Araştırma Makalesi

Çevresel Politika Sıkılığı, Karbon Emisyonu ve Ekolojik Ayak İzi: OECD Ülkeleri Üzerine Ampirik Bir Analiz

Cilt: 15 22 Eylül 2026
PDF İndir
TR EN

Çevresel Politika Sıkılığı, Karbon Emisyonu ve Ekolojik Ayak İzi: OECD Ülkeleri Üzerine Ampirik Bir Analiz

Öz

Bu çalışma, 2000-2019 dönemi için 33 OECD ülkesinde çevresel politika sıkılığının (EPS) çevresel kalite üzerindeki etkilerini ampirik olarak incelemektedir. Çevresel sürdürülebilirliği daha bütüncül bir perspektifle değerlendirmek amacıyla, analizlerde kirlilik göstergesi olarak hem karbon (CO_2) emisyonları hem de doğal kaynak tüketimi ile biyolojik kapasiteyi kapsayan ekolojik ayak izi verileri kullanılmıştır. Panel veri setinde saptanan değişen varyans, otokorelasyon ve yatay kesit bağımlılığı sorunlarını dikkate alan Driscoll-Kraay dirençli standart hatalar yöntemiyle gerçekleştirilen analizler, önemli bulgular ortaya koymaktadır. Ampirik sonuçlar, çevresel politika sıkılığının her iki kirlilik göstergesi üzerinde de istatistiksel olarak anlamlı ve negatif bir etkiye sahip olduğunu, dolayısıyla sıkı çevre düzenlemelerinin çevresel bozulmayı sınırlamada etkin bir araç olduğunu kanıtlamaktadır. Ayrıca beşerî kalkınma ve kentleşmenin çevresel kaliteyi iyileştirdiği saptanmıştır. Ancak ekonomik büyüme ve sermaye oluşumunun CO_2 emisyonları üzerinde istatistiksel olarak anlamsız, ekolojik ayak izi üzerinde ise artırıcı bir etkiye sahip olduğu bulunmuştur. Bu durum, OECD ülkelerinde enerji sistemlerinin karbonsuzlaşması yoluyla "göreli bir ayrışmanın" yaşandığını, fakat toplam kaynak tüketimi üzerindeki baskının ekonomik büyümeye paralel olarak devam ettiğini göstermektedir. Çalışma, sürdürülebilirliğin sadece emisyon odaklı değil, biyolojik kapasiteyi merkeze alan bütüncül bir kaynak yönetimiyle sağlanabileceğini vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Çevresel Politika Sıkılığı, Karbon Emisyonu, Ekolojik Ayak İzi, OECD, Driscoll-Kraay Tahmincisi.

Kaynakça

  1. Afshan, S., Meo, M. S., Yaqoob, T., & Hamid, B. (2023). Can green finance, green technologies, and environmental policy stringency leverage sustainability in China: evidence from quantile-ARDL estimation. Environmental Science and Pollution Research, 30, 61726–61740. https://doi.org/10.1007/s11356-023-26399-6
  2. Ahmed, K. (2020). Environmental policy stringency, related technological change and emissions inventory in 20 OECD countries. Journal of Environmental Management, 274, 111209. https://doi.org/10.1016/j.jenvman.2020.111209
  3. Alatrash, M. A., Bein, M. A., & Samour, A. (2025). The impact of world uncertainty, environmental policy stringency, and technological innovation on environmental sustainability: evidence from high-income countries. Sustainability, 17(3), 1134. https://doi.org/10.3390/su17031134
  4. Albrizio, S., Koźluk, T., & Zipperer, V. (2017). Environmental policies and productivity growth: Evidence across industries and firms. Journal of Environmental Economics and Management, 81, 209–226. https://doi.org/10.1016/j.jeem.2016.06.002
  5. Albulescu, C. T., Boatca-Barabas, M. E., & Diaconescu, A. (2022). The asymmetric effect of environmental policy stringency on CO2 emissions in OECD countries. Environmental Science and Pollution Research, 29, 27311–27327. https://doi.org/10.1007/s11356-021-18267-8
  6. Assamoi, G. R., & Wang, S. (2023). Asymmetric effects of economic policy uncertainty and environmental policy stringency on environmental quality: Evidence from China and the United States. Environmental Science and Pollution Research, 30, 29996–30016. https://doi.org/10.1007/s11356-022-24082-6
  7. Bonar, M. (2024). Do strict environmental policies in European countries reduce CO2 emissions? Statistical Review, 71(1), 1–24.
  8. Botta, E., & Koźluk, T. (2014). Measuring environmental policy stringency in OECD countries: A composite index approach (OECD Economics Department Working Papers, No. 1177). OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/5jxrjnc45gvg-en
  9. Chen, M., Jiandong, W., & Saleem, H. (2022). The role of environmental taxes and stringent environmental policies in attaining the environmental quality: Evidence from OECD and non-OECD countries. Frontiers in Environmental Science, 10, 972354. https://doi.org/10.3389/fenvs.2022.972354
  10. Chu, L. K., & Tran, T. H. (2022). The nexus between environmental regulation and ecological footprint in OECD countries: Empirical evidence using panel quantile regression. Environmental Science and Pollution Research, 29, 49700–49723. https://doi.org/10.1007/s11356-022-19221-y

Kaynak Göster

APA
Uçar, M., & Apaydın, Ş. (2026). Çevresel Politika Sıkılığı, Karbon Emisyonu ve Ekolojik Ayak İzi: OECD Ülkeleri Üzerine Ampirik Bir Analiz. İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 15, 1-17. https://doi.org/10.54282/inijoss.1895799
AMA
1.Uçar M, Apaydın Ş. Çevresel Politika Sıkılığı, Karbon Emisyonu ve Ekolojik Ayak İzi: OECD Ülkeleri Üzerine Ampirik Bir Analiz. INIJOSS. 2026;15:1-17. doi:10.54282/inijoss.1895799
Chicago
Uçar, Mehmet, ve Şükrü Apaydın. 2026. “Çevresel Politika Sıkılığı, Karbon Emisyonu ve Ekolojik Ayak İzi: OECD Ülkeleri Üzerine Ampirik Bir Analiz”. İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi 15 (Eylül): 1-17. https://doi.org/10.54282/inijoss.1895799.
EndNote
Uçar M, Apaydın Ş (01 Eylül 2026) Çevresel Politika Sıkılığı, Karbon Emisyonu ve Ekolojik Ayak İzi: OECD Ülkeleri Üzerine Ampirik Bir Analiz. İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi 15 1–17.
IEEE
[1]M. Uçar ve Ş. Apaydın, “Çevresel Politika Sıkılığı, Karbon Emisyonu ve Ekolojik Ayak İzi: OECD Ülkeleri Üzerine Ampirik Bir Analiz”, INIJOSS, c. 15, ss. 1–17, Eyl. 2026, doi: 10.54282/inijoss.1895799.
ISNAD
Uçar, Mehmet - Apaydın, Şükrü. “Çevresel Politika Sıkılığı, Karbon Emisyonu ve Ekolojik Ayak İzi: OECD Ülkeleri Üzerine Ampirik Bir Analiz”. İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi 15 (01 Eylül 2026): 1-17. https://doi.org/10.54282/inijoss.1895799.
JAMA
1.Uçar M, Apaydın Ş. Çevresel Politika Sıkılığı, Karbon Emisyonu ve Ekolojik Ayak İzi: OECD Ülkeleri Üzerine Ampirik Bir Analiz. INIJOSS. 2026;15:1–17.
MLA
Uçar, Mehmet, ve Şükrü Apaydın. “Çevresel Politika Sıkılığı, Karbon Emisyonu ve Ekolojik Ayak İzi: OECD Ülkeleri Üzerine Ampirik Bir Analiz”. İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, c. 15, Eylül 2026, ss. 1-17, doi:10.54282/inijoss.1895799.
Vancouver
1.Mehmet Uçar, Şükrü Apaydın. Çevresel Politika Sıkılığı, Karbon Emisyonu ve Ekolojik Ayak İzi: OECD Ülkeleri Üzerine Ampirik Bir Analiz. INIJOSS. 01 Eylül 2026;15:1-17. doi:10.54282/inijoss.1895799