İNCEL OLGUSUNA DAİR PSİKOLOJİK ARAŞTIRMA VE YAKLAŞIMLAR
Öz
Kadınlara yönelik şiddet ve ayrımcılık dünyanın her yerinde önemli bir toplumsal sorundur. Inceller olarak adlandırılan gönülsüz bekar erkekler, son yıllarda internette yayınladıkları kadın karşıtı söylem ve faili oldukları terör olaylarıyla hem Türkiye’de hem dünyada gündeme gelmiştir. İnceller, manosphere olarak adlandırılan ve çeşitli internet forumları üzerinden organize olan, genellikle kadın karşıtı ideolojiye sahip olan gruplardan biridir. Bu yazıda incellere dair mevcut psikoloji literatürü özetlenmiştir. İncellere dair çalışmaların bir kısmı grubun demografik özelliklerine ve ideolojisine odaklanırken, kimileri incellerin psikolojik sağlığına, bir kısmı da incellerin grup yapısına ve kimlikle kurdukları bağa odaklanmışlardır. İnceller farklı ırk ve siyasi görüşlerden üyeler barındırmakla birlikte, genelde kadın düşmanı tutumlara sahiplerdir. Aynı zamanda grupta depresyon, kaygı, intihar eğilimi gibi psikolojik sorunlar oldukça yüksektir. Literatürde incel olgusunu açıklamayı hedefleyen evrimsel psikolojik, sosyal psikolojik ve psikopatolojik olmak üzere üç çeşit yaklaşım mevcuttur. Mevcut literatürün sunduğu bulgu ve kuramsal yaklaşımlar tartışılarak kimi önerilerde bulunulmuştur.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aiolfi, I., Palena, N., Ó Ciardha, C. ve Caso, L. (2024). The incel phenomenon: A systematic scoping review. Current Psychology, 43(32), 26264-26278. https://doi.org/10.1007/s12144-024-06236-6
- Bachaud, L. ve Johns, S. E. (2023). The use and misuse of evolutionary psychology in online manosphere communities: The case of female mating strategies. Evolutionary Human Sciences, 5. https://doi.org/10.1017/ehs.2023.22
- Baselice, K. A. (2023). Analyzing Incels through the lens of evolutionary psychology. Culture and Evolution. https://doi.org/10.1556/2055.2022.00016
- Burns, L. M. ve Boislard, M. A. (2024). “I’m Better Than This”: A Qualitative Analysis of the Turning Points Leading to Exiting Inceldom. Journal of Sex Research. https://doi.org/10.1080/00224499.2024.2340110
- Carian, E. K., DiBranco, A. ve Kelly, M. (2023). Intervening in Problematic Research Approaches to Incel Violence. Men and Masculinities. https://doi.org/10.1177/1097184X231200825
- Cetin, I. (2015). Defining recent femicide in modern Turkey: Revolt killing. Journal of International Women’s Studies, 16(2), 346-360.
- Costello, W. ve Buss, D. M. (2023). Why isn’t there more incel violence? Adaptive Human Behavior and Physiology, 9(3), 252-259.
- Costello, W., Daly, S. E., Sparks, B. ve Thomas, A. G. (2024). More than Misogyny: The Merit of a Mental Health Perspective in Incel Research. https://doi.org/10.31219/osf.io/92fhr
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sosyal ve Kişilik Psikolojisi (Diğer)
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Emir Üzümçeker
*
0000-0003-0969-9770
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
11 Mart 2026
Gönderilme Tarihi
22 Kasım 2024
Kabul Tarihi
7 Kasım 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 35