Review

Köpek ve Kedilerde Böbrek Hastalıklarında Biyobelirteçlerin Klinik Kullanımı

Number: 2026 May 21, 2026
EN TR

Köpek ve Kedilerde Böbrek Hastalıklarında Biyobelirteçlerin Klinik Kullanımı

Abstract

Kedi ve köpeklerde üriner sistem hastalıkları oldukça sık görülmektedir. Gerek beslenme hataları, gerekse hastaların veteriner kliniklerine geç götürülmeleri nedeniyle hastalık böbreklere ulaşarak komplike bir hal almakta ve ileri aşamalarda da kötü prognozla ilişkilendirilmektedir. Böbrek hastalıkları genellikle subklinik seyreder ve üreminin klinik belirtilerinin ortaya çıktığı dönemde ya da böbrek hastalığının ileri safhasında teşhis edilebilir. Böbrek hastalıklarının teşhisinde geleneksel olarak serum üre ve kreatinin konsantrasyonları kullanılmaktadır. Ancak, nefronların % 25’i normal filtrasyon kapasitesine sahip olsa bile bu parametreler referans aralıkları içerisinde olabilir. Bu nedenle de renal yetmezliklerin erken dönemde belirlenmesinde yetersiz kalabilirler. Ayrıca, serum üre ve kreatinin konsantrasyonları prerenal, renal ve postrenal azoteminin birbirinden ayırt edilmesinde, hastanın prognozunun saptanmasında, akut böbrek hasarının kronik böbrek yetmezliğinden ayırt edilmesinde de tek başlarına faydalı değildirler. Bu nedenle kedi ve köpeklerde böbrek hasarını erken teşhis edip, hastalığın ilerleyişini yavaşlatmak ya da tamamen ortadan kaldırmak, terapötik müdahalenin zamanında gerçekleşmesini sağlayıp yaşam süresi ve kalitesini arttırmak için yeni ve etkin biyobeliteçlere ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışmada kedi ve köpeklerde böbrek hastalıklarının tanısında ve hastalık sürecinin yönetilmesinde sıklıkla kullanılan ve gelecekte rutinde kullanılması muhtemel biyobelirteçler hakkında kapsamlı bilgilere yer verilmiştir.

Keywords

Biyobelirteçler, Böbrek yetmezliği, Kedi, Köpek, Üriner kanal

Ethical Statement

The study adhered to ethical rules and observed scientific principles. Because the research was based on document analysis and descriptive analysis, an ethics committee decision was not required.

References

  1. Bayendur, S.H., & Acar, A. (2026). Assessment of kidney injury biomarkers in cats with obstructive and non‐obstructive lower urinary tract disease. Veterinary Record, e1-e3. https://doi.org/10.1002/vetr.70230
  2. Brown, S., Elliott, J., Francey, T., Polzin, D., & Vaden, S. (2013). Consensus recommendations for standard therapy of glomerular disease in dogs. Journal of Veterinary Internal Medicine, 27, S27- S43. https://doi.org/10.1111/jvim.12230
  3. Burt, D., Crowell, S.J., Ackley, D.C., Magee, T.V., & Aubrecht, J. (2014). Application of emerging biomarkers of acute kidney injury in development of kidney-sparing polypeptide-based antibiotics. Drug and Chemical Toxicology, 37(2), 204-212. https://doi.org/10.3109/01480545.2013.834360
  4. Chen, H., Avital, Y., Peterson, S., Ouyang, Z., Yerramilli, M., Aroch, I., & Segev, G. (2024). Urinary cystatin B as a marker of acute kidney injury in cats. The Veterinary Journal, 308, 106262. https://doi.org/10.1016/j.tvjl.2024.106262
  5. De Oliveira Paes-Leme, F., de Souza, E.M., Ceregatti, M.G., Campos, M.T.G., de Melo, P.D.V., & da Costa-Val, A.P. (2022). Cystatin C assay validation using the immunoturbidimetric method to evaluate the renal function of healthy dogs and dogs with acute renal injury. Veterinary World, 15(6), 1595. https://doi.org/10.14202/vetworld.2022.1595- 1600
  6. Erfidan, M.A. (2024). Geriatrik Köpeklerde Serum Kreatinin, Sistatin C, Simetrik Dimetilarginin ve Rezistif İndeks Parametrelerinin Karşılaştırılması. Doktora Tezi, Afyon Kocatepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Afyonkarahisar, Türkiye, 90s.
  7. Erkoç, E., & Civelek, T. (2025). Comparison of Ultrasonographic and Laboratory Findings in Feline Lower Urinary Tract Disease. Kocatepe Veterinary Journal, 18(2), 153-163.
  8. Ghys, L.F., Meyer, E., Paepe, D., Delanghe, J., & Daminet, S. (2014). Analytical validation of a human particle‐enhanced nephelometric assay for cystatin C measurement in feline serum and urine. Veterinary Clinical Pathology, 43(2), 226-234. https://doi.org/10.1111/vcp.12144
  9. Gordin, E., Gordin, D., Viitanen, S., Szlosek, D., Coyne, M., Farace, G., ..., & Spillmann, T. (2021). Urinary clusterin and cystatin B as biomarkers of tubular injury in dogs following envenomation by the European adder. Research in Veterinary Science, 134, 12-18. https://doi.org/10.1016/j.rvsc.2020.11.019
  10. Grauer, G.F. (2011). Proteinuria: measurement and interpretation. Topics in Companion Animal Medicine, 26(3), 121-127. https://doi.org/10.1053/j.tcam.2011.04.002
APA
Kırkulak, T., Tuna, G. E., Arslan, S., & Canikli Engin, Ş. (2026). Köpek ve Kedilerde Böbrek Hastalıklarında Biyobelirteçlerin Klinik Kullanımı. Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences, 2026. https://doi.org/10.35229/jaes.1830234
AMA
1.Kırkulak T, Tuna GE, Arslan S, Canikli Engin Ş. Köpek ve Kedilerde Böbrek Hastalıklarında Biyobelirteçlerin Klinik Kullanımı. JAES. 2026;(2026). doi:10.35229/jaes.1830234
Chicago
Kırkulak, Tuğrul, Gülten Emek Tuna, Sezai Arslan, and Şebnem Canikli Engin. 2026. “Köpek Ve Kedilerde Böbrek Hastalıklarında Biyobelirteçlerin Klinik Kullanımı”. Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences, nos. 2026. https://doi.org/10.35229/jaes.1830234.
EndNote
Kırkulak T, Tuna GE, Arslan S, Canikli Engin Ş (May 1, 2026) Köpek ve Kedilerde Böbrek Hastalıklarında Biyobelirteçlerin Klinik Kullanımı. Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences 2026
IEEE
[1]T. Kırkulak, G. E. Tuna, S. Arslan, and Ş. Canikli Engin, “Köpek ve Kedilerde Böbrek Hastalıklarında Biyobelirteçlerin Klinik Kullanımı”, JAES, no. 2026, May 2026, doi: 10.35229/jaes.1830234.
ISNAD
Kırkulak, Tuğrul - Tuna, Gülten Emek - Arslan, Sezai - Canikli Engin, Şebnem. “Köpek Ve Kedilerde Böbrek Hastalıklarında Biyobelirteçlerin Klinik Kullanımı”. Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences. 2026 (May 1, 2026). https://doi.org/10.35229/jaes.1830234.
JAMA
1.Kırkulak T, Tuna GE, Arslan S, Canikli Engin Ş. Köpek ve Kedilerde Böbrek Hastalıklarında Biyobelirteçlerin Klinik Kullanımı. JAES. 2026. doi:10.35229/jaes.1830234.
MLA
Kırkulak, Tuğrul, et al. “Köpek Ve Kedilerde Böbrek Hastalıklarında Biyobelirteçlerin Klinik Kullanımı”. Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences, no. 2026, May 2026, doi:10.35229/jaes.1830234.
Vancouver
1.Tuğrul Kırkulak, Gülten Emek Tuna, Sezai Arslan, Şebnem Canikli Engin. Köpek ve Kedilerde Böbrek Hastalıklarında Biyobelirteçlerin Klinik Kullanımı. JAES. 2026 May 1;(2026). doi:10.35229/jaes.1830234