Derleme

Glisemik İndeksin Azaltılmasında Geleneksel ve Teknolojik Yöntemler

Cilt: 30 Sayı: 1 29 Nisan 2025
PDF İndir
EN TR

Glisemik İndeksin Azaltılmasında Geleneksel ve Teknolojik Yöntemler

Öz

Diyabet ve diğer kronik hastalıkların yaygınlaşması, bu hastalıkların önlenmesi ve yönetimi için çeşitli yöntemlerin araştırılmasını teşvik etmiştir. Bu yöntemler arasında karbonhidrat alımını azaltarak düşük karbonhidratlı diyet uygulamak bulunmaktadır. Diyet müdahaleleri, diyabetin önlenmesi ve yönetiminde önemli bir rol oynayarak yemek sonrası kan şekeri seviyelerini düşük ve stabil tutmayı hedeflemektedir. Glisemik indeks (GI), besinlerin kan şekeri seviyeleri üzerindeki etkilerini değerlendiren ve kan şekeri düzenlenmesine katkıda bulunan önemli bir ölçüttür. Düşük GI değerine sahip olan gıdalar (55 ve altı), kan şekerini yavaşça yükseltirken, yüksek GI değerine sahip olan gıdalar (70 ve üzeri) hızla yükseltmektedir. GI değerinin düşük olması, diyabet, obezite ve kardiyovasküler hastalıklar gibi kronik rahatsızlıkların önlenmesinde kritik bir rol oynamaktadır. GI değerini azaltmak için haşlama, pişirme ve kurutma gibi geleneksel yöntemlerin yanı sıra kızılötesi enerji, mikrodalga teknolojisi ve ultrasonikasyon gibi modern teknolojiler de kullanılmaktadır. Bu yöntemler, yiyeceklerin yapısını değiştirerek ve sindirim sürelerini uzatarak GI değerini düşürmeye yardımcı olmaktadır. Derlemenin amacı, GI değerinin sağlıklı beslenme ve hastalık yönetimindeki rolünü açıklamak ve düşük GI değerine sahip gıdaların üretiminde kullanılan geleneksel ve teknolojik yöntemleri incelemektir. Ayrıca, bu alandaki bilimsel çalışmalardan örnekler sunularak sağlıklı gıda tercihlerine yönelik bilinçlendirmeye katkı sağlanması hedeflenmektedir.

Anahtar Kelimeler

Diyabet, Düşük glisemik indeks, Düşük karbonhidratlı diyet, Nişasta sindirilebilirliği

Kaynakça

  1. Akyereko, Y. G., Wireko-Manu, F. D., & Oduro, I. (2020). Influence of processing methods on food components and glycaemic index of cassava-based traditional foods. Journal of Food and Nutrition Sciences, 8(1). https://doi.org/10.11648/j.jfns.20200801.12
  2. Atkinson, F. S., Foster-Powell, K., & Brand-Miller, J. C. (2008). International tables of glycemic index and glycemic load values: 2008. Diabetes Care, 31(12), 2281-2283. https://doi.org/10.2337/dc08-1239
  3. Babu, A. S., Mohan, R. J., & Parimalavalli, R. (2019). Effect of single and dual-modifications on stability and structural characteristics of foxtail millet starch. Food Chemistry, 271, 457-465. https://doi.org/10.1016/j.foodchem.2018.07.197
  4. Bagchi, T. B., Das, B., Kumar, A., Kumar, G., Banerjee, J., Gain, H., Adhikari, A. A., & Chattopadhyay, K. (2023). Impact of cooking, parboiling and fermentation on nutritional components, predicted glycemic index and pasting properties of rice. Journal of Cereal Science, 114, 103763. https://doi.org/10.1016/j.jcs.2023.103763
  5. Baggio, A., Federici, E., Gentilucci, V., Folloni, S., Dall'Asta, M., Bernini, V., Pellegrini, N., & Vittadini, E. (2023). Brown rice and pulses for the development of shelf-stable and low glycemic index ready-to-eat meals. Journal of Functional Foods, 100, 105364. https://doi.org/10.1016/j.jff.2022.105364
  6. Barclay, A. W., Petocz, P., McMillan-Price, J., Flood, V. M., Prvan, T., Mitchell, P., & Brand-Miller, J. C. (2008). Glycemic index, glycemic load, and chronic disease risk—a meta-analysis of observational studies. The American Journal of Clinical Nutrition, 87(3), 627-637. https://doi.org/10.1093/ajcn/87.3.627
  7. Behall, K. M., Scholfield, D. J., & Canary, J. (1988). Effect of starch structure on glucose and insulin responses in adults. The American Journal of Clinical Nutrition, 47(3), 428-432. https://doi.org/10.1093/ajcn/47.3.428
  8. Brand-Miller, J. C. (2003). Glycemic load and chronic disease. Nutrition Reviews, 61, 49-55. https://doi.org/10.1301/nr.2003.may.S49-S55
  9. Brand-Miller, J. C., Holt, S. H., Pawlak, D. B., & McMillan, J. (2002). Glycemic index and obesity. The American Journal of Clinical Nutrition, 76(1), 281S-285S. https://doi.org/10.1093/ajcn/76/1.281S
  10. Brand-Miller, J., McMillan-Price, J., Steinbeck, K., & Caterson, I. (2009). Dietary glycemic index: health implications. Journal of the American College of Nutrition, 28(sup4), 446S-449S. https://doi.org/10.1080/07315724.2009.10718110

Kaynak Göster

APA
Nakilcioğlu, E., Tiryaki, G., & Ötleş, S. (2025). Glisemik İndeksin Azaltılmasında Geleneksel ve Teknolojik Yöntemler. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 30(1), 363-376. https://doi.org/10.53433/yyufbed.1498470
AMA
1.Nakilcioğlu E, Tiryaki G, Ötleş S. Glisemik İndeksin Azaltılmasında Geleneksel ve Teknolojik Yöntemler. YYUFBED. 2025;30(1):363-376. doi:10.53433/yyufbed.1498470
Chicago
Nakilcioğlu, Emine, Gizem Tiryaki, ve Semih Ötleş. 2025. “Glisemik İndeksin Azaltılmasında Geleneksel ve Teknolojik Yöntemler”. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 30 (1): 363-76. https://doi.org/10.53433/yyufbed.1498470.
EndNote
Nakilcioğlu E, Tiryaki G, Ötleş S (01 Nisan 2025) Glisemik İndeksin Azaltılmasında Geleneksel ve Teknolojik Yöntemler. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 30 1 363–376.
IEEE
[1]E. Nakilcioğlu, G. Tiryaki, ve S. Ötleş, “Glisemik İndeksin Azaltılmasında Geleneksel ve Teknolojik Yöntemler”, YYUFBED, c. 30, sy 1, ss. 363–376, Nis. 2025, doi: 10.53433/yyufbed.1498470.
ISNAD
Nakilcioğlu, Emine - Tiryaki, Gizem - Ötleş, Semih. “Glisemik İndeksin Azaltılmasında Geleneksel ve Teknolojik Yöntemler”. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 30/1 (01 Nisan 2025): 363-376. https://doi.org/10.53433/yyufbed.1498470.
JAMA
1.Nakilcioğlu E, Tiryaki G, Ötleş S. Glisemik İndeksin Azaltılmasında Geleneksel ve Teknolojik Yöntemler. YYUFBED. 2025;30:363–376.
MLA
Nakilcioğlu, Emine, vd. “Glisemik İndeksin Azaltılmasında Geleneksel ve Teknolojik Yöntemler”. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 30, sy 1, Nisan 2025, ss. 363-76, doi:10.53433/yyufbed.1498470.
Vancouver
1.Emine Nakilcioğlu, Gizem Tiryaki, Semih Ötleş. Glisemik İndeksin Azaltılmasında Geleneksel ve Teknolojik Yöntemler. YYUFBED. 01 Nisan 2025;30(1):363-76. doi:10.53433/yyufbed.1498470