A Comparison Based On Freedom House Freedom Index Data: Romania – Mongolia

Öz

Freedom House was founded in New York, USA in 1941 with the aim of strengthening and protecting democracy and supported America's participation in World War II and the fight against Nazism. Continuing its activities aimed at developing global democracy and fighting against authoritarianism, the organization currently publishes reports showing how countries comply with the criteria of democracy in political, civil and legal terms under the name of the "Freedom House Freedom Index". Romania and Mongolia were the subjects of the study conducted in accordance with these data. Freedom House organizes its methodology in preparing its reports for countries under 7 main headings consisting of Political Rights, Political Pluralism and Participation, Functioning of Government, Civil Liberties, Association and Organizational Rights, Rule of Law and Personal Autonomy and Individual Rights. The study conducted a literature review and used Freedom House Freedom Index data. The purpose of this study is to understand how both Romania and Mongolia, countries that were under the direct influence of the Soviet Union until its dissolution from a political and economic perspective, created the image of a democratic country by comparing them based on Freedom House data.

Anahtar Kelimeler

• freedom house
• democracy
• freedom
• romania
• mongolia

Freedom House Özgürlük Endeksi Verileri Üzerinden Bir Karşılaştırma: Romanya - Moğolistan

Öz

Freedom House; demokrasinin güçlenmesi ve korunması amacıyla 1941 yılında Amerika’nın New York şehrinde kurulmuştur ve II. Dünya Savaşı'na Amerika'nın katılımını ve Nazizmle mücadeleyi desteklemiştir. Küresel demokrasiyi geliştirmeye ve otoriterliğe karşı mücadele etmeye yönelik faaliyetleri devam eden kuruluş, günümüzde "Freedom House Özgürlük Endeksi" adı altında ülkelerin siyasal, sivil ve hukuki açılardan demokratiklik kriterlerine ne kadar uyduğunu gösteren raporlar yayımlamaktadır. Romanya ve Moğolistan bu veriler doğrultusunda yapılan çalışmaya konu edinilmiştir. Freedom House ülkelere yönelik raporlarını hazırlarken metodolojisini Siyasal Haklar, Siyasal Çoğulculuk ve Katılım, Hükümetin İşleyişi, Sivil Özgürlükler, Dernek ve Örgütsel Haklar, Hukukun Üstünlüğü ve Kişisel Özerklik ve Bireysel Haklar'dan oluşan 7 ana başlıkta düzenlemektedir. Çalışmada literatür taraması yapılmış ve Freedom House Özgürlük Endeksi verilerinden yararlanılmıştır. Bu çalışmanın amacı; siyasal ve ekonomik açılardan Sovyetler Birliği dağılana değin Sovyetlerin doğrudan etkisi altında bulunan ülkeler arasında yer alan Romanya ve Moğolistan'ın Freedom House verileri doğrultusunda karşılaştırılmasının yapılarak her iki ülkenin de nasıl demokratik bir ülke imajını yarattığını anlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• demokrasi
• özgürlük
• freedom house
• romanya
• moğolistan

Kaynakça

1. Aksu, M. (2021). İnsani gelişmişlik seviyesi ile hibrit rejimler arasındaki ilişki. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Gaziantep Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Gaziantep.
2. An Official Website Of The European Union. Romania. Erişim Tarihi: 09.06.2025. Erişim Adresi:https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/romania_en
3. Bülbül, K. (2011). “Özgürlük Kavramı ve Modern İdeolojilerin Özgürlük Anlayışı”. Eskiyeni (20), 31-45.
4. Dahl, R. (1993). Demokrasi ve Eleştirileri. (Köker, F. Çev.) Ankara. Türk Siyasi İlimler Derneği ve Türk Demokrasi Vakfı, Yetkin Basımevi.
5. Dahl, R. (2019). Demokrasi Üzerine. (Kadıoğlu, B. Çev.) Ankara. Phoenix Yayınevi.
6. Diyarbakırlıoğlu, K., & Karaman, T. (2018). 1990 Sonrası Moğoli̇stan ve Ameri̇ka Bi̇rleşi̇k Devletleri̇ İli̇şkileri. Barış Araştırmaları ve Çatışma Çözümleri Dergisi, 5(2), 80-104.
7. Doğan, K. C., ve Recepoğlu, M. (2016). Romanya’da Neo-li̇beral Geli̇şmelere Bağlı Demokrati̇kleşme Reformları: Romanya Ombudsmanı Örneği. Karadeniz Araştırmaları, 13(51), 101-112.
8. Fredoom House, Moğolistan 2024. Erişim Tarihi: 18.05.2025. Erişim Adresi: https://freedomhouse.org/country/mongolia/freedom-world/2024

9. Freedom House, Metodoloji. Erişim Tarihi: 20.05.2025. Erişim Adresi: https://freedomhouse.org/reports/freedom-world/freedom-world-research-methodology
10. Freedom House, Romanya 2024. Erişim Tarihi: 16.05.2025. Erişim Adresi: https://freedomhouse.org/country/romania/freedom-world/2024
11. Freedom House, Tarihçe. Erişim Tarihi: 15.07.2025. Erişim Adresi: https://freedomhouse.org/about-us/our-history
12. Freedom House. Erişim Tarihi: 01.02.2026. Erişim Adresi: https://freedomhouse.org
13. Gökçe, A., F., ve Dölek, E. (2018). Anayasa yargısı ve demokrasi̇. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 5(6), 118-143.
14. Gökçe, A., F. (2011). İktidar olmuş siyasal partilerde yönetim, liderlik ve lider değişimi (II. Dünya Savaşı Sonrası G-8 Ülkeleri ve Türkiye). Doktora Tezi. YÖK Ulusal Tez Merkezinden erişildi.
15. Gökçe, A., F. (2021). Siyaset bilimi kavram ve tanımlar. Nobel Yayınları. Ankara.
16. Güner, İ. “Moğolistan” TDV İslam Ansiklopedisi. Erişim Tarihi: 15.07.2025. Erişim Adresi: https://islamansiklopedisi.org.tr/mogolistan
17. Hansenne, M., çev. Aydın, U. (1993). Demokrasi. Eskişehir Barosu Dergisi (2), 8-10.
18. Milliyet Yayınları. (1992). “Romanya” Grand Master Genel Kültür Ansiklopedisi. (1243-1244).
19. Montesquieu, (2011). Kanunların Ruhu Üzerine. (Baldaş, F. Çev.). İstanbul. Hiperlink.
20. Paker, M. (2019). Ülke Tanıtımı: Moğolistan. Asya Araştırmaları Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 3 (1). 157-168. Taylan, Ö. (2024). Freedom House Metodolojisi Üzerine Eleştirel Bir Değerlendirme. Liberal Düşünce Dergisi, 29 (113). 171-192.
21. Şahin, E. (2024). Güney Çin Denizi’nde jeopolitik dinamikler: Ofansif realizm teorisi çerçevesinde ABD ve Çin rekabeti. Terörizm ve Güvenlik Araştırmaları Dergisi, 1(1), 63-78.
22. Tilly, C. (2014). Demokrasi. (Arıcan, E. Çev.) Ankara. Phoenix Yayınevi.
23. Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı, Ülke Künyesi: Moğolistan. Erişim Tarihi: 15.07.2025. Erişim Adresi: https://www.mfa.gov.tr/mogolistan-kunyesi.tr.mfa
24. Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı, Ülke Künyesi: Romanya. Erişim Tarihi: 15.07.2025. Erişim Adresi: https://www.mfa.gov.tr/romanya-kunyesi.tr.mfa
25. Yılmaz, N., ve Doğan, K. C. (2013). Avrupa Birliği (AB) Talepleri Doğrultusunda Çek ve Romanya Cumhuriyetleri’nin Demokratikleşme Reformları. Karadeniz Araştırmaları, 39(39), 15-29.