Etik İlkeler ve Yayın Politikası

1. Genel İlkeler

Ege Tıp Bilimleri Dergisi; Committee on Publication Ethics (COPE), Open Access Scholarly Publishers Association (OASPA), Budapest Open Access Initiative (BOAI), World Association of Medical Editors (WAME) ve International Committee of Medical Journal Editors (ICMJE) tarafından belirlenen uluslararası yayıncılık ilkelerini benimser.
Dergi ayrıca TÜBİTAK ULAKBİM çatısı altındaki DergiPark sisteminin etik ve yayın ilkelerine uygun şekilde yayın yapar.

2. İnsan ve Hayvan Hakları

İnsan denekleri içeren tüm araştırmalar için etik kurul onayı ve çalışmanın Helsinki Bildirgesi’nin (2013 revizyonu) ilkelerine uygun yürütüldüğüne dair beyan zorunludur.
Hayvan deneyleri için yazarlar, “Laboratuvar Hayvanlarının Bakım ve Kullanım Kılavuzu” ilkelerine uygunluk göstermeli ve hayvan etik kurul onayı sunmalıdır.
Etik kurul onay belgesi, makale yüklenirken DergiPark sistemine eklenmelidir.
Etik onay, bilgilendirilmiş onam ve kılavuz uyumu Materyal ve Metot bölümünde açıkça belirtilmelidir.
Olguların kimliğini ortaya çıkarabilecek veriler kullanılıyorsa, hastalardan yazılı bilgilendirilmiş onam alınmalıdır. 18 yaş altı bireyler için ebeveyn veya yasal vasilerin onamı gereklidir.

a) Bilgilendirilmiş Onam Almama 
Araştırmaya katılan bireylerin, çalışmanın amacı, yöntemi, uygulanacak işlemler ve olası riskler hakkında yeterli şekilde bilgilendirilmeden araştırmaya dâhil edilmesi etik ilkelere aykırıdır. Katılımcıların açık rızası alınmadan elde edilen verilerin kullanılması veya yayımlanması bilimsel etik ihlali sayılır. Araştırma bir kurumda gerçekleştiriliyorsa ilgili kurumdan gerekli izinlerin alınması da zorunludur.

3. İntihal ve Yayın Etiği İhlalleri

Tüm makaleler iThenticate benzerlik yazılımı ile taranır. Benzerlik oranı %20’yi aşmamalıdır.
Yazarlar, Editör Kurulu’nun talebi halinde, makalede kullanılan ham veri setlerini şeffaflık ilkesi gereği sunmakla yükümlüdür.
İntihal, veri uydurma (fabrikasyon), çarpıtma (falsifikasyon), dilimleme (salamizasyon), hediye yazarlık (gift authorship) veya hayalet yazarlık (ghost authorship) gibi durumlar etik ihlal olarak değerlendirilir.
Editör veya Yayın Kurulu, etik standartlara uymayan çalışmaları reddetme, düzeltme isteme veya biçimsel düzenleme yapma hakkına sahiptir. Yazardan etik ihlal nedeniyle düzeltme istenmesi, makalenin yayımlanacağını garanti etmez.
Yazarlardan istenen düzeltmeler 30 gün içinde tamamlanmalıdır. Aksi halde başvuru yeni başvuru olarak değerlendirilir.

a) İntihal / Aşırma 
İntihal, başkalarına ait fikir, veri, yöntem, metin veya eserlerin uygun biçimde atıf yapılmadan ve kaynak gösterilmeden kısmen ya da tamamen kullanılarak kişiye aitmiş gibi sunulmasıdır. Bilimsel çalışmalarda yapılan alıntıların açık biçimde belirtilmesi ve yararlanılan kaynağın doğru şekilde gösterilmesi zorunludur. Başkalarının özgün düşünce ve çalışmalarını atıf yapmadan kullanmak akademik dürüstlük ilkesinin ihlali olarak kabul edilir ve ciddi yaptırımlara yol açabilir.

4. Beyan ve Çıkar Çatışmaları

Tüm finansal destek kaynakları ve potansiyel çıkar çatışmaları açıkça belirtilmelidir. Yazarlar, ICMJE Çıkar Çatışması Bildirim Formunu doldurmalıdır.
Yazarlar, çalışmanın tüm verilerine erişme veya makaleyi analiz etme, yorumlama ve yayımlama becerilerini kısıtlayan sponsor anlaşmalarından kaçınmalıdır.
Editörler, yazarlar ve hakemler arasındaki olası çıkar çatışmaları COPE ve ICMJE yönergeleri çerçevesinde değerlendirilir.
Makale hakkında nihai kararı veren editörler, değerlendirdikleri makalelerle ilgili kişisel, mesleki veya mali bağlara sahip olmamalıdır. Çıkar çatışması bulunan editör, hakem veya yazar, makale değerlendirme sürecinden hariç tutulur.

5. Yazarlık ve Katkı Beyanı

Yazarlık, ICMJE (JAMA 1997;277:927–934) kriterlerine dayanır. Her yazarın:
1. Çalışmanın tasarımına, veri analizine veya yorumuna katkı sağlaması,
2. Makale taslağını oluşturması veya bilimsel içeriğini eleştirel olarak gözden geçirmesi,
3. Yayımlanacak nihai sürümü okuyup onaylaması gereklidir.
Bu üç şartın tamamı sağlanmalıdır. Makaleler, yalnızca katkıda bulunan tüm yazarların yazılı onayı alındıktan sonra değerlendirmeye gönderilmelidir.
Makale başvurusuyla birlikte sunulan kapak mektubunda (ön yazı), tüm yazarların bu üç kriteri de karşıladığı teyit edilmelidir. Katkı sunan ancak yazarlık kriterlerini karşılamayan kişiler Teşekkür kısmında belirtilir.

a) Haksız Yazarlık
Haksız yazarlık, bilimsel bir çalışmaya gerçek ve anlamlı katkısı bulunmayan kişilerin yazar listesine eklenmesi veya çalışmaya katkı sağlayan kişilerin yazarlar arasında gösterilmemesidir. Ayrıca yazar sıralamasının gerekçesiz şekilde değiştirilmesi, katkı sağlayan kişilerin isimlerinin sonraki baskılardan çıkarılması ya da akademik nüfuz kullanılarak yazarlık elde edilmesi de bu kapsamda değerlendirilmektedir.

b) Sözde (Armağan) Yazarlık 
Sözde yazarlık, araştırmanın tasarımı, veri toplama ve analiz süreçleri, makalenin yazımı veya yayına hazırlanması gibi aşamalarda yeterli katkı sunulmadığı hâlde kişinin yazar olarak gösterilmesidir. Akademik etik ilkeleri gereği yazarlık, yalnızca çalışmaya bilimsel ve doğrudan katkı sağlayan kişiler için geçerli olmalıdır.

6. Editörlerin Yazarlığı ve Editoryal Bağımsızlık

Editörler, dergiye kendi makalelerini yalnızca editöryal yazılar olarak sunabilir. Alan editörleri makale gönderebilir, ancak bu makaleler çift-kör hakemlik süreciyle değerlendirilir ve editörün süreç yönetimine hiçbir dahli olmaz.
Dergi yönetimi, yayıncı veya derginin sahibi olan kurum, Ege Tıp Bilimleri Dergisi’ne gönderilen yazılar konusunda editörlere öneride bulunamaz ve/veya editoryal kararlara yönelik baskı yapamaz. Editoryal bağımsızlık esastır.

7. Dil Kullanımı

Dergi, kapsayıcı, ayrımcılıktan uzak ve tarafsız bir dil kullanımını benimser. Cinsiyet, ırk, etnik köken, yaş, engellilik veya inanç üzerinden ayrımcılık içeren ifadeler kullanılmamalıdır.

8. Yapay Zekâ Kullanım Politikası

Yapay zekâ (YZ) araçları yazar olarak listelenemez.
Yazarlar, YZ araçlarını (metin, görüntü oluşturma veya analizde) kullandıysa, bunu hem Yöntemler bölümünde hem de kapak mektubunda (ön yazı) şeffaf bir şekilde beyan etmelidir.
Önerilen ifade:
“Bu makalenin hazırlanması sırasında yazarlar [Araç Adı, ör. ChatGPT, OpenAI]’yi [belirtilen amaç] için kullanmıştır. Yazarlar içeriği gözden geçirip onaylamış ve tüm sorumluluğu üstlenmiştir.”
Şeffaflık sağlanmayan YZ kullanımı etik ihlal olarak değerlendirilir.

9. Reklam Politikası ve Yayıncı

Ege Tıp Bilimleri Dergisi, Uşak Cerrahi Derneği’nin süreli, hakemli, açık erişimli, bilimsel resmi yayın organıdır.
Dergi, her türlü ticari reklam ve sponsorluktan bağımsız olarak yayın yapar. Tüm editoryal kararlar bilimsel değer ve akademik kalite esas alınarak verilir. Dergi, Uşak Cerrahi Derneği’nin mali ve yayın politikalarına uygun şekilde, editoryal bağımsızlığını koruyarak faaliyet gösterir.

10. İtiraz ve Şikâyet Süreci

İtirazlar ve şikayetler, COPE yönergelerine göre Editör Kurulu tarafından değerlendirilir. İtirazlar, öncelikli olarak makalenin bilimsel içeriğine veya değerlendirme sürecindeki somut hatalara dayanmalıdır.
İtiraz üzerine nihai kararı Baş Editör verir. Gerekli durumlarda (çözülemeyen anlaşmazlıklarda) bağımsız etik editör veya arabulucu görevlendirilebilir.
Yazarlar, taleplerini egetipbilimleridergisi@gmail.com adresine iletmelidir.

11. Etik Dışı Davranışların Ele Alınması

Bilimsel sahtecilik, intihal veya suistimal durumlarında Yayıncı, Editör Kurulu ile iş birliği yaparak düzeltme (corrigendum), açıklama (expression of concern) veya geri çekme (retraction) bildirimi yayımlar. Bu tür ihlaller hiçbir koşulda tolere edilmez.

a) Çifte Yayın 
Aynı araştırma sonuçlarının veya aynı makalenin birden fazla dergide ya da yayın ortamında yayımlanması çifte yayın olarak kabul edilir. Ayrıca aynı çalışmanın küçük değişikliklerle yeniden yayımlanması veya akademik değerlendirmelerde farklı yayınlar gibi sunulması da etik ihlal kapsamında değerlendirilir.

b) Dilimleme / Bölerek Yayımlama 
Bir araştırmanın sonuçlarının bilimsel bütünlüğünü bozacak şekilde parçalara ayrılarak birden fazla yayın hâline getirilmesi dilimleme olarak adlandırılır. Yayın sayısını artırma amacıyla yapılan bu tür uygulamalar akademik etik açısından uygun değildir.

12. Yayınlanmış Çalışmalarda Hatalar

Yazarlar, yayımlanmış makalelerinde önemli bir hata tespit ettiklerinde dergiyi derhal bilgilendirmeli ve düzeltme için iş birliği yapmalıdır.
Editörler veya yayıncı, bir üçüncü taraftan yayınlanmış bir çalışmanın maddi bir hata içerdiğini öğrenirse, yazarlar makaleyi derhal düzeltmeli, geri çekme gerekçesini sunmalı ya da dergi editörlerine makalenin doğruluğunun kanıtını sağlamalıdır.

13. Dijital Arşivleme ve Koruma

Tüm içerikler birincil ve yedek sunucularda saklanır. Olası veri kaybı durumunda arşiv erişimi ulusal ve uluslararası üçüncü taraf sistemler aracılığıyla sağlanır.
Dergi, dizinleme servisleri ve LOCKSS, PKP PN gibi açık erişim arşivleri aracılığıyla uzun vadeli koruma sağlar.
Derginin yayınına son verilmesi durumunda, mevcut arşive erişim için yazarlar egetipbilimleridergisi@gmail.com e-posta adresi üzerinden iletişime geçebilir.

14. Yazarların Arşivleme Politikası
Yazarlar, makalelerinin özet ve atıf bilgilerini serbestçe paylaşabilir.
Açık erişimli makaleler yayımlandıktan sonra her platformda paylaşılabilir; ancak Ege Tıp Bilimleri Dergisi web sitesindeki orijinal yayına geri bağlantı (link) verilmelidir.

15. Gizlilik İlkesinin İhlali 
Araştırma sürecinde katılımcılardan elde edilen kişisel veya kurumsal bilgilerin gizliliğinin korunması temel etik ilkelerden biridir. Katılımcılara ait verilerin izinsiz paylaşılması veya kimlik bilgilerinin gizli tutulmaması gizlilik ilkesinin ihlali olarak kabul edilir.

Son Güncelleme Zamanı: 6.03.2026

Bu dergide yayınlanan makaleler, Creative Commons Atıf-Gayriticari 4.0 (CC BY-NC 4.0) Uluslararası Lisansı ile Lisanslanmıştır.