Research Article

Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Yerleşkesinde Bina Çatılarından Yağmur Suyu Hasadı Potansiyelinin ve Peyzaj Alanlarının Sulama Yeterliliğinin CBS Tabanlı Değerlendirilmesi

Number: 2026 October 3, 2026
EN TR

Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Yerleşkesinde Bina Çatılarından Yağmur Suyu Hasadı Potansiyelinin ve Peyzaj Alanlarının Sulama Yeterliliğinin CBS Tabanlı Değerlendirilmesi

Abstract

Bu çalışmada, Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Merkez Yerleşkesi’nde bulunan binaların çatılarından elde edilebilecek yağmur suyu hasadı potansiyeli belirlenmiş ve bu potansiyelin kampüs peyzaj alanlarının sulanması için yeterliliği Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) tabanlı mekânsal karar destek yaklaşımıyla değerlendirilmiştir. Çalışmada bina çatı alanları, çatı türleri ve sulanabilir yeşil alanlar ArcGIS 10.8 ortamında sayısallaştırılmış; Meteoroloji Genel Müdürlüğü ve NASA/POWER veritabanlarından elde edilen 1996–2025 dönemine ait uzun yıllar yağış verileri kullanılmıştır. Yağmur suyu hasadı potansiyeli, yıllık yağış miktarı, çatı alanı, akış katsayısı ve filtre verim katsayısı dikkate alınarak hesaplanmıştır. Sonuçlara göre, çatı alanı 1000 m²’nin üzerinde olan 38 binadan yıllık toplam 27.838.919 L (27.839 m³) yağmur suyu hasat edilebileceği belirlenmiştir. En yüksek potansiyel 3,09 milyon L ile Mühendislik Fakültesi binasında tespit edilmiştir. Kampüs genelindeki 454.469 m² sulanabilir peyzaj alanının sezonluk su gereksinimi yaklaşık 364,5 milyon L olup, hasat edilen yağmur suyu bu ihtiyacın %7,63’ünü karşılayabilmektedir. Yapı ölçeğinde gerçekleştirilen analizlerde, sulama yeterlilik oranlarının %14,32–30,94 arasında değiştiği ve çevresel peyzaj alanlarının 21–46 gün süreyle sulanabildiği belirlenmiştir. Bulgular, dağıtık çatı yağmur suyu hasadı sistemlerinin yarı kurak iklim koşullarında sürdürülebilir kampüs su yönetimine ve peyzaj sulamasına önemli katkılar sağlayabileceğini göstermektedir

Keywords

Yağmur suyu hasadı, sürdürülebilir su yönetimi, CBS, kampüs sürdürülebilirliği, peyzaj sulaması, çatı yüzeyleri, doğa temelli çözümler

References

  1. Adugna, D., Jensen, M.B., Lemma, B., & Gebrie, G.S. (2018). Assessing the Potential for Rooftop Rainwater Harvesting from Large Public Institutions. International Journal of Environmental Research and Public Health, 15(2), 336. https://doi.org/10.3390/ijerph15020336
  2. Al-Houri, Z.M., Abu-Hadba, O.K., & Hamdan, K.A. (2014). The potential of roof top rain water harvesting as a water resource in Jordan: Featuring two application case studies. International Journal of Environmental and Ecological Engineering, 8(2), 147-153. https://doi.org/10.5281/zenodo.1096279
  3. Alshuwaikhat, H. M., & Abubakar, I. (2008). An integrated approach to achieving campus sustainability: Assessment of the current campus environmental management practices. Journal of Cleaner Production, 16(16), 1777-1785. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2007.12.002
  4. Anonim, (2026). Niğde’yi Tanıyalım; İklim, Bitki Örtüsü ve Yağışlar. T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı, Niğde Tarım ve Orman Müdürlüğü. Erişim Tarihi: 05 Haziran 2026. https://nigde.tarimorman.gov.tr/Menu/10/Nigdey i-Taniyalim.
  5. Bhattacharya, S. (2015). Traditional water harvesting structures and sustainable water management in India: A socio-hydrological review. International Letters of Natural Sciences, 37, 30-38. https://doi.org/10.56431/p-a84p4z
  6. Brutsaert, W., & Parlange, M.B. (1998). Hydrologic cycle explains the evaporation paradox. Nature, 396, 30. https://doi.org/10.1038/23845
  7. Campisano, A., Butler, D., Ward, S., Burns, M. J., Friedler, E., DeBusk, K., Fisher-Jeffes, L. N., Ghisi, E., Rahman, A., Furumai, H., & Han, M. (2017). Urban rainwater harvesting systems: Research, implementation and future perspectives. Water Research, 115, 195-209. https://doi.org/10.1016/j.watres.2017.02.056
  8. Canbaz, C. (2025). Performance evaluation of campus- scale rainwater harvesting: A case study at Atilim University. Yüksek Lisans Tezi, Atılım Üniversitesi. Ulusal Tez Merkezi, (Tez No. 981194).
  9. Cea, L., & Costabile, P. (2022). Flood risk in urban areas: modelling, management and adaptation to climate change. A review. Hydrology, 9(3), 50. https://doi.org/10.3390/hydrology9030050
  10. Chowdhury, M.A.H., & Akter, A. (2026). Evaluation of rainwater harvesting system in university buildings for non-potable water demand. Scientific Reports, 16, 12836. https://doi.org/10.1038/s41598-026-38972-z
APA
Kahveci, B., & Yıldız, N. E. (2026). Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Yerleşkesinde Bina Çatılarından Yağmur Suyu Hasadı Potansiyelinin ve Peyzaj Alanlarının Sulama Yeterliliğinin CBS Tabanlı Değerlendirilmesi. Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences, 2026. https://doi.org/10.35229/jaes.2012851
AMA
1.Kahveci B, Yıldız NE. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Yerleşkesinde Bina Çatılarından Yağmur Suyu Hasadı Potansiyelinin ve Peyzaj Alanlarının Sulama Yeterliliğinin CBS Tabanlı Değerlendirilmesi. JAES. 2026;(2026). doi:10.35229/jaes.2012851
Chicago
Kahveci, Barış, and Nuriye Ebru Yıldız. 2026. “Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Yerleşkesinde Bina Çatılarından Yağmur Suyu Hasadı Potansiyelinin Ve Peyzaj Alanlarının Sulama Yeterliliğinin CBS Tabanlı Değerlendirilmesi”. Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences, nos. 2026. https://doi.org/10.35229/jaes.2012851.
EndNote
Kahveci B, Yıldız NE (October 1, 2026) Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Yerleşkesinde Bina Çatılarından Yağmur Suyu Hasadı Potansiyelinin ve Peyzaj Alanlarının Sulama Yeterliliğinin CBS Tabanlı Değerlendirilmesi. Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences 2026
IEEE
[1]B. Kahveci and N. E. Yıldız, “Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Yerleşkesinde Bina Çatılarından Yağmur Suyu Hasadı Potansiyelinin ve Peyzaj Alanlarının Sulama Yeterliliğinin CBS Tabanlı Değerlendirilmesi”, JAES, no. 2026, Oct. 2026, doi: 10.35229/jaes.2012851.
ISNAD
Kahveci, Barış - Yıldız, Nuriye Ebru. “Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Yerleşkesinde Bina Çatılarından Yağmur Suyu Hasadı Potansiyelinin Ve Peyzaj Alanlarının Sulama Yeterliliğinin CBS Tabanlı Değerlendirilmesi”. Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences. 2026 (October 1, 2026). https://doi.org/10.35229/jaes.2012851.
JAMA
1.Kahveci B, Yıldız NE. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Yerleşkesinde Bina Çatılarından Yağmur Suyu Hasadı Potansiyelinin ve Peyzaj Alanlarının Sulama Yeterliliğinin CBS Tabanlı Değerlendirilmesi. JAES. 2026. doi:10.35229/jaes.2012851.
MLA
Kahveci, Barış, and Nuriye Ebru Yıldız. “Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Yerleşkesinde Bina Çatılarından Yağmur Suyu Hasadı Potansiyelinin Ve Peyzaj Alanlarının Sulama Yeterliliğinin CBS Tabanlı Değerlendirilmesi”. Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences, no. 2026, Oct. 2026, doi:10.35229/jaes.2012851.
Vancouver
1.Barış Kahveci, Nuriye Ebru Yıldız. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Yerleşkesinde Bina Çatılarından Yağmur Suyu Hasadı Potansiyelinin ve Peyzaj Alanlarının Sulama Yeterliliğinin CBS Tabanlı Değerlendirilmesi. JAES. 2026 Oct. 1;(2026). doi:10.35229/jaes.2012851