Öğretmen Adaylarının Sınıf, Sınıfta Öğretmen ve Sınıfta Öğrenci Kavramlarına İlişkin Metaforik Algıları

Rezzan Uçar; Asiye Parlak Rakap

doi:10.33711/yyuefd.882474

Öğretmen Adaylarının Sınıf, Sınıfta Öğretmen ve Sınıfta Öğrenci Kavramlarına İlişkin Metaforik Algıları

Öz

Bu çalışmada öğretmen adaylarının "sınıf", "sınıfta öğretmen" ve "sınıfta öğrenci" kavramlarına yönelik algılarının metaforlar aracılığıyla belirlenmesi ve karşılaştırılması amaçlanmıştır. Çalışma 2017-2018 eğitim öğretim yılı güz döneminde, Doğu Anadolu Bölgesindeki bir büyükşehirde yer alan bir üniversitenin eğitim fakültesinde öğrenim gören farklı bilim dallarından 259 öğretmen adayının katılımıyla yapılmıştır. Katılımcıların belirlenmesinde amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Bu doğrultuda 3. ve 4. sınıfta öğrenim gören öğrencilerle çalışma yürütülmüştür. Araştırmanın verileri “sınıf ...... gibidir, çünkü ............”; "sınıfta öğretmen ...... gibidir, çünkü ............" ve “sınıfta öğrenci ...... gibidir, çünkü ............” ifadelerini içeren bir form aracılığı ile toplanmıştır. Yapılan içerik analizi sonucunda öğretmen adaylarının birinci kavrama yönelik belirledikleri metaforlarla ilgili temalar; sevgi şefkat yuvası olarak sınıf, üretim yeri olarak sınıf, bilgi ortamı olarak sınıf, farklılıkları barındıran ortam olarak sınıf; ikinci kavrama yönelik belirledikleri metaforlarla ilgili temalar; aile bireyi olarak öğretmen, şekillendiren öğretmen, öncü öğretmen ve üreten öğretmen; son kavrama yönelik belirledikleri metaforlarla ilgili temalar ise üreten/gelişen bir varlık olarak öğrenci, öğrenen bir varlık olarak öğrenci, aile bireyi olarak öğrenci, şekillenebilen bir varlık olarak öğrenci, korunmaya ihtiyacı olan bir varlık olarak öğrenci, farklılıkları barındıran bir varlık olarak öğrenci şeklinde belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Akyol, C. (2017). Metaforların kullanım alanları ve faydaları. B. Kılcan (Ed.), Metafor ve eğitimde metaforik çalışmalar için bir uygulama rehberi içinde (s. 51-92). Ankara: Pegem Akademi.
Bahar-Güner, Ö., Tunca, N., Alkın-Şahin, S., & Oğuz, A. (2015). Öğretmen adaylarının öğretmen eğitimcisine ilişkin metaforik algıları. Pegem Eğitim ve Öğretim Dergisi, 5(4), 419-444. Doi: http://dx.doi.org/10.14527/pegegog.2015.023.
Balcı, A. (1999). Metaphorical images of school: School perceptions of students, teachers, and parents from four selected schools (in Ankara) (Yayımlanmamış doktora tezi). Orta Doğu Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
Bredekamp, S. & Copple, C. (1997). Developmantally Appropriate Practice in Early Childhood Programs. NAEYC: Washington, DC., A.B.D.
Can, N. (2013). Öğretmen liderliği. Ankara: Pegem Akademi.
Casebeer, D. (2015). Mapping preservice teachers’ metaphors of teaching and learning. International Journal of Learning, Teaching and Educational Research, 12(3), 13-23.
Cerit, Y. (2008). Öğretmen kavramı ile ilgili metaforlara ilişkin öğrenci, öğretmen ve yöneticilerin görüşleri. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(4), 693-712. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/256303
Ertürk, R. (2017). İlkokul öğrencilerinin “öğretmen” kavramına ilişkin metaforik algıları. E- Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 8(3), 1-15. Doi: 10.19160/ijer.285232

Güneş, F. (2014). Sınıf yönetimi. Ankara: Pegem Akademi.
Hamre, B. K. & Pianta, R. C. (2001). Early teacher–child relationships and the trajectory of children’s school outcomes through eighth grade. Child Development, 72(2), 625– 638. Erişim adresi: http://www.jstor.org/stable/1132418
Howes, C. & Ponciano, L. (2000). Child Care. Jaipaul L. Roopnarine & James E. Johnson (Ed.). Approaches to early childhood education içinde (s.39-53). New Jersey-Ohio, A.B.D.: Merrill Prentice Hall.
Kalyoncu, R. (2013). Görsel sanatlar öğretmeni adaylarının “öğretmenlik” kavramına ilişkin metaforları. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(20), 471-484. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/mkusbed/issue/19549/208424
Kılıç, A. & Saruhan, H. (2006). Teknik eğitim fakültesi öğretmen adaylarının öğretmenlik becerileri. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16, 407-417. Erişim adresi: http://dergisosyalbil.selcuk.edu.tr/susbed/article/view/537/517
Kıral, Y. (2015). Öğretmen adaylarının algılarına göre öğretmen metaforları. Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(1), 57-65. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/aduefebder/issue/33899/375286
Koç, E. S. (2014). Sınıf öğretmeni adaylarının öğretmen ve öğretmenlik mesleği kavramlarına ilişkin metaforik algıları. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(15), 47-72. Doi: 10.17679/iuefd.79408
Levine, P. M. (2005). Metaphors and images of classrooms. Kappa Delta Pi Record, 41(4), 172-175. Erişim adresi: https://files.eric.ed.gov/fulltext/EJ724893.pdf
MEB (2013). Okul öncesi eğitim programı. Ankara: MEB Basımevi.
Merriam, S. B. (2013). Nitel araştırma desen ve uygulama için bir rehber. (Çev. Ed.: S. Turan). Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
Miles, M. B. & Huberman, A. M. (2016). Nitel veri analizi: Genişletilmiş bir kaynak kitap. (Çev. Ed.: S. Akbaba Altun ve A. Ersoy). Ankara: Pegem Akademi.
Nikitina, L. ve Furuoka, F. (2008). Measuring metaphors: A factor analysis of students’ conceptions of language teachers. Metaphoric.de, 15, 161-180. Erişim adresi: https://www.researchgate.net/profile/Fumitaka_Furuoka/publication/229047756_Meas uring_Metaphors_A_Factor_Analysis_of_Students'_Conceptions_of_Language_Teach ers/links/0912f5114a1895ed4a000000.pdf
Oktay, A. (2016). Türkiye’de okul öncesi eğitim, öğretmen ve öğretmen yetiştirme. Rengin Zembat (Ed.), Okul Öncesi Eğitime Giriş içinde (29-50). Ankara: Hedef CS.
Özdemir, M. S. (2012). Eğitim programı kavramına ilişkin öğretmen adaylarının metaforik algıları. Kuramsal Eğitim Bilim Dergisi, 5(3), 369-393. Erişim adresi: https://keg.aku.edu.tr/arsiv/c5s3/c5s3m7.pdf
Pianta, R. C. & Stuhlman, M. W. (2004). Teacher-child relationships and children's success in the first years of school. School Psychology Review, 33(3), 444-458. Doi: https://doi.org/10.1080/02796015.2004.12086261
Polat, S. Apak, Ö. & Akdağ, M. (2013). Sınıf öğretmeni adaylarının akademisyen kavramına ilişkin algılarının metafor analizi yoluyla incelenmesi. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(2), 57-78. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/92207
Saban, A. (2004). Giriş düzeyindeki sınıf öğretmeni adaylarının “öğretmen” kavramına ilişkin ileri sürdükleri metaforlar. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 2(2), 131-155. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/tebd/issue/26128/275216
Saban, A. (2009, Bahar). Öğretmen adaylarının öğrenci kavramına ilişkin sahip oldukları zihinsel imgeler. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 7(2), 281-326. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/256272
Sabol, T. J. ce Pianta, R. C. (2012) Recent trends in research on teacher–child relationships. Attachment & Human Development, 14(3), 213-231. Doi: 10.1080/14616734.2012.672262
Sezen-Gültekin, G. & Gür-Erdoğan, D. (2016). Sınıf öğretmeni adaylarının sınıf yönetiminde liderlik, öğretmen ve öğrenci kavramlarına ilişkin metaforik algıları. International Journal of Social Sciences, 53, 433-446. Doi: http://dx.doi.org/10.17719/jisr.2017.1931
Shaw, D. M. & Mahlios, M. (2011). Literacy metaphors of pre-service teachers: do they change after instruction? Which metaphors are stable? How do they connect to theories? Journal of Education for Teaching, 37(1), 77-92.
Şaban, A., Koçbeker, B. N. & Saban, A. (2006). An ınvestigation of the concept of teacher among prospective teachers through metaphor analysis. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 6(2), 509-522. Erişim adresi: https://web.a.ebscohost.com/ehost/pdfviewer/pdfviewer?vid=0&sid=a84dc0d0-5bb5- 495f-87fd-8b407638534f%40sessionmgr4007
Şentürk, H. ve Oral, B. (2008). Türkiye'de sınıf yönetimi ile ilgili yapılan bazı araştırmaların değerlendirilmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 7(26), 1-13. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/esosder/issue/6140/82377
Tortop, H. S. (2013). Öğretmen adaylarının üniversite hocası hakkındaki metaforları ve bir değerlendirme aracı olarak metafor. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 3(2), 153-160. Doi: 10.5961/jhes.2013.070
Turan, M., Yıldırım, E. ve Tıkman, (2016). Öğretmen adaylarının eğitim ve bazı temel kavramlara ilişkin metaforik algıları, Education Sciences (NWSAES), 11(4), 217- 242. Doi: http://dx.doi.org/10.12739/NWSA.2016.11.4.1C0663
Türk Dil Kurumu (2018). Türk Dil Kurumu Sözlüğü Sınıf Kavramı, https://sozluk.gov.tr/?kelime=S%C4%B1n%C4%B1f. (Erişim tarihi: 19.12.2019).
Uğurlu, C.T. (2016). Sınıf yönetimi. Ankara: Anı Yayıncılık.
Ulus, L. (2017). Okul öncesi öğretmeni. Zarife Seçer (Ed.), Okul Öncesi Eğitime Giriş içinde (s.137-162). Ankara: Eğiten.
Yalçın-Wells, Ş. (2015). Görsel sanatlar öğretmeni adaylarının öğretmen ve sanatçı algısına ilişkin metafor analizi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 30(3), 160-175. Erişim adresi: http://www.efdergi.hacettepe.edu.tr/yonetim/icerik/makaleler/673-published.pdf
Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2008). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Yıldızlı, H., Acar-Erdol, T., Baştuğ, M. ve Bayram, K. (2018). Türkiye’de öğretmen kavramı üzerine yapılan metafor araştırmalarına yönelik bir meta-sentez çalışması. Eğitim ve Bilim, 43(193), 1-43. Doi: http://dx.doi.org/10.15390/EB.2018.7220
Yılmaz, F. , Göçen, S. & Yılmaz, F. (2013). Öğretmen adaylarının öğretmen kavramına ilişkin algıları: bir metaforik çalışma. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(1), 151-164. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/mersinefd/issue/17382 /181569

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Rezzan Uçar Bu kişi benim
Türkiye

Asiye Parlak Rakap
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

15 Temmuz 2021

Gönderilme Tarihi

13 Ekim 2020

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 18 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.33711/yyuefd.882474

IZ

https://izlik.org/JA34JK37YT

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Uçar, R., & Parlak Rakap, A. (2021). Öğretmen Adaylarının Sınıf, Sınıfta Öğretmen ve Sınıfta Öğrenci Kavramlarına İlişkin Metaforik Algıları. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(1), 436-460. https://doi.org/10.33711/yyuefd.882474

AMA

1.Uçar R, Parlak Rakap A. Öğretmen Adaylarının Sınıf, Sınıfta Öğretmen ve Sınıfta Öğrenci Kavramlarına İlişkin Metaforik Algıları. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 2021;18(1):436-460. doi:10.33711/yyuefd.882474

Chicago

Uçar, Rezzan, ve Asiye Parlak Rakap. 2021. “Öğretmen Adaylarının Sınıf, Sınıfta Öğretmen ve Sınıfta Öğrenci Kavramlarına İlişkin Metaforik Algıları”. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 18 (1): 436-60. https://doi.org/10.33711/yyuefd.882474.

EndNote

Uçar R, Parlak Rakap A (01 Temmuz 2021) Öğretmen Adaylarının Sınıf, Sınıfta Öğretmen ve Sınıfta Öğrenci Kavramlarına İlişkin Metaforik Algıları. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 18 1 436–460.

IEEE

[1]R. Uçar ve A. Parlak Rakap, “Öğretmen Adaylarının Sınıf, Sınıfta Öğretmen ve Sınıfta Öğrenci Kavramlarına İlişkin Metaforik Algıları”, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 18, sy 1, ss. 436–460, Tem. 2021, doi: 10.33711/yyuefd.882474.

ISNAD

Uçar, Rezzan - Parlak Rakap, Asiye. “Öğretmen Adaylarının Sınıf, Sınıfta Öğretmen ve Sınıfta Öğrenci Kavramlarına İlişkin Metaforik Algıları”. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 18/1 (01 Temmuz 2021): 436-460. https://doi.org/10.33711/yyuefd.882474.

JAMA

1.Uçar R, Parlak Rakap A. Öğretmen Adaylarının Sınıf, Sınıfta Öğretmen ve Sınıfta Öğrenci Kavramlarına İlişkin Metaforik Algıları. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 2021;18:436–460.

MLA

Uçar, Rezzan, ve Asiye Parlak Rakap. “Öğretmen Adaylarının Sınıf, Sınıfta Öğretmen ve Sınıfta Öğrenci Kavramlarına İlişkin Metaforik Algıları”. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 18, sy 1, Temmuz 2021, ss. 436-60, doi:10.33711/yyuefd.882474.

Vancouver

1.Rezzan Uçar, Asiye Parlak Rakap. Öğretmen Adaylarının Sınıf, Sınıfta Öğretmen ve Sınıfta Öğrenci Kavramlarına İlişkin Metaforik Algıları. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 01 Temmuz 2021;18(1):436-60. doi:10.33711/yyuefd.882474

Cited By

INVESTIGATION OF PRE-SERVICE TEACHERS' PERCEPTIONS ON THE CONCEPT OF "EDUCATION" THROUGH METAPHOR ANALYSIS

Scientific Educational Studies

https://doi.org/10.31798/ses.1550591