Türkiye Çevre Sorunları ve Öncelikleri Değerlendirme Raporlarında Çevre Sorunları Kavramlarının Araştırılması

Environmental problems arise when the balance and functioning of ecosystems are disrupted by natural processes and human activities. Many countries have taken joint international action to address these problems. In Türkiye, relevant institutions and organizations have enacted laws, developed plans, implemented policies, and prepared reports to prevent and mitigate environmental issues. The Türkiye Environmental Problems and Priorities Assessment Reports, published in ten editions between 2008 and 2023, serve as an important resource for understanding and addressing of environmental problems. In this context, the primary aim of this study is to comparatively examine the concepts related to environmental issues presented in the Türkiye Environmental Problems and Priorities Assessment Reports using quantitative data. The study employed the content analysis method, in which 105 sub-concepts were analyzed under nine main environmental problem categories. MAXQDA software was used to quantitative analysis of words frequency and to generate word clouds. Among the nine main environmental issues identified, water pollution emerged as the most frequently mentioned concept, with 936 occurrences. Food pollution, radioactive pollution, light pollution and electromagnetic wave pollution are not included in Türkiye's Environmental Problems and Priorities Assessment Reports. In future editions, the inclusion of these overlooked topics could enrich the conceptual framework and provide new avenues for research.

Çevre sorunları, ekosistemlerin dengesi ve işleyişinin doğal süreçler ve insan faaliyetleri sonucunda bozulmasıyla ortaya çıkmaktadır. Çevre sorunlarının çözümüne yönelik olarak birçok ülke uluslararası düzeyde ortak hareket etmektedir. Türkiye’de ise çevre sorunlarının önlenmesi amacıyla ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından yasalar çıkarılmış, planlar hazırlanmış, politikalar uygulanmış ve çeşitli raporlar yayımlanmıştır. Türkiye Çevre Sorunları ve Öncelikleri Değerlendirme Raporları, 2008 ile 2023 yılları arasında yayımlanan on ayrı baskısıyla, çevre sorunlarının anlaşılması ve çözümünde önemli bir kaynak niteliği taşımaktadır. Bu kapsamda çalışmanın temel amacı, Türkiye Çevre Sorunları ve Öncelikleri Değerlendirme Raporlarında yer alan çevre sorunlarına ilişkin kavramların sayısal verilerle karşılaştırmalı olarak incelenmesidir. Bu amaçla, içerik analizi yöntemi kullanılmış ve 105 alt kavram, 9 ana çevre sorunu başlığı altında analiz edilmiştir. Kelime sıklığının sayısal analizi ve kelime bulutlarının oluşturulması için MAXQDA yazılımı kullanılmıştır. Belirlenen dokuz çevre sorunu başlığı arasında, su kirliliği kavramı 936 tekrar ile en fazla kullanılan kavram olmuştur. Öte yandan, gıda kirliliği, radyoaktif kirlilik, ışık kirliliği ve elektromanyetik dalga kirliliği raporlarda yer almamıştır. Gelecekte yayımlanacak raporlarda bu eksik kavramlara yer verilmesi, kavramsal çerçevenin genişletilmesine ve yeni araştırmalara katkı sunabilir.