Araştırma Makalesi

Kıyı Alanları Peyzaj Düzenlemelerinde Tıbbi ve Aromatik Bitki Kullanımlarının İncelenmesi: Çanakkale Örneği

Cilt: 31 29 Nisan 2026
PDF İndir
EN TR

Kıyı Alanları Peyzaj Düzenlemelerinde Tıbbi ve Aromatik Bitki Kullanımlarının İncelenmesi: Çanakkale Örneği

Öz

Tıbbi ve aromatik bitkiler, sahip oldukları farmakolojik, aromatik ve estetik özellikler sayesinde günümüzde peyzaj tasarımlarında yalnızca görsel değil aynı zamanda işlevsel katkılar sunan önemli türler arasında yer almaktadır. Bu çalışma, kıyı alanları peyzaj düzenlemelerinde tıbbi ve aromatik bitki kullanımını değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, Çanakkale kent merkezinde yer alan Eski Kordon ve Barış Kordonu olmak üzere iki farklı kıyı peyzaj alanı örneklem olarak seçilmiştir. Alanlarda yerinde yapılan gözlemler sonucunda toplam 36 bitki türü tespit edilmiş, bunlardan %52,78’inin tıbbi ve aromatik özellik taşıdığı belirlenmiştir. Tespit edilen türlerin büyük çoğunluğunun sadece tıbbi amaçla kullanıldığı belirlenmiştir. Geriye kalan bitkilerin hem tıbbi hem aromatik ve sadece aromatik özellikte olduğu saptanmıştır. En yüksek tıbbi ve aromatik bitki oranı %61,91 ile Eski Kordon kıyı alanında görülmüştür. Bu sonuçlar, kıyı peyzaj düzenlemelerinde tıbbi ve aromatik türlerin önemli ölçüde yer aldığını göstermektedir. Çalışma, bu türlerin kentsel peyzaj tasarımlarında bilinçli ve sistematik kullanımının teşvik edilmesi gerektiğine işaret etmekte ve gelecekteki planlamalar için yol gösterici veriler sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Tıbbi ve aromatik bitkiler, Kıyı peyzajı, Peyzaj tasarımı, Süs bitkileri, Çanakkale

Etik Beyan

Bu makalenin yazarları çalışmalarında araştırma ve yayın etiğine uyduklarını beyan ederler. Bu makalenin yazarları çalışmada kullanılan materyal ve yöntemlerin etik kurul izni ve/veya yasal-özel bir izin gerektirmediğini beyan ederler.

Kaynakça

  1. Acıbuca, V., & Bostan Budak, D. (2018). Dünya’da ve Türkiye’de tıbbi ve aromatik bitkilerin yeri ve önemi. Çukurova Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi, 33(1), 37-44.
  2. Albakour, A. A., Nayal, R., & Abajy, M. Y. (2024). Anti-inflammatory and analgesic activity of fractions of Pinus brutia and Cedrus libani leaves ethanolic extracts. Bulletin of Pharmaceutical Sciences Assiut University, 47(2), 867-882. https://doi.org/10.21608/bfsa.2024.279432.2070
  3. Alçiçek, Z. (2015). Tıbbi ve aromatik bitkiler ve önemi. Adıyaman Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 1(3), 175-182. https://doi.org/10.30569/adiyamansaglik.367512
  4. Avan, M. (2021). Türkiye’de ve Dünya’da görülen önemli tıbbi ve aromatik bitkiler, özellikleri ve hastalıkları üzerine araştırmalar. Uluslararası Doğu Anadolu Fen Mühendislik ve Tasarım Dergisi, 3(1), 129-156. https://doi.org/10.47898/ijeased.864877
  5. Belkhodja, H., Meddah, B., & Gezici, S. (2017). Anti-inflammatory effects of essential oils from Rosmarinus officinalis and Populus alba on experimental models of acute and chronic inflammation in rats. Indian Journal of Pharmaceutical Education and Research, 51(3), 180-184. https://doi.org/10.5530/ijper.51.3s.8
  6. Boydak, M. (2004). Silvicultural characteristics and natural regeneration of Pinus brutia Ten.—a review. Plant Ecology, 171(1), 153-163.
  7. Çelik, S. A., & Ayran, İ. (2020). Antioksidan kaynağı olarak bazı tıbbi ve aromatik bitkiler. Türk Bilimsel Derlemeler Dergisi, 13(2), 115-125.
  8. Çorbacı, Ö. L., & Ekren, E. (2021). Rize kentsel açık yeşil alanlarında kullanılan tıbbi ve aromatik bitkilerin değerlendirilmesi. Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi Ormancılık Dergisi, 17(1), 159-172.
  9. Demirci Kayıran, S. (2019). Dioskorides’ in De Materia Medica adlı eserindeki tıbbi bitkilerin Doğu Akdeniz’de günümüzdeki kullanımlarının araştırılması. Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi, 9(2), 189-202. https://doi.org/10.31020/mutftd.519382
  10. Dinç, M., & Yolcu, M. A. (2024). Kentsel mekânların folklorik işlevleri: Çanakkale örneği. Folklor Akademi Dergisi, 7(3), 1032-1048. https://doi.org/10.55666/folklor.1542429

Kaynak Göster

APA
Gür, N., & Kahraman, Ö. (2026). Kıyı Alanları Peyzaj Düzenlemelerinde Tıbbi ve Aromatik Bitki Kullanımlarının İncelenmesi: Çanakkale Örneği. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 31, 19-31. https://doi.org/10.53433/yyufbed.1788385
AMA
1.Gür N, Kahraman Ö. Kıyı Alanları Peyzaj Düzenlemelerinde Tıbbi ve Aromatik Bitki Kullanımlarının İncelenmesi: Çanakkale Örneği. YYUFBED. 2026;31:19-31. doi:10.53433/yyufbed.1788385
Chicago
Gür, Necmettin, ve Özgür Kahraman. 2026. “Kıyı Alanları Peyzaj Düzenlemelerinde Tıbbi ve Aromatik Bitki Kullanımlarının İncelenmesi: Çanakkale Örneği”. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 31 (Nisan): 19-31. https://doi.org/10.53433/yyufbed.1788385.
EndNote
Gür N, Kahraman Ö (01 Nisan 2026) Kıyı Alanları Peyzaj Düzenlemelerinde Tıbbi ve Aromatik Bitki Kullanımlarının İncelenmesi: Çanakkale Örneği. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 31 19–31.
IEEE
[1]N. Gür ve Ö. Kahraman, “Kıyı Alanları Peyzaj Düzenlemelerinde Tıbbi ve Aromatik Bitki Kullanımlarının İncelenmesi: Çanakkale Örneği”, YYUFBED, c. 31, ss. 19–31, Nis. 2026, doi: 10.53433/yyufbed.1788385.
ISNAD
Gür, Necmettin - Kahraman, Özgür. “Kıyı Alanları Peyzaj Düzenlemelerinde Tıbbi ve Aromatik Bitki Kullanımlarının İncelenmesi: Çanakkale Örneği”. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 31 (01 Nisan 2026): 19-31. https://doi.org/10.53433/yyufbed.1788385.
JAMA
1.Gür N, Kahraman Ö. Kıyı Alanları Peyzaj Düzenlemelerinde Tıbbi ve Aromatik Bitki Kullanımlarının İncelenmesi: Çanakkale Örneği. YYUFBED. 2026;31:19–31.
MLA
Gür, Necmettin, ve Özgür Kahraman. “Kıyı Alanları Peyzaj Düzenlemelerinde Tıbbi ve Aromatik Bitki Kullanımlarının İncelenmesi: Çanakkale Örneği”. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 31, Nisan 2026, ss. 19-31, doi:10.53433/yyufbed.1788385.
Vancouver
1.Necmettin Gür, Özgür Kahraman. Kıyı Alanları Peyzaj Düzenlemelerinde Tıbbi ve Aromatik Bitki Kullanımlarının İncelenmesi: Çanakkale Örneği. YYUFBED. 01 Nisan 2026;31:19-31. doi:10.53433/yyufbed.1788385