Olfaktör Estetik, Koku Belleği ve Resim Sanatında Duyulararası Temsil

Mustafa Elmas

doi:10.47948/efad.1994308

TR EN

Olfaktör Estetik, Koku Belleği ve Resim Sanatında Duyulararası Temsil

Öz

Görme merkezli estetik gelenek kokuyu aşağı duyu sayarak sanat kuramının dışında bırakmıştır. Bu çalışma söz konusu dışlamadan doğan bir soruyu ele almaktadır. Görsel bir sanat olan resim doğrudan görünmeyen ve söze dökülmesi güç olan koku deneyimini hangi yollarla çağrıştırır ve izleyicinin belleğinde yeniden kurar? Çalışmanın amacı olfaktör estetik, koku belleği ve resim sanatında duyulararası temsil ilişkisini literatüre dayalı olarak incelemektir. Yöntem iki aşamalıdır. İlk aşama olfaktör estetik, koku belleği ve duyulararası temsil literatürünün kavramsal derlemesidir. İkinci aşama ise amaçlı örneklemle seçilen yapıtların nitel çözümlemesidir. Çözümleme çiçek/natürmort, yiyecek/gündelik hayat ve doğa/atmosfer imge gruplarından seçilen yapıtlar ve temsil gelenekleri üzerinde yürütülmüştür. Seçimde Batı resmi ile Türk resmi arasında denge gözetilmiştir. Çözümlemeler resimdeki nesne, mekân ve atmosfer göstergelerinin bazı izleyicilerde semantik kültürel koku bilgisini, olfaktör imgelemeyi veya otobiyografik belleği harekete geçirebileceğini düşündürmektedir. Çalışmanın özgün katkısı bu çözümlemeyi düzenli bir çerçeveye kavuşturan 3+1 okuma modelidir. Model resmin sunduğu üç görsel gösterge katmanı olan nesne, mekân ve atmosferi izleyici alımlaması ekseninden ayırmaktadır. Model kokuyu fiziksel malzeme olarak ele alan olfaktör sanat literatüründen bu yönüyle ayrılmaktadır. Kokunun fiziksel varlığı bulunmayan resimlerde nasıl çağrıldığını açıklamaya yönelir ve Türkçe literatürde sınırlı biçimde işlenmiş bir alana kavramsal bir katkı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Bu çalışma için herhangi bir kurumdan destek alınmamıştır ve herhangi bir finansal veya başka türden destek sağlanmamıştır.

Etik Beyan

Bu çalışmanın hazırlanma sürecinde bilimsel ve etik ilkelere uyulduğu ve yararlanılan tüm çalışmaların kaynakçada belirtildiği beyan olunur

Olfactory Aesthetics, Odor Memory, and Intersensory Representation in the Art of Painting

Öz

The vision-centered aesthetic tradition has excluded smell from art theory by treating it as a lower sense. This study addresses a question arising from that exclusion: How does painting, as a visual art form, evoke the experience of smell, which is neither directly visible nor easily verbalized, and reconstruct it in the viewer's memory? The aim of the study is to examine the relationship between olfactory aesthetics, odor memory, and intersensory representation in painting on the basis of the literature. The method consists of two stages. The first stage is a conceptual review of the literature on olfactory aesthetics, odor memory, and intersensory representation. The second is a qualitative analysis of works selected through purposive sampling. The analysis covers works and representational traditions selected from the image groups of flowers/still life, food/everyday life, and nature/atmosphere. A balance between Western and Turkish painting was maintained in the selection. The analyses suggest that visual cues related to objects, spaces, and atmospheres may evoke olfactory knowledge or imagery, while the specific content and emotional intensity of this evocation depend on the viewer's semantic knowledge, cultural background, and autobiographical memory. The original contribution of the study is a 3+1 reading model that organizes this analysis, distinguishing the three visual-cue layers offered by the painting (object, space, atmosphere) from the axis of viewer reception. In this respect, the model differs from the olfactory art literature, which treats scent as a physical material. Drawing on research into olfactory imagery and cross-modal visual-olfactory associations, this study seeks to explain how smell is evoked in paintings that contain no physical scent. It offers a conceptual contribution to an underexplored area in the Turkish literature.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

This study was not supported by any institution and received no financial or other kind of assistance.

Etik Beyan

It is declared that scientific, ethical principles have been followed while carrying out and writing this study, and that all the sources used have been properly cited.

Kaynakça

Arshamian, A. & Larsson, M. (2014). Same same but different: The case of olfactory imagery. Frontiers in Psychology, 5, Makale 34. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2014.00034
Bildindex der Kunst und Architektur. (t.y.). Ein Frühstückstisch mit einer Brombeerpastete (Willem Claesz. Heda, 1631; Gemäldegalerie Alte Meister Dresden, Inv.-Nr. 1371) [Katalog kaydı]. 16 Temmuz 2026 tarihinde https://www.bildindex.de/document/obj00003727 adresinden erişildi.
Chu, S. & Downes, J. J. (2000). Long live Proust: The odour-cued autobiographical memory bump. Cognition, 75(2), B41-B50. https://doi.org/10.1016/S0010-0277(00)00065-2
Chu, S. & Downes, J. J. (2002). Proust nose best: Odors are better cues of autobiographical memory. Memory & Cognition, 30(4), 511-518. https://doi.org/10.3758/BF03194952
Classen, C., Howes, D. & Synnott, A. (1994). Aroma: The cultural history of smell. London ve New York, Routledge.
Corbin, A. (1986). The foul and the fragrant: Odor and the French social imagination. Cambridge, MA, Harvard University Press.
De Cupere, P. (2015). Scratch & sniff oil paintings [Sanatçı web sayfası]. 14 Temmuz 2026 tarihinde http://www.peterdecupere.net/index.php?option=com_content&view=article&id=190:scratch-a-sniff-oil-paintings&catid=5:new-works adresinden erişildi.
Değirmenci Aydın, M. (2021). Peter De Cupere'nin sanatında bir ifade biçimi olarak koku. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi (ODÜSOBİAD), 11(2), 403-416. https://doi.org/10.48146/odusobiad.876125 Erol, T. (Haz.). (1995). Nazmi Ziya (Türk Ressamları Dizisi: 4). İstanbul, Yapı Kredi Yayınları.

Gottfried, J. A. & Dolan, R. J. (2003). The nose smells what the eye sees: Crossmodal visual facilitation of human olfactory perception. Neuron, 39(2), 375-386. https://doi.org/10.1016/S0896-6273(03)00392-1
Günay Kaygusuz, B. (2019). Tablolardaki ölüm nesneleri: Vanitas natürmort geleneği. Tykhe Sanat ve Tasarım Dergisi, 4(7), 462-478.
Hackländer, R. P. M., Janssen, S. M. J. & Bermeitinger, C. (2019). An in-depth review of the methods, findings, and theories associated with odor-evoked autobiographical memory. Psychonomic Bulletin & Review, 26(2), 401-429. https://doi.org/10.3758/s13423-018-1545-3
Herz, R. S. & Schooler, J. W. (2002). A naturalistic study of autobiographical memories evoked by olfactory and visual cues: Testing the Proustian hypothesis. The American Journal of Psychology, 115(1), 21-32. https://doi.org/10.2307/1423672
Hubbard, E. M. (2007). Neurophysiology of synesthesia. Current Psychiatry Reports, 9(3), 193-199. https://doi.org/10.1007/s11920-007-0018-6
Kjellmer, V. (2021). Scented scenographics and olfactory art: Making sense of scent in the museum. Konsthistorisk tidskrift / Journal of Art History, 90(2), 72-87. https://doi.org/10.1080/00233609.2020.1775696
Larsson, M. & Willander, J. (2009). Autobiographical odor memory. Annals of the New York Academy of Sciences, 1170, 318-323. https://doi.org/10.1111/j.1749-6632.2009.03934.x
Larsson, M., Willander, J., Karlsson, K. & Arshamian, A. (2014). Olfactory LOVER: Behavioral and neural correlates of autobiographical odor memory. Frontiers in Psychology, 5, Makale 312. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2014.00312
Museo Nacional del Prado. (t.y.). The sense of smell [Koleksiyon kaydı]. 16 Temmuz 2026 tarihinde https://www.museodelprado.es/en/the-collection/art-work/the-sense-of-smell/adff981e-a317-4152-9e04-05ada13be226 adresinden erişildi.
Museo Nacional del Prado. (2022). The essence of a painting: An olfactory exhibition [Sergi tanıtım metni]. 14 Temmuz 2026 tarihinde https://www.museodelprado.es/en/whats-on/exhibition/the-essence-of-a-painting-an-olfactory-exhibition/07849a71-d9b0-faeb-94c1-689f2614f8d0 adresinden erişildi.
Özcan, N. (2023). Bâkî Divanı'nda koku ve koku ile ilgili unsurlar. Asya Studies, 7(25), 97-118. https://doi.org/10.31455/asya.1315850
Özgenç Erdoğdu, N. (2018). 17. yüzyıl Hollanda resim sanatında vanitas imgeleri. Ulakbilge, 6(21), 143-159. https://doi.org/10.7816/ulakbilge-06-21-02
Sakıp Sabancı Müzesi. (t.y.). Çiçekli natürmort (Şeker Ahmed Paşa, 1903) [Koleksiyon kaydı]. 14 Temmuz 2026 tarihinde https://www.sakipsabancimuzesi.org/koleksiyonlar-ve-arastirmalar/koleksiyonlar/330/634 adresinden erişildi.
Serin, M. (2010). Şeker Ahmed Paşa. TDV İslâm Ansiklopedisi (C. 38, ss. 487-488). İstanbul, Türkiye Diyanet Vakfı. 14 Temmuz 2026 tarihinde https://islamansiklopedisi.org.tr/seker-ahmed-pasa adresinden erişildi.
Shiner, L. (2020). Art scents: Exploring the aesthetics of smell and the olfactory arts. New York, Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/oso/9780190089818.001.0001
Shiner, L. (2021). Opening the way for an olfactory aesthetics: Smell's cognitive powers. Rivista di Estetica, 78, 8-26. https://doi.org/10.4000/estetica.8533
Shiner, L. & Kriskovets, Y. (2007). The aesthetics of smelly art. The Journal of Aesthetics and Art Criticism, 65(3), 273-286. https://doi.org/10.1111/j.1540-6245.2007.00257.x
Stevenson, R. J. & Case, T. I. (2005). Olfactory imagery: A review. Psychonomic Bulletin & Review, 12(2), 244-264. https://doi.org/10.3758/BF03196369
Suçağlar, H. N. (2025). Sinestezi perspektifinden seramik sanatı: Görsel ve duyumsal algının kesişimi. Sanat Yazıları, (53), 761-779. https://doi.org/10.61742/sanatyazilari.1735764
Türkiye İş Bankası Resim ve Heykel Müzesi. (t.y.). Natürmort - Meyveler / Still life - Fruits (Feyhaman Duran, 1960) [Koleksiyon kaydı]. Google Arts & Culture. 16 Temmuz 2026 tarihinde https://artsandculture.google.com/asset/nat%C3%BCrmort-meyveler-still-life-fruits-feyhaman-duran/xgF5MFHjL24eBA adresinden erişildi.
Verbeek, C. & van Campen, C. (2013). Inhaling memories: Smell and taste memories in art, science, and practice. The Senses and Society, 8(2), 133-148. https://doi.org/10.2752/174589313X13589681980696
Willander, J. & Larsson, M. (2006). Smell your way back to childhood: Autobiographical odor memory. Psychonomic Bulletin & Review, 13(2), 240-244. https://doi.org/10.3758/BF03193837

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sanat Tarihi

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Mustafa Elmas ^*
0000-0002-7385-2760
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Ağustos 2026

Gönderilme Tarihi

14 Temmuz 2026

Kabul Tarihi

30 Ağustos 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 16

DOI

https://doi.org/10.47948/efad.1994308

IZ

https://izlik.org/JA38LP49KB

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Elmas, M. (2026). Olfaktör Estetik, Koku Belleği ve Resim Sanatında Duyulararası Temsil. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 16, 295-325. https://doi.org/10.47948/efad.1994308

AMA

1.Elmas M. Olfaktör Estetik, Koku Belleği ve Resim Sanatında Duyulararası Temsil. KMÜ EFAD. 2026;(16):295-325. doi:10.47948/efad.1994308

Chicago

Elmas, Mustafa. 2026. “Olfaktör Estetik, Koku Belleği ve Resim Sanatında Duyulararası Temsil”. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, sy 16: 295-325. https://doi.org/10.47948/efad.1994308.

EndNote

Elmas M (01 Ağustos 2026) Olfaktör Estetik, Koku Belleği ve Resim Sanatında Duyulararası Temsil. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi 16 295–325.

IEEE

[1]M. Elmas, “Olfaktör Estetik, Koku Belleği ve Resim Sanatında Duyulararası Temsil”, KMÜ EFAD, sy 16, ss. 295–325, Ağu. 2026, doi: 10.47948/efad.1994308.

ISNAD

Elmas, Mustafa. “Olfaktör Estetik, Koku Belleği ve Resim Sanatında Duyulararası Temsil”. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi. 16 (01 Ağustos 2026): 295-325. https://doi.org/10.47948/efad.1994308.

JAMA

1.Elmas M. Olfaktör Estetik, Koku Belleği ve Resim Sanatında Duyulararası Temsil. KMÜ EFAD. 2026;:295–325.

MLA

Elmas, Mustafa. “Olfaktör Estetik, Koku Belleği ve Resim Sanatında Duyulararası Temsil”. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, sy 16, Ağustos 2026, ss. 295-2, doi:10.47948/efad.1994308.

Vancouver

1.Mustafa Elmas. Olfaktör Estetik, Koku Belleği ve Resim Sanatında Duyulararası Temsil. KMÜ EFAD. 01 Ağustos 2026;(16):295-32. doi:10.47948/efad.1994308

Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'nin amacı, Lisans ve Lisansüstü eğitimin niteliğini arttırarak, ülkemizin ihtiyaç duyduğu nitelikli araştırmacıların yetiştirilmesine katkıda bulunmaktır. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Edebiyat Fakültesi bu anlayışı sürdürmek amacıyla, öğrencilerini evrensel düzeyde ihtiyaç duyacakları bilgi ve yetenekle donatan, eleştirel düşünceye sahip, evrensel ölçekte araştırma yapabilen ve projeler üretebilen üstün nitelikli profesyoneller, araştırmacılar, uzmanlar ve bilim adamları yetiştiren, üretilen projeleri toplumun hizmetine sunan ve gerek üniversite-toplum, gerekse de üniversite-sanayi işbirliğinin sağlanmasında görev alan bir kurum olmayı seçmiştir. Bu doğrultuda, bünyesinde kurulan Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi (KMÜ EFAD), fakülteninizin misyonunu gerçekleştirmek için, mükemmelliğe, işbirliğine, uyuma, etkinliğe ve yeniliğe değer verir.

Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi'nde (KMÜ EFAD) yer alan yayınlar, kuramsal ve yöntemsel açıdan Sosyal ve Beşeri Bilimlere katkı sağlayacak ve araştırmaların uluslararası düzeye erişmesine ortam hazırlayacaktır. Bu süreçte dergimiz, Sosyal Bilimlere yönelik araştırmalara yeni bakış açıları ve yaklaşımlar kazandırmayı hedeflemektedir.

Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi (KMÜ EFAD) 2018 yılında kurulan sosyal ve beşeri bilimler alanlarında özgün ve derleme bilimsel araştırma makalelerine yer veren uluslararası nitelikte, akademik, hakemli ve çevrimiçi yayınlanan bir dergidir. KMÜ EFAD sürekli yayın modelinde yılda bir sayı olarak yayımlanmaktadır. KMÜ EFAD'in yayın dili Türkçe ve İngilizce'dir. Dergide yayınlanması istenilen araştırma makalelerinin KMÜ EFAD yayın politikasına ve yazım kurallarına uygun bir şekilde hazırlanarak editör grubuna ulaştırılması gerekmektedir.

1. KMÜ EFAD YAYIN KURALLARI

KMÜ EFAD Dergisi’ne gönderilmesi planlanan yazı ve çalışmalar daha önce hiçbir yerde yayınlanmamış ya da yayınlanmak üzere gönderilmemiş olmalıdır.

KMÜ Edebiyat Fakültesi Dergisi'nde (KMÜ EFAD), sosyal ve beşeri bilimler alanında öncelikli olarak orijinal araştırmalar, özgün derlemeler/incelemeler, genişletilmiş bildiri, orijinal çeviri, kitap kritiği/incelemesi, değerlendirme yazısı, görüş yazısı ve editöre mektup türünde Türkçe ve İngilizce yazılar yayınlanır.

KMÜ Edebiyat Fakültesi Dergisi’ne (KMÜ EFAD) gönderilen çalışmalar, ilk aşamada editör grubu tarafından dikkatli bir şekilde ve nesnel bir bakış ile incelenmektedir. KMÜ EFAD’a gönderilen makalelerin yazım kurallarına uygun olmaması halinde editör grubu, gönderilen makaleleri doğrudan reddedebilmektedir. Makaleler, eğer KMÜ EFAD’ın yayın ve yazım kurallarına uygun bir şekilde hazırlanmış ise “çift körleme” tekniği ile üç hakeme gönderilmektedir. Üç hakemden en az iki hakemin olumlu rapor vermesi üzerine de gerekli düzenlemeler yapıldıktan sonra çalışmalar ilgili sayılarda yayınlanmaktadır.

“Çift körleme” tekniği uyarınca yazarların isim ve kurum bilgileri orijinal metinden çıkartılarak alanında uzman hakemlere gönderilir. Hakem bilgileri yazarlarla, yazar bilgileri hakemler ile hiçbir koşulda paylaşılmaz.

Hakem değerlendirme süreci maksimum 30 gün olarak belirlenmiştir. Değerlendirilmek üzere hakeme gönderilen; ancak herhangi bir geri dönüş sağlanmayan makaleler için yeniden bir hakem belirlenir ve çalışma için hakem süreci tekrar başlatılmış olur. Verilen süre içerisinde kendisine gönderilen çalışmayı değerlendirmeyen hakemin “Hakem Kurulu” üyeliği, dergi yönetimince değerlendirmeye alınır.

KMÜ Edebiyat Fakültesi Dergisi’ne (KMÜ EFAD) gönderilen bir kurum ya da kuruluş tarafından desteklenmiş ya da Yüksek Lisans veya Doktora tezlerinden hazırlanmış çalışmaların ilk sayfasının altında dipnot olarak mevcut durum belirtilmelidir.

KMÜ Edebiyat Fakültesi Dergisi’ne (KMÜ EFAD) gelen makaleler hakem süreci sonrasında gerekli düzeltmelerin yapılması gayesiyle yazarlara gönderildiğinde yazar, hakem önerileri dışında kalacak ve orijinal metni değiştirecek boyutta ekleme veya çıkartma yapamaz.

KMÜ Edebiyat Fakültesi Dergisi’ne (KMÜ EFAD) gönderilen ve hakem önerileri doğrultusunda yayınlanması uygun görülen makalelerin son hali gözden geçirilmek üzere yazara tekrar gönderilir. Yazarın kontrolü sonrası, hakem süreci tamamlanan eserler kabul tarihi esas alınarak yayınlanır.

KMÜ Edebiyat Fakültesi Dergisi’ne (KMÜ EFAD) gönderilen makalelerin tüm sorumluluğu (bilimsel etik kuralları, intihal vb.) tek taraflı olarak yazar ya da yazarlara aittir. KMÜ EFAD bu konuda bir yükümlülük altına sokulamaz.

KMÜ Edebiyat Fakültesi Dergisi’ne (KMÜ EFAD) gönderilen makaleler “iThenticate” ya da “Turnitin” isimli intihal tespit programları ile taranmaktadır. İntihal oranının aşıldığı durumlar için Editör grubu gerekli yaptırımlarda bulunma yetkisini elinde bulundurur. Bu gerekçe ile çalışmalar reddedilebilir.

Yukarıda zikredilen kurallara uymayan eserlerin, hiçbir koşulda değerlendirmeye alınmayacağını unutmayınız.

KMÜ Edebiyat Fakültesi Dergisi’nde (KMÜ EFAD) yayınlatmak istediğiniz makalelerinizi https://dergipark.org.tr/tr/pub/efad adresinden tarafımıza gönderebilirsiniz.

2. KMÜ EFAD YAZIM VE KAYNAKÇA KURALLARI

Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi’nde (KMÜ EFAD) kullanılan, kullanılacak olan kaynakça, künye, metin içi gönderme ve alıntı ile ilgili uyulması gereken kurallar Sosyal ve Beşeri Bilimler alanlarında yaygın olarak kullanılan kaynak gösterimleri esas alınarak hazırlanmıştır.

Dergiye gönderilecek makaleler Word dosyası içerisinde A4 boyutunda; üstten 2 cm. ve alttan 1.5 cm. soldan ve sağdan 1.5 cm. şekilde hazırlanmalıdır.

Makaleler Times New Roman yazı tipinde ve tek satır aralığı ile yazılmalıdır. Asıl makale başlığı 15 kelimeyi geçmeyecek düzeyde kısa ve konuyu kapsayacak şekilde olmalı, kelimeler büyük harflerle, 12 punto ve bold olarak yazılmalıdır. İkinci makale başlığı (Türkçe/İngilizce) asıl başlıkla aynı anlam içerir şekilde olmalı, kelimeler Küçük harflerle, 12 punto ve bold olarak yazılmalıdır.

Makalenin “özet” bölümü araştırmanın amacını, yöntemini ve elde edilen bulguları yansıtacak şekilde, en az 100 ve en fazla 350 kelime olarak, Türkçe ve İngilizce hazırlanmalıdır. Makalenin dili Türkçe ise “Öz”, ingilizce ise “Abstract” başa gelmelidir. Anahtar kelimeler ise en az 3 en çok 5 kelimeden ibaret olmalıdır.

Yazar adları makale başlığından sonra iki satır boş bırakılarak 12 punto ve bold olarak ismin/isimlerin baş harfi büyük; soy işimin ise tamamı büyük olacak şekilde yazılmalıdır. Yazar adları sayfanın sağ tarafına hizalanmış bir şekilde yerleştirilmelidir. Akademik unvanlar ve diğer hususlar dipnotta 10 punto büyüklüğünde belirtilmelidir (Örn: Unvan, Kurum adı ve Bilgisi, Şehir/Ülke. E-posta:…., Orcid: ..).

Birinci düzey ana başlıklar sola dayalı, 12 punto, kalın ve düz olmalı, her kelimenin ilk harfi büyük harfle yazılmalıdır. Makalelerde problem/çalışmanın konusu, giriş bölümü içinde açıkça belirtilmelidir. Giriş başlığına numara verilmemelidir. Giriş bölümünü sırasıyla yöntem, varsa bulgular, yorum/tartışma ve sonuç bölümleri izlemelidir. Alanlara göre farklı bölümler yer alabilir. Metin içindeki diğer bütün bölümler de 12 punto ve tek satır aralıklı olarak, biçimlendirme bozulmadan yazılmalıdır.

İkinci, üçüncü ve dördüncü düzey alt başlıklar sola dayalı, 12 punto ve sözcüklerin ilk harfleri büyük olmak üzere küçük harfle, kalın olarak yazılmalıdır.

Makale içindeki tablolar, biçimsel olarak kendi içeriğinin gerektirdiği biçimde oluşturulmalı, tablo başlığı numaralandırılmış, tablonun üstünde ve ortalanmış olarak yazılmalıdır.

Sonuç kısmında alt başlık ve numaralandırma kullanılmamalı; dilendiği takdirde maddeler halinde sıralama yapılabilir.

Yazar sayısı eğer beşten fazlaysa, ilk beş yazarın adları künyede verilmeli, beşinci yazardan sonra “ve diğerleri” ifadesi kullanılmalıdır.

Metin içinde ve başlıklarda, “Milattan Önce” kısaltması MÖ, “Milattan Sonra” kısaltması MS şeklinde verilmelidir.

Makale sonunda; Araştırmacıların Katkı Oranı beyanı, varsa Destek ve Teşekkür Beyanı, Çatışma Beyanına yer verilmelidir.

Bir çalışmanın yayın tarihi bulunamazsa en son telif hakkı verildiği tarihi verilmeli; tarih bilgisi hiç bir şekilde bulunamıyorsa “tarih yok” anlamına gelen “t.y.” kısaltması kullanılmalıdır.

Kaynakça bölümünde yayına hazırlayan kişinin adından sonra hazırlayan(lar) yerine (Haz.), editör(ler) yerine ise (Ed.) kısaltması kullanılmalıdır.

Kaynakça bölümünde dergi ve kitap adları tam ismi ile kısaltılmadan eğik (italik) olarak yazılmalıdır.

Kaynakça bölümünde bildiri kitapları aynen “kitap” gibi, bildiri kitabından alınan bir bildiri de “kitap bölümü” gibi belirtilmelidir.

Kaynakça bölümünde ansiklopedi, sözlük, biyografi vb. gibi kaynakların belli bir bölümünden yararlanılan bilgi için “kitap içinde bir bölüm” gibi yazılmalıdır.

Kaynakça bölümünde ansiklopedi, sözlük, biyografi vb. kaynaklarda maddelerin yazarı belli değilse, madde adı kullanılarak giriş yapılmalıdır.

Kaynakça bölümünde kullanılacak tezlerde, tezin adından sonra “Yayımlanmamış yüksek lisans tezi”, “Yayımlanmamış doktora tezi” ya da “Yayımlanmamış sanatta yeterlik tezi” ifadeleri mutlaka kullanılmalıdır. Alınan derecenin alındığı üniversite ya da kurumun adı mutlaka belirtilmelidir.

Kaynakça bölümünde yasa ve yönetmeliklerde künye girişi yasanın adı ile yapılmalıdır. Yasanın adından sonra ayraç içinde yasanın kabul tarihi (sadece yıl olarak), künye sonunda ise yasanın yayınlandığı derginin tarihi (gün, ay, yıl olarak) belirtilmelidir.

Kaynakça bölümünde elektronik kaynaklarda temel bilgilerin yanı sıra erişim tarihi ve erişim adresi bilgileri de verilmeli; e-kaynaklarda son güncelleme tarihi yayın tarihi olarak belirlenmelidir.

Kaynakça bölümünde mektup, e-posta, telefon görüşmesi gibi kişisel görüşmelerin kaynakçaya eklenmesi gerekmez, görüşmelere metin içinde gönderme yapılmalıdır.

2.1. Kaynakça Örnekleri

Tek Yazarlı Dergi Makalesi

Soyadı, A. (Yayın Yılı). Makale adı. Dergi Adı, cilt (sayı), sayfa numaraları.

Irzık, G. (1990). Karl Popper’ın üç dünya kuramı ve bilimsel bilginin nesnelliği. Felsefe Tartışmaları, 7, 45-57.

Metin içi: (Irzık, 1990: 55) Dipnot: Irzık, 1990: 55

İki Yazarlı Dergi Makalesi

Soyadı, A. & Soyadı, A. (Yayın Yılı). Makale adı. Dergi Adı, cilt (sayı), sayfa numaraları.

Wegener, D.T. & Petty, R.E. (1994). Mood management across affective states: The hedonic contingency hypothesis. Journal of Personality & Social Psychology, 66, 1034–1048.

Metin içi: (Wegener ve Petty, 1994: 1042) Dipnot: Wegener ve Petty, 1994: 1042

Üç ve üzeri Yazarlı Dergi Makaleleri

Soyadı, A., Soyadı, A., Soyadı, A., Soyadı, A. & Soyadı, A. (Yayın Yılı). Makale adı. Dergi Adı, cilt (sayı), sayfa numaraları.

Kandır, Y.S., Karadeniz, E., Özmen, M. ve Önal, B.Ö. (2008). Türk turizm sektöründe büyüme göstergelerinin turizm işletmelerinin finansal performansına etkisinin incelenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1 (10), 211-237.

Metin içi: (Kandır ve diğ., 2008: 220) Dipnot: Kandır ve diğ., 2008: 220

Basımda Olan Dergi Makaleleri

Soyadı, A. & Soyadı, A. (yayın aşamasında). Makale adı. Dergi Adı.

Zuckermctn, M. & Kieffer, S.C. (yayın aşamasında). Yüz ifadesinde ırk farklılıkları: Yüzdeki belirginlik üstünlüğe mi işaret eder? Kişilik ve Sosyal Psikoloji Dergisi.

Metin içi: (Zuckermctn ve Kieffer, y.a.) Dipnot: Zuckermctn ve Kieffer, y.a.

Tek Yazarlı Kitaplar

Yazar, A. (Yayın Yılı). Kitap adı. Yayın yeri, Yayınevi.

Muşmal, H. (2009). Osmanlı Devleti’nin Eski Eser Politikası Konya Vilayeti Örneği (1876-1914). Konya, Kömen Yayınları.

Metin içi: (Muşmal, 2009: 45) Dipnot: Muşmal, 2009: 45

Üç ve üzeri Yazarlı Kitaplar

Yazar, A., Yazar, B., Yazar, C., Yazar, D., Yazar, E. & Yazar, E. (Yayın Yılı). Kitap adı. Yayın yeri, Yayınevi.

Çevik, O., Doğanay, T. & Karaçayır, E. (2017). Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Öğrencilerinin Sosyal ve Ekonomik Profili. Ankara, Murat Kitabevi.

Metin içi: (Çevik ve dig., 2017: 45) Dipnot: Çevik ve dig., 2017: 45

Editörlü Kitaplar

Yazar, A. & Yazar, B. (Ed.). (Yayın Yılı). Kitap adı. Yayın yeri, Yayınevi.

Gibbs, I.T. & Huang, L.N. (Ed.). (1991). Children of color: Psychological interventions with minority youth. San Francisco, Jossey-Bass.

Metin içi: (Gibbs & Huang, 1991) Dipnot: Gibbs & Huang, 1991

Tüzelkişi (Kurum) Yazarlığı olan Kitaplar

Tüzelkişi, (Yayın Yılı). Kitap adı. Yayın yeri, Yayınevi.

Türk Dil Kurumu, (2017). Türkçe Sözlük. Ankara, Türk Dil Kurumu.

Metin içi: (Tük Dil Kurumu, 2017: 15-18) Dipnot: Tük Dil Kurumu, 2017: 15-18

Yazarı Olmayan Kitaplar

Kitap adı (Baskı sayısı) (Yayın Yılı). Yayın yeri, Yayınevi.

Cambridge Türkçe-İngilizce Sözlüğü (1. Bs.) (1985), İstanbul, Cambridge.

Metin içi: (Cambridge, 2000: 45) Dipnot: Cambridge, 2000: 45

Çeviri Kitaplar

Yazar, A. (Yayın Yılı). Kitap adı, (A. Soyadı, Çev.). Yayın yeri, Yayınevi, (Kaynak yapıtın yayın yılı).

Danermark, B., Karlosson, J.C., Jakobsen, L. & Ekstrom, M. (2018). Toplumu Açıklamak: Sosyal Bilimlerde Eleştirel Realizm, (Ü. Tatlıcan, Çev.). İstanbul, Phoenix, (2001).

Metin içi: (Danermark ve diğ., 2018: 65) Dipnot: Danermark ve diğ., 2018: 65

Editörlü Kitap İçinde Bölüm ya da Makale

Soyadı, A. (Yayın Yılı). Yayın adı. A. Editör (Haz./Ed.), Kitap adı İçinde (ss. Yayının sayfa numaraları), Yayın yeri, Yayınevi.

Çakır, M. (2016). Seçim Beyannamelerinde Genç Bireylere Yönelik Politika Vaatlerinin Analizi. A.G. Baran & M. Çakır (Ed.), İnter-Disipliner Yaklaşımla Gençliğin Umudu Toplumun Beklentileri İçinde (ss. 107-125), Ankara, Hacettepe Üniversitesi Yayınları.

Metin içi: (Çakır, 2016: 108-109) Dipnot: Çakır, 2016: 108-109

Sözlük veya Ansiklopedi

Soyadı, A. (Yayın Yılı). Sözlük veya Ansiklopedi Adı (Baskı sayısı, Cilt sayısı). Yayın yeri, Yayınevi.

Sadie, S. (Ed.). (1980). The new Grove dictionary of music and musicians (6. Bs., C. 1-20). London, Macmillan.

Gürün, O.A. (2001). Psikoloji sözlüğü (2. bs., C. 1-3). İstanbul, İnkılâp.

Ansiklopedide Madde

Soyadı, A. (Yayın Yılı). Madde adı. Ansiklopedi Adı (Baskı sayısı, Cilt sayısı, Sayfa sayısı). Yayın yeri, Yayınevi.

Bergmann, P.G. (1993). Relativity. The new encyclopaedia Britannica (Vol. 26, pp. 501-508). Chicago, Encyclopaedia Britannica.

Öncül, R. (2000). Psikoloji. Eğitim ve eğitim bilimleri sözlüğü (C. 1, ss. 501-503). İstanbul, Milli Eğitim.

Not: Eğer yazar yoksa maddeyi başa getiriniz

Yayımlanmış - Bildiri

Soyadı, A. (Yayın Yılı). Bildiri Adı. A. Editör (Haz./Ed.), Kitap adı içinde (sayfa numaraları), Yayın Yeri, Yayınevi.

Uçak, N. (2005). Sosyal Bilimlerde Bilginin Üretimi, Erişimi ve Kullanımı. O. Horata (Haz.), Sosyal Bilimlerde Süreli Yayınlar ve Bilgi Teknolojileri Sempozyumu: 2 Nisan 2005: Bildiriler içinde (ss. 92-103), Ankara, Yeni Avrasya.

Metin içi: (Uçak, 2005: 96) Dipnot: Uçak, 2005: 96

Yayımlanmamış - Bildiri

Konuşmacı, A. (Ay Yıl). Bildiri adı. Toplantı Adı, Toplantı Yeri’ de sunulan bildiri.

Çepni, S. & Bacanak A. (Haziran 2001). Fen bilgisi öğretmen adaylarının fen branşlarına karşı tutumları ile fen branşlarındaki başarılarının ilişkisi. X. Ulusal Eğitim Bilimleri Kongresinde sunulan bildiri, Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Bolu’da sunulan bildiri.

Metin içi: (Çepni ve Bacanak, 2005) Dipnot: Çepni ve Bacanak, 2005

Yayımlanmamış Doktora/ Yüksek Lisans/ Sanatta Yeterlilik Tezleri

Soyadı, A. (Yılı). Tez Adı. Yayımlanmamış yüksek lisans/doktora tezi/sanatta yeterlilik, Üniversite Adı, Şehir.

Akkaş, İ. (2020). 2008-2019 yılları arası amphora buluntuları ışığında Parion Antik Kenti Roma ve Erken Bizans/Geç Roma Dönemi ticari ilişkileri. Yayımlanmamış doktora tezi, Mersin Üniversitesi, Mersin.

Özkaya Karaismailoğlu, A. (2006). Sosyal teoride iktidar tartışmaları; Marx, Nietszche, Weber, Foucault. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Uludağ Üniversitesi, Bursa.

Metin içi: (Akkaş, 2020: 150-151) Dipnot: Akkaş, 2020: 150-151

Anonim

Anonim, 1993. Tarım İstatistikleri Özeti. T.C. Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü, Yayın No: 1579, Ankara.

Sadece İnternette Yayımlanan Makale

Yazar, A. (Ay Yıl). Makale adı. Dergi/Site Adı, Sayı. Gün Ay Yıl tarihinde https://link adresinden erişildi.

Fredrickson, B.L. (Mart 2000). Sağlık ve refahın üst düzeye çıkarılması için pozitif duyguların geliştirilmesi. Prevention&Treatment, 3, 20 Kasım 2000 tarihinde http://:'journals.apa.org/volume3/pre301a adresinden erişildi.

Bir İnternet Dokümanında Bölüm veya Kısım

Doküman Adı. (Ay Yıl). Bölüm/Kısım adı. Gün Ay Yıl tarihinde https://link adresinden erişildi.

Benton Foundation. (7 Temmuz 1998). Barriers to closing the gap. Losing ground bit by bit: Low- income communities in the information age. 18 Ağustos 2001 tarihinde http://www.benton.org/Library/Low-Income/two.html adresinden erişildi.

Yazarsız, Tarihsiz Internet Sitesi

Kaynağın adı. (t.y.). Gün Ay Yıl tarihinde https://link adresinden erişildi.

TMMOBB Makine Mühendisleri Odası Kütüphane Katalog Tarama (t.y.). 8 Ağustos 2000 tarihinde http://kutuphane.mmo.org.tr/tarama.php?hit=1 adresinden erişildi.

KMÜ EFAD

ETİK İLKELERİ ve YAYIN POLİTİKALARI

Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi'nde (KMU EFAD), yayın süreçleri, tarafsız ve saygın bilginin gelişimine hizmet edecek şekilde yürütülmektedir. Dergimiz, yayın etiği kapsamında, uluslararası Committee on Publication Ethics'in (COPE) "Dergi Editörleri için Davranış Kuralları ve En İyi Uygulama Rehber İlkeleri” ile “Dergi Yayıncıları için Davranış Kuralları” ilkelerini benimsemekte ve tüm paydaşların (okuyucular, yazar, hakem, yayıncı ve editörler) aşağıdaki etik sorumlulukları yerine getirmesini beklemektedir. Aşağıda yer alan etik görev ve sorumluluklar, açık erişim olarak Committee on Publication Ethics (COPE) ve Yükseköğretim Kurumları (YÖK) tarafından yayınlanan rehber ve politikalar dikkate alınarak hazırlanmıştır (bkz. https://publicationethics.org). Söz konusu tüm paydaşların aşağıda paylaşılan standart genel ve özel etik kurallara ve sorumluluklara dikkat etmesi gerekmektedir.

Dergimiz yönetimi, makale kabul, değerlendirme ve yayınlama süreçlarıinin etik yayıncılık kuralları çerçevesinde başarılı bir şekilde yürütülmesini ve iyileştirilmesini taahhüt eder. Araştırmaların paydaşları ve okuyucularının, Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi'nde yayımlanan incelemelerde gördükleri intihal, mükerrer yayın, yanlışlık, şüpheli içerik veya durumları efad@kmu.edu.tr email adresine bildirmelerini memnuniyetle karşılar. Konu hakkında elde edilen veri ve sonuçları ilgili taraflara bildirir ve takibini yapar.

1. PAYDAŞLARIN SORUMLULUKLARI

a) Editörlerin Sorumlulukları

KMU EFAD editörü ve editör yardımcıları, Davranış Kuralları ve Dergi Editörleri İçin En İyi Uygulama Kuralları (COPE Code of Conduct and Best Practice Guidelines for Journal Editors) ve Committee on Publication Ethics (COPE) 'nin yayınladığı Dergi Editörleri İçin En İyi Uygulama Kuralları (COPE Best Practice Guidelines for Journal Editors) ilkelerine dayanarak aşağıdaki etik görev ve sorumlulukları sağlayacaktır. :

Editörler, makaleleri kabul etmek ya da reddetmek sorumluluk ve yetkisine sahiptir. Bu sorumluluk ve yetkisini yerinde ve zamanında kullanmak zorundadır.
Editörler dergiye makale kabul ederken akademik kaygı ve ölçütleri öncelemelidir.
Editörler, kabul ya da reddettiği makalelerle ilgili çıkar çatışması/ilişkisi içerisinde olmamalıdır.
Editörler, dergi politikasında belirtilen ilgili alanlara katkı sağlayacak özgün makaleleri değerlendirme sürecine kabul etmelidir.
Editörler, dergi politikası, yayım kuralları ve seviyesine uymayan eksik ve hatalı araştırmaları hiçbir etki altında kalmadan reddetmelidir.
Editörler, yanlış, eksik ve problemli makalelerin hakem raporu öncesi veya sonrasında geri çekilmesine ya da düzeltildikten sonra yayımlanmasına imkân vermelidir.
Editörler, en az iki hakem tarafından değerlendirilen makalelerin çift taraflı kör hakemlik sistemine göre değerlendirilmesini sağlamakla, hakem ve yazar isimlerini gizli tutmakla sorumludur.
Editörler, fikri mülkiyet haklarından ve etik standartlardan ödün vermeden iş süreçlerine devam eder.
Editörler,“Turnitin ve/veya Ithenticate” intihal programı aracılığıyla makalelerin intihal durumu ve yayımlanmamış özgün araştırmalar olup olmadıklarından sorumluluk alır.
Editörler, tüm okuyucular, araştırmacılar ve uygulayıcıların ihtiyaç duydukları bilgi, beceri ve deneyimleri dikkate alır.
Editörler, yayımlanan sayıların okuyucuya, araştırmacıya, uygulayıcıya ve bilimsel alana katkıda bulunmasına ve özgün nitelikte olmasına özen gösterir.
Editörler, danışma komitesi üyelerinin tümünün yayın politikalarına ve yönergelerine uygun olarak süreçleri ilerletmesini sağlar.
Editörler, danışma kurulu üyelerine yayın politikaları hakkında bilgi verir.
Editörler, danışma kurulu üyelerinin çalışmalarını bağımsız olarak değerlendirmesini sağlar.
Editörler, yeni danışma kurulu üyelerine katkıda bulunabilir ve uygun şekilde karar verir.
Editörler, değerlendirme için danışma kurulu üyelerinin uzmanlığına uygun çalışmaları göndermelidir.
Editörler, danışma kurulu ile düzenli olarak etkileşime geçer.
Editörler, yayın politikaları ve dergi gelişimi için yayın kurulu ile düzenli toplantılar düzenler.
Editörler, (Editör ve Yardımcı Editörler) ile yayıncı arasındaki ilişki editör bağımsızlığı ilkesine dayanmaktadır. Editörler ve yayıncı arasındaki yazılı anlaşmaya göre, editörlerin tüm kararları yayıncıdan ve dergi sahibinden bağımsızdır.
Dergiye gönderilen makalelerin ön inceleme, hakemlik, düzenleme ve yayınlama süreçlerinin vaktinde ve sağlıklı bir şekilde tamamlanması editörlerin görevidir.

b) Yazarların Sorumlulukları

Gönderilen makalenin belirtilen akademik alanlara uygun şekilde özgün ve araştırmaya dayalı olması yazarın sorumluluğundadır.
Gönderilen makale bilimsel yayın etiğine (intihal, sahtecilik, çarpıtma, tekrar yayın, dilimleme, haksız yazarlık, destekleyen kuruluşu belirtmemek) aykırı olmamalıdır.
Makale aynı anda farklı dergilere/mecralara gönderilmemelidir ve daha önce başka bir dergide/mecrada yayınlanmamış olmalıdır.
Makaleye akademik katkısı olmayan kişilerin adının yazar olarak yazılması veya katkı sırası gözetilmeksizin unvan, yaş ve cinsiyet gibi bilimdışı ölçütlerle yazar sıralaması yapılması bilim etiğine aykırıdır. Yayımlanmak üzere başvurusu yapılan bir makalenin yazar sırasını değiştirme, yazarlarını çıkartma, yazar ekleme önerilmemelidir. Bir çalışmanın yayımlanması için yazarlarının tümünün rızası olmalıdır.
Yazar(lar), dergi editörleri talep ettiği takdirde makalenin ham verilerini editöre iletmekle yükümlüdür.
Dergiye makale gönderen yazarların derginin yayım ve yazım ilkelerini okuduğu ve kabul ettiği varsayılır ve yazarlar bu ilkelerde kendinden beklenenleri taahhüt etmiş sayılır.
Atıf yapılan kaynaklar kaynakçada mutlaka belirtilmeli ve "Kaynakça" listesi eksiksiz ve doğru şekilde hazırlanmalıdır.
Yazar(lar), değerlendirme ve erken görünüm aşamasındaki ya da elektronik ortamda yayımlanmış makaleleriyle ilgili bir hatayı fark ettiklerinde editöre bilgi vermek, makalesini düzeltmek ya da geri çekmek için editörle iletişime geçmek zorundadır.
Yazar(lar), Yükseköğretim Kurulu’nca da belirtilen Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi’ni dikkate almalıdır.

c) Hakemlerin Sorumlulukları

Hakemler dergide yayımlanacak makaleyi akademik kaliteyi arttırma sorumluluğuyla değerlendirmelidir.
Hakemler, yalnızca uygun bir değerlendirmeyi yapmak için gereken uzmanlığa sahip oldukları, kör hakemlik gizliliğine riayet edebilecekleri ve makaleye dair detayları her şekilde gizli tutabilecekleri makalelerin hakemliğini kabul etmelidirler.
Makale inceleme süreci sırasında ve sonrasında incelenen makaleye dair herhangi bir bilgi, hiçbir şekilde başkalarıyla paylaşılmamalıdır.
Hakemler, yalnızca makalelerin içeriğinin doğruluğunu ve akademik ölçütlere uygunluğunu değerlendirmelidir. Makalede ortaya konan düşüncelerin hakemin düşüncelerinden farklı olması değerlendirmeyi etkilememelidir.
Değerlendirmeler tarafsızca yapılmalı, hakem raporları objektif ve ölçülü olmalıdır. Hakaret içeren, küçümseyici ve itham edici ifadelerden kesinlikle kaçınılmalıdır.
Hakemler, değerlendirme raporlarında yüzeysel ve muğlak ifadelerden kaçınmalıdır. Sonucu olumsuz olan değerlendirmelerde sonucun dayandığı eksik ve kusurlu hususlar somut bir şekilde gösterilmelidir.
Hakemler, kendilerine tanınan süre içerisinde makaleleri değerlendirmelidir. Şayet değerlendirme yapmayacaklarsa, makul bir süre içerisinde dergiye bildirmelidirler.
Hakemler ile değerlendirme konusu makalenin paydaşları arasında çıkar çatışması olmamalıdır.
Makale ile ilgili diğer makale, eser, kaynak, atıf, kural ve benzeri eksiklerin tamamlanmasını işaret edilmelidir.
Çift taraflı kör hakemlik sistemine binaen değerlendirmesi yapılmış makaleler veya hakemleri açıklanmaz.

2. BİLİMSEL ARAŞTIRMA VE YAYIN ETİĞİNE AYKIRI GENEL EYLEMLER

a) İntihal: Başkalarının fikirlerini, metotlarını, verilerini, uygulamalarını, yazılarını, şekillerini veya eserlerini, bilimsel etik kurallarına uygun biçimde atıf yapmadan, kısmen veya tamamen kendi eseriymiş gibi sunmak,
b) Sahtecilik: Araştırmaya dayanmayan veriler üretmek, sunulan veya yayınlanan eseri gerçek olmayan verilere dayandırarak düzenlemek veya değiştirmek, bunları rapor etmek veya yayımlamak, yapılmamış bir araştırmayı yapılmış gibi göstermek,
c) Çarpıtma: Araştırma kayıtları ve elde edilen verileri tahrif etmek, araştırmada kullanılmayan yöntem, cihaz ve materyalleri kullanılmış gibi göstermek, araştırma hipotezine uygun olmayan verileri değerlendirmeye almamak, ilgili teori veya varsayımlara uydurmak için veriler veya sonuçlarla oynamak, destek alınan kişi ve kuruluşların çıkarları doğrultusunda araştırma sonuçlarını tahrif etmek veya şekillendirmek,
d) Mükerrer Yayım: Bir araştırmanın aynı sonuçlarını içeren birden fazla eseri doçentlik sınavı değerlendirmelerinde ve akademik terfilerde ayrı eserler olarak sunmak,
e) Dilimleme: Bir araştırmanın sonuçlarını araştırmanın bütünlüğünü bozacak şekilde, uygun olmayan biçimde parçalara ayırarak ve birbirine atıf yapmadan çok sayıda yayın yaparak belirli sınav değerlendirmelerinde ve akademik teşvik ve terfilerde ayrı eserler olarak sunmak,
f) Haksız Yazarlık: Aktif katkısı olmayan kişileri makale yazarlarına eklemek, aktif katkısı olan kişileri yazarlar arasına dâhil etmemek, yazar sıralamasını gerekçesiz ve uygun olmayan bir biçimde değiştirmek, aktif katkısı olanların isimlerini yayım sırasında veya sonraki baskılarda eserden çıkarmak, aktif katkısı olmadığı halde nüfuzunu kullanarak ismini yazarlar arasına dâhil ettirmek,
g) Diğer Etik İhlali Türleri: Destek alınarak yürütülen araştırmaların yayınlarında destek veren kişi, kurum veya kuruluşlar ile onların araştırmadaki katkılarını açık bir biçimde belirtmemek, insan ve hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalarda etik kurallara uymamak, yayınlarında hasta haklarına saygı göstermemek, hakem olarak incelemek üzere görevlendirildiği bir eserde yer alan bilgileri yayınlanmadan önce başkalarıyla paylaşmak, bilimsel araştırma için sağlanan veya ayrılan kaynakları, mekânları, imkânları ve cihazları amaç dışı kullanmak, tamamen dayanaksız, yersiz ve kasıtlı etik ihlali suçlamasında bulunmak (YÖK Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi, Madde 8).

3. İNTİHAL POLİTİKASI

Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi (EFAD) Aralık 2018 tarihi itibariyle yayımlanmak üzere gönderilen çalışmaları intihal programları aracılığıyla (Turnitin veya iThenticate) kontrol etmeye başlamıştır. Yazar çalışma ile birlikte intihal oranını gösteren belgeyi de göndermelidir. İntihal oranı (kaynakça hariç olmak üzere) %15’in üzerinde olan çalışmalar değerlendirmeye alınmaz ve yazarına iade edilir. Dergide yayımlanmış bir çalışmanın intihal olduğu tespit edilirse Editör Kurulu makaleyi geri çekmek, meseleyi yazarın çalıştığı kurumdaki bölüm başkanına, dekanına ve/veya ilgili kurumlara bildirmek dahil çeşitli işlemler yapma hakkını kendinde saklı tutar.

4. AÇIK ERİŞİM POLİTİKASI

Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi (KMU EFAD), bilginin global değişimini artırarak insanlık için yararlı sonuçlar doğurabilmek amacıyla içeriğinin sürekli ve ücretsiz olarak kullanımı için açık erişim sağlar. Bu bağlamda dergide yayınlanan tüm yazılar https://dergipark.org.tr/tr/pub/efad/archive adreslerinden erişime açıktır.

Derginin tüm içeriğine kişiler ve kurumlar tarafından ücretsiz erişilebilir. Tüm kullanıcılar, yazarlardan ya da dergi yönetiminden izin almaksızın dergide yayınlanan yazıların tam metinlerini okuyabilir, indirebilir, kopyalayabilir, dağıtabilir, çıktı alabilir, arayabilir ve bağlantı verebilir.
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi (KMÜ EFAD) yayınlanma ile birlikte açık erişim sağlama politikasını benimsemiştir. Açık erişim bilginin küresel değişimini artırarak insanlık için yararlı sonuçlar doğurmaktadır. KMÜ EFAD aynı zamanda 12 Eylül 2012 tarihinde kabul edilen Budapeşte Açık Erişim Girişimi'ni desteklemektedir.
Bu bağlamda Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi (KMÜ EFAD) yayın kurulu tarafından benimsenen açık erişim politikaları http://www.budapestopenaccessinitiative.org/boai-10-translations/turkish-translation adresinde yer almaktadır.
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi’nde (KMÜ EFAD) yayınlanan tüm makaleler "Creative Commons Atıf-GayriTicari-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı" ile lisanslanmıştır. Bu lisans; yayınlanan tüm makaleleri, veri setlerini, grafik ve ekleri kaynak göstermek şartıyla veri madenciliği uygulamalarında, arama motorlarında, web sitelerinde, bloglarda ve diğer tüm platformlarda çoğaltma, paylaşma ve yayma hakkı tanır. Açık erişim disiplinler arası iletişimi kolaylaştıran, farklı disiplinlerin birbirleriyle çalışabilmesini teşvik eden bir yaklaşımdır. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi (KMÜ EFAD) bu doğrultuda makalelerine daha çok erişim ve daha şeffaf bir değerlendirme süreci sunarak kendi alanına katma değer sağlamaktadır.

Bu eser Creative Commons Atıf-GayriTicari-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı(CC BY-NC-ND 4.0) ile lisanslanmıştır.

CC BY-NC-ND 4.0 lisansı kapsamında özgürce şunlar yapılabilir:

Paylaş: Eseri her ortam veya formatta kopyalayabilir ve yeniden dağıtabilirsiniz.

Yalnız şu şartlara uyulmalıdır:

Atıf: Uygun referans vermeli, lisansa bağlantı sağlamalı ve değişiklik yapıldıysa bilgi vermelisiniz. Bunları uygun bir şekilde yerine getirebilirsiniz fakat bu, lisans sahibinin sizi ve kullanım şeklinizi onayladığını göstermez.
Gayri Ticari: Bu materyali ticari amaçlarla kullanamazsınız.
Türetilmez: Eğer materyali karıştırdınız, aktardınız ya da materyalin üzerine inşa ettiyseniz, değiştirilmiş materyali dağıtamazsınız.
Ek sınırlamalar yoktur: Lisansın sağladığı izinlerin kullanımını kanunen kısıtlayacak yasal koşullar ya da teknolojik önlemler uygulayamazsınız.

Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi (KMÜ EFAD), açık erişim sağlama politikası kapsamında kütüphanelerin dergi içeriğini kütüphane katalog kayıtlarına almalarını önermektedir.
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi'nin (KMÜ EFAD) yayıncısı hiç bir kütüphane veya okuyucudan yayınlanan elektronik makalelere erişim için abonelik ve ücret talep etmeyeceğini taahhüt eder.

Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi (KMU EFAD) olarak 23 Ekim 2020 tarihi ile birlikte Crossref tarafından sağlanan DOI Numarası kaydımız başlatılmıştır. Artık dergimizde yayımlanacak tüm makalelerin bir DOI numarası olacaktır. Bu sayede dergimize yayımlanacak tüm makalelere yapılacak atıflarda karışıklıkların önüne geçilmesi sağlamış olup, makalelerinize istediğiniz zaman kesintisiz, kesin ve kolay bir şekilde ulaşabilirsiniz.

5. TELİF HAKKI POLİTİKASI

Öncelikle, dergide yayımlanan yazıların her türlü içerik sorumluluğu yazarlarına ait olup, yayıncının ve derginin kurumsal görüşünü yansıtmamaktadır. Dergimize makale gönderen yazarlar, dergimizin online sistemine çalışmalarını yüklerken aşağıda belirtilen telif hakkı sözleşmesini okurlar ve onaylarlar. Dergimize gönderilen yazılar, daha önce herhangi bir ortamda yayımlanmamış veya herhangi bir yayın ortamına yayımlanmak üzere gönderilmemiş olmalıdır. Makale gönderen yazarlar, dergimizin online sistemine çalışmalarını yüklerken kontrol listesi ekranında aşağıda belirtilen telif hakkı bildirim metnini okuyup onaylarlar. Kontrol listesinin sonunda yer alan "Yukarıdaki maddelere uygun olduğunu beyan ederim." kutusunu işaretlemekle telif hakkı bildirim metnini kabul etmiş sayılırlar.

Telif Hakkı Bildirim Metni
Yazar(lar);
1. Sunulan makalenin, yazar(lar)ın özgün çalışması olduğunu ve intihal yapmadıklarını,
2. Tüm yazarların bu çalışmaya bireysel olarak katılmış olduklarını ve bu çalışma için her türlü sorumluluğu aldıklarını,
3. Tüm yazarların sunulan makalenin son halini gördüklerini ve onayladıklarını,
4. Makalenin başka bir yerde yayınlanmadığını veya yayınlanmak için sunulmadığını,
5. Makalede bulunan metnin, şekillerin ve dokümanların diğer şahıslara ait olan telif haklarını ihlal etmediğini kabul ve taahhüt ederler.

Yazarlar, CC BY-NC-ND 4.0 lisansı kapsamında çalışmalarını dergiye göndererek aşağıdaki şartları kabul etmiş sayılırlar.

1. Sunulan makalenin yazar(lar)ın orijinal çalışması olduğunu ve intihal yapmadıklarını,
2. Tüm yazarların, makale konusu çalışmaya asli olarak katılmış olduklarını ve bu çalışma için her türlü sorumluluğu aldıklarını,
3. Tüm yazarların sunulan makalenin son halini gördüklerini, onayladıklarını ve başvurduklarını,
4. Yazarlar, Makalenin başka bir yerde basılmadığını veya basılmak için sunulmadığını,
5. Yazarlar,Makalede bulunan metnin, şekillerin ve dökümanların diğer şahıslara ait olan Telif Haklarını ihlal etmediğini kabul ve taahhüt ederler.
6. Yazarlar, sunulan makale üzerindeki mali haklarını, özellikle işleme, çoğaltma, temsil, basım, yayım, dağıtım ve internet yoluyla iletim de dahil olmak üzere her türlü umuma iletim haklarını sınırsız olarak kullanılmak üzere Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi’ne devretmeyi kabul ve taahhüt ederler.
7. Buna rağmen yazarların veya varsa yazarların işvereninin patent hakları, yazar(lar)ın gelecekte kitaplarında veya diğer çalışmalarında makalenin tümünü ücret ödemeksizin kullanma hakkı makaleyi satmamak koşuluyla kendi amaçları için çoğaltma hakkı gibi fikri mülkiyet hakları saklıdır.
8. Bununla beraber yazar(lar) makaleyi çoğaltma, postayla veya elektronik yolla dağıtma hakkına sahiptir. Makalenin herhangi bir bölümünün başka bir yayında kullanılmasına Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi’nin yayımcı olarak belirtilmesi ve Dergiye atıfta bulunulması şartıyla izin verilir.
9. Atıf yapılırken Dergi Adı, Makale Adı, Yazar(lar)ın Adı, Soyadı, Cilt No, Sayı No ve Yıl verilmelidir. Yayımlanan veya Yayıma kabul edilmeyen makalelerle ilgili dökümanlar (fotoğraf, orijinal şekil vb.) karar tarihinden başlamak üzere bir yıl süreyle Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi’nce saklanır ve bu sürenin sonunda imha edilir.
10. Yazar/Yazarlar, telif hakkı ihlali nedeniyle üçüncü şahıslarca istenecek hak talebi veya açılacak davalarda Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi’nin ‘Dergi Editörlerinin ve yayımcısının’ hiçbir sorumluluğunun olmadığını, tüm sorumluluğun yazarlara ait olduğunu taahhüt eder/ederler.
11. Ayrıca Yazar/Yazarlar, makalede hiçbir suç unsuru veya kanuna aykırı ifade bulunmadığını, araştırma yapılırken kanuna aykırı herhangi bir malzeme ve yöntem kullanmadığını taahhüt eder/ederler.

6. KİŞİSEL VERİLERİN KORUNMASI

Editörler, değerlendirilen çalışmaya dâhil edilen konular veya resimlerle ilgili kişisel verilerin korunmasını sağlar. Dergiye katkı sağlayan kişilere (editörler; yazarlar ve hakemler) talepleri halinde katkılarını gösteren belgeler verilir.

7. ETİK KURUL, İNSAN VE HAYVAN HAKLARI

Editörler, değerlendirilen çalışmalarda insan ve hayvan haklarının korunmasını sağlar. Editörler, çalışmada kullanılan konularda etik kurulun onayı, deneysel araştırmalarla ilgili hiçbir izin olmadığında çalışmayı reddetme sorumluluğuna sahiptir. Etik kurul izni gerektiren çalışmalarda, izinle ilgili bilgiler (kurul adı, tarih ve sayı no) yöntem bölümünde ve ayrıca makale ilk/son sayfasında yer verilmelidir. Olgu sunumlarında, bilgilendirilmiş gönüllü olur/onam formunun imzalatıldığına dair bilgiye makalede yer verilmesi gereklidir.

8. MUHTEMEL SUİSTİMAL VE SUİSTİMAL TEDBİRLERİ

Editörler, olası suiistimal ve suiistimal davranışlarına karşı önlem alır. Bu duruma ilişkin şikâyetlerin tespiti ve değerlendirilmesi konusunda titiz ve nesnel bir soruşturma yürütmenin yanı sıra, editörün sorumlulukları konu ile ilgili bulguları yetkili merciler ile paylaşır.

9. AKADEMİK YAYIN BÜTÜNLÜĞÜ SAĞLAMAK

Editörler, eserlerde ortaya çıkan hataları, tutarsızlıkları veya yanıltmayı içeren kararların süratle düzeltilmesini sağlar.

10. FİKRİ MÜLKİYET HAKLARININ KORUNMASI

Editörler, yayınlanan tüm makalelerin fikri mülkiyet haklarını korumak ve olası ihlallerde dergi ve yazar haklarını savunmak, yayınlanan tüm makalelerin içeriğinin diğer yayınların fikri mülkiyet haklarını ihlal etmediğinden emin olmak için gerekli önlemleri almakla yükümlüdür.

11. YAPILANDIRMACILIK VE TARTIŞMAYA AÇIKLIK

Editörler, dergide yayınlanan eserlere karşı yapılacak eleştirileri dikkate alır ve bu eleştirilere karşı derginin amaç ve kapsamı doğrultusunda yapıcı bir tutum sergiler. Eleştirilen eser yazarlarının cevap verme hakkı bulunmaktadır. Olumsuz sonuçları içeren çalışmalar reddedilir.

12. ŞİKÂYETLER

Editörler, şikâyetleri dikkatlice gözden geçirerek yazarlara, hakemlere veya okuyuculara aydınlatıcı ve açıklayıcı bir şekilde cevap vermekle yükümlüdür.

13. POLİTİK VE TİCARİ ENDİŞELER

Derginin sahibi, yayıncısı ve başka hiçbir siyasi veya ticari unsur editörlerin bağımsız kararlarını etkileyemez.

14. ÇIKAR ÇATIŞMALARI

Editörler, yazarlara ve hakemlere derginin yayın sürecinin bağımsız ve tarafsız bir şekilde sürdürüleceğini garanti eder ve sağlar. Ayrıca Yazarlar makale sonunda; Araştırmacıların Katkı Oranı beyanı, varsa Destek ve Teşekkür Beyanı, Çatışma Beyanına yer vermekle yükümlüdür.

15. GİZLİLİK BEYANI

Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi (KMÜ EFAD) dergi yönetim sistemine girilen isim ve elektronik posta adresleri gibi kişisel bilgiler, yalnızca bu derginin bilimsel amaçları doğrultusunda kullanılacaktır. Bu bilgiler başka bir amaç veya bölüm için kullanılmayacak olup, üçüncü taraflarla paylaşılmayacaktır.

16. ARŞİVLEME POLİTİKASI

Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi’nde (KMÜ EFAD) yayınlan tüm makalelere ait üst veriler ve tam metinler XML ve .pdf formatında 3. parti bulut bir sunucuda erişime kapalı bir şekilde saklanır. Ayrıca TÜBİTAK ULAKBİM Dergiler Veritabanı (DergiPark) aracılığıyla tüm makaleler .pdf formatında ULAKBİM sunucularında saklanmakta ve sunulmaktadır.

1. Yazarlar, bir makaleyi kendi arşivlerinde, yazarın kişisel web sitesi, veya yayınlandıktan sonra kurumsal bir havuzda arşivleme için bir makalenin nihai yayınlanmış sürümünü kullanabilir (örneğin, üniversite, ResearchGate, Academia.edu gibi bilimsel veri tabanlarında veya web sitelerinde).

2. Yazarlar, makalelerini halka açık ve/veya ticari konu tabanlı arşivlerde kendi kendilerine arşivleyebilirler. Ambargo süresi yoktur.
3. Yazarlar makalenin çıktısını PDF belgesi olarak indirebilirler. Yazarlar makalenin kopyalarını ambargo olmaksızın başkalarına gönderebilir.
4. Yazarlar telif hakkını saklı tutar ve derginin ilk yayın hakkını Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi'ne verir, çalışma aynı anda Creative Commons Atıf Lisansı (CC BY-NC-ND 4.0) altında lisanslanır ve başkalarının çalışmanın yazarlığını ve bu dergide ilk yayınını kabul ederek çalışmayı paylaşmasına izin verir.
5. Yazarlar, çalışmalarının telif hakkına sahip olmaları koşuluyla, çalışmanın dergide yayımlanmış versiyonunun dağıtımı için (örneğin, kurumsal bir depoya göndermek, bir dergide veya bir kitapta yayınlamak), bu dergide ilk kez yayınlandığına dair bir onay ile ayrı, ek sözleşmeli düzenlemeler yapabilirler.
6. Yayıncı, makalelerin tüm sürümlerine izin verir (Gönderilen sürüm, kabul edilmiş versiyon, yayımlanmış versiyon) ambargo olmaksızın yazarın tercih ettiği bir kurumsal veya başka bir arşivde saklanacaktır.

Yayımlanan Versiyon/ Yayım Türü: Açık Erişim /Ambargo yoktur.
Kabul Edilen Versiyon/ Ambargo yoktur.
Gönderilen Versiyon/ Ambargo yoktur.

17. ÜRETKEN YAPAY ZEKA POLİTİKASI

KMU EFAD, üretken yapay zeka araçlarının akademik süreçlerde etik, bilimsel ve hukuki ilkeler çerçevesinde kullanılmasını sağlamak amacıyla bu politikayı belirler. Politika, tüm yazarlar, hakemler ve editörleri kapsar.

Yazarlar İçin Kurallar
Beyan ve Şeffaflık: Herhangi bir bölümde (örneğin özet, giriş, görsel, tablo, analiz vb.) üretken yapay zeka kullanıldıysa, bu kullanım makalenin “Yapay Zeka Kullanım Beyanı” bölümünde belirtilmelidir. Beyanda kullanılan araç adı, versiyonu ve kullanım amacı net şekilde yer almalıdır.
Örnek: “Bu çalışmanın yazım sürecinde dilbilgisi düzeltme amacıyla OpenAI ChatGPT (GPT 4) kullanılmış, çıktılar yazar tarafından kontrol edilmiştir.”
Sınırlı Kullanım Alanları: Yapay zekanın sadece “Dilbilgisi, yazım, üslup düzenleme, çeviri, görsel/tablo oluşturma destekleri” konularda kullanımı kabul edilir. Araştırmanın bilimsel içeriği, veri analizi, sonuçların üretimi ya da yorumlanması tamamen AI aracılığıyla yapılmamalıdır.
Bilimsel Sorumluluk ve Doğruluk: AI ile oluşturulan her içerik (metin, analiz, grafik, görsel) için doğruluk yazarın sorumluluğundadır. Elde edilen çıktılar mutlaka kaynaklarla doğrulanmalı ve gerekirse referanslarla desteklenmelidir.
Kaynak Gösterimi: Yapay zekâ araçları ne yazar ne de kaynakça/dipnot olarak gösterilmez, sadece beyan bölümünde yer alabilir.

Hakem ve Editörler İçin Kurallar
Gizlilik ve Fikri Mülkiyet: Gönderilen makaleler, hakemlik değerlendirmesinde hiçbir şekilde yapay zekâ araçlarına yüklenemez.
Değerlendirme Süreci: Hakemler kendi değerlendirmelerini uzmanlıkları temelinde yapmalı; AI kullanımı kabul edilmez. Ancak raporun dilini iyileştirmek amacıyla AI kullanılabilir, bu durumda da beyan edilmelidir.
Şüpheli Durumların Yönetimi: Hakem veya editör, AI kullanıldığına dair şüphe duyarsa dergi kurulu ile paylaşmalı ve gerekirse ek belge isteyebilir.

Görsel, Tablo ve Veri Analizi
Yapay zekâ ile oluşturulan veya desteklenen tüm grafik, tablo ve görseller altta belirtilmeli; araç adı, versiyon ve kullanım amacı açıklanmalıdır. Bu materyaller bilimsel doğruluk açısından yazar tarafından garanti edilmeli ve uygun kontroller yapılmalıdır.

İhlal Durumunda İşlem Prosedürü
Beyan edilmemiş veya uygun olmayan AI kullanımı tespit edilirse, makale reddedilebilir. Yayın sonrası tespit durumunda ise düzeltme yapılır ya da çalışma geri çekilebilir. Tekrarlanan ihlaller, yazarın KMU EFAD’a başvurularını olumsuz etkileyebilir.

Sürekli Güncelleme
Politikamız gelişen teknoloji ve etik çerçevelerle uyumlu şekilde en az yılda bir kez güncellenecektir.