Araştırma Makalesi

MATEMATİK EĞİTİMİNDE YAPAY ZEKA: EĞİLİMLER, ROLLER VE GELECEK YÖNELİMLERİ ÜZERİNE SİSTEMATİK BİR İNCELEME

Cilt: 35 17 Haziran 2026
PDF İndir
TR EN

MATEMATİK EĞİTİMİNDE YAPAY ZEKA: EĞİLİMLER, ROLLER VE GELECEK YÖNELİMLERİ ÜZERİNE SİSTEMATİK BİR İNCELEME

Öz

Günümüzde yapay zekâ teknolojilerinin eğitim ortamlarına entegrasyonu, özellikle matematik öğretimi bağlamında köklü dönüşümler yaratmaktadır. Bu sistematik literatür incelemesi, 2020–2025 yılları arasında yayımlanan çalışmaları analiz ederek yapay zekâ (YZ) teknolojilerinin matematik eğitimine entegrasyonuna dair eğilimleri, üstlenilen rolleri ve gelecekteki araştırma ihtiyaçlarını belirlemeyi amaçlamaktadır. Scopus ve ERIC veri tabanlarında PRISMA yönergeleri doğrultusunda yürütülen tarama sonucunda 87 nitelikli makale incelenmiştir. İçerik analiziyle elde edilen bulgular, matematik eğitiminde YZ (MEYZ) rollerinin beş ana kategori altında toplandığını göstermektedir: öğrenci öğrenmesi, öğretmen odaklı uygulamalar, materyal hazırlama, araç odaklı değerlendirmeler ve veri odaklı çalışmalar. Öğrenci öğrenmesi rolü en baskın kategori olup, özellikle bireyselleştirilmiş öğrenme, anlık geri bildirim ve motivasyon artışı gibi işlevlerle öne çıkmıştır. Bu kategoride en sık kullanılan YZ araçları Akıllı Özel Ders Sistemleri (ITS) ve Büyük Dil Modelleri (LLM) olmuştur. Araştırma tasarımları açısından karma yöntem çalışmaları ağırlık kazanırken, örneklem düzeyinde üniversite öğrencilerine odaklanan çalışmalar çoğunluktadır. Öte yandan, okul öncesi gruplar, öğretmen eğitimi ve ölçme gibi içerik alanları araştırmalarda oldukça sınırlı temsil edilmiştir. Çalışmanın sonuçları, MEYZ alanındaki araştırmaların giderek çeşitlendiğini, ancak öğretmen merkezli uygulamalar, veri analitiği kullanımı ve pedagojik materyal geliştirme gibi kritik alanlarda derinlemesine çalışmalara ihtiyaç olduğunu ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Not. Yıldız (*) ile işaretlenen çalışmalar sistematik incelemeye dâhil edilen birincil çalışmaları göstermektedir.
  2. Aguilar-Esteva, V., Acosta-Banda, A., Carreño Aguilera, R., & Patiño Ortiz, M. (2023). Sustainable social development through the use of artificial intelligence and data science in education during the COVID emergency: A systematic review using PRISMA. Sustainability, 15(8), 6498. https://doi.org/10.3390/su15086498
  3. Aleem, A., & Gore, M. M. (2020, April). Educational data mining methods: A survey. In 2020 IEEE 9th International Conference on Communication Systems and Network Technologies (CSNT) (pp. 182–188). IEEE. https://doi.org/10.1109/CSNT48778.2020.9115734
  4. *Alhazzani, N. S. (2024). Enhancing mathematics teachers’ pedagogical skills by using ChatGPT. International Journal of Innovative Research and Scientific Studies, 7(4), 1614-1626. https://doi.org/10.53894/ijirss.v7i4.3460
  5. Argün, Z., Arıkan, A., Bulut, S., & Sriraman, B. (2010). A brief history of mathematics education in Turkey: K-12 mathematics curricula. ZDM, 42, 429-441. https://doi.org/10.1007/s11858-010-0250-0
  6. Azizah, Z., Ohyama, T., Zhao, X., Ohkawa, Y., & Mitsuishi, T. (2024). Predicting at-risk students in the early stage of a blended learning course via machine learning using limited data. Computers and Education: Artificial Intelligence, 7, 100261. https://doi.org/10.1016/j.caeai.2024.100261
  7. *Bagno, E., Dana-Picard, T., & Reches, S. (2024). ChatGPT in teaching linear algebra: Strides forward, steps to go. Open Education Studies, 6(1), 20240031. https://doi.org/10.1515/edu-2024-0031
  8. *Banawan, M. P., Shin, J., Arner, T., Balyan, R., Leite, W. L., & McNamara, D. S. (2023). Shared language: linguistic similarity in an algebra discussion forum. Computers, 12(3), 53. https://doi.org/10.3390/computers12030053

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Alan Eğitimleri (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

17 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

9 Mayıs 2025

Kabul Tarihi

29 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 35

Kaynak Göster

APA
Işık, M., & Tarım, K. (2026). MATEMATİK EĞİTİMİNDE YAPAY ZEKA: EĞİLİMLER, ROLLER VE GELECEK YÖNELİMLERİ ÜZERİNE SİSTEMATİK BİR İNCELEME. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 35. https://doi.org/10.35379/cusosbil.1695953
AMA
1.Işık M, Tarım K. MATEMATİK EĞİTİMİNDE YAPAY ZEKA: EĞİLİMLER, ROLLER VE GELECEK YÖNELİMLERİ ÜZERİNE SİSTEMATİK BİR İNCELEME. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026;35. doi:10.35379/cusosbil.1695953
Chicago
Işık, Mervegül, ve Kamuran Tarım. 2026. “MATEMATİK EĞİTİMİNDE YAPAY ZEKA: EĞİLİMLER, ROLLER VE GELECEK YÖNELİMLERİ ÜZERİNE SİSTEMATİK BİR İNCELEME”. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 35 (Haziran). https://doi.org/10.35379/cusosbil.1695953.
EndNote
Işık M, Tarım K (01 Haziran 2026) MATEMATİK EĞİTİMİNDE YAPAY ZEKA: EĞİLİMLER, ROLLER VE GELECEK YÖNELİMLERİ ÜZERİNE SİSTEMATİK BİR İNCELEME. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 35
IEEE
[1]M. Işık ve K. Tarım, “MATEMATİK EĞİTİMİNDE YAPAY ZEKA: EĞİLİMLER, ROLLER VE GELECEK YÖNELİMLERİ ÜZERİNE SİSTEMATİK BİR İNCELEME”, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 35, Haz. 2026, doi: 10.35379/cusosbil.1695953.
ISNAD
Işık, Mervegül - Tarım, Kamuran. “MATEMATİK EĞİTİMİNDE YAPAY ZEKA: EĞİLİMLER, ROLLER VE GELECEK YÖNELİMLERİ ÜZERİNE SİSTEMATİK BİR İNCELEME”. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 35 (01 Haziran 2026). https://doi.org/10.35379/cusosbil.1695953.
JAMA
1.Işık M, Tarım K. MATEMATİK EĞİTİMİNDE YAPAY ZEKA: EĞİLİMLER, ROLLER VE GELECEK YÖNELİMLERİ ÜZERİNE SİSTEMATİK BİR İNCELEME. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026;35. doi:10.35379/cusosbil.1695953.
MLA
Işık, Mervegül, ve Kamuran Tarım. “MATEMATİK EĞİTİMİNDE YAPAY ZEKA: EĞİLİMLER, ROLLER VE GELECEK YÖNELİMLERİ ÜZERİNE SİSTEMATİK BİR İNCELEME”. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 35, Haziran 2026, doi:10.35379/cusosbil.1695953.
Vancouver
1.Mervegül Işık, Kamuran Tarım. MATEMATİK EĞİTİMİNDE YAPAY ZEKA: EĞİLİMLER, ROLLER VE GELECEK YÖNELİMLERİ ÜZERİNE SİSTEMATİK BİR İNCELEME. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 01 Haziran 2026;35. doi:10.35379/cusosbil.1695953