Araştırma Makalesi

Üstün Yetenekli Öğrencilerin Maddenin Tanecikli Yapısına İlişkin Kavram Yanılgıları

Cilt: 14 Sayı: 2026 14 Eylül 2026
PDF İndir
EN TR

Üstün Yetenekli Öğrencilerin Maddenin Tanecikli Yapısına İlişkin Kavram Yanılgıları

Öz

Bu araştırmada, üstün yetenekli öğrencilerin maddenin tanecikli yapısına ilişkin sahip oldukları kavram yanılgılarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Maddenin tanecikli yapısı, atom kavramının anlaşılmasında temel bir yere sahip olup fizik, kimya ve biyoloji alanlarındaki birçok konunun kavramsal altyapısını oluşturmaktadır. Araştırma, Bilim ve Sanat Merkezlerinde öğrenim gören genel zihinsel yetenek alanına kayıtlı 217 öğrenci ile yürütülmüştür. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen iki aşamalı tanılayıcı test kullanılmıştır. Testin geliştirilme sürecinde uzman görüşleri alınmış, pilot uygulama sonrasında gerekli düzenlemeler yapılarak nihai form oluşturulmuştur. Bulgular, öğrencilerin atom, tanecik, genleşme, büzülme, kütle, hacim ve yoğunluk kavramları arasındaki ilişkileri bilimsel olarak açıklamakta güçlük yaşadıklarını göstermiştir. Araştırma sonucunda, belirlenen kavram yanılgılarının giderilmesine yönelik öğretimsel düzenlemelerin yapılması önerilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Bilim ve sanat merkezi,, Fen Öğretimi, Kavram yanılgıları

Destekleyen Kurum

Herhangi bir kurum tarafından desteklenmemiştir.

Etik Beyan

Bu araştırma için Millî Eğitim Bakanlığından 12.03.2024 tarihli ve E-78520003-605.99-98603554 sayılı etik değerlendirme/onay belgesi alınmıştır. Araştırmaya katılım gönüllülük esasına göre gerçekleştirilmiş, ortaokul öğrencilerinin velilerinden onam alınmış ve katılımcılara araştırma hakkında bilgi verilerek kişisel bilgilerinin gizli tutulacağı belirtilmiştir.

Kaynakça

  1. Abraham, M. R., Grzybowski, E. B., Renner, J. W., & Marek, E. A. (1992). Understandings and misunderstandings of eighth graders of five chemistry concepts found in textbooks. Journal of Research in Science Teaching, 29(2), 105–120. https://doi.org/10.1002/tea.3660290203
  2. Adadan, E., Trundle, K. C., & Irving, K. E. (2010). Exploring grade 11 students’ conceptual pathways of the particulate nature of matter in the context of multirepresentational instruction. Journal of Research in Science Teaching, 47(8), 1004–1035.
  3. Altay, E., & Balım, A. G. (2021). Maddenin tanecikli yapısı ile ilgili kavram yanılgılarının tespiti. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 12(2), 576–592. https://doi.org/10.51460/baebd.956631
  4. Armağan Sancar, N. (2010). İlköğretim birinci kademede fen ve teknoloji dersi öğretiminde kullanılan örnek olay yönteminin etkililiği [Yüksek lisans tezi, Beykent Üniversitesi].
  5. Aslan, S., Ertaş Kılıç, H., & Kılıç, D. (2016). Bilimsel süreç becerileri. Pegem Akademi.
  6. Ayas, A. (2011). Kavram öğrenimi. İçinde S. Çepni (Ed.), Kuramdan uygulamaya fen ve teknoloji öğretimi (9. baskı, ss. 126–151). Pegem Akademi.
  7. Ayas, A., & Özmen, H. (2002). Lise kimya öğrencilerinin maddenin tanecikli yapısı kavramını anlama seviyelerine ilişkin bir çalışma. Boğaziçi Üniversitesi Eğitim Dergisi, 19(2), 45–60.
  8. Bayram, H., Sökmen, N., & Savcı, H. (1997). Temel fen kavramlarının anlaşılma düzeyinin saptanması. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 9(9), 89–100.
  9. Bilge, E. (2023). Fen bilgisi öğretmen adaylarının kapsayıcı eğitim çerçevesinde öğretim yapabilmesine yönelik öğretim modülü tasarlanması ve değerlendirilmesi [Doktora tezi, Trabzon Üniversitesi].
  10. Boz, Y. (2006). Turkish pupils’ conceptions of the particulate nature of matter. Journal of Science Education and Technology, 15(2), 203–213.

Kaynak Göster

APA
İhtiyar Şahin, S. (2026). Üstün Yetenekli Öğrencilerin Maddenin Tanecikli Yapısına İlişkin Kavram Yanılgıları. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi, 14(2026), 338-372. https://doi.org/10.56423/fbod.1551961
AMA
1.İhtiyar Şahin S. Üstün Yetenekli Öğrencilerin Maddenin Tanecikli Yapısına İlişkin Kavram Yanılgıları. FBÖD. 2026;14(2026):338-372. doi:10.56423/fbod.1551961
Chicago
İhtiyar Şahin, Seda. 2026. “Üstün Yetenekli Öğrencilerin Maddenin Tanecikli Yapısına İlişkin Kavram Yanılgıları”. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi 14 (2026): 338-72. https://doi.org/10.56423/fbod.1551961.
EndNote
İhtiyar Şahin S (01 Eylül 2026) Üstün Yetenekli Öğrencilerin Maddenin Tanecikli Yapısına İlişkin Kavram Yanılgıları. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi 14 2026 338–372.
IEEE
[1]S. İhtiyar Şahin, “Üstün Yetenekli Öğrencilerin Maddenin Tanecikli Yapısına İlişkin Kavram Yanılgıları”, FBÖD, c. 14, sy 2026, ss. 338–372, Eyl. 2026, doi: 10.56423/fbod.1551961.
ISNAD
İhtiyar Şahin, Seda. “Üstün Yetenekli Öğrencilerin Maddenin Tanecikli Yapısına İlişkin Kavram Yanılgıları”. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi 14/2026 (01 Eylül 2026): 338-372. https://doi.org/10.56423/fbod.1551961.
JAMA
1.İhtiyar Şahin S. Üstün Yetenekli Öğrencilerin Maddenin Tanecikli Yapısına İlişkin Kavram Yanılgıları. FBÖD. 2026;14:338–372.
MLA
İhtiyar Şahin, Seda. “Üstün Yetenekli Öğrencilerin Maddenin Tanecikli Yapısına İlişkin Kavram Yanılgıları”. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi, c. 14, sy 2026, Eylül 2026, ss. 338-72, doi:10.56423/fbod.1551961.
Vancouver
1.Seda İhtiyar Şahin. Üstün Yetenekli Öğrencilerin Maddenin Tanecikli Yapısına İlişkin Kavram Yanılgıları. FBÖD. 01 Eylül 2026;14(2026):338-72. doi:10.56423/fbod.1551961