetlerimiz/dijital-hizmetler/siber-guvenlik-ve-veri-koruma-hizmetleri/yayinlar/kuresel-bilgi-guvenligi-arastirmasi-2018.html
Saritepeci, M. (2020). Predictors of cyberloafing among high school students: unauthorized access to school network, metacognitive awareness and smartphone addiction. Education and Information Technologies, 25(3), 2201–2219.
Shropshire, J., Warkentin, M., & Sharma, S. (2015). Personality, attitudes, and intentions: Predicting initial adoption of information security behavior. Computers & Security, 49, 177–191.
Stanton, J. M., Stam, K. R., Mastrangelo, P., & Jolton, J. (2005). Analysis of end user security behaviors. Computers & Security, 24(2), 124–133.
Şahinaslan, E., Kandemir, R., & Şahinaslan, Ö. (2009). Bilgi güvenliği farkındalık eğitimi örneği. Akademik Bilişim, 189-194.
Taha, N., & Dahabiyeh, L. (2020). College students information security awareness: a comparison between smartphones and computers. Education and Information Technologies. Advance online publication.
Tekerek, M., & Tekerek, A. (2013). Öğrencilerin bilgi güvenliği farkındalığı üzerine bir araştırma. Turkish Journal of Education, 2(3), 61-70.
Velki, T., Solic, K., Gorjanac, V., & Nenadic, K. (2017, May). Empirical study on the risky behavior and security awareness among secondary school pupils - validation and preliminary results. In 2017 40th International Convention on Information and Communication Technology, Electronics and Microelectronics (MIPRO) (pp. 1280–1284). IEEE.
We Are Social. (2018). Digital Report 2018. https://digitalreport.wearesocial.com/
We Are Social. (2020). Digital 2020. https://wearesocial.com/digital-2020
Yılmaz, E., Şahin, L. Y., & Akbulut, Y. (2016). Öğretmenlerin dijital veri güvenliği farkındalığı.Sakarya University Journal of Education, 6(2), 26-45.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Şahin Gökçearslan Bu kişi benim
Türkiye

Mustafa Serkan Günbatar ^* Bu kişi benim
Türkiye

Mustafa Sarıtepeci Bu kişi benim
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

15 Temmuz 2021

Gönderilme Tarihi

16 Kasım 2020

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 18 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.33711/yyuefd.867015

IZ

https://izlik.org/JA35KX86TB

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Gökçearslan, Ş., Günbatar, M. S., & Sarıtepeci, M. (2021). Ortaöğretim Öğrencilerinin Bilgi Güvenliği Farkındalıklarının İncelenmesi. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(1), 354-373. https://doi.org/10.33711/yyuefd.867015

AMA

1.Gökçearslan Ş, Günbatar MS, Sarıtepeci M. Ortaöğretim Öğrencilerinin Bilgi Güvenliği Farkındalıklarının İncelenmesi. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 2021;18(1):354-373. doi:10.33711/yyuefd.867015

Chicago

Gökçearslan, Şahin, Mustafa Serkan Günbatar, ve Mustafa Sarıtepeci. 2021. “Ortaöğretim Öğrencilerinin Bilgi Güvenliği Farkındalıklarının İncelenmesi”. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 18 (1): 354-73. https://doi.org/10.33711/yyuefd.867015.

EndNote

Gökçearslan Ş, Günbatar MS, Sarıtepeci M (01 Temmuz 2021) Ortaöğretim Öğrencilerinin Bilgi Güvenliği Farkındalıklarının İncelenmesi. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 18 1 354–373.

IEEE

[1]Ş. Gökçearslan, M. S. Günbatar, ve M. Sarıtepeci, “Ortaöğretim Öğrencilerinin Bilgi Güvenliği Farkındalıklarının İncelenmesi”, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 18, sy 1, ss. 354–373, Tem. 2021, doi: 10.33711/yyuefd.867015.

ISNAD

Gökçearslan, Şahin - Günbatar, Mustafa Serkan - Sarıtepeci, Mustafa. “Ortaöğretim Öğrencilerinin Bilgi Güvenliği Farkındalıklarının İncelenmesi”. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 18/1 (01 Temmuz 2021): 354-373. https://doi.org/10.33711/yyuefd.867015.

JAMA

1.Gökçearslan Ş, Günbatar MS, Sarıtepeci M. Ortaöğretim Öğrencilerinin Bilgi Güvenliği Farkındalıklarının İncelenmesi. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 2021;18:354–373.

MLA

Gökçearslan, Şahin, vd. “Ortaöğretim Öğrencilerinin Bilgi Güvenliği Farkındalıklarının İncelenmesi”. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 18, sy 1, Temmuz 2021, ss. 354-73, doi:10.33711/yyuefd.867015.

Vancouver

1.Şahin Gökçearslan, Mustafa Serkan Günbatar, Mustafa Sarıtepeci. Ortaöğretim Öğrencilerinin Bilgi Güvenliği Farkındalıklarının İncelenmesi. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 01 Temmuz 2021;18(1):354-73. doi:10.33711/yyuefd.867015

Cited By

Kamu Kurumu ve Özel Sektöre Yönelik Bilgi Güvenliği Farkındalığı Üzerine Bir İnceleme

Öğretim Teknolojisi ve Hayat Boyu Öğrenme Dergisi - Instructional Technology and Lifelong Learning

https://doi.org/10.52911/itall.1115701

Üniversite Çalışanlarının Dijital Veri ve Kişisel Siber Güvenlik Farkındalıkları (Bilgi İşlem Daire Başkanlıkları Örneği)

Journal of Computer and Education Research

https://doi.org/10.18009/jcer.907022

Risk management in digitalized educational environments: Teachers’ information security awareness levels

Frontiers in Psychology

https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.986561

Lise Öğrencilerinin Bilgi Güvenliği Farkındalıkları Ne Düzeyde? Öğretmenler Bu Farkındalıkların Neresinde?

Bilgi Yönetimi

https://doi.org/10.33721/by.1237672