Araştırma ve Yayın Etiği

Hakemli çalışmalar, bilimsel yöntemi içeren ve bunlara uyan ve böylece kalite standartlarını, performansın iyileştirilmesini ve bilimde güvenilirliği sağlayan çalışmalardır. Sonuç olarak, tüm paydaşların (yazarlar, okuyucular, araştırmacılar, yayıncılar, hakemler ve editörler) etik ilkelere ve standartlara uyması önemlidir. Bu çerçevede, Bitki Koruma Bülteni, yayın etiğinin bir parçası olarak tüm paydaşların aşağıdaki etik sorumlulukları yerine getirmesini beklemektedir.

Aşağıda yer alan etik görev ve sorumluluklar, Yayın Etiği Komitesi (Committee on Publication Ethics/COPE) tarafından hazırlanarak açık erişimli yayınlanan rehber ve standartlara uyularak yazılmıştır. 

Yazarların Etik Sorumlulukları

Bitki Koruma Bülteni'ne makale gönderen yazarların aşağıdaki etik sorumluluklara uymaları beklenmektedir:

• Makale daha önce başka bir dergide yayınlanmamış veya aynı anda değerlendirilmek üzere birden fazla dergiye gönderilmemiş olmalıdır.

• Makale Bitki Koruma Bülteni’nin amaç ve kapsamına uygun, özgün bir eser olmalıdır.

• Yazar(lar) diğer çalışmalara tam ve doğru atıfta bulunmalıdır.

• Yayınlanmak üzere gönderilen makale, bilimsel yayın etiğine (intihal, sahtecilik, çarpıtma, tekrar yayım, dilimleme, haksız yazarlık vb.) aykırı olmamalıdır. Yayıncı, herhangi bir etik ihlali durumunda, daha önce kabul edilmiş olsa bile, makaleyi reddetme ve/veya geri çekme hakkına sahiptir. Yazar(lar) derginin verdiği karara itiraz edemezler.

• Yazar(lar) yayınlanmak üzere gönderdikleri makale çıkar çatışması veya ilişkilerine konu ise bunlar açıklamalıdır.

• Yazar(lar), makale içerisinde değerlendirilen ham verileri ve değerlendirme süreci çerçevesinde yayın kurulu tarafından talep edilmesi halinde ilgili bilgileri sunmaya hazırlıklı olmalıdır.

• Çalışmada isimleri yer alan tüm yazarlar bilimsel çalışmanın tasarımına, yürütülmesine, analizine veya yorumlanmasına yeterince katkıda bulunmuşlardır ve bu nedenle tüm sonuçlar için kamu sorumluluğunu paylaşırlar.

• Yayın sürecinde yazarlıkta yapılacak herhangi bir değişiklik, makalenin tüm yazarları tarafından onaylanmalı ve bu onay kararları gönderilmelidir. Ayrıca yazarlık değişikliğinin arkasındaki nedenler açıklanmalıdır. Yazarlık veya yazar sırasındaki değişiklikler makale değerlendirme sürecine alındıktan sonra yapılamaz.

• Yazar(lar), erken yayın veya yayın sürecinde olan makalede herhangi bir yanlışlık veya hata fark ederlerse dergi editörüne veya yayıncısına bildirmek ve makaleyi düzeltmek veya geri çekmek için baş editörle işbirliği yapmakla yükümlüdür.

• Yazar(lar)dan, Bitki Koruma Bülteni’ne gönderilen araştırma için aldıkları tüm finansman kaynaklarını eksiksiz olarak beyan etmeleri istenir.

Editörlerin Etik Görev ve Sorumlulukları

Bitki Koruma Bülteni, editör ve alan editörlerinin etik görev ve sorumlulukları belirlenirken açık erişimli Yayın Etiği Komitesi (Committee on Publication Ethics/COPE) rehber ve standartları dikkate alınmaktadır.

1. Genel Görev ve Sorumluluklar

Bitki Koruma Bülteni Editörleri, yayınlanan tüm makalelerden sorumlu olup;

• Okuyucu ve yazarların bilgi ihtiyaçlarını karşılamaya çalışmak,

• Derginin sürekli olarak gelişimini sağlamak,

• Yayınların kalitesini sürdürmeye ve artırmaya yönelik süreçleri yönetmek,

• Akademik yönden dürüstlüğü sağlamak,

• İfade özgürlüğünü desteklemek,

• Fikri mülkiyet hakları ve etik standartlardan ödün vermeden iş süreçlerini devam ettirmek,

• Düzeltme, açıklama, geri çekme ve özür yayınlamaya açık olmak gibi yükümlülükleri taşırlar.

2. Okuyucular ile İlişkiler

• Editörler, yayınlanan çalışmaların okuyucu, araştırmacı, uygulayıcı ve bilimsel literatüre katkı sağlamasına ve özgün nitelikte olmasına dikkat etmelidir.

• Editörler, okuyucu, araştırmacı ve uygulayıcılardan gelen geri bildirimleri dikkate almalı, açıklayıcı ve bilgilendirici geri bildirim vermelidir.

3. Yazarlar ile İlişkiler

• Bitki Koruma Bülteni’ne gönderilen makaleler, yazar(lar)ın cinsiyet, ırk, etnik köken, din, vatandaşlık veya siyasi değerlerine bakılmaksızın entelektüel içeriklerine göre değerlendirilir.

• Editörlerin bir makaleyi yayın için kabul etme veya reddetme kararları, makalenin önemi, özgünlüğü ve açıklığı ile çalışmanın geçerliliği ve derginin kapsamıyla ilgili olması esasına dayanmalıdır.

• Editörler yayın kurulu politikaları ve telif hakkı kuralları çerçevesinde, dergiye gönderilen makalenin araştırmacılara ve okurlara olan katkısı ve hakemlerin yorumlarına göre karar vermekten sorumludur.

• Editörler, dergiye gönderilen çalışmaların etik sorunu olması veya akademik özgünlüklerinin yetersiz olması gibi nedenlerle dergi politikalarına uygun olmadığını düşünürlerse hakemlere göndermeden reddedebilirler.

• Editörler, yayınlanmış, yayın aşamasındaki veya değerlendirme aşamasındaki bir çalışmaya ilişkin etik ihlali tespit edilmesi durumunda çalışmayı değerlendirmeden geri çeker ve tespit edilen durumları detaylı bir şekilde kaynak göstererek yazar(lar)a iade eder.

• Editörler, gönderilen makalelerde ciddi sorunlar tespit edilmedikçe, kabul kararlarını geri almamalıdır.

• Yazar(lar)a açıklayıcı ve bilgilendirici geri bildirim sağlanmalıdır.

• Yeni editörler, önceki editör tarafından verilen yayın kararlarını, ciddi sorunlar tespit edilmedikçe, geçersiz kılmamalıdır.

• Yazar(lar)a açıklayıcı ve bilgilendirici şekilde bildirim ve dönüş sağlanmalıdır.

• Bitki Koruma Bülteni’nde yayınlanmak üzere makaleleri değerlendirmek için “Çift Taraflı Kör Hakemlik ve Değerlendirme Süreci” kullanılır. Bu süreçte çalışmaların yazar ve hakem kimlikleri gizlenmelidir

• Dergiye gönderilen makaleler, yazının yayınlanıp yayınlanmayacağına karar verilinceye kadar yazarın izni olmaksızın - hakemler haricinde - hiç kimseyle paylaşılmamalıdır.

4. Hakemler ile İlişkiler

• Kör hakemlikte hakemlerin isimleri ve diğer detaylarının gizliliği sağlanır.
• Hakemlerin performansını artıracak uygulamalar ve politikalar geliştirilir.
• Hakemler makaleyi tarafsız, bilimsel ve objektif bir şekilde incelemeye teşvik edilir.
• Hakem havuzunu güncellemek ve geniş bir yelpazeye sahip olması için gerekli adımlar atılır.
• Kaba ve bilimsel olmayan değerlendirmeleri önlemek için gerekli çaba sarf edilir.
• Makaleler içeriklerine ve hakemlerin uzmanlık alanlarına göre en az iki hakeme gönderilir. Hakemler, Alan Editörleri tarafından “Çıkar Çakışması ve Hakem Önerisi Formu”nda belirtilen hakemler arasından seçilebildiği gibi, Bitki Koruma Bülteni hakem havuzundan veya yapılan çalışmanın alanına uygun hakemler arasından aynı kurumdan olmamalarına dikkat edilerek önerilir.
• Editörler, gönderilen makalenin gizlilik içinde ele alınması gerektiği de dahil olmak üzere, kendilerinden beklenen ve ihtiyaç duyacakları her konuda hakemlere bilgi ve rehberlik sağlar.

5. Yayın Kurulu ile İlişkiler

• Editörler, yayın kurulu üyelerinin süreçleri yayın politikaları ve yönergelere uygun ilerletmesini sağlar.
• Yayın kurulu üyelerinin çalışmaları tarafsız ve bağımsız olarak değerlendirmeleri sağlanır.
• Yeni yayın kurulu üyelerini, katkı sağlayabilir ve uygun nitelikte belirlemelidir.
• Yayın kurulu üyelerine, uzmanlık alanlarına uygun çalışmalar değerlendirmeleri için gönderilir.
• Yayın kurulu ile düzenli olarak iletişim kurulur.
• Yayın politikalarının ve derginin geliştirilmesi için yayın kurulu ile düzenli toplantılar yapılır.

6. Dergi Sahibi ve Yayıncı ile İlişkiler

• Editörler ve yayıncı arasındaki ilişki editoriyal bağımsızlık ilkesine dayanmaktadır. Editörlerin alacağı tüm kararlar, editörler ve yayıncı arasında yapılan anlaşmanın gerektirdiği şekilde yayıncı ve dergi sahibinden bağımsızdır.

7. Editoriyal ve Kör Hakemlik Süreçleri

• Editörler, Derginin yayın politikasında yer alan “Çift Taraflı Kör Hakemlik ve Değerlendirme Süreci” politikalarını uygulamakla yükümlüdür. Bu nedenle editörler her makalenin adil, tarafsız ve zamanında incelenmesini sağlarlar.

8. Kişisel Verilerin Korunması

• Makale ile ilgili kişisel veriler herhangi bir kişi veya kuruluş ile paylaşılmaz.

9. Akademik Dürüstlüğün Sağlanması

• Hatalar, yanlış veya yanıltıcı ifadeler derhal ve gereken önemle düzeltilmelidir.

10. Etik Kuralların Teşvik Edilmesi ve İnsan ve Hayvan Haklarının Korunması

• Editörler, incelenen çalışmalarda insan ve hayvan haklarını korumakla yükümlüdürler ve bu tür çalışmalarda verilen popülasyon hakkında etik ve ilgili komite onayı bulunmayan deneysel çalışmaları reddetmelidirler.

11. Fikri Mülkiyet Haklarının Korunması

• Editörler, dergide yayınlanan tüm makalelerin fikri mülkiyet haklarını ve bu hakların ihlal edildiği durumlarda derginin ve yazar(lar)ın haklarını korumaktan sorumludur. Ayrıca, editörler, yayınlanan tüm makalelerin içeriğinin diğer yayınların fikri mülkiyet haklarını ihlal etmesini önlemek için gerekli önlemleri almalıdır.

12.  Yapıcı Yaklaşım ve Tartışmaya Açıklık

• Editörler dergide yayınlanan çalışmalar hakkındaki ikna edici eleştirilere dikkat etmeli ve bu eleştirilere karşı yapıcı bir tutum sergilemelidir.
• Editörler eleştirilen çalışmanın yazar(lar)ına cevap hakkı tanımalıdır.
• Editörler olumsuz sonuçlar içeren çalışmaları göz ardı etmemeli veya dışlamamalıdır.

13.  Şikayetler

• Editörler, yazarlardan, hakemlerden veya okuyuculardan gelen şikayetleri incelemeli ve bunlara açıklayıcı ve aydınlatıcı bir şekilde yanıt vermelidir.

14.  Siyasi ve Ekonomik Kaygılar

• Derginin sahibi, yayıncı veya herhangi bir siyasi veya ekonomik faktör, editörlerin bağımsız karar alma süreçlerini etkileyemez.

15.  Çıkar Çatışmaları

• Editörler, hakemler ve diğer editörler arasında çıkar çatışmaları olabileceğini kabul ederek, makalelerin yayın sürecinin bağımsız ve tarafsız bir şekilde tamamlanacağını garanti ederler.

Hakemlerin Etik Sorumlulukları

Tüm makalelerin "Kör Hakemlik" yöntemiyle incelenmesi, yayın kalitesini doğrudan etkiler. Bu süreç, objektif ve bağımsız değerlendirme ile gizliliği sağlar. Bitki Koruma Bülteni'ndeki hakemlik süreci, çift kör hakemlik ilkesine göre yürütülmektedir. Bu nedenle hakemler yazarlarla doğrudan iletişime geçmez ve değerlendirmeler ve yorumlar dergi yönetim sistemi aracılığıyla iletilir.

Hakemler, çalışmayı incelemeyi kabul etmeden önce:

• Değerlendirilmek üzere gönderilen makale gizli belge olarak değerlendirilmelidir. Bu, elde edilen bilgi ve fikirlerin gizli tutulması ve rekabet avantajı için kesin suretle kullanılmaması gerektiği anlamına gelir.
• Hakemler, hakem değerlendirmesi yoluyla elde edilen fikirleri gizli tutmalı ve bunları kişisel avantaj için kullanmamalıdır.
• Hakemler, açık ve sağlam temellere sahip yorumlarla birlikte objektif ve yapıcı bir hakem değerlendirmesi sağlamalı, eleştiri ve önerilerini nazik bir dille yapmalı ve zamanında değerlendirmeyi tamamlamalıdır.
• Hakemler konunun uzmanı olmalı ve yeterli bilgiye sahip değillerse değerlendirme önerisini reddetmelidir. Ayrıca hakemlerin, incelenen makaleye bağlı yazar, şirket veya kurumlardan herhangi biri ile rekabete dayalı, işbirliğine dayalı veya diğer ilişkilerden veya bağlantılardan kaynaklanan çıkar çatışmaları varsa, makaleyi değerlendirmeyi kabul etmemelidir.
• Makalenin değerlendirmesi objektif bir şekilde yapılmalı ve yalnızca çalışmanın içeriğine dayanmalıdır. Milliyet, cinsiyet, dini inançlar, siyasi inançlar ve ticari kaygıların değerlendirmeyi etkilemesine izin vermemelidir.
• Makale yapıcı ve nazik bir üslupla incelenmeli, düşmanlık, iftira ve hakaret de dahil olmak üzere kişisel yorumlardan kaçınılmalıdır.
• Makaleyi inceleme daveti kabul edildikten sonra, hakemler öncelikle makalenin orijinal bir araştırma olup olmadığını kontrol etmelidir ve eğer öyleyse, incelemenin ilk adımı çalışmanın metodolojisinin aşağıdaki koşulları sağlayıp sağlamadığının kontrol edilmesi olmalıdır:

-          Metodoloji güvenilir ve geçerli,

-          İlgili yöntemler eksiksiz kullanılmış,

-          Makalede bildirilen sonuçlar ile istatistiksel veya nitel kanıtlar arasında herhangi bir çelişki yok.

• Hakemler Bitki Koruma Bülteni'nin makale değerlendirme formunu doldurmak zorundadır. Ayrıca isimleri anonim kalmak kaydıyla, “Değişiklikleri İzle” seçeneğini kullanarak makale üzerinde düzeltme ve önerilerini işaretleyebilirler. İncelenen makale ile ilgili herhangi bir etik ihlali saptanması durumunda, hakemlerin en kısa sürede editöre konu hakkında bilgi vermeleri gerekmektedir.

Yayıncının Etik Sorumlulukları

Bitki Koruma Bülteni Editörleri ve Yayın Kurulu, aşağıdaki etik sorumluluklara uymak ve buna göre hareket etmek zorunda olduklarının bilincindedir:

• Editörler, Bitki Koruma Bülteni'ne gönderilen makalelerin geçeceği tüm süreçlerden sorumludur. Bu çerçevede, ekonomik veya siyasi çıkarları göz ardı ederek, karar vericiler editörlerdir.
• Yayıncı, bağımsız bir editörlük kararı alınmasını taahhüt eder.
• Yayıncı, Bitki Koruma Bülteni'nde yayımlanan tüm makalelerin fikri mülkiyet haklarını korur ve yayımlanmamış her makalenin kaydını tutmakla yükümlüdür.
• Yayıncı, bilimsel suistimal, sahtekarlık ve intihalden korunmak için gerekli tüm önlemleri almakla yükümlüdür.

Arşivleme

Bitki Koruma Bülteni’nin yayın hayatına başladığı 1952 yılından bu yana yayınlanan tüm makalelerine https://dergipark.org.tr/tr/pub/bitkorb/archive adresinden pdf formatında ulaşılmaktadır.

Bitki Koruma Bülteni'ne Verilen Haklar

Bitki Koruma Bülteni, bilimsel içeriğinde ciddi sorunlar olduğu veya derginin yayın politikalarının ihlal edildiği anlaşılırsa, makaleyi kabul edildikten sonra dahi reddetme hakkını saklı tutar.

Mülkiyet ve Yönetim

Bitki Koruma Bülteni, Zirai Mücadele Merkez Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü, Türkiye tarafından sahip olunan ve yönetilen akademik bir araştırma dergisidir.

Sponsorluk ve Reklam

Bitki Koruma Bülteni, Yayın Politikası gereği, sponsorluk ve reklam kabul etmemektedir.

Açık Erişim Politikası

Bitki Koruma Bülteninde yayınlanan tüm araştırma makaleleri tamamen açık erişime sahiptir ve yayınlanan makalenin son versiyonu ücretsiz olarak herkesin kullanımına sunulur.