Research Article

Eğitsel Videolarda Yapay Zekâ Avatarı Jestlerinin ve Beden Görünürlüğünün Video Etkileşim Davranışları Üzerindeki Rolü

Volume: 27 Number: 2 August 3, 2026
TR EN

Eğitsel Videolarda Yapay Zekâ Avatarı Jestlerinin ve Beden Görünürlüğünün Video Etkileşim Davranışları Üzerindeki Rolü

Abstract

Bu çalışmanın amacı eğitsel videolarda yapay zekâ avatarlarının beden görünürlüğü ve jest sergileme özelliklerinin ortaokul öğrenenlerinin video izleme davranışları üzerindeki rolünü incelemektir. Çalışma deneysel yöntem ile 2025-2026 yılı güz döneminde dört haftalık bir süreci kapsayacak şekilde gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya gönüllü olarak 43 ortaokul öğrencisi katılmıştır. Deney grubunun izlediği videolarda yapay zekâ avatarı tüm bedeniyle yer alarak metaforik ve ritmik jestler sergilerken, kontrol grubunun videolarında yalnızca avatarın kafası yer almış ve jest kullanılmamıştır. Katılımcıların video ile etkileşimleri video izleme takip sistemi aracılığıyla kayıt altına alınmıştır. Bulgular, her iki grubun da eğitsel videoların giriş ve konu anlatımı bölümlerinde özet bölümüne kıyasla daha sık etkileşim gösterdiğini ortaya koymuştur. Kontrol grubunun ilk videoda ileri sarma etkileşimini, video 2’de konu anlatımı sonunda yorum ekleme etkileşimini, video 3’te ise geri sarma etkileşimini daha fazla gerçekleştirdiği görülmüştür. İstatistiksel analizler, deney grubunun birinci ve ikinci videoyu tekrar izleme davranışlarının kontrol grubuna kıyasla anlamlı düzeyde daha yüksek olduğunu göstermiştir. Kontrol grubunun ikinci videoda deney grubuna göre daha fazla yorum eklediği, üçüncü videoda ise daha sık geri sarma etkileşimi gösterdiği ve bu durumun gruplar arasında anlamlı farklılıklara yol açtığı saptanmıştır. Sonuç olarak, yapay zekâ avatarlarında kullanılan bedenselleşme özelliğinin tek başına etkileşimi artırmada yeterli olmadığı görülmüş, gelecekte farklı video süreleri ve uzaktan öğrenme ortamlarında bu etkinin incelenmesi önerilmiştir.

Keywords

References

  1. Akcapinar, G. (2015). Profiling students' approaches to learning through Moodle logs. Paper presented at the Multidisciplinary Academic Conference on Education, Teaching and Learning (MAC-ETL 2015), Prague, Czech Republic.
  2. Akcapınar, G., & Bayazıt, A. (2018). Investigating video viewing behaviors of students with different learning approaches using video analytics. Turkish Online Journal of Distance Education, 19(4), 116–125. https://doi.org/10.17718/tojde.471907
  3. Alemdag, E. (2023). A scoping review of the literature on embodied instructional videos. Research and Practice in Technology Enhanced Learning, 18, 029. https://doi.org/10.58459/rptel.2023.18029
  4. Arkün-Kocadere, S., & Çağlar-Özhan, Ş. (2024). Video lectures with AI-generated instructors: Low video engagement, same performance as human instructors. International Review of Research in Open and Distributed Learning, 25(3), 350-369. https://doi.org/10.19173/irrodl.v25i3.7815
  5. Bai, J., Cheng, X., Zhang, H., Qin, Y., Xu, T., & Zhou, Y. (2025). Can AI-generated pedagogical agents (AIPA) replace human teacher in picture book videos? The effects of appearance and voice of AIPA on children's learning. Education and Information Technologies, 30, 12267–12287. https://doi.org/10.1007/s10639-025-13328-8
  6. Bosch, N. (2016, July). Detecting student engagement: Human versus machine. In Proceedings of the 2016 Conference on User Modeling Adaptation and Personalization (pp. 317–320). ACM. https://doi.org/10.1145/2930238.2930371
  7. Castro-Alonso, J. C., Wong, R. M., Adesope, O. O., & Paas, F. (2021). Effectiveness of multimedia pedagogical agents predicted by diverse theories: A meta-analysis. Educational Psychology Review, 33(3), 989–1015. https://doi.org/10.1007/s10648-020-09587-1
  8. Chan, A. H., Kok, E. Y. Y., Razali, M. A. M., Lawrie, G. A., & Wang, J. T. H. (2022). Student perceptions and engagement in video-based learning for microbiology education. International Journal of Innovation in Science and Mathematics Education, 30(3), 2–18. https://doi.org/10.30722/ijisme.30.03.001

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Computing Applications in Social Sciences and Education

Journal Section

Research Article

Publication Date

August 3, 2026

Submission Date

February 11, 2026

Acceptance Date

June 18, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 27 Number: 2

APA
Çağlar Özhan, Ş. (2026). Eğitsel Videolarda Yapay Zekâ Avatarı Jestlerinin ve Beden Görünürlüğünün Video Etkileşim Davranışları Üzerindeki Rolü. Ege Eğitim Dergisi, 27(2). https://doi.org/10.12984/egeefd.1886675
AMA
1.Çağlar Özhan Ş. Eğitsel Videolarda Yapay Zekâ Avatarı Jestlerinin ve Beden Görünürlüğünün Video Etkileşim Davranışları Üzerindeki Rolü. Ege Eğitim Dergisi. 2026;27(2). doi:10.12984/egeefd.1886675
Chicago
Çağlar Özhan, Şeyma. 2026. “Eğitsel Videolarda Yapay Zekâ Avatarı Jestlerinin Ve Beden Görünürlüğünün Video Etkileşim Davranışları Üzerindeki Rolü”. Ege Eğitim Dergisi 27 (2). https://doi.org/10.12984/egeefd.1886675.
EndNote
Çağlar Özhan Ş (August 1, 2026) Eğitsel Videolarda Yapay Zekâ Avatarı Jestlerinin ve Beden Görünürlüğünün Video Etkileşim Davranışları Üzerindeki Rolü. Ege Eğitim Dergisi 27 2
IEEE
[1]Ş. Çağlar Özhan, “Eğitsel Videolarda Yapay Zekâ Avatarı Jestlerinin ve Beden Görünürlüğünün Video Etkileşim Davranışları Üzerindeki Rolü”, Ege Eğitim Dergisi, vol. 27, no. 2, Aug. 2026, doi: 10.12984/egeefd.1886675.
ISNAD
Çağlar Özhan, Şeyma. “Eğitsel Videolarda Yapay Zekâ Avatarı Jestlerinin Ve Beden Görünürlüğünün Video Etkileşim Davranışları Üzerindeki Rolü”. Ege Eğitim Dergisi 27/2 (August 1, 2026). https://doi.org/10.12984/egeefd.1886675.
JAMA
1.Çağlar Özhan Ş. Eğitsel Videolarda Yapay Zekâ Avatarı Jestlerinin ve Beden Görünürlüğünün Video Etkileşim Davranışları Üzerindeki Rolü. Ege Eğitim Dergisi. 2026;27. doi:10.12984/egeefd.1886675.
MLA
Çağlar Özhan, Şeyma. “Eğitsel Videolarda Yapay Zekâ Avatarı Jestlerinin Ve Beden Görünürlüğünün Video Etkileşim Davranışları Üzerindeki Rolü”. Ege Eğitim Dergisi, vol. 27, no. 2, Aug. 2026, doi:10.12984/egeefd.1886675.
Vancouver
1.Şeyma Çağlar Özhan. Eğitsel Videolarda Yapay Zekâ Avatarı Jestlerinin ve Beden Görünürlüğünün Video Etkileşim Davranışları Üzerindeki Rolü. Ege Eğitim Dergisi. 2026 Aug. 1;27(2). doi:10.12984/egeefd.1886675