Türkiye’de koyun ırklarının mevcut durumu ve geleceği: Ege Bölgesi
Öz
Amaç: Bu çalışmada, Ege Bölgesi’nde yer alan sekiz ilde yetiştirilen koyun ırklarının verim yönü, kuyruk yapısı ve orijin dikkate alınarak güncel veriler ile durum tespiti yapılmaktadır.
Materyal ve Metot: Araştırma, T.C. Tarım ve Orman Bakanlığına ait olan HAYBİS sistemi üzerinden 2021 yılında elde edilen verilere dayanmaktadır. Bu veriler, istatistikî bölge birimleri sınıflamasına göre Ege Bölgesi’nde yer alan illerin sahip oldukları koyun varlıkları üzerinden yapılmıştır.
Bulgular: Ege Bölgesi’nde koyun varlığı toplam 5.318.635 baştır. Yerli koyun ırklarının toplamı 4.876.130 baş iken ithal edilmiş koyun ırkları varlığı toplamı 442.505 baştır. Ege Bölgesi’nde 8 ile ait yerli koyun ırklarının ortalaması 607.011 baş olup bu sayı, kültür ırkı için 55.313 baştır. Kuyruk yapılarına göre sırasıyla; ince kuyruklu koyunlar için 5.024.734 baş, yağlı kuyruklu koyunlar için 236.837 baş ve yarım yağlı kuyruklu koyunlar için ise 57.064 baştır.
Sonuç: Sürdürülebilir koyun yetiştiriciliği yapabilmek adına bölgesel ve ülkesel koyun ıslah stratejileri geliştirilmelidir. Bunun yapılabilmesi için mevcut durumun tespit edilmesi ve bölgeler bazında sayılar ve oranların ortaya konulması gerekmektedir. Bu araştırma ile elde edilen rakamlar koyunculuk özelinde yapılacak tüm çalışmalar özellikle faydalı olacaktır. Irklar bazında yapılacak projelere yön gösterecektir.
Anahtar Kelimeler
Ege Bölgesi, koyun varlığı, verim yönü, kuyruk yapısı, orijin
Teşekkür
Çalışmanın yapılması ve mevcut rakamların paylaşılmasında yardımcı olan öncelikle TC Tarım ve Orman Bakanlığı İzmir İl Müdürü ve Personeline teşekkürü borç biliriz.
Kaynakça
- Akçapınar, H., 2000. Koyun Yetiştiriciliği. Yenilenmiş 2. Baskı. İsmat Matbaacılık Ankara, 140s.
- Akın, A.O., 2014. Hayvan genetik kaynakları araştırmaları çalışma grubu koordinatörlüğü sunumu. (Web sayfası: https://www.tarimorman.gov.tr/tagem/belgeler/sunular/hayvan%20genetik%20kaynaklar%20a.%c3%87.g._a.oya%20akın.pdf) (Erişim Tarihi: Haziran 2020).
- Alpar, R., 2013. Uygulamalı Çok Değişkenli İstatistiksel Yöntemler. Detay Yayıncılık. Dördüncü Baskı. Ankara, 366s.
- Altınçekiç, Ş. Ö., 2014. Bursa İli Koyunculuk İşletmelerinin Yapısal Özellikleri ve Refah Ölçütleri Açısından Değerlendirilmesi. Uludağ Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, (Basılmamış) Doktora Tezi, Bursa, 87s.
- Anonymous, 2013. Orman ve Su işleri Bakanlığı 2013-2014 raporu: Biyolojik çeşitliliği izleme ve değerlendirme. (Web sayfası: http: //www.nuhungemisi.gov.tr/content/documents/biyolojik-ce%c5%9fitliligi-izleme-degerlendirme-raporu-2013-2014.pdf) (Erişim Tarihi: Haziran 2020).
- Anonymous, 2018. Tarım ve gıdada rekabetçi üretim. kalkınma bakanlığı. on birinci kalkınma planı (2019-2023). (Web sayfası: http: //www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2020/04/tarimve_gidadarekabetciuretimozelıhtisas komisyonu raporu.pdf) (Erişim: Haziran 2020)
- Anonymous, 2020a. The millennium ecosystem assessment overview. (Web sayfası: https: //millenniumassessment.org/documents/ document.431.aspx.pdf) (Erişim Tarihi: Mayıs 2020).
- Anonymous, 2020b. T.C. İçişleri Bakanlığı-Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü. (Web sayfası: https: //www.nvi.gov.tr/) (Erişim Tarihi: Haziran 2020)
- Anonymous, 2021. Tarım ve Orman Bakanlığı-Hayvan bilgi sistemi. (Web sayfası: https: //hbs.tarbil.gov.tr/) (Erişim Tarihi: Mayıs 2020).
- Bakırcı, Ç.M., 2015. Dünya üzerinde kaç tür var? (Web sayfası: https: //evrimagaci.org/dunya-uzerinde-kac-tur-var-3602) (Erişim Tarihi: Haziran 2020).
