Araştırma Makalesi

AR-GE HARCAMALARININ VE VERGİ TEŞVİKLERİNİN YAPAY ZEKAYA ETKİSİ: G8 ÜLKELERİ VE TÜRKİYE’DEN KANITLAR

Cilt: 35 18 Mayıs 2026
PDF İndir
TR EN

AR-GE HARCAMALARININ VE VERGİ TEŞVİKLERİNİN YAPAY ZEKAYA ETKİSİ: G8 ÜLKELERİ VE TÜRKİYE’DEN KANITLAR

Öz

Bu çalışma, G8 ülkeleri ve Türkiye’nin 2010-2020 dönemine ait verilerini kullanarak araştırma ve geliştirme (Ar-Ge) harcamalarının, Ar-Ge’ye uygulanan vergi teşviklerinin ve ekonomik büyümenin yapay zekaya etkilerini tahmin etmektedir. Yapay zekânın göstergesi olarak yapay zekâ patent sayılarının kullanıldığı rassal etkiler modelinde yapılan regresyon analizi sonuçlarına göre, özel sektörün Ar-Ge harcamaları ile yapay zekâ arasında pozitif bir ilişki vardır. Benzer şekilde Ar-Ge’deki vergi teşvikleri arttıkça yapay zekâ patent sayıları artmaktadır. Bu durum özel sektör Ar-Ge harcamalarının ve Ar-Ge’deki vergi teşviklerinin verimli kullanıldığını göstermektedir. Kamunun Ar-Ge harcamaları ve ekonomik büyüme ile yapay zekâ arasında ise negatif bir ilişki bulunmaktadır. Bu sonuç kamunun Ar-Ge harcamalarının etkin ve verimli kullanılmadığına işaret etmektedir. Çalışmanın bulgularından hareketle teknolojik ilerlemeyi ve yeniliği önemseyen devletler, özel sektörün Ar-Ge yatırımlarını sübvansiyonlar, düşük faizli krediler gibi araçlarla teşvik etmelidir. Devlet, Ar-Ge harcamalarında verimliliği artırmak için performans ve proje bazlı destekler verebilir. Ayrıca, yapay zekâ teknolojileri alanında faaliyet gösteren firmalara uygulanan vergi indirim oranları artırılabilir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

yok

Proje Numarası

yok

Etik Beyan

Makale için etik kurul onayına gerek yoktur.

Teşekkür

yok

Kaynakça

  1. Abadi, H. H. N., & Pecht, M. (2020). Artificial intelligence trends based on the patents granted by the United States patent and trademark office. IEEE Access, 8, 81633-81643. https://doi.org/10.1109/ACCESS.2020.2988815
  2. Abdulov, R. (2020). Artificial intelligence as an important factor of sustainable and crisis-free economic growth. Procedia Computer Science, 169, 468-472. https://doi.org/10.1016/j.procs.2020.02.223
  3. Acemoglu, D., & Restrepo, P. (2018). Artificial intelligence, automation, and work. A. Agrawal, J. Gans, & A. Goldfarb (Eds.), The economics of artificial intelligence: An agenda (s. 197-236). University of Chicago Press.
  4. Acemoglu, D., Autor, D., Hazell, J., & Restrepo, P. (2022). Artificial intelligence and jobs: Evidence from online vacancies. Journal of Labor Economics, 40(1), 293-340. https://doi.org/10.1086/718327
  5. Aghion, P., & Howitt, P. (1992). A model of growth through creative destruction. Econometrica, 60(2), 323–351.
  6. Aghion, P., Jones, B. F., & Jones, C. I. (2017). Artificial intelligence and economic growth (Vol. 23928). Cambridge, MA: National Bureau of Economic Research. https://doi.org/10.7208/9780226613475-011
  7. Ahmad, M., & Zheng, J. (2023). The cyclical and nonlinear impact of R&D and innovation activities on economic growth in OECD economies: A new perspective. Journal of the Knowledge Economy, 14(1), 544-593. https://doi.org/10.1007/s13132-021-00887-7
  8. Akçakanat, Ö. (2024). Yapay zekâ kaygısının teknoloji kaynaklı işsizlik endişesi üzerine etkisi: Muhasebe meslek mensupları üzerine bir araştırma. Afyon Kocatepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 26(Özel Sayı), 53-67. https://doi.org/10.33707/akuiibfd.1458358

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ekonometri (Diğer), Uluslararası İktisat (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

18 Mayıs 2026

Gönderilme Tarihi

29 Mart 2025

Kabul Tarihi

10 Kasım 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 35

Kaynak Göster

APA
Balkı, A. (2026). AR-GE HARCAMALARININ VE VERGİ TEŞVİKLERİNİN YAPAY ZEKAYA ETKİSİ: G8 ÜLKELERİ VE TÜRKİYE’DEN KANITLAR. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 35. https://doi.org/10.35379/cusosbil.1668087
AMA
1.Balkı A. AR-GE HARCAMALARININ VE VERGİ TEŞVİKLERİNİN YAPAY ZEKAYA ETKİSİ: G8 ÜLKELERİ VE TÜRKİYE’DEN KANITLAR. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026;35. doi:10.35379/cusosbil.1668087
Chicago
Balkı, Ali. 2026. “AR-GE HARCAMALARININ VE VERGİ TEŞVİKLERİNİN YAPAY ZEKAYA ETKİSİ: G8 ÜLKELERİ VE TÜRKİYE’DEN KANITLAR”. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 35 (Mayıs). https://doi.org/10.35379/cusosbil.1668087.
EndNote
Balkı A (01 Mayıs 2026) AR-GE HARCAMALARININ VE VERGİ TEŞVİKLERİNİN YAPAY ZEKAYA ETKİSİ: G8 ÜLKELERİ VE TÜRKİYE’DEN KANITLAR. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 35
IEEE
[1]A. Balkı, “AR-GE HARCAMALARININ VE VERGİ TEŞVİKLERİNİN YAPAY ZEKAYA ETKİSİ: G8 ÜLKELERİ VE TÜRKİYE’DEN KANITLAR”, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 35, May. 2026, doi: 10.35379/cusosbil.1668087.
ISNAD
Balkı, Ali. “AR-GE HARCAMALARININ VE VERGİ TEŞVİKLERİNİN YAPAY ZEKAYA ETKİSİ: G8 ÜLKELERİ VE TÜRKİYE’DEN KANITLAR”. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 35 (01 Mayıs 2026). https://doi.org/10.35379/cusosbil.1668087.
JAMA
1.Balkı A. AR-GE HARCAMALARININ VE VERGİ TEŞVİKLERİNİN YAPAY ZEKAYA ETKİSİ: G8 ÜLKELERİ VE TÜRKİYE’DEN KANITLAR. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026;35. doi:10.35379/cusosbil.1668087.
MLA
Balkı, Ali. “AR-GE HARCAMALARININ VE VERGİ TEŞVİKLERİNİN YAPAY ZEKAYA ETKİSİ: G8 ÜLKELERİ VE TÜRKİYE’DEN KANITLAR”. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 35, Mayıs 2026, doi:10.35379/cusosbil.1668087.
Vancouver
1.Ali Balkı. AR-GE HARCAMALARININ VE VERGİ TEŞVİKLERİNİN YAPAY ZEKAYA ETKİSİ: G8 ÜLKELERİ VE TÜRKİYE’DEN KANITLAR. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 01 Mayıs 2026;35. doi:10.35379/cusosbil.1668087