Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Çerçevesinde 5.Sınıf Fen Bilimleri Kitabındaki Alan ve Kavramsal Becerilerin İncelenmesi

Doğukan Ercoşkun; Ülkü Akinci; Sevgül Çalış

doi:10.56423/fbod.1754933

TR EN

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Çerçevesinde 5.Sınıf Fen Bilimleri Kitabındaki Alan ve Kavramsal Becerilerin İncelenmesi

Öz

Bu araştırmanın amacı, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli çerçevesinde 5. sınıf Fen Bilimleri ders kitabındaki etkinliklerin Fen Bilimleri Alan Becerileri (FBAB) ve Kavramsal Becerileri (KB) açısından incelenmesidir. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi ve içerik analizi kullanılmış, 2024-2025 eğitim öğretim yılında okutulan 5. sınıf Fen Bilimleri ders kitabındaki 113 etkinlik analiz edilmiştir. Bulgular, FBAB2 (Sınıflandırma) becerisinin %26,5 oranıyla en sık kullanılan beceri olduğunu, becerilerin %66,4 oranında örtük temsil edildiğini ve üst düzey düşünme becerilerinin (KB3.1 ve KB3.2) toplamda yalnızca %0,9 oranında yer aldığını ortaya koymuştur. Etkinliklerin %68,1'i yapılandırılmış olup, %74,3'ü ilgili becerilerin süreç bileşenleriyle tam uyum göstermektedir. Sonuç olarak, ders kitabının Maarif Modeli'nin temel ilkelerini desteklediği ancak üst düzey düşünme becerilerinin güçlendirilmesi gerektiği belirlenmiştir. Becerilerin açık temsil edilmesi ve etkinlik çeşitliliğinin artırılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli, Fen eğitimi, Kavramsal beceriler, Alan becerileri

Kaynakça

Akdaş, M. S., Yazıcı, M., ve Özyurt, M. (2021). Etkinlik tasarım prensipleri çerçevesinde ilkokul fen bilimleri ders kitaplarındaki etkinliklerin değerlendirilmesi. Journal of Uludag University Faculty of Education, 34(3), 1125-1170. https://doi.org/10.19171/uefad.872675
Aktamış, H. ve Şahin Pekmez, E. (2011). Fen ve teknoloji dersine yönelik bilimsel süreç becerileri ölçeği geliştirme çalışması. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 30, 192–205.
Anderson, L. W., & Krathwohl, D. R. (2001). A taxonomy for learning, teaching and assessing: A revision of bloom’s taxonomy of educational objectives: complete edition. Longman.
Anggraeni, D. M., Prahani, B. K., Suprapto, N., Shofiyah, N. & Jatmiko, B. (2023). Systematic review of problem based learning research in fostering critical thinking skills. Thinking Skills and Creativity, 49, 101334. https://doi.org/10.1016/j.tsc.2023.101334
Arifin, Z., Sukarmin, S., Saputro, S. & Kamari, A. (2025). The effect of inquiry-based learning on students’ critical thinking skills in science education: A systematic review and meta-analysis. EURASIA Journal of Mathematics, Science and Technology Education, 21(3), em2592. https://doi.org/10.29333/ejmste/15988
Atun, T., ve Aktan, M. B. (2024). Fen bilimleri ders kitabı etkinliklerinin ortaokul öğrencilerinde bütüncül yaklaşımı sağlayan bilimsel anlayışı kazandırması açısından incelenmesi. Yaşadıkça Eğitim, 38(1), 1–23. https://doi.org/10.33308/26674874.2024381667
Aydoğdu, B., Tatar, N., Yıldız, E. ve Buldur, S. (2012). İlköğretim öğrencilerine yönelik bilimsel süreç becerileri ölçeğinin geliştirilmesi. Kuramsal Eğitimbilim Dergisi, 5(3), 292–311.
Bakırcı, H. ve Kaplan, Y. (2021). Fen bilimleri öğretmenlerinin mühendislik ve tasarım becerileri alanında karşılaştığı sorunlar ve çözüm önerileri. Journal of Computer and Education Research, 9(18), 626–654. https://doi.org/10.18009/jcer.908161
Bayır, E., ve Kahveci, S. (2022). Ortaokul fen bilimleri ders kitaplarının bilimsel süreç becerileri açısından incelenmesi. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 11(1), 253-262. https://doi.org/10.30703/cije.1026825
Bostan Sarıoğlan, A., Can, Y., ve Gedik, İ. (2016). 6. sınıf fen bilimleri ders kitabındaki etkinliklerin araştırma-sorgulamaya dayalı öğrenme yaklaşımına uygunluğunun değerlendirilmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(3), 1004-1025.

Bowen, G. A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9(2), 27–40.
Bybee, R. W. (2010). Advancing STEM education: A 2020 vision. Technology and Engineering Teacher, 70(1), 30–35.
Crawford, B. A. (2007). Learning to teach science as inquiry in the rough and tumble of practice. Journal of Research in Science Teaching, 44(4), 613–642. https://doi.org/10.1002/tea.20157
Çepni, S. (2021). Araştırma ve proje çalışmalarına giriş (9. Baskı), Celepler.
DeBoer, G. E. (2011). The globalization of science education. Journal of Research in Science Teaching, 48(6), 567–591. https://doi.org/10.1002/tea.20421
Dominguez, S. & Svihla, V. (2023). A review of teacher-implemented scaffolding in K-12. Social Sciences & Humanities Open, 8(1), 100613. https://doi.org/10.1016/j.ssaho.2023.100613
Duschl, R. A. & Grandy, R. (2013). Two views about explicitly teaching nature of science. Science & Education, 22(9), 2109–2139. https://doi.org/10.1007/s11191-012-9539-4
Duyul, S., Duyul, Y., Kesman, M. ve Kesman, M. (2025). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli konusunda öğretmen görüşleri. Ulusal Eğitim Dergisi, 5(3), 20262. https://uleder.com/index.php/uleder/article/view/562
Fraser, W. J. (2017). Science teacher educators’ engagement with pedagogical content knowledge and scientific ınquiry in predominantly paper-based distance learning programs. Turkish Online Journal of Distance Education, 18(4), 35-51. https://doi.org/10.17718/tojde.340375
Gizaw, G., & Sota, S. S. (2023). Improving science process skills of students: A review of literature. Science Education International, 34(3), 216-224. https://doi.org/10.33828/sei.v34.i3.5
Hamarat, E. (2019). 21. yüzyıl becerileri odağında Türkiye’nin eğitim politikaları. SETA Yayınları.
Högström, P., Gericke, N. & Wallin, J. (2024). Teaching socioscientific issues: A systematic review. Science & Education. https://doi.org/10.1007/s11191-024-00542-y
Hülsmann, M., Stiller, C. & Wilde, M. (2024). The effect of incremental scaffolds in experimentation on cognitive load. Science Journal of Education, 12(1), 1–8. https://doi.org/10.11648/j.sjedu.20241201.11
Kırbaç, M., Balı, O., & Macit, E. (2017). Eğitim sisteminde geri bildirim ile ilgili öğretmen görüşleri. İnönü Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 4(7), 57-74. https://doi.org/10.29129/inujgse.361869
Kıryak, Z., Kozaklı Ülger, T., Ülger, B. B., Bozkurt, I. ve Çepni, S. (2024). 2018 ve 2024 ilk ve ortaokul fen bilimleri ve matematik dersleri öğretim programları öğrenme çıktılarının karşılaştırılması ve beceriler açısından incelenmesi. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(44), 3054-3089. https://doi.org/10.35675/befdergi.1507283
Krippendorff, K. (2019). Content analysis: an introduction to its methodology (4th ed.). Sage Publications.
Kumar, V., Choudhary, S. K. & Singh, R. (2024). Environmental socio-scientific issues as contexts in developing scientific literacy in science education: A systematic literature review. Social Sciences & Humanities Open, 9, 100765. https://doi.org/10.1016/j.ssaho.2023.100765
Kurniawati, A. (2021). Science process skills and its implementation in the process of science learning evaluation in schools. Journal of Science Education Research, 5(2), 16–20. https://doi.org/10.21831/jser.v5i2.44269
Landis, J. R. & Koch, G. G. (1977). The measurement of observer agreement for categorical data. Biometrics, 33(1), 159–174. PMID: 843571.
Lederman, N. G. & Lederman, J. S. (2019). Teaching and learning of nature of scientific knowledge and scientific inquiry: Building capacity through systematic research-based professional development. Journal of Science Teacher Education, 30(7), 737–762. https://doi.org/10.1080/1046560X.2019.1625572
Liu, W., Zhang, Y. & Chen, Q. (2024). Empathy design thinking: Cultivating creative minds in primary education. Frontiers in Education, 9, 1376305. https://doi.org/10.3389/feduc.2024.1376305
Mayring, P. (2014). Qualitative content analysis. Theoretical foundation, basic procedures and software solution. In: Social Science Open Access Repository SSOAR, 39–43. http://nbnresolving.de/urn:nbn:de:0168-ssoar-395173.
MEB (2023a). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli tanıtım dokümanı. Millî Eğitim Bakanlığı.
MEB (2023b). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ortak metni. Millî Eğitim Bakanlığı.
MEB (2023c). Fen bilimleri dersi öğretim programı (İlkokul ve Ortaokul 3, 4, 5, 6, 7 ve 8. Sınıflar). Millî Eğitim Bakanlığı.
Miles, M. B. & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. Sage Publications.
Ndiung, S. & Menggo, S. (2024). Project-based learning in fostering creative thinking and mathematical problem-solving skills: Evidence from primary education in Indonesia. International Journal of Learning, Teaching and Educational Research, 23(8), 305–323. https://doi.org/10.26803/ijlter.23.8.15
Oba, S. ve Köse, M. (2022). Fen bilimleri ders kitaplarının bilimsel sorgulama becerileri açısından incelenmesi. Scientific Educational Studies, 6(1), 44–72. https://doi.org/10.31798/ses.1106070
OECD. (2023, 17 Mart). PISA 2025 science framework. https://pisa-framework.oecd.org/science-2025/
Oliveira, H. & Bonito, J. (2023). Practical work in science education: A systematic literature review. Frontiers in Education, 8, 1151641. https://doi.org/10.3389/feduc.2023.1151641
Osborne, J. (2014). Teaching scientific practices: Meeting the challenge of change. Journal of Science Teacher Education, 25(2), 177–196. https://doi.org/10.1007/s10972-014-9384-1
Patton, M. Q. (2002). Qualitative research and evaluation methods (3rd ed.). Sage Publications.
Piaget, J. (1977). The development of thought: Equilibration of cognitive structures (A. Rosin, Trans.). Viking Press.
Ramadhani, W. S., Azizah, U. & Nasrudin, H. (2024). Project-based learning on critical-thinking skills in science learning: Meta-analysis. SAR Journal – Science and Research, 7(2), 136–142. https://doi.org/10.18421/SAR72-10
Roosyanti, A. & Suryarini, D. Y. (2024). Science problem solving in elementary schools through the application of project-based learning. Journal of Research in Instructional, 4(1), 27–38. https://doi.org/10.30862/jri.v4i1.278
Sarıkaya, B., Yayan, E. ve Yamaç, A. E. (2023). Türkçe ders kitaplarındaki etkinliklerin üst düzey düşünme becerileri bağlamında incelenmesi. Türkiye Eğitim Dergisi, 8(1), 133–158. https://doi.org/10.54979/turkegitimdergisi.1307757
Schreier, M. (2012). Qualitative content analysis in practice. Sage Publications.
Sever, M. (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nin amacını anlamak. Eğitim Reformu Girişimi (ERG). https://egitimreformugirisimi.org/wp-content/uploads/2024/08/Turkiye-Yuzyili-Maarif-Modelinin-Amacini-Anlamak.pdf
Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı. (2018). İlkokul (3‐4. sınıflar), ortaokul ve imam hatip ortaokulu (5‐8. sınıflar) fen bilimleri dersi öğretim programı. Millî Eğitim Bakanlığı.
Tanık Önal, N., Büyük, U., & Saraçoğlu, S. (2018). Fen bilgisi öğretmen adaylarının bilimsel süreç becerileri. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 47(47), 69-84. https://doi.org/10.15285/maruaebd.292043
Thibaut, L., Curwood, J., McKenney, S. & Bastiaens, T. (2018). Integrated STEM education: A systematic review of instructional practices in secondary education. European Journal of STEM Education, 3(1), 02. https://doi.org/10.20897/ejsteme/85525
Thornhill-Miller, B., Camarda, A., Mercier, M., Burkhardt, J.-M., Morisseau, T., Bourgeois-Bougrine, S., Vinchon, F., El Hayek, S., Augereau-Landais, M., Mourey, F., Feybesse, C., Sundquist, D. & Lubart, T. (2023). Creativity, critical thinking, communication, and collaboration: Assessment, certification, and promotion of 21st century skills for the future of work and education. Journal of Intelligence, 11(3), Article 54. https://doi.org/10.3390/jintelligence11030054
Ülçay, O. (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli değerlendirmesi. Ulusal Eğitim, Toplum ve Dünya Dergisi, 1(2), 70–75. https://doi.org/10.5281/zenodo.11097248
Vicente, J. J., Franco-Mariscal, A. J. & Oliva, J. M. (2024). Enhancing argumentation and decision-making of preservice early-childhood education teachers through role-playing on animal experimentation. Science & Education, 33(2), 229–252. https://doi.org/10.1007/s11191-024-00529-9
Vygotsky, L. S. (1978). Mind in Society: Development of Higher Psychological Processes (M. Cole, V. Jolm-Steiner, S. Scribner, & E. Souberman, Eds.). Harvard University Press. https://doi.org/10.2307/j.ctvjf9vz4
Widyaningsih, D. A., Gunarhadi, & Muzzazinah. (2020). Analysis of science process skills on science learning in primary school. Advances in Social Science, Education and Humanities Research, 397, 679–687. https://doi.org/10.2991/assehr.k.200129.085
Winarno, N., Rusdiana, D., -, R., Susilowati, E. & Afifah RMA. (2020). Implementation of integrated science curriculum: A critical review of the literature. Journal for the Education of Gifted Young Scientists, 8(2), 795-817. https://doi.org/10.17478/jegys.675722
World Economic Forum. (2023, 17 Mart). OECD PISA results: Maths and reading skills in ‘unprecedented drop’. Here’s why that matters. https://www.weforum.org/stories/2023/12/oecd-pisa-results-maths-reading-skills-education/
Xu, S., Reiss, M. J. & Lodge, W. (2024). Enhancing scientific creativity through an inquiry-based teaching approach in secondary science classrooms. International Journal of Science Education. https://doi.org/10.1080/09500693.2024.2419987
Yıldırım, A., &; Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin.
Yıldırım, M., Atılâ, M. E., Özmen, H. ve Sözbilir, M. (2013). Fen bilimleri öğretmen adaylarının bilimsel süreç becerilerinin geliştirilmesi hakkındaki görüşleri. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(3), 27–40. https://doi.org/10.17860/efd.48418
Yu, L. & Zin, Z. M. (2023). The critical thinking-oriented adaptations of problem-based learning models: A systematic review. Frontiers in Education, 8, 1139987. https://doi.org/10.3389/feduc.2023.1139987
Yüner, B. (2022). Teachers’ professional development needs and barriers: Turkey case. Kastamonu Education Journal, 30(1), 1-10. https://doi.org/10.24106/kefdergi.739576

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Fen Bilgisi Eğitimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Doğukan Ercoşkun ^*
0000-0003-4570-3730
Türkiye

Ülkü Akinci
0009-0003-5860-6419
Türkiye

Sevgül Çalış
0000-0002-5195-3210
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

20 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

31 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

11 Mart 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 14 Sayı: 2026

DOI

https://doi.org/10.56423/fbod.1754933

IZ

https://izlik.org/JA43HA43UP

APA

Ercoşkun, D., Akinci, Ü., & Çalış, S. (2026). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Çerçevesinde 5.Sınıf Fen Bilimleri Kitabındaki Alan ve Kavramsal Becerilerin İncelenmesi. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi, 14(2026). https://doi.org/10.56423/fbod.1754933

AMA

1.Ercoşkun D, Akinci Ü, Çalış S. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Çerçevesinde 5.Sınıf Fen Bilimleri Kitabındaki Alan ve Kavramsal Becerilerin İncelenmesi. FBÖD. 2026;14(2026). doi:10.56423/fbod.1754933

Chicago

Ercoşkun, Doğukan, Ülkü Akinci, ve Sevgül Çalış. 2026. “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Çerçevesinde 5.Sınıf Fen Bilimleri Kitabındaki Alan ve Kavramsal Becerilerin İncelenmesi”. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi 14 (2026). https://doi.org/10.56423/fbod.1754933.

EndNote

Ercoşkun D, Akinci Ü, Çalış S (01 Haziran 2026) Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Çerçevesinde 5.Sınıf Fen Bilimleri Kitabındaki Alan ve Kavramsal Becerilerin İncelenmesi. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi 14 2026

IEEE

[1]D. Ercoşkun, Ü. Akinci, ve S. Çalış, “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Çerçevesinde 5.Sınıf Fen Bilimleri Kitabındaki Alan ve Kavramsal Becerilerin İncelenmesi”, FBÖD, c. 14, sy 2026, Haz. 2026, doi: 10.56423/fbod.1754933.

ISNAD

Ercoşkun, Doğukan - Akinci, Ülkü - Çalış, Sevgül. “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Çerçevesinde 5.Sınıf Fen Bilimleri Kitabındaki Alan ve Kavramsal Becerilerin İncelenmesi”. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi 14/2026 (01 Haziran 2026). https://doi.org/10.56423/fbod.1754933.

JAMA

1.Ercoşkun D, Akinci Ü, Çalış S. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Çerçevesinde 5.Sınıf Fen Bilimleri Kitabındaki Alan ve Kavramsal Becerilerin İncelenmesi. FBÖD. 2026;14. doi:10.56423/fbod.1754933.

MLA

Ercoşkun, Doğukan, vd. “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Çerçevesinde 5.Sınıf Fen Bilimleri Kitabındaki Alan ve Kavramsal Becerilerin İncelenmesi”. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi, c. 14, sy 2026, Haziran 2026, doi:10.56423/fbod.1754933.

Vancouver

1.Doğukan Ercoşkun, Ülkü Akinci, Sevgül Çalış. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Çerçevesinde 5.Sınıf Fen Bilimleri Kitabındaki Alan ve Kavramsal Becerilerin İncelenmesi. FBÖD. 01 Haziran 2026;14(2026). doi:10.56423/fbod.1754933

Amaç ve Kapsam

Yazım Kuralları

FEN BİLİMLERİ ÖĞRETİMİ DERGİSİ YAZIM KURALLARI

Dergiye gönderilecek bütün çalışmalar için "Yazarlar İçin Rehber" sayfasında yer alan Makale Şablonu kullanılmalıdır. Çalışmaların makale şablonuna uygun olarak hazırlanması yazar(lar)ın sorumluluğundadır.
Yazarlar yazım sırasında Makale Şablonunda yer alan başlıkları kullanmalıdır. Etkinlik geliştirme çalışmalarında metodoloji, bulgular ve tartışma bölümlerinin nasıl olması gerektiği şablonda sunulmuştur.

Genel Kurallar

FEAD’a başvurusu yapılacak aday makaleler, Publication Manual of the American Psychological Association nın (American Psychological Association, 2020) 7. baskısında tarif edilen APA’ ya uygun olarak hazırlanmalıdır. Makaleler Türkçe yazılmalıdır.
Makalenin içerik ve kapsam açısından dergiye uygun olup olmadığı hususunda "Yazarlar için Rehber" sayfasında verilen bilgilerin dikkate alınması gereklidir.
Yazarlar metinleri "APA 7 Publication Manual" yayın ilkelerine uygun olarak hazırlamalıdır.
Dergiye gönderilecek çalışmalar dergi web sayfasında yer alan “Makale Gönder” sekmesinden sisteme yüklenmelidir.
Makale ile birlikte Etik Kurul Belgesi de gönderilmelidir. 2020 yılı öncesine ait çalışmalar için ise verilerin 2020 öncesinde toplandığına dair kanıtlar ve gerekli izin belgesi makale ile birlikte gönderilmelidir.
Makalelerin sunumunda makale şablonunun kullanılması gerekir. Bu şablonla gönderilmeyen çalışmalar dikkate alınmayarak yazar(lar)a düzeltmeleri için iade edilecektir.
Sisteme yükleme yapılırken ilk başvuru esnasında; Tam metin(isimsiz), Başlık sayfası, Etik Belgesi, Benzerlik raporu ve Telif Hakkı Devir Sözleşme Formu yüklenmelidir.
Kaynaklar kısmındaki referanslar, Tablo (lar) ve Şekil (ler) yazılırken taslak şablonda verilen APA 7 kılavuzu baz alınarak hazırlanmış örnekler dikkatlice incelenerek yazılmalıdır.
Makale gönderim sürecinde kullanılacak formlar aşağıda verilmiştir. İlgili dosyayı üzerine tıklayarak indirebilirsiniz.

Makale Şablonu, Telif Hakkı Devir Formu, Başlık Sayfası, Hakem Önerileri Düzenleme Formu

Yazım Kuralları Kontrolü

Başvuru sürecinde yazarlar makaleyi dergiye göndermeden önce başvurularının dergi yazım kurallarına uygun olduğunu, başvurunun makale şablonuna uygun olarak hazırlandığını ve derginin yayın politikasına uygun olduğunu kontrol etmelidirler. Derginin kabul ettiği yayın grubu dışında olan ve/veya yazım kurallarına uymayan başvurular doğrudan yazarlara iade edilecektir.

Gizlilik Beyanı

Bu dergi sitesindeki isimler ve elektronik posta adresleri bu derginin belirtilen amaçları doğrultusunda kullanılacaktır ve diğer amaçlar veya başka bir bölüm için kullanılmayacaktır.

Etik İlkeler ve Yayın Politikası

Araştırma ve Yayın Etiği
Yayın Etiği

Dergiye gönderilecek çalışmaların aynı anda başka bir dergide değerlendirme sürecinde olmaması gerekir. Bu tür bir durum tespit edildiğinde çalışma yazara iade edilir.
Dergiye gönderilen makaleler öncelikle editör tarafından yazım kurallarına ve dergi makale kabul esaslarına uygunluk ve nitelik açısından ön incelemeden geçirilir. Bu aşamayı geçemeyen çalışmalar yazar(lar)a iade edilir. Ön incelemeyi geçen çalışmalar editör tarafından iThenticate programına yüklenerek taranır. Makul kabul edilebilecek oranlara sahip olmayan çalışmalar yazar(lar)a iade edilir. Kabul edilebilir düzeydeki çalışmalar ise yazar bilgileri silindikten sonra ilgili alan editörüne yönlendirilir. Alan editörü çalışmayı içerik yönünden inceledikten sonra hakemlere gönderilmesi veya iade edilmesi yönünde karar alabilir.

Kongrelerde sunulmuş ve özeti basılmış olan çalışmaların tam metinleri dergiye kabul edilir. Tam metin halinde kongre kitapçığında basılan çalışmalar dergiye kabul edilmez. Bu durumda yazar(lar)ın beyanı esas alınır. Aksine bir durum tespit edilirse değerlendirme sürecinin hangi aşamasında olunduğuna bakılmaksızın çalışma iade edilir. Kongrelerde sunulan ve özet halinde basılan çalışmaların hangi kongrede sunulduğu makalenin ilk sayfasında dipnot olarak belirtilir. Bu tür başvurular da diğer makalelerle aynı değerlendirme sürecinden geçirilerek yayımlanır. Editör, ilgili alan editörü ve/veya hakem(ler) tarafından reddedilen çalışmalar yazar(lar)a iade edilir.

Araştırma Etiği

Dergiye gönderilecek çalışmalarda yazarların ulusal ve uluslararası geçerli “etik kurallara” ve araştırma ve yayın etiğine uygun hareket etmeleri son derece önem taşımaktadır. Dergiye gönderilecek olan ve etik kurul izni alınmasını gerektiren tüm çalışmalar için etik kurul izni (kurul adı, kurul değerlendirme tarihi, etik değerlendirme belgesi sayı numarası) alınması zorunluluğu vardır. Bu bağlamda dergiye gönderilecek olan ve etik kurul izni alınmasını gerektiren tüm çalışmalar için etik kurul izin bilgilerinin yazarlar tarafından eksiksiz şekilde doldurulması gerekmektedir. Etik kurul belgesi olmayan çalışmalar (TR Dizinin izin verdiği durumlar hariç) değerlendirmeye kabul edilmeyecektir.

Dergide yayımlanacak ve etik kurul belgesi alınmasını gerektiren bütün çalışmalar için etik kurul bilgileri makale şablonunda yer alan “Etik ile İlgili Hususlar” başlığı altında verilmelidir. Ayrıca bu başlık altında aşağıdaki bilgilere de yer verilmelidir.

1. Etik Kurul izni gerekliyse, hangi kurumdan, hangi tarihte ve hangi karar ve sayı numarası ile alındığı belirtilmesi, (Etik Kurul Belgesi de sunulmalıdır). Etik kurul izni alınmasını gerektiren çalışmalar şunlardır:

i. Anket, mülakat, odak grup çalışması, gözlem, deney, görüşme teknikleri kullanılarak katılımcılardan veri toplanmasını gerektiren nitel ya da nicel yaklaşımlarla yürütülen her türlü araştırmalar,

ii. İnsanların (materyal/veriler dahil) deneysel ya da diğer bilimsel amaçlarla kullanılması,

iii. İnsanlar üzerinde yapılan klinik araştırmalar,

iv. Sınıf ortamlarında öğrencilerle yürütülen çalışmalar,

v. Kişisel verilerin korunması kanunu gereğince retrospektif çalışmalar.

2. Olgu sunumlarında (vaka analizi) “Aydınlatılmış Onam Formu” alındığının belirtilmesi,

3. Başkalarına ait ölçek, anket, fotoğrafların kullanımı için sahiplerinden izin alınması ve belirtilmesi,

4. Kullanılan fikir ve sanat eserleri için telif hakları düzenlemelerine uyulduğunun belirtilmesi,

5. Çalışmada yasal / özel izin alınması gerekli ise nasıl alındığının belirtilmesi (Örneğin Milli Eğitim Müdürlüğü’nden, Bakanlıklardan alınan izinler vb.),

6. Olgu sunumlarında, bilgilendirilmiş gönüllü olur/onam formunun imzalatıldığına dair bilgiye makalede yer verilmesi,

7. Çalışma insanlar üzerinde yürütülmüş ise çalışmanın uluslararası deklerasyon, kılavuz, vb. uygun gerçekleştirildiğinin belirtilmesi gerekir.

Yasal/Özel İzin Belgesi

Dergiye gönderilen çalışmalarda yasal anlamda veya özel izin gerektiren araştırmalar için gerekli izinlerin alındığı makalede yöntem bölümünde belirtilmelidir. Bu bağlamda;

- Olgu sunumlarında “Aydınlatılmış Onam Formu”nun alındığının belirtilmesi, çalışmanın veya örneklem grubun yaşının küçüklüğü veya özel durumu nedeniyle velilerden izin alınması gerektiği durumlarda “Veli Onam Formu”nun doldurulması gerekir.

- Başkalarına ait ölçek, anket, fotoğrafların kullanımı için sahiplerinden izin alınması ve belirtilmesi: Etik Kurul izni (anket ya da ölçek uygulamayı gerektiren, görüşme ve gözlem içeren; doküman, ölçek, resim, fotoğraf, anket vb. gibi başkaları tarafından geliştirilen ve kullanım izni gerektiren çalışmalar, deneysel müdahale gerektiren çalışmalar) için etik kurullardan ya da komisyonlardan gerekli izinlerin alınması ve bunların makale içeriğinde (yöntem bölümünde) belirtilmesi gerekir.

- Kullanılan fikir ve sanat eserleri için telif hakları düzenlemelerine uyulduğunun belirtilmesi gerekir.

Dergiye gönderilen çalışmalarda “Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi” kapsamında uyulması belirtilen tüm kurallara uyulmalı ve bu husus çalışmada “Etik İle İlgili Hususlar“ başlığı altında ifade edilmelidir. Ayrıca yönergenin ikinci bölümü olan “Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiğine Aykırı Eylemler” başlığı altında belirtilen eylemlerden hiçbiri gerçekleştirilmemelidir.

Etik kurallara uygunluk beyanı ve bu uygunluğu sağlama yazarların sorumluluğundadır. Dergi yönetimi veya hakemler etik hususlarla ilgili bilgi, belge vb. talep ettiğinde yazarlar bu istekleri karşılamakla yükümlüdür.

Ücret Politikası

Dizinler

Dergi Kurulları

Editör Kurulu

Tuğba YÜKSEL

Okul Dışı Öğrenme, Fizik Eğitimi

Faik Özgür KARATAŞ

Okul Dışı Öğrenme, Fen ve Matematik Alanları Eğitimi, Kimya Eğitimi, Fen Bilgisi Eğitimi, STEM Eğitimi

Ersin KARADEMIR

Eğitim, Informal Öğrenme, Okul Dışı Öğrenme, Öğretmen Eğitimi ve Eğitimcilerin Mesleki Gelişimi, Fen ve Matematik Alanları Eğitimi, Fen Bilgisi Eğitimi, STEM Eğitimi, Çevre Eğitimi ve Programlarının Geliştirilmesi, Yükseköğretimde Kalite Güvencesi

Hasan BAKIRCI

İlköğretim

HA

Harika Özge ARSLAN

Eğitim, Biyoloji Eğitimi

SA

Sevil AKAYGÜN

Eğitim

Ebru MAZLUM GÜVEN

Eğitim, Fen Bilgisi Eğitimi

Dergide yayımlanmak üzere gönderilen çalışmaların daha önce hiç bir yerde yayımlanmamış ve aynı anda başka bir dergiye gönderilmemiş olması gerekir. Çalışmaların başka dergilerde daha önce yayımlanmamış olması ve/veya değerlendirme sürecinde olmaması yazar(lar)ın sorumluluğundandır. Bu tür bir husus tespit edildiğinde çalışma yazar(lar)a geri gönderilir.

Dergiye çalışma göndermeyi düşünen araştırmacılar https://dergipark.org.tr/tr/pub/fbod dergi adresinde bulunan “Yazım Kuralları”, "Yazarlar İçin Rehber" ve “Makale Gönder” sayfalarını inceleyerek çalışmalarını internet ortamında gönderebilirler. FBÖD ücretsiz bir dergi olup, dergiye gönderilen çalışmalar için yazarlardan değerlendirme veya basım ücreti talep edilmemektedir. Dergide yayımlanan çalışmaların tamamının tam metinleri ücretsiz erişime açıktır. Dergide yayımlanan makalelerden kaynak gösterilmek suretiyle alıntı yapılabilir.

Dergide yayımlamak üzere çalışmalarınızı bekler, derginin ülkemizde fen bilimleri eğitimi ve öğretiminin gelişmesi, bilim okur-yazarlığının yaygınlaşması ve öğretmenlerin uygulamaya dönük ihtiyaçlarının karşılanması amaçlarına katkı sağlamasını temenni ederiz.

EDİTÖR

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Çerçevesinde 5.Sınıf Fen Bilimleri Kitabındaki Alan ve Kavramsal Becerilerin İncelenmesi

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Çerçevesinde 5.Sınıf Fen Bilimleri Kitabındaki Alan ve Kavramsal Becerilerin İncelenmesi

Öz

Anahtar Kelimeler

Examining Domain and Conceptual Skills in 5th Grade Science Textbook within Turkey Century Education Model

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Amaç ve Kapsam

Yazım Kuralları

Etik İlkeler ve Yayın Politikası

Ücret Politikası

Dizinler

Atıf Dizinleri

Diğer Dizinler

Dergi Kurulları

Editör Kurulu