Kurumsal Yönetim Endeksindeki Şirketlerin NMD Tabanlı APLOCO Yöntemi ile Performans Değerlendirmesi ve Endeks Notları ile İlişkisi

Mustafa Cihan Yaralı

doi:10.54282/inijoss.1864282

EN TR

Performance Evaluation of Companies in The Corporate Governance Index Using The NMD-Based Aploco Method and Its Relationship with Index Scores

Öz

This study comprehensively examines the corporate governance performance of companies listed on the Borsa Istanbul Corporate Governance Index (XKURY) for the period 2019–2024, using the NMD-based APLOCO model, which aims to increase objectivity and discriminatory power in multi-dimensional decision-making processes. As corporate governance is a complex concept involving numerous interrelated components such as transparency, accountability, board structure, and stakeholder relations, it is critical that methods for evaluating this area provide both objective weighting and reliable performance rankings. In this regard, the study statistically determines the relative importance levels of corporate governance criteria using the NMD method; while the APLOCO method renders companies’ governance performance across different years more precise, comparable, and reliable through logarithmic transformations. The findings show that XKURY companies experience periodic fluctuations in their corporate governance practices, with performance varying significantly from company to company and year to year. According to the analysis results, it was found that there was no single dominant factor across the periods and that the levels of importance varied from year to year. Whilst transparency remained relatively weak, the proportion of female directors on the board in 2021, the number of KYK meetings in 2023 and stakeholder parameters in 2024, in that order, achieved the highest weightings. Furthermore, whilst some companies have remained in the top segment for many years, others have been placed in the lower-performing group due to structural weaknesses. Thanks to the high analytical power provided by the method, the study contributes to policymakers strengthening their regulatory processes, investors managing their portfolio risks more effectively, and company managers correctly identifying areas for improvement. In this respect, the research provides an important methodological and practical contribution to the literature on the objective, comparable and multidimensional analysis of corporate governance performance in Türkiye.

Anahtar Kelimeler

Corporate governance, APLOCO, Cloud Index, Multi-criteria decision-making, Performance evaluation.

Etik Beyan

Within the scope of the study detailed below, no data was collected from participants using any surveys, interviews, focus group studies, observations, experiments, or other interview techniques. All rules specified in the Higher Education Institutions Scientific Research and Publication Ethics Guidelines were adhered to. No experiments were conducted on humans or animals, etc. that the Personal Data Protection Law has not been violated, that the other authors have been informed regarding the completion of this document as the responsible author, and that I assume responsibility for all consequences arising from any false statements regarding the aforementioned conditions. As the responsible author, I declare that this study does not require ethical committee approval.

Kurumsal Yönetim Endeksindeki Şirketlerin NMD Tabanlı APLOCO Yöntemi ile Performans Değerlendirmesi ve Endeks Notları ile İlişkisi

Öz

Bu çalışma, Borsa İstanbul Kurumsal Yönetim Endeksi’nde (XKURY) yer alan şirketlerin 2019–2024 dönemine ait kurumsal yönetim performanslarını, çok boyutlu karar verme süreçlerinde nesnelliği ve ayrıştırma gücünü artırmayı amaçlayan NMD tabanlı APLOCO modeli üzerinden kapsamlı biçimde incelemektedir. Kurumsal yönetim, şeffaflık, hesap verebilirlik, yönetim kurulu yapısı ve menfaat sahipleriyle ilişkiler gibi birbirine bağlı çok sayıda bileşeni içeren karmaşık bir kavram olduğundan, bu alanı değerlendirmeye yönelik yöntemlerin hem nesnel ağırlıklandırma hem de güvenilir performans sıralaması sunması kritik önem taşımaktadır. Bu doğrultuda çalışma, NMD yöntemi ile kurumsal yönetim kriterlerinin göreli önem düzeylerini istatistiksel olarak belirlemekte; APLOCO yöntemiyle ise şirketlerin farklı yıllardaki yönetişim performanslarını logaritmik dönüşümler aracılığıyla daha hassas, karşılaştırılabilir ve güvenilir hale getirmektedir. Bulgular, XKURY şirketlerinin kurumsal yönetim uygulamalarında dönemsel dalgalanmalar yaşadığını, performansın şirketten şirkete ve yıldan yıla anlamlı biçimde farklılaştığını göstermektedir. Analiz sonuçlarına göre, dönemsel olarak tek bir baskın faktörün bulunmadığı ve önem derecelerinin yıldan yıla farklılaştığı tespit edilmiştir. Şeffaflık oransal olarak zayıf kalırken; sırasıyla 2021 yılında yönetim kurulundaki kadın yönetici oranı, 2023’te KYK toplantı sayısı ve 2024’te menfaat sahipleri parametreleri en yüksek ağırlıklara ulaşmıştır. Ayrıca, bazı şirketlerin uzun yıllar boyunca üst segmentte kaldığı, bazılarının ise yapısal zafiyetler nedeniyle alt performans grubunda yer aldığı gözlenmiştir. Çalışma, yöntemin sağladığı yüksek analiz gücü sayesinde, politika yapıcıların düzenleme süreçlerini güçlendirmelerine, yatırımcıların portföy risklerini daha etkin yönetmelerine ve şirket yöneticilerinin iyileştirme alanlarını doğru biçimde belirlemelerine katkı sunmaktadır. Bu yönüyle araştırma, Türkiye’de kurumsal yönetim performansının nesnel, karşılaştırılabilir ve çok boyutlu analizine yönelik literatüre önemli bir metodolojik ve uygulamalı katkı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kurumsal yönetim, APLOCO, NMD, Çok kriterli karar verme, Performans değerlendirme

Etik Beyan

Aşağıda bilgileri yer alan çalışma kapsamında herhangi bir anket, mülakat, odak grup çalışması, gözlem, deney, ya da başka görüşme teknikleri kullanarak katılımcılardan veri toplanmadığını, Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi kapsamında uyulması belirtilen tüm kurallara uyulduğunu, insan ve hayvanlar üzerinde deney, vb. yapılmadığını, kişisel verilerin korunması kanununun ihlal edilmediğini, sorumlu yazar olarak bu belgenin doldurulması noktasında diğer yazarları haberdar edildiğini, bundan önceki tüm şartlara yönelik gerçeğe aykırı beyanlar halinde doğacak bütün sonuçların sorumluluğunu aldığımı bildirir; Bu çalışmanın etik kurul izni gerektirmeyen çalışmalardan olduğunu sorumlu yazar olarak beyan ederim.

Kaynakça

Abdel-Baki, M., & Sciabolazza, V. L. (2014). A consensus-based corporate governance paradigm for Islamic banks. Qualitative Research in Financial Markets, 6(1), 93-108. https://doi.org/10.1108/QRFM-01-2013-0002
Bağcı, H. (2025). Determining the significance of financial crimes employing NMV-based APLOCO method and comparing crime levels of United Nations member countries. Politik Ekonomik Kuram, 9(2), 707-722. https://doi. org/10.30586/pek.1625934
Black, B., de Carvalho, A. G., Khanna, V., Kim, W., & Yurtoglu, B. (2020). Which aspects of corporate governance do and do not matter in emerging markets. Journal of Law Fİnance and Accountİng, 5(1), 137-177. https://doi. org/10.1561/108.00000043
Borsa İstanbul. (2025). Kurumsal Yönetim Endeksi. Endeksler. http://borsaistanbul.com/endeks/xkury
Bulut, T. (2018). A new multi criteria decision making method: Approach of logarithmic concept (APLOCO). International Journal of Artificial Intelligence & Applications, 9(1), 15-33. https://doi.org/10.5121/ijaia.2018.9102
Bulut, T. (2024). Comparison of countries in European region according to risk factors of noncommunicable diseases by APLOCO method. Adıyaman Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 10(3), 257-267. https://doi. org/10.30569/adiyamansaglik.1537592
Bulut, T. (2025). Evaluation of Turkish health system capacity at provincial level by WISP method based on weighting methods. Verimlilik Dergisi, 59(1), 143-166. https://doi.org/10.51551/verimlilik.1549245
Dağlı, H., Ayaydın, H., & Eyüboğlu, K. (2010). Kurumsal yönetim endeksi performans değerlendirmesi: Türkiye örneği. Muhasebe ve Finansman Dergisi, 48, 18-31. https://dergipark.org.tr/tr/pub/mufad/issue/35627/395997
de Freitas Brandão, I., Crisóstomo, V., & López-Iturriaga, F. J. (2024). A multidimensional analysis of corporate governance and firm value. Journal of Management and Governance, 28(4), 985-1016. https://doi.org/10.1007/ s10997-024-09699-8
Demirel, E. (2023). Kurumsallaşma ve firma performansı arasındaki ilişki: Bir meta analiz çalışması. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 13(4), 2547-2560. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.1376177

Doidge, C., Karolyi, G. A., & Stulz, R. M. (2004). Why are foreign firms listed in the U.S. worth more? Journal of Financial Economics, 71(2), 205-238. https://doi.org/10.1016/S0304-405X(03)00183-1
Drobetz, W., Schillhofer, A., & Zimmermann, H. (2004). Corporate governance and expected stock returns: Evidence from Germany. European Financial Management, 10(2), 267-293. https://doi.org/10.1111/j.1354- 7798.2004.00250.x
Ergun, H., & Kılıçarslan, A. (2023). Elüs piyasası üzerine bir araştırma: Piyasa göstergelerinin MABAC yöntemiyle analizi. 3. Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi. https://doi.org/10.15659/3.sektor-sosyal-ekonomi.23.11.2175
Ergun, H., Sucu, M. C., Yaralı, C., Gülal, M., & Kılıçarslan, A. (2022). Finansal performans, kurumsal yönetim ve marka değeri arasindaki ilişki: Borsa İstanbul kurumsal yönetim endeksi kapsamIndaki bankalar üzerine bir uygulama. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 12(2), 852-869. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.1064918
Gompers, P., Ishii, J., & Metrick, A. (2003). Corporate governance and equity prices. The Quarterly Journal of Economics, 118(1), 107-156. https://doi.org/10.1162/00335530360535162
Güney, C. (2020). Kurumsal yönetim ilkelerine uyum derecelendirmesi: Borsa İstanbul kurumsal yönetim endeksine (BIST-XKURY) tabi şirketler üzerine bir analiz. İşletme Araştırmaları Dergisi, 12(2), 1297-1307. https:// doi.org/10.20491/isarder.2020.912
Jahan, A., & Edwards, K. L. (2015). A state-of-the-art survey on the influence of normalization techniques in ranking: Improving the materials selection process in engineering design. Materials & Design (1980-2015), 65, 335-342. https://doi.org/10.1016/j.matdes.2014.09.022
Kalkan, T. İ. (2026). The role of leadership and generation alpha in the development of a collaborative culture. In The Role of Generation Alpha in Building a Strong Organizational Culture (ss. 85-120). IGI Global Scientific Publishing. https://doi.org/10.4018/979-8-3373-3987-0.ch004
Kalkan, T. İ., & Çavuş, M. F. (2024). The effect of servant leadership on work-family conflict and work-family positive spillover: The role of prosocial motivation. TWIST, 19(3), 273-287. https://twistjournal.net/twist/article/ view/389
KAP. (2025). BIST Şirketleri. Merkezi Kayıt İstanbul Türkiye Sermaye Piyasaları - Merkezi Saklama ve Veri Depolama Kuruluşu. https://kap.org.tr/tr/bist-sirketler
Kara, M. A. (2025). Entegre NMV-APLOCO yöntemleriyle G7 ülkelerinin makroekonomik performanslarının incelenmesi. Politik Ekonomik Kuram, 9(4), 1580-1596. https://doi.org/10.30586/pek.1592299
Kara, E., Erdur, D. A., & Karabıyık, L. (2015). Effects of corporate governance level on the financial performance of companies: A research on BIST corporate governance index (XKURY). Ege Academic Review, 15(2), 265-274.
Kayhan, S. (2025). Performance measurement in airlines with integrated CRITIC-MAVT method. İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 14(1), 338-353. https://doi.org/10.54282/inijoss.1676914
Kılıçarslan, A., Kazak, H., & Akcan, A. T. (2025). Borsa İstanbul’da çok kriterli karar verme: Literatürün bibliyometrik analizi ve entelektüel yapının haritalanması. İçinde Finansal Piyasaların Evrimi V (ss. 201-234). Özgür Yayınları. https://doi.org/10.58830/ozgur.pub914
Kılıçarslan, A., & Uçar, M. (2023). Dönemsel finansal oranlar üzerinden Borsa İstanbul şirketlerinin performans analizi. Uluslararası İktisadi ve İdari Akademik Araştırmalar Dergisi, 3(2), 1-23. https://izlik.org/JA72LJ69GW
Klapper, L. F., & Love, I. (2004). Corporate governance, investor protection, and performance in emerging markets. Journal of Corporate Finance, 10(5), 703-728. https://doi.org/10.1016/S0929-1199(03)00046-4
Krishnan, A. R. (2022). Past efforts in determining suitable normalization methods for multi-criteria decisionmaking: A short survey. Frontiers in Big Data, 5. https://doi.org/10.3389/fdata.2022.990699
Kula, V., & Baykut, E. (2023). Does better corporate governance rating lead to higher market value?: An empirical investigation of BIST XKURY listed companies. Ejovoc (Electronic Journal of Vocational Colleges), 5(7), 30-43.
Küçükoğlu, S., Küçükçolak, N. İ., & Küçükçolak, R. A. (2022). Kurumsal yönetim derecelendirmesi ve pay değeri ilişkisi: Borsa İstanbul örneği. Sosyoekonomi, 30(52), 439-454. https://doi.org/10.17233/sosyoekonomi.2022.02.22
La Porta, R., Lopez-De-Silanes, F., Shleifer, A., & Vishny, R. (2002). Investor protection and corporate valuation. The Journal of Finance, 57(3), 1147-1170. https://doi.org/10.1111/1540-6261.00457
Moalla, M., Salhi, B., & Jarboui, A. (2021). An empirical investigation of factors influencing the environmental reporting quality: Evidence from France. Social Responsibility Journal, 17(7), 966-984. https://doi.org/10.1108/ SRJ-02-2020-0065
Mutlu, F., & Güdük, T. (2025). Green and financial performance index: A composite index to compare firm performance in tourism sector. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 15(4), 2297-2311. https://doi. org/10.30783/nevsosbilen.1827168
Nerantzidis, M. (2016). A multi-methodology on building a corporate governance index from the perspectives of academics and practitioners for firms in Greece. Corporate Governance, 16(2), 295-329. https://doi.org/10.1108/CG-08-2015-0107
Önalan, G. O., & Tan, F. Z. (2018). Kurumsal yönetim derecelendirme notlarının şirket performansları üzerine etkisi. Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 2(2), 47-59. https://dergipark.org.tr/tr/pub/jssh/issue/41529/485446
Örtlek, Z., & Kılıçarslan, A. (2025). Vergi yapısının ekonomik büyümeye etkisi ve makro ekonomik performans GMM ve APLOCO yöntemleriyle analiz. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(4). https:// doi.org/10.18026/cbayarsos.1613815
Özsalih, A. (2025). Türkiye’de önde gelen medya kuruluşlarının yönetim kurulları yapısı ve kadın-erkek temsiliyeti. Akdeniz Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi, 8(1), 179-215. https://doi.org/10.33708/ktc.1668558
Öztangut, N. (2010). Kurumsal yönetim ilkelerinin sermaye piyasalarının gelişmesindeki önemi ve Türkiye uygulamaları. Türkiye Sermaye Piyasası Aracı Kuruluşları Birliği, 1-2.
Raithatha, M., & Haldar, A. (2021). Are internal governance mechanisms efficient? The case of a developing economy. IIMB Management Review, 33(3), 191-204. https://doi.org/10.1016/j.iimb.2021.08.004
Saona, P., Muro, L., & Lopez-Quesada, E. (2025). An integrated corporate governance index for Spain: From construction to construct validity. Revista De Contabilidad - Spanish Accounting Review., 28(1), 32-56. https:// doi.org/10.6018/rcsar.535401
TKYD. (2025). Kurumsal Yönetim Endeksi – TKYD – Türkiye Kurumsal Yönetim Derneği. Kurumsal Yönetim Endeksi - Tüm Şirketler. https://www.tkyd.org/kurumsal-yonetim-endeksi/
Top, M., & Bulut, T. (2022). Yeni bir çok kriterli karar verme yöntemi: Bulut endeks-beta (BE-β). Verimlilik Dergisi, 3, 393-414. https://doi.org/10.51551/verimlilik.1031366
Turaboğlu, T. T., & Timur, E. (2018). İşletmelerde kârlılığı etkileyen faktörler: BİST kurumsal yönetim endeksindeki firmalara ilişkin bir uygulama. Bulletin of Economic Theory and Analysis, 3(2), 135-156. https://doi.org/10.25229/ beta.463547
Uçar, M., & Çoban, S. (2023). Ulaştırma sektöründeki enerji tüketimi, ekonomik büyüme ve çevresel kalite ilişkisi. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 13(1), 485-506. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.1228732
Uğuz Arsu, Ş., & Arsu, T. (2023). Evaluation of the corporate sustainability performance of manufacturing companies in the BIST sustainability index with multi-criteria decision making methods. Business and Economics Research Journal. 14 (4), 479-501. https://doi.org/10.20409/berj.2023.427
Vargün, H., Doğan, M., & Bal, K. (2020). Kurumsal yönetim derecelendirme notlarının TOPSIS, gri ilişkisel analiz ve MAUT yöntemleri ile karşılaştırmalı analizi. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 9(3), 1992-2010. https://doi.org/10.15869/itobiad.735536
Yıldırım, S., & Bilen, A. (2014). Türkiye’de işletmelerin kurumsal yönetim ilkelerine uyum notlarının incelemesi. Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 4(7), 38-48. https://dergipark.org.tr/tr/pub/duiibfd/ issue/32253/357913
Yücel, Ş., Bolukçu, F., Bulut, T., & Yücel, R. (2024). Evaluation of OECD countries in terms of better life index according to Bulut index. Bulletin of Economic Theory and Analysis, 9(3), 901-925. https://doi.org/10.25229/ beta.1522625
Zavadskas, E. K., & Turskis, Z. (2011). Multiple criteria decision making (MCDM) methods in economics: An overview. Technological and Economic Development of Economy, 17(2), 397-427. https://doi.org/10.3846/20294913.2011.593291
Zheng, C., & Kouwenberg, R. (2019). A bibliometric review of global research on corporate governance and board attributes. Sustainability, 11(12). https://doi.org/10.3390/su11123428

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Kurumsal Yönetim

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Mustafa Cihan Yaralı ^*
0000-0002-8296-051X
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

22 Eylül 2026

Gönderilme Tarihi

15 Ocak 2026

Kabul Tarihi

13 Temmuz 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 15

DOI

https://doi.org/10.54282/inijoss.1864282

IZ

https://izlik.org/JA38WR98NK

APA

Yaralı, M. C. (2026). Kurumsal Yönetim Endeksindeki Şirketlerin NMD Tabanlı APLOCO Yöntemi ile Performans Değerlendirmesi ve Endeks Notları ile İlişkisi. İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 15, 1-30. https://doi.org/10.54282/inijoss.1864282

AMA

1.Yaralı MC. Kurumsal Yönetim Endeksindeki Şirketlerin NMD Tabanlı APLOCO Yöntemi ile Performans Değerlendirmesi ve Endeks Notları ile İlişkisi. INIJOSS. 2026;15:1-30. doi:10.54282/inijoss.1864282

Chicago

Yaralı, Mustafa Cihan. 2026. “Kurumsal Yönetim Endeksindeki Şirketlerin NMD Tabanlı APLOCO Yöntemi ile Performans Değerlendirmesi ve Endeks Notları ile İlişkisi”. İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi 15 (Eylül): 1-30. https://doi.org/10.54282/inijoss.1864282.

EndNote

Yaralı MC (01 Eylül 2026) Kurumsal Yönetim Endeksindeki Şirketlerin NMD Tabanlı APLOCO Yöntemi ile Performans Değerlendirmesi ve Endeks Notları ile İlişkisi. İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi 15 1–30.

IEEE

[1]M. C. Yaralı, “Kurumsal Yönetim Endeksindeki Şirketlerin NMD Tabanlı APLOCO Yöntemi ile Performans Değerlendirmesi ve Endeks Notları ile İlişkisi”, INIJOSS, c. 15, ss. 1–30, Eyl. 2026, doi: 10.54282/inijoss.1864282.

ISNAD

Yaralı, Mustafa Cihan. “Kurumsal Yönetim Endeksindeki Şirketlerin NMD Tabanlı APLOCO Yöntemi ile Performans Değerlendirmesi ve Endeks Notları ile İlişkisi”. İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi 15 (01 Eylül 2026): 1-30. https://doi.org/10.54282/inijoss.1864282.

JAMA

1.Yaralı MC. Kurumsal Yönetim Endeksindeki Şirketlerin NMD Tabanlı APLOCO Yöntemi ile Performans Değerlendirmesi ve Endeks Notları ile İlişkisi. INIJOSS. 2026;15:1–30.

MLA

Yaralı, Mustafa Cihan. “Kurumsal Yönetim Endeksindeki Şirketlerin NMD Tabanlı APLOCO Yöntemi ile Performans Değerlendirmesi ve Endeks Notları ile İlişkisi”. İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, c. 15, Eylül 2026, ss. 1-30, doi:10.54282/inijoss.1864282.

Vancouver

1.Mustafa Cihan Yaralı. Kurumsal Yönetim Endeksindeki Şirketlerin NMD Tabanlı APLOCO Yöntemi ile Performans Değerlendirmesi ve Endeks Notları ile İlişkisi. INIJOSS. 01 Eylül 2026;15:1-30. doi:10.54282/inijoss.1864282

Amaç ve Kapsam

Yazım Kuralları

Değerlendirilmek üzere sunulan makaleler özgün olmalı ve daha önce herhangi bir elektronik veya basılı ortamda sunulmamış veya yayımlanmamış olmalıdır.

Bir makale daha önce bir konferans veya toplantıda sunulmuşsa, yazarlar organizasyonun adı, tarihi ve yeri de dahil olmak üzere etkinlik hakkında ayrıntılı bilgi vermelidir. Bu bilgiler mutlaka ilk sayfada dipnot ile belirtilmelidir.

Bir araştırma kurumu ya da fonu tarafından desteklenen çalışmaların yayımlanması talep edilirse, mutlaka desteği sağlayan kuruluşun adı ve proje numarası yine ilk sayfada dipnot olarak verilmelidir.

Dergiye verilen yazıların dergi yazım kılavuzuna göre hazırlanmış olması gerekir. Editör, yazım kurallarına uymayan yazıları yazarına iade etme ya da düzeltilmesi için yazara tekrar gönderme yetkisine sahiptir.

2019 yılı itibariyle INIJOSS'da değerlendirilmek üzere gönderilen bütün çalışmalarda eser sahiplerinin ORCID numarası (Bilimsel Araştırmacı Kimlik Numarası) alması ve çalışmalarını ve ORCID numaralarını DergiPark sistemine yüklemeleri gerekmektedir. ORCID Numarası https://orcid.org/signin adresinden alınmaktadır. ORCID numarası olmayan araştırmacıların çalışmaları değerlendirmeye alınmayacaktır.

Çalışmalarda benzerlik oranı %15’i geçmemelidir. Dergiye gönderilen çalışmalar intihal.net intihal tespit yazılımı ile gönderim sırasında kontrol edilmektedir.

Dergi sayfasında (https://dergipark.org.tr/tr/pub/inijoss) yer alan "Makale Gönder" kısmından sisteme yüklenmelidir. Dergimize e-posta ile ya da başka yöntemlerle çalışma kabul edilmemektedir.

İlk gönderim sırasında yazarların aşağıdaki formu sunmaları gerekmektedir:

Telif Sözleşmesi ve Yazar Katkı Formu

Makale Yükleme Süreci:

Dergipark Kullanıcı Sayfası
Süreç
Makale Gönderme
Makale Ana Verileri
... ve sistemdeki gerekli adımları takip ederek devam edilmelidir.

INIJOSS YAZIM REHBERİ:

Yazım: Çalışmalar, Microsoft Office Word programıyla, A4 kağıdı boyutunda yazılmalıdır.
Sayfa ve Paragraf Ayarları: Sayfa Düzeni: Her kenardan: “2,5 cm”, Üst ve Alt bilgi: “1,25 cm”
Paragraf Düzeni: İki yana yaslı ve Paragraflarda ilk satır girintisi “0,7 cm”, Sağ-Sol Girinti “0 cm”, Paragraf öncesi “0 nk” ve sonrası “10nk” olmalıdır. Satır aralığı “Tam 16 nk” Paragraf geçişlerinde satır atlanmamalıdır.
Yazı Stili: Çalışmanın gövde metni latince “Cambria Normal 11 punto” , Arapça “Sakkal Majalla Normal 12 punto”.
Çalışma Uzunluğu: Çalışmalar 9.000 kelimeyi geçmemelidir.
Yazar & Kurum Bilgileri: Çalışmanın DERGİPARK sistemine yüklenen ilk sürümünde yazarlarla ilgili kimlik, ORCID, iletişim ve kurum bilgileri ile çalışma proje, bildiri, tez vb. faaliyetlerden türetilmiş ise bu bilgiler kesinlikle yer almamalıdır. Hakem süreci tamamlanıp çalışma yayına kabul edildiğinde ve düzenleme sürecine alındığında yazarlardan çalışmaların kimlik, kurum ve iletişim bilgilerini içeren son sürümleri tekrar istenir. Çalışmanın son sürümünde ana başlık altında ortalanmış, Adı Soyadı, Kurumu, E-posta bilgileri ve ORCID numarasını içerecek şekilde yazılır. İlk sürümde/Telif Formunda yer almayan yazar vs. eklenmesine haksız yazarlık gereği kesinlikle izin verilmeyecektir. Bu bilgilerin yer almadığı veya eksik olduğu çalışmalar kabul edilmeyecektir.
Çalışma İlk Sayfası: İlk sayfada Türkçe ve İngilizce başlıklar, Özler ve anahtar kelimeler bulunmalıdır. Çalışma örneğin Türkçe dilinde yazılmışsa Türkçe başlık “Maiandra GD 14 puntoyla kalın”, İngilizce başlık “Maiandra GD 12 puntoyla kalın” yazılmalıdır. Türkçe ve İngilizce Özlerin başlarında Öz/Abstract ifadeleri olmalıdır. Özler Sağ-sol girinti “0 cm”; Önce-Sonra “0 nk”, Satır aralığı “Tek”,10 punto ve Maiandra Normal yazılmalıdır. Özler en az 200 kelime en fazla 250 kelime olmalıdır. 200-250 kelimelik öz/abstract'a ek olarak en az 750 kelimelik geniş Geniş Özet/Extended summary içermesi de talep edilmektedir. Her özün altında ayrı ayrı ve en az 3 en fazla 5 Türkçe Anahtar Kelime ve İngilizce Keywords bulunmalıdır. Özlerde denklem, atıf, standart dışı kısaltmalar, vb. yer almamalıdır.
Bölüm Başlıkları: Giriş, Sonuç ve Değerlendirme, Kaynakça ve Ekler kısımları hariç diğer bölümler numaralandırılmalıdır. Numaralandırma 1, 1.1, 1.2, 2, 2.1, 2.1.1, …. şeklinde manuel hazırlanmalıdır. Otomatik numaralandırma yapılmamalıdır. Tüm başlıklar her sözcüğün ilk harfi büyük olacak şekilde, koyu ve sola yaslı olarak yazılmalı ana başlıklar öncesinde bir satır boşluk bırakılmalı, sonrasında ise boşluk bırakılmamalıdır. Diğer başlıklardan önce ve sonra herhangi bir boşluk bırakılmamalıdır.
Tablo, Şekil ve Grafikler: Tablo, şekil, grafik vs. yazım alanı içinde, ortalı olmalı ve her biri sırayla numaralandırılmalı ve isimlendirilmelidir. Tablo numara ve isimleri [Tablo 1. Tablo İsmi] şeklinde Tabloların üzerinde yazılmalıdır. Şekil, Grafik vd.’de numara ve isimler ise [Şekil 1. Şekil/Grafik İsmi] şeklinde şekil ve grafiğin altına yazılmalıdır. Tablo, şekil ve grafiklerin başlıkları sözcüklerin ilk harfi büyük olacak şekilde, koyu ve ortalanarak yazılmalıdır. Tablolar içerisindeki bilgilerin karakter büyüklüğü 8 puntoya kadar düşürülebilir. Birden fazla sayfayı aşan tablolar şekil bozukluğuna yol açmıyorsa metin içerisinde korunmalı aksi durumda çalışmanın ekler kısmına konulmalıdır. Tablo, Şekil ve Grafikler ile ilgili Açıklama ve Kaynaklar altta boşluk bırakılmadan ve 9 punto olarak verilmelidir. Tablo başlıklarından önce Şekil ve Grafik başlıklarından sonra bir satır boşluk bırakılmalıdır.
Denklem, Model ve Formüller: Denklem, model ve formüller sola yaslı yazılmalı, her biri sıralı bir şekilde numaralandırılmalı ve numaralar parantez içerisinde sağa yaslı yazılmalıdır.
Dipnotlar: Metin içerisinde yer verilmek istenmeyen açıklamalar son notlar yerine sayfa altında dipnotlarda gösterilmelidir. Dipnotlar iki yana yaslı, Cambria 9 punto ve tek satır aralığıyla yazılmalıdır.
Metin İçi Atıf: APA 7 stili kullanılmalıdır.
Kaynakça ve Ekler: Kaynakça Sonuç kısmının hemen arkasından başlatılmalıdır. Kaynakça, APA 7 sistemine göre hazırlanmalıdır. Kaynaklar soyadı sırasına göre kaynakçada gösterilmelidir. Kaynakçada yer alan eserler kitap, makale vb. şekilde sınıflandırılmamalıdır.
Sayfa Numaraları: İlk sayfada gizlenmek üzere her sayfanın altında ve ortalı olmalıdır.

REFERANSLAR

Hem metin içi alıntılar hem de referanslar Amerikan Psikoloji Derneği (APA) Yayın El Kitabı, Yedinci Baskı (2020) uyarınca hazırlanmalıdır.

Yayınlara atıfta bulunurken en yeni, en güncel kaynaklar tercih edilmelidir. En güncel kaynaklara atıfta bulunmak, makalenin konuyla ilgili ve güncel olmasını ve alandaki en son gelişmeleri yansıtmasını sağlamaya yardımcı olabilir.

Makalelerindeki referansların doğruluğundan emin olmak yazarların sorumluluğundadır. Tüm kaynaklara uygun şekilde atıfta bulunulmalı ve atıflar doğru şekilde biçimlendirilmelidir.

İntihalden kaçınmak için, makalenizdeki diğer kaynakları metin içi alıntılar yoluyla belirtmeniz gerekir. Her metin içi atıf için ilgili bir referans listesi girişi sağlanmalıdır.

APA metin içi atıf stili, yazarın soyadını ve yayın yılını içerir, örneğin (Field, 2005). Doğrudan bir kaynaktan alıntı yapılıyorsa, sayfa numarası da eklenmelidir, örneğin (Field, 2005, s. 14).

Eğer baskı öncesi bir yayına atıfta bulunuluyorsa, DOI numarası referans listesinde belirtilmelidir.

Farklı yayın türleri için referans stilleri aşağıdaki örneklerde sunulmuştur.

Dergi Makalesi: Edwards, A. A., Steacy, L. M., Siegelman, N., Rigobon, V. M., Kearns, D. M., Rueckl, J. G., & Compton, D. L. (2022). Unpacking the unique relationship between set for variability and word reading development: Examining word- and child-level predictors of performance. Journal of Educational Psychology, 114(6), 1242–1256. https://doi.org/10.1037/edu0000696

Kitap Bölümü: Zeleke, W. A., Hughes, T. L., & Drozda, N. (2020). Home–school collaboration to promote mindbody health. In C. Maykel & M. A. Bray (Eds.), Promoting mind–body health in schools: Interventions for mental health professionals (pp. 11–26). American Psychological Association. https://doi.org/10.1037/0000157-002

Tek Yazarlı Kitaplar: Haslwanter, T. (2022). An introduction to statistics with Python. New York, NY: Springer International Publishing.

Yazar Olarak Editör(ler): Rhodewalt, F. (Ed.). (2008). Personality and social behavior. Psychology Press.

Tez Bölümü: Valentin, E. R. (2019, Summer). Narcissism predicted by Snapchat selfie sharing, filter usage, and editing [Master's thesis, California State University Dominguez Hills]. CSU ScholarWorks. https://scholarworks.calstate.edu/concern/theses/3197xm925?locale=en

Web siteleri: Chandler, N. (2020, April 9). What’s the difference between Sasquatch and Bigfoot? howstuffworks. https://science.howstuffworks.com/science-vs-myth/strange-creatures/sasquatch-bigfootdifference.htm

Epub Baskı Öncesi Makaleler: Muldoon, K., Towse, J., Simms, V., Perra, O., & Menzies, V. (2012). A longitudinal analysis of estimation, counting skills, and mathematical ability across the first school year. Developmental Psychology. Epub ahead of print. doi:10.1037/a0028240.

Yedinci baskıda, artık bir referans listesi girişine en fazla 20 yazar dahil edilmelidir. 20'den fazla yazarı olan kaynaklar için, listelenen 19. yazardan sonra, ek yazarların adları bir üç nokta (...) ve ardından listelenen son yazarın adı ile değiştirilir:

Author, A. A., Author, B. B., Author, C. C., Author, D. D., Author, E. E., Author, F. F., Author, G. G., Author, H. H., Author, I. I., Author, J. J., Author, K. K., Author, L. L., Author, M. M., Author, N. N., Author, O. O., Author, P. P., Author, Q. Q., Author, R. R., Author, S. S., . . . Author, Z. Z.

Ek Materyaller:

Ek materyaller (örneğin, videolar, veri setleri) ayrı dosyalar olarak sunulmalıdır.
Sayfa numarası gerekmemektedir.

YAYIN SÜRECİ

İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi’ne gönderilen makaleler, titiz bir değerlendirme ve üretim sürecine tabidir. İlk olarak, tüm başvurular derginin formatlama ve başvuru yönergelerine uygunluk açısından taranır. Uygun bulunan makaleler, alandaki uzmanlar tarafından çift kör hakem değerlendirmesinden geçirilir.

Hakem değerlendirmesi tamamlandığında ve makale kabul edildiğinde, dil ve teknik düzenleme aşamalarına geçilir; bu aşamada metnin netliği ve doğruluğu sağlanır. Son aşamada, makale biçimlendirilir, dizgilenir ve derginin ilgili sayısında yayımlanmak üzere hazırlanır.

Dergimizde yayına kabul edilen İngilizce makaleler için, kabul sonrasında İngilizce dil yeterliliğini belgeleyen bir İngilizce dil sertifikası alınması gerekmektedir.

Bu sertifika hizmeti; akademik yayın standartlarının korunması, indekslerin İngilizce dil yeterliliğine ilişkin beklentilerinin karşılanması ve tutarlılığın sağlanması amacıyla, kurumumuzun anlaşmalı olduğu firma tarafından sunulmaktadır.

Sertifikalandırma sürecine, başvuru adımlarına ve diğer ayrıntılara ilişkin bilgilere İnönü Press web sayfası üzerinden erişilebilir.

Not: Dil düzenleme işlemi makalenin yayına hazırlık sürecine alınması kapsamında yapılır ve yayın sürecinin hiçbir aşamasında ek veya gizli bir ücret bulunmaz.

Etik İlkeler ve Yayın Politikası

YAYIN ETİĞİ

İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, Yayın Etiği Komisyonu (COPE) kılavuz ilkeleri ve Bilimsel Yayıncılıkta Şeffaflık ve En İyi Uygulama İlkeleri (COPE, DOAJ, OASPA, WAME ortak bildirisi) dahil olmak üzere çeşitli kuruluşlar tarafından ortaya konan kılavuz ilkelere ve temel uygulamalara uymayı amaçlamaktadır. Bu kılavuz ve tavsiyeler, bilimsel yayıncılıkta şeffaflık, dürüstlük ve en iyi uygulamaları teşvik etmek üzere tasarlanmıştır.

Dergi, bu standartlara bağlı kalarak, yayınladığı araştırmaların yüksek kalitede olmasını ve bilim camiasının etik standartlarını karşılamasını sağlamayı amaçlamaktadır.

ARAŞTIRMA ETİĞİ

İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, araştırma ve yayın etiği konusunda ulusal ve uluslararası standartlara bağlıdır. Yayımlanan tüm çalışmaların araştırma etiği ilkelerine uygun olarak yürütülmesini esas almaktadır. Bu kapsamda, insan ve hayvanlar üzerinde gerçekleştirilen araştırmalarda ulusal ve uluslararası etik standartlara uyulması zorunludur. İnsan katılımcılarla yürütülen çalışmalarda bilgilendirilmiş gönüllü onamının alınmış olması gerekmektedir.

Etik kurul izni gerektiren araştırmalar için, ilgili kuruldan alınmış onay bilgilerine (kurul adı, tarih ve sayı numarası) makale metni içerisinde yer verilmesi beklenir. Yazarlar, araştırma sürecinde veri toplama, analiz ve raporlama aşamalarında bilimsel dürüstlük ilkelerine uymakla yükümlüdür. İntihal, veri uydurma, veri çarpıtma ve benzeri etik ihlaller kabul edilmez.

ETİK İLKELER VE YAYIN POLİTİKASI

Etik Kurul Onayı ve Bilgilendirilmiş Onam

INIJOSS’ta yayımlanacak makalelerin ilk sayfasında, etik kurul izni ve/veya yasal/özel izin alınmasının gerekip gerekmediği açıkça belirtilmelidir. Eğer bu izinlerin alınması gerekiyorsa, iznin hangi kurumdan, hangi tarihte ve hangi karar veya sayı numarası ile alındığı net bir şekilde sunulmalıdır.

Bilimsel araştırma, çalışma, yayın ve etkinliklerde uyulması gereken etik kurallarını ve yükseköğretim kurumlarının kendi bünyelerinde oluşturacakları bilimsel araştırma ve yayın etiği kurullarının görev, yetki ve sorumlulukları ile çalışma usul ve esaslarını belirlemek amacıyla hazırlanan "Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi" için tıklayınız.

Çalışma etik onayından muafsa, yazarlar etik kuruldan muafiyeti açıklayan bir beyan sunmalıdır. Etik onayı olmadan gönderilen bir makale, dergi etik kaygıları değerlendirmek için COPE’un yönergelerini izleyecektir. Etik onayı olmayan makaleler, konu ile ilgili önem taşıyan durumlarda reddedilebilir.

İnsan denekleri içeren çalışmalar için, yazarlar tüm katılımcılardan yazılı bilgilendirilmiş onam alındığını teyit etmeli ve onam formu araştırmacılar tarafından saklanmalıdır. On sekiz yaşın altındaki çocukları içeren araştırmalar için ebeveyn veya vasiden onay alınmalıdır. Anketlerde veya görüşmelerde, katılımcıların veri kullanımı için rızası da teyit edilmelidir. İsimlendirme için açık rıza verilmediği sürece kişisel bilgiler kimliksizleştirilmelidir.

Yazarlar, özellikle fotoğraflarda katılımcıların anonimliğini ve gizliliğini korumaktan sorumludur. Her türlü görüntü için imzalı ibranameler alınmalı, yayın için onay sağlanmalı ve her türlü koşul belirtilmelidir. Bu onay Yöntem bölümünde açıkça belirtilmelidir.

İNTİHAL VE ETİK İHLALLER

Tüm başvurular, hakem değerlendirme ve/veya üretim süreçlerinde benzerlik tespiti yazılımı kullanılarak birden fazla taramadan geçirilir. Önceki çalışmalara atıfta bulunurken, tüm materyalin doğru bir şekilde referans gösterildiğinden emin olunmalıdır. Herhangi bir kaynaktan (dergi makaleleri, kitaplar, tezler, elektronik medya, vb.) metin, tablo veya resim kopyalamak ve bunları kendininmiş gibi sunmak, referans verilmiş olsa bile intihal olarak kabul edilir. Kaynağı 'Kaynaklar' bölümünde listelemek, yazarları intihal sorumluluğundan muaf tutmaz.

Yazarların aşağıda belirtilen intihal durumlarından ya da etik ihlallerden kaçınmaları şiddetle tavsiye edilir:

Atıf Manipülasyonu: Kendine atıf yapma, aynı derginin aşırı atıfla kullanılması veya atıf yığma gibi yöntemlerle atıf sayılarının şişirilmesi, akademik tanınmayı çarpıtan bir uygulamadır.
Kendinden İntihal (Metin Geri Dönüşümü): Bir yazarın önceki çalışmasından bölümleri veya cümleleri uygun şekilde atıf yapmadan yeniden kullanmayı içerir ve bir tür intihal teşkil eder.
Salami Dilimleme: Tek bir çalışmadan aynı veri setini, hipotezleri ve yöntemleri kullanarak birden fazla makale yayınlaması anlamına gelen, etik olmayan bir uygulamadır.
Veri Üretme: Gerçek araştırma veya deneylerle desteklenmeyen sahte verilerin oluşturulması, araştırma dürüstlüğünün ciddi bir ihlali olarak kabul edilir.
Veri Manipülasyonu/Sahteciliği: Bulguları yanlış yönlendirmek veya yanlış temsil etmek için görüntülerin değiştirilmesi ya da aykırı değerlerin kaldırılması gibi verilerin değiştirilmesini içerir.

İntihal, atıf manipülasyonu veya veri çarpıtma gibi etik ihlallerine ilişkin şüphe durumlarında, Editörler Kurulu, şüphelerin adil, şeffaf ve tutarlı bir şekilde ele alınmasını sağlamak için COPE (Yayın Etiği Komisyonu) yönergelerini takip edecektir.

AÇIK ERİŞİM POLİTİKASI

İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi'nde yayımlanan tüm makalelere, herhangi bir ücret ödemeden ve kayıt zorunluluğu olmadan çevrimiçi olarak kalıcı bir şekilde erişilebilir. Yazarlar, çalışmalarının telif haklarını korurken, derginin Telif Hakkı ve Etik politikasına uygun olarak üçüncü tarafların içeriği paylaşmasına, çoğaltmasına ve dağıtmasına izin verir.

2024 yılı itibariyle, yayımlanan tüm içerik, orijinal kaynağa uygun şekilde atıfta bulunulması koşuluyla ticari olmayan kullanım, dağıtım ve değişikliklere izin veren Creative Commons Atıf-Ticari Olmayan 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY-NC 4.0) kapsamında lisanslanacaktır.

2024'ten önce içerik geleneksel telif hakkı kapsamında lisanslıydı, ancak arşiv ücretsiz erişimli bir şekilde yazarlara ve diğer kullanıcılara açıktı.

Tüm dergi içeriğine https://dergipark.org.tr/tr/pub/inijoss adresinden ücretsiz olarak erişilebilir.

TELİF HAKKI POLİTİKASI

Tüm makalelerle birlikte bir Telif Hakkı Sözleşmesi ve Yazarlık Katkı Formu gönderilmelidir

İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi’nde yayınlanan makaleler Açık Erişimdir ve Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License (CC BY-NC 4.0) altında dağıtılmaktadır. Bu, orijinal çalışmaya uygun şekilde atıfta bulunulması koşuluyla, üçüncü tarafların içeriği ticari olmayan amaçlarla paylaşmasına ve uyarlamasına izin verir.

REKLAM POLİTİKASI

İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, Yayın Kurulu ve yönetimi tarafından onaylanması koşuluyla web sitesinde dijital reklamları kabul eder. Tüm reklamlar bu şekilde açıkça etiketlenmelidir. Reklam verenlerin editoryal kararlar veya reklam politikaları üzerinde hiçbir etkisi yoktur.

Reklam talepleriniz için lütfen Editörlük Ofisi (inueditorial@inonu.edu.tr) ile iletişime geçiniz.

HAKEM DEĞERLENDİRME SÜRECİ

İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, akademik bütünlüğün en yüksek standartlarda korunmasını sağlamak amacıyla titiz ve şeffaf bir çift anonimleştirilmiş hakem değerlendirme sürecini yürütmektedir.

Makaleler, hem yazarların hem de hakemlerin birbirlerine anonim olarak kalacakları bu sürece tabi tutulmaktadır. Her makale, ilgili alanda uzman en az iki bağımsız dış hakem tarafından değerlendirilir.

Yazarlar, potansiyel hakemleri önerebilir, ancak nihai seçim editör tarafından yapılır ve editör, yazarın önerilerine uymak zorunda değildir. Değerlendirme süreci boyunca gizlilik esastır ve hakemler makaleyi yalnızca editörün izniyle paylaşabilirler. Hakemler, makalenin kalitesini artırmak amacıyla zamanında, tarafsız, kanıta dayalı ve yapıcı geri bildirim sağlarlar. Araştırma ihlali şüphesi olan durumlar, sürecin bütünlüğünü korumak için gizli bir şekilde editöre bildirilmelidir.

Dergi, değerlendirme süreci, seçim kriterleri ve itiraz prosedürü hakkında bilgi paylaşarak ve kabul oranları ve yayım süreleri gibi önemli verileri yayımlayarak şeffaflık sağlar. Bir makalenin kabul edilmesi, düzeltilmesi veya reddedilmesi konusundaki nihai karar, Alan Editörlerinin önerilerini dikkate alarak Baş Editör tarafından verilir. Hakemler, bir değerlendirme davetini kabul etmeden önce herhangi bir olası çıkar çatışmalarını açıklamalıdır. Editörlerle hakemler arasındaki tüm iletişimler gizlidir.

Editörler kurulunun üyeleri tarafından gönderilen makaleler, tarafsızlığı sağlamak amacıyla dış editörler tarafından ele alınır ve bu dış editörler de çıkar çatışmalarını açıklamak zorundadır. Hakem değerlendirme süreci standart prosedürlerden saparsa, şeffaflık ve hesap verebilirliği sağlamak için makalede hangi tür inceleme yapıldığı belirtilir.

REVİZYON DETAYLARI

Minör revizyon veya majör revizyon gerektiren makaleler, Baş Editör tarafından hakemlerin ve editörlerin yorumlarını içeren bir karar mektubu ile yanıtlanır ve yeniden gönderim için bir son tarih alır. Yazarlar, gözden geçirilmiş bir makale ve her bir yorumu ayrı ayrı ele alan ayrıntılı bir “Hakemlere Yanıt” belgesi sunmalıdır. Yanıt, yapılan revizyonları açıklamalı ve makaledeki ilgili satır numaralarını belirtmelidir. Makalenin değişiklikleri vurgulayan açıklamalı bir versiyonu da sunulmalıdır. Gözden geçirilmiş makaleler, karar mektubunda belirtilen tarihe kadar teslim edilmelidir. Son teslim tarihine uyulmaması, revizyonun reddedilmesine neden olabilir. Ek süreye ihtiyaç duyulması halinde, yazarlar orijinal son tarih sona ermeden önce uzatma talebinde bulunmalıdır.

YAZARLIK KRİTERLERİ

Araştırma bulgularını bildiren başvuruların yazarları, Uluslararası Tıp Dergisi Editörleri Komitesi (ICMJE) tarafından belirlenen dört kriterin tamamını karşılamalıdır:

Çalışmanın konseptine veya tasarımına, ya da verilerin elde edilmesi, analizi veya yorumlanmasına önemli katkılar sağlama;
Çalışmanın taslağını hazırlamak veya önemli entelektüel içerik için eleştirel bir şekilde gözden geçirmek;
Yayımlanacak son versiyonun onaylanması;
Çalışmanın tüm yönlerinden sorumlu olmayı kabul etmek, herhangi bir bölümün doğruluğu veya bütünlüğü ile ilgili soruların uygun şekilde araştırılmasını ve çözülmesini sağlamak.

Yazarlar, makalelerini göndermeden önce kimlerin yazarlık için uygun olduğunu ve yazarların hangi sırayla listeleneceğini belirlemelidir. İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi editörleri yazarlık anlaşmazlıklarını çözmez. İlk gönderimden sonra yazar sayısında veya sıralamasında yapılacak her türlü değişiklik Baş Editöre yazılı olarak açıklanmalıdır. Editörler, herhangi bir yazarlık usulsüzlüğünü, birinci veya sorumlu yazarın kurumundaki veya işverenindeki araştırma görevlisine veya uygun akademik etik yetkililerine yönlendirme hakkını saklı tutar.

Yazarlar, başvuru sırasında bireysel katkılar hakkında bilgi vermek için CRediT (Katkıda Bulunan Rolleri Taksonomisi) kullanabilirler.

Çıkar Çatışması Beyanı

Herhangi bir finansal veya finansal olmayan çıkar çatışması, editoryal derneklerle, ticari düzenleme şirketleriyle, tıbbi iletişim şirketleriyle veya başvuruyu ilgilendiren diğer kuruluşlarla ilişkiler dâhil olmak üzere, makalenin sonunda, Kaynaklar bölümünden hemen önce açıklanmalıdır.

Finansal Destek Beyanı

Tüm finansman kaynakları makalenin sonunda belirtilmelidir. Yazarlar, varsa, çalışma sponsor(lar)ının çalışma tasarımı, veri toplama, analiz, yorumlama, rapor yazımı ve makalenin yayına sunulması kararındaki rolünü belirtmelidir. Eğer finansman kaynağı bu alanlarla ilgili bir katkıda bulunmamışsa, yazarlar bunu net bir şekilde ifade etmelidir.

ÜRETKEN YAPAY ZEKA (YZ) KULLANIM POLİTİKASI

İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, makale hazırlık sürecinde üretken yapay zekâ (YZ) araçlarının kullanımında şeffaflık, hesap verebilirlik ve etik ilkelere bağlılığı desteklemektedir. Bu politika; COPE, ICMJE ve WAME tarafından belirlenen uluslararası yayıncılık etik standartlarıyla uyumludur.

1. Makale Hazırlığında Yapay Zekâ Kullanımı

Yazarlar; dil düzenleme, anlatımın netleştirilmesi, metin yapısının iyileştirilmesi, fikirlerin organize edilmesi veya literatürün özetlenmesi gibi amaçlarla yapay zekâ araçlarını (ör. ChatGPT, Gemini, Claude) kullanabilir.

Ancak yapay zekâ, insan değerlendirmesinin, bilimsel yorumun veya akademik karar verme sürecinin yerini alamaz. Makalede yer alan tüm içeriklerin doğruluğu, özgünlüğü ve bilimsel bütünlüğünden yazarlar sorumludur.

Yapay zekâ destekli içerikler mutlaka yazarlar tarafından eleştirel biçimde gözden geçirilmelidir.

Sadece temel yazım ve dil bilgisi düzeltmeleri için yapılan yapay zekâ kullanımı beyan gerektirmez. Bunun dışındaki tüm kullanımlar açıklanmalıdır.

2. Beyan (Açıklama) Yükümlülüğü

Üretken yapay zekâ veya YZ destekli araçların her türlü kullanımı, makale gönderimi sırasında beyan edilmelidir. Makalede yer alacak Yapay Zekâ Kullanım Beyanı aşağıdaki bilgileri içermelidir:

• Kullanılan yapay zekâ aracının adı ve sürümü
• Kullanım amacı (ör. dil düzenleme, literatür özetleme)
• İnsan denetiminin kapsamı

Araştırma tasarımı, veri analizi veya veri üretiminde yapay zekâ kullanılmışsa, bu durum Yöntemler bölümünde ayrıntılı olarak açıklanmalıdır.

3. Yazarlık ve Sorumluluk

Yazarlık, yalnızca insanlara ait entelektüel katkı ve sorumluluk gerektirir. Yapay zekâ araçları yazar veya ortak yazar olarak gösterilemez.

Tüm yazarlar, ICMJE yazarlık kriterlerini karşılamalı ve çalışmanın tüm aşamalarından (kavramsallaştırma, analiz, yorumlama ve son onay) sorumlu olmalıdır. Yapay zekâ araçları yalnızca teknik veya dil desteği için teşekkür bölümünde belirtilebilir.

4. Şekil ve Görsellerde Yapay Zekâ Kullanımı

Dergi, bilimsel şekil ve görsellerin oluşturulması, değiştirilmesi veya iyileştirilmesi amacıyla üretken yapay zekâ kullanımına izin vermez.

Yalnızca veriyi bozmayacak ve gizlemeyecek şekilde yapılan standart düzenlemeler (parlaklık, kontrast, renk dengesi gibi) kabul edilir.

Yapay zekâ ile üretilmiş veya değiştirilmiş görseller, yalnızca yapay zekâ kullanımının çalışmanın geçerli ve ayrılmaz bir metodolojik parçası olması durumunda değerlendirilebilir. Bu durumda yazarlar:

• Kullanılan yapay zekâ aracını ve yöntemleri açıkça tanımlamalı
• Gerekmesi halinde ham ve işlenmemiş verileri editöryal inceleme için sunmalıdır.

Yapay zekâ ile üretilmiş grafik özetler, kapak görselleri veya sanatsal çalışmalar, editörlük ofisinden önceden yazılı izin alınmadıkça kabul edilmez.

5. Telif Hakları ve Etik Sorumluluk

Yazarlar, yapay zekâ kullanımının veri gizliliği, mahremiyet ve fikri mülkiyet mevzuatına uygunluğunu sağlamakla yükümlüdür. Kullanılan yapay zekâ araçları, gönderilen içerik üzerinde mülkiyet iddiasında bulunmamalı veya yayın haklarını kısıtlamamalıdır.

Onaylanan yapay zekâ destekli içerikler, ilgili şekil veya açıklamalarda açıkça “Yapay zekâ ile üretilmiştir” şeklinde belirtilmelidir. Tüm etik ve hukuki sorumluluk yazarlara aittir.

YAYIN SONRASI DÜZELTME TALEPLERİ VE MAKALE GERİ ÇEKME POLİTİKASI

Yayın sonrası tüm düzeltme talepleri editöryal incelemeye tabidir. Yayın Kurulu, hatanın niteliğine, makale üzerindeki etkisine ve destekleyici kanıtlara dayanarak düzeltmelerin gerekliliğini ve uygunluğunu değerlendirir. Onaylanması halinde, düzeltme dergi arşivinde yapılacaktır. Dergi COPE yönergelerini takip etmektedir.

Makale Geri Çekme (Yayın Öncesi)

Makale Geri Çekme işlemi yalnızca hatalar, kazara yinelenen gönderimler veya etik ihlaller (örneğin, birden fazla gönderim, sahte veriler veya intihal) içerebilecek makalelerin ilk sürümleri olan basım aşamasındaki makaleler için geçerlidir. Geri çekilen makalelerin HTML ve PDF içerikleri kaldırılacak ve yerine çekilme bildiren bir açıklama ile derginin çekilme politikasına bağlantı verilecektir.

Makale Geri Çekme (Yayın Sonrası)

Geri çekmeler intihal, veri uydurma, sahte yazarlık veya ortak yazar onayı olmadan yayın gibi ciddi etik ihlaller için verilir. Geri çekme bildirimleri şu unsurları içerir:

- “Geri Çekme” başlıklı resmi bir geri çekme notu: [Makale Başlığı]” başlıklı resmi bir geri çekme notu, sonraki bir sayıda yayınlanır.
- Orijinal makalenin PDF'si üzerinde “Geri Çekildi” şeklinde bir filigran.
- Akademik bütünlüğü korurken düzeltmelerde şeffaflık sağlayan HTML sürümünün kaldırılması.

Makale Kaldırılması (Hukuki ve Güvenlik Endişeleri)

Nadir durumlarda, bir makalenin yasal sorunlar, mahkeme kararları, hakaret veya önemli sağlık riskleri nedeniyle derginin çevrimiçi veritabanından kalıcı olarak kaldırılması gerekebilir. Meta veriler (başlık ve yazarlar) korunurken, makale içeriği kaldırmayı açıklayan yasal bir bildirimle değiştirilecektir.

Makale Değiştirme

Bir makale ciddi bir sağlık riski teşkil ediyorsa, yazarlar düzeltilmiş bir versiyonla değiştirilmesini talep edebilir. Bu gibi durumlarda, düzeltilmiş makaleye bir bağlantı içeren bir geri çekme bildirimi yayınlanacak ve güncellemelerin şeffaf bir şekilde kaydedilmesi sağlanacaktır.

Kendi Kendine Arşivleme Politikası

Yazarların yayınlanmış çalışmalarını kurumsal veya kişisel web sitelerinin yanı sıra açık erişim havuzlarında kendi kendilerine arşivlemelerine izin verilir. Yazarlar makalelerini paylaşırken orijinal yayına uygun şekilde atıfta bulunmalı ve DOI numarasını eklemelidir. Ayrıca, yazarların yayınevinin resmi web sitesine bir bağlantı sağlamaları teşvik edilir, böylece bilimsel kaydın doğruluğu ve bütünlüğü sağlanmış olur. Yayıncının web sitesinde yayınlanan versiyon, kayıtların kesin versiyonu olarak kabul edilir.

YASAL UYARI

Yayınlanan makalelerde ifade edilen görüş ve fikirler yalnızca yazar(lar)a aittir ve editörlerin, yayın kurulunun veya yayıncının görüşlerini yansıtmaz. Editörler, yayın kurulu ve yayıncı, yayınlanan makalelerin içeriğinden sorumlu değildir ve bu makalelerde ifade edilen görüşleri onaylamaz.

Yazarlar, çalışmalarının doğruluğu ve bütünlüğü konusunda tam sorumluluk taşırlar. Dergi, araştırmaların bilim camiasına yayılması için bir platform görevi görürken, içeriğin geçerliliğini garanti etmez.

Ücret Politikası

İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, akademik yayıncılıkta şeffaflık ve editoryal bağımsızlık ilkesini esas alır. Dergimizin finansal işleyişi ile hakemlik/editoryal karar süreçleri birbirinden tamamen bağımsızdır. Bu politika, Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayımlanan Author Fees and Waivers rehberinde belirtilen şeffaflık ilkeleri ile COPE, DOAJ, OASPA ve WAME'nin ortak yayımladığı Principles of Transparency and Best Practice in Scholarly Publishing belgesi esas alınarak hazırlanmıştır. Ayrıca dergimiz, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Genel Kurulu'nun 07.03.2019 tarihli, 2019.3.88 sayılı kararı ve Üniversitelerarası Kurul'un (ÜAK) ilgili dönem Sıkça Sorulan Sorular belgesinde tanımlanan, makale kabul/ret şartına bağlı olmaksızın gönderim aşamasında ücret alınması kriterine uygun şekilde işletilmektedir. Bu doğrultuda dergimiz yağmacı/şaibeli dergi kapsamında değerlendirilmez. Sisteme yüklenen her makale, öncelikle Baş Editör veya görevlendirilen alan editörü tarafından bir ön incelemeye tabi tutulur. Bu aşamada: - Çalışmanın dergi kapsamına uygunluğu, - Bilimsel yeterliliği, - Yazım kurallarına ve şablona uygunluğu, değerlendirilir. Bu aşamada reddedilen çalışmalardan hiçbir ücret talep edilmez ve yazar herhangi bir ödeme yapmadan bilgilendirilir. Ön inceleme aşamasını geçen çalışmalar için, hakem değerlendirme süreci başlamadan önce, kabul veya ret şartına bağlı olmaksızın bir kereye mahsus 5.000 TL tutarında Editoryal İşlem Ücreti talep edilir. Bu ücret, 1 Eylül 2026 tarihi itibariyle sisteme yüklenecek makaleler için geçerlidir. Bu ücret; dil ve intihal kontrolü, yapay zekâ kullanımı denetimi ve mizanpaj/dizgi işlemleri giderlerinin karşılanmasına yönelik olup, makalenin nihai kabul veya ret kararından bağımsızdır. Çalışmanın hakem sürecinde reddedilmesi halinde bu ücret iade edilmez. Makale kabul edildikten sonra yazardan ayrıca bir yayın, basım veya ek ücret talep edilmez. Editoryal Bağımsızlık Beyanı Yazı işleri ve hakem kurulu, derginin finans veya işletme birimlerinden bağımsız çalışır. Editör kurulu, davetli makale, kurumsal iş birliği veya öğrenci/genç araştırmacı çalışmaları gibi özel durumlarda ücret muafiyeti veya indirim uygulama hakkını saklı tutar. Muafiyet kararları, çalışmanın bilimsel niteliğinden bağımsız, önceden belirlenmiş kriterlere göre verilir. Ödeme Bilgileri - Ücret Tutarı: 5.000 TL (1 Eylül 2026 tarihi itibariyle gönderilecek makaleler için geçerlidir) - Banka Adı: Türkiye Halk Bankası A.Ş. (0012) - Hesap Adı: İnönü Üniversitesi Kültür Araştırma ve Uygulama Merkezi - IBAN: TR04 0001 2009 5580 0005 0002 14 - Açıklama: Sorumlu yazarın ad-soyadı, T.C. kimlik numarası (fatura için), "Editoryal İşlem Ücreti" ibaresi - Dekont Gönderimi: Ödeme sonrası dekontun inueditorial@inonu.edu.tr adresine gönderilmesi gerekmektedir. Bu sayfada yer alan ücret bilgileri, COPE, DOAJ, OASPA ve WAME'nin ortaklaşa yayımladığı şeffaflık ilkeleri doğrultusunda kamuya açık ve güncel tutulmaktadır. Ücretlerde yapılacak değişiklikler bu sayfadan duyurulur; geriye dönük olarak zaten sisteme yüklenmiş makalelere uygulanmaz.

Dizinler

Dergi Kurulları

Baş Editör

OA

Osman AĞIR

Uluslararası Siyaset

Editörler

Lİ

Levent İSKENDEROĞLU

Plastik Sanatlar, Resim, Görsel Kültür

UY

Umut Turgut YILDIRIM

Anayasa ve Siyasal Kurumlar, Karşılaştırmalı Siyasi Kurumlar, Siyasal Akımlar, Türk Siyasal Hayatı, Türk Siyasi Tarihi

MU

Mehmet ULAŞ

İletişim ve Medya Çalışmaları, İletişim Çalışmaları, İletişim Teknolojisi ve Dijital Medya Çalışmaları, Kitle İletişimi, Yeni İletişim Teknolojileri, Siyasal İletişim

Alan Editörleri

MY

Mehmet Barış YILMAZ

İletişim ve Medya Çalışmaları, Gazetecilik Çalışmaları, İletişim Çalışmaları

MÖ

Murat ÖZTÜRK

Genel Türk Tarihi (Diğer)

TA

Tülay AYDIN

Türk Siyasal Hayatı, Türkiye Cumhuriyeti Tarihi, Atatürk İlkeleri İnkılap Tarihi, Cinsiyet Tarihi

NC

Nazım CAFEROV (CAFERSOY)

Siyaset Bilimi

AY

Alper YILMAZ

Dijital Reklamcılık, Reklam Araştırmaları, Reklam Çözümlemesi, Reklam Kampanyaları, Reklam Stratejileri, Reklam Yazarlığı, Reklam-Medya Planlamaları, Siyasal Reklamcılık, Sosyal Reklamcılık, Reklamcılık (Diğer)

NK

Nuri KARACA

Strateji, Yönetim ve Örgütsel Davranış (Diğer)

GK

Gökhan KONAT

Ekonometri Teorisi, Ekonometrik ve İstatistiksel Yöntemler, Panel Veri Analizi , Zaman Serileri Analizi

AN

Ainur NOGAYEVA

Kamu Yönetimi

OK

Oktay KIZILKAYA

Ekonometri, Ekonometrik ve İstatistiksel Yöntemler, Panel Veri Analizi , Uygulamalı Makro Ekonometri, Zaman Serileri Analizi

GÜ

Gamze ÜNSAL TOPÇU

Türk İslam Edebiyatı, Türk Dili ve Edebiyatı, Osmanlı Sahası Dışındaki Klasik Türk Edebiyatı, Osmanlı Sahası Klasik Türk Edebiyatı, Klasik Türk Edebiyatı, Tasavvuf

GT

Gökhan TUNCEL