Research Article

Dijital adaptasyon: bir ölçek geliştirme çalışması

Volume: 6 July 24, 2026
TR EN

Dijital adaptasyon: bir ölçek geliştirme çalışması

Abstract

Bu araştırmanın amacı, bireylerin dijital adaptasyon düzeylerini belirlemeye yönelik Likert türü bir ölçek geliştirmektir. Araştırmada, amaca uygun olacak şekilde tarama modeli tercih edilmiştir. Araştırmanın örneklemi, İstanbul Anadolu Yakasında 2023-2024 eğitim öğretim yılında resmi okullarda görevde olan öğretmenlerden oluşmaktadır. Tüm kurum ve kuruluşların personellerine uygulanabilecek tarzda geliştirilen ölçek için geliştirme sürecinde madde havuzu oluşturma, uzman görüşlerine başvurma, ön uygulama ve ölçek özelliklerinin incelenmesi aşamaları takip edilmiştir. Ölçek özellikleri analiz edilirken sırasıyla Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmıştır. Her iki analiz için ayrı ayrı toplanan veriler, AFA için 369 katılımcıdan DFA için 539 katılımcıdan elde edilmiştir. Ölçeğin alt boyutları farkındalık ve adaptasyon şeklinde isimlendirilmiştir. Ölçeğe ait Cronbach Alpha güvenirlik katsayısı .89 olarak bulunmuştur. Bağımsız t testi yapılarak %27’lik alt ve üst grup karşılaştırması yapılmış ve maddelerin ayırt edici olduğu tespit edilmiştir. Araştırma sonucuna göre geliştirilen ölçeğin geçerli ve güvenilir olduğuna anlaşılmıştır. Son olarak ölçek Dijital Adaptasyon Ölçeği şeklinde isimlendirilmiştir.

Keywords

Dijital, dijitalleşme, dijital adaptasyon.

References

  1. Agrawal, A. (2020). COVID-19 driving digitization, digitalisation and digital transformation in healthcare. Science Reporter, 57(8), 20-21.
  2. Aktaş, A. (2024). Eğitim örgütlerinde dijital adaptasyon ve pedagojik liderlik ilişkisinde zihniyet yapısının aracı rolü [Yayımlanmamış doktora tezi]. Marmara Üniversitesi.
  3. Balcı, A. (2011). Sosyal bilimlerde araştırma, yöntem, teknik ve ilkeler. PegemA Yayınları.
  4. Balyer, A., & Öz, Ö. (2018). Academicians’ views on digital transformation in education. International Online Journal of Education and Teaching (IOJET), 5(4), 809-830. http://iojet.org/index.php/IOJET/article/view/441/295
  5. Basadur, M., Gelade, G., & Basadur, T. (2014). Creative problem-solving process styles, cognitive work demands, and organizational adaptability. The Journal of Applied Behavioral Science, 50(1), 80-115. https://doi.org/10.1177/0021886313508433
  6. Bayram, N. (2013). Yapısal eşitlik modellemesine giriş. Ezgi.
  7. Bjola, C., & Manor, I. (2022). The rise of hybrid diplomacy: From digital adaptation to digital adoption. International Affairs, 98(2), 471-491. https://doi.org/10.1093/ia/iiac005
  8. Brandon, R. N. (2014). Adaptation and environment. Princeton.
  9. Bryman, A., ve Cramer, D. (2001). Quantitative data analysis with SPSS release 10 for windows: A guide for social scientists. Routledge.
  10. Bumann, J., & Peter, M. (2019). Action fields of digital transformation–a review and comparative analysis of digital transformation maturity models and frameworks. Digitalisierung und andere Innovationsformen im Management, 2, 13-40.
APA
Aktaş, A., & Çetin, M. (2026). Dijital adaptasyon: bir ölçek geliştirme çalışması. Okul Yönetimi, 6, 1-19. https://izlik.org/JA78KR95SS
AMA
1.Aktaş A, Çetin M. Dijital adaptasyon: bir ölçek geliştirme çalışması. SAJ. 2026;6:1-19. https://izlik.org/JA78KR95SS
Chicago
Aktaş, Abdussamet, and Münevver Çetin. 2026. “Dijital Adaptasyon: Bir ölçek Geliştirme çalışması”. Okul Yönetimi 6 (July): 1-19. https://izlik.org/JA78KR95SS.
EndNote
Aktaş A, Çetin M (July 1, 2026) Dijital adaptasyon: bir ölçek geliştirme çalışması. Okul Yönetimi 6 1–19.
IEEE
[1]A. Aktaş and M. Çetin, “Dijital adaptasyon: bir ölçek geliştirme çalışması”, SAJ, vol. 6, pp. 1–19, July 2026, [Online]. Available: https://izlik.org/JA78KR95SS
ISNAD
Aktaş, Abdussamet - Çetin, Münevver. “Dijital Adaptasyon: Bir ölçek Geliştirme çalışması”. Okul Yönetimi 6 (July 1, 2026): 1-19. https://izlik.org/JA78KR95SS.
JAMA
1.Aktaş A, Çetin M. Dijital adaptasyon: bir ölçek geliştirme çalışması. SAJ. 2026;6:1–19.
MLA
Aktaş, Abdussamet, and Münevver Çetin. “Dijital Adaptasyon: Bir ölçek Geliştirme çalışması”. Okul Yönetimi, vol. 6, July 2026, pp. 1-19, https://izlik.org/JA78KR95SS.
Vancouver
1.Abdussamet Aktaş, Münevver Çetin. Dijital adaptasyon: bir ölçek geliştirme çalışması. SAJ [Internet]. 2026 Jul. 1;6:1-19. Available from: https://izlik.org/JA78KR95SS