Research Article

Demokratik bir toplum ideali çerçevesinde Öğretmenlik Meslek Kanununun değerlendirilmesi

Volume: 6 July 26, 2026
TR EN

Demokratik bir toplum ideali çerçevesinde Öğretmenlik Meslek Kanununun değerlendirilmesi

Abstract

Bu araştırma, demokratik bir toplumun inşasında öğretmenlerin üstlendiği kritik rolü, bu rolün Öğretmenlik Meslek Kanunu (ÖMK) bağlamında nasıl anlamlandığını ve öğretmenlerin kanuna ilişkin değerlendirmelerini derinlemesine incelemeyi amaçlamaktadır. Demokrasi; teknoloji, dijital gözetim, karmaşık toplumsal ilişkiler ve küresel dönüşümlerle birlikte çok katmanlı bir yapıya büründüğünden, bu yapının sürdürülebilirliği nitelikli eğitim ve nitelikli öğretmenlere duyulan gereksinimi her zamankinden daha belirgin kılmaktadır. Çalışmada, nitel araştırma yaklaşımı benimsenmiş ve Niğde ilindeki devlet okullarında görev yapan 14 öğretmenle yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Veriler, yönlendirilmiş içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiş; kodlamalar iki araştırmacı tarafından gerçekleştirilerek güvenirlik katsayısı %80 olarak belirlenmiştir. Bulgular, öğretmenlerin büyük çoğunluğunun ÖMK’nın mesleki özerklik, mesleki sorumluluklar, özlük hakları ve mesleğe giriş koşulları gibi kritik alanlarda somut düzenlemeler içermediğini düşündüklerini ortaya koymaktadır. Katılımcılar, özellikle pedagojik özerkliğin baskıcı tutumlar, müfredatın katılığı, bürokratik süreçler ve okul yönetimi baskıları nedeniyle ciddi biçimde sınırlandığını ifade etmiştir. Ayrıca kanunda yer alan belirsizliklerin mesleğin toplumsal itibarını zayıflattığı, sorumlulukların açık şekilde tanımlanmamasının ise öğretmenlerin toplumsal demokrasiye katkı kapasitesini sınırladığı belirtilmiştir. Öğretmenler; liyakat temelli, koruyucu, kapsayıcı ve mesleğin niteliğini güçlendiren bir ÖMK’ya ihtiyaç olduğunu vurgulamıştır.

Keywords

Demokrasi, Eğitim, Öğretmen, Öğretmen Meslek Kanunu, Toplum

References

  1. Acemoglu, D., & Robinson, J. A. (2012). Why nations fail: The origins of power, prosperity, and poverty. Crown. https://ia801506.us.archive.org/27/items/WhyNationsFailTheOriginsODaronAcemoglu/Why-Nations-Fail_-The-Origins-o-Daron-Acemoglu.pdf
  2. Argon, T. (2024). Öğretmenlik mesleği bağlamında eğitim politikalarındaki sürekli değişiklikler. Okul Yönetimi, 4(2), 142–146. https://izlik.org/JA68ZG67PJ
  3. Banks, J. A. (2017). Diversity and citizenship education: Global perspectives. Jossey‐Bass.
  4. Bozbayındır, F. (2019). Öğretmenlik mesleğinin statüsünü etkileyen unsurların öğretmen görüşleri temelinde incelenmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 18(72), 2076-2104. https://doi.org/10.17755/esosder.583274
  5. Canatan Doğan, N. (2022). Öğretmenlik Meslek Kanunu’na yönelik öğretmen ve yönetici görüşleri [Teachers' and administrators' views on the Teaching Profession Act ](Dönem projesi). Pamukkale Üniversitesi.
  6. Creswell, J. W., & Poth, C. N. (2018). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches (4th ed.). Sage.
  7. Dahl, R. A. (2020). On democracy (2nd ed.). Yale University Press.
  8. Darling-Hammond, L. (2017). Teacher education around the world: What can we learn from international practice? European Journal of Teacher Education, 40(3), 291-309. https://doi.org/10.1080/02619768.2017.1315399
  9. Day, C., & Sachs, J. (2004). Professionalism, performativity and empowerment: discourses in the politics, policies and purposes of continuing professional development. In C. Day, ve J. Sachs (Eds.), International Handbook on the continuing professional development of teachers (pp. 3-32). Open University Press.
  10. Dewey, J. (1996). Demokrasi ve eğitim (M. S. Otoron, Çev.). Başarı Yayıncılık. (Orijinal eser 1916’da yayımlandı)
APA
Alagöz, T., & Tunç, B. (2026). Demokratik bir toplum ideali çerçevesinde Öğretmenlik Meslek Kanununun değerlendirilmesi. Okul Yönetimi, 6, 1-18. https://izlik.org/JA72LY43WW
AMA
1.Alagöz T, Tunç B. Demokratik bir toplum ideali çerçevesinde Öğretmenlik Meslek Kanununun değerlendirilmesi. SAJ. 2026;6:1-18. https://izlik.org/JA72LY43WW
Chicago
Alagöz, Tuğba, and Binali Tunç. 2026. “Demokratik Bir Toplum Ideali çerçevesinde Öğretmenlik Meslek Kanununun Değerlendirilmesi”. Okul Yönetimi 6 (July): 1-18. https://izlik.org/JA72LY43WW.
EndNote
Alagöz T, Tunç B (July 1, 2026) Demokratik bir toplum ideali çerçevesinde Öğretmenlik Meslek Kanununun değerlendirilmesi. Okul Yönetimi 6 1–18.
IEEE
[1]T. Alagöz and B. Tunç, “Demokratik bir toplum ideali çerçevesinde Öğretmenlik Meslek Kanununun değerlendirilmesi”, SAJ, vol. 6, pp. 1–18, July 2026, [Online]. Available: https://izlik.org/JA72LY43WW
ISNAD
Alagöz, Tuğba - Tunç, Binali. “Demokratik Bir Toplum Ideali çerçevesinde Öğretmenlik Meslek Kanununun Değerlendirilmesi”. Okul Yönetimi 6 (July 1, 2026): 1-18. https://izlik.org/JA72LY43WW.
JAMA
1.Alagöz T, Tunç B. Demokratik bir toplum ideali çerçevesinde Öğretmenlik Meslek Kanununun değerlendirilmesi. SAJ. 2026;6:1–18.
MLA
Alagöz, Tuğba, and Binali Tunç. “Demokratik Bir Toplum Ideali çerçevesinde Öğretmenlik Meslek Kanununun Değerlendirilmesi”. Okul Yönetimi, vol. 6, July 2026, pp. 1-18, https://izlik.org/JA72LY43WW.
Vancouver
1.Tuğba Alagöz, Binali Tunç. Demokratik bir toplum ideali çerçevesinde Öğretmenlik Meslek Kanununun değerlendirilmesi. SAJ [Internet]. 2026 Jul. 1;6:1-18. Available from: https://izlik.org/JA72LY43WW