İNSANA YAKIŞIR İŞ VE EKONOMİK BÜYÜMENİN ÇOK BOYUTLU ANALİZİ: EURONEXT ÜLKELERİ ÜZERİNE BÜTÜNLEŞİK BİR KARAR VERME UYGULAMASI

Gül Dertli; Osman Yavuz Akbulut

doi:10.54282/inijoss.1918330

TR EN

İNSANA YAKIŞIR İŞ VE EKONOMİK BÜYÜMENİN ÇOK BOYUTLU ANALİZİ: EURONEXT ÜLKELERİ ÜZERİNE BÜTÜNLEŞİK BİR KARAR VERME UYGULAMASI

Öz

Bu çalışma, Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları’nın sekizinci hedefi olan İnsana Yakışır İş ve Ekonomik Büyüme kapsamında, ülkelerin performansının çok boyutlu biçimde değerlendirilmesine yönelik bütünleşik bir Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) modelini önermektedir. Önerilen model, CRiterion Importance Based on SUm of Squares (CRISUS), MAXimum of CriterioN (MAXC) ve Alternative Ranking Order Method Accounting for Two-Step Normalization (AROMAN) yaklaşımlarının entegrasyonuna dayanmaktadır. Model yapısında, CRISUS ve MAXC yöntemleri seçilen performans göstergelerine ilişkin nihai kriter ağırlıklarının belirlenmesinde kullanılırken, AROMAN prosedürü ülkelerin genel performans sıralamasının oluşturulmasında esas alınmıştır. Geliştirilen modelin uygulanabilirliği, Euronext ülkelerine ait 2014–2023 dönemini kapsayan yıllık ortalama verilerden oluşan bir veri seti üzerinden test edilmiştir. Analiz sonuçları, CRISUS ve MAXC entegrasyonu sonucunda elde edilen nihai ağırlıklar dikkate alındığında, çalışan kişi başına reel gayrisafi yurt içi hasılanın yıllık büyüme hızının, ilgili dönemde Euronext ülkelerinin insana yakışır iş ve ekonomik büyüme performansını en güçlü biçimde etkileyen gösterge olduğunu ortaya koymaktadır. AROMAN sıralama bulguları ise İrlanda’nın en yüksek performansa sahip ülke olduğunu, Portekiz ve Fransa’nın da üst sıralarda yer aldığını göstermektedir. Buna karşılık, Norveç, Hollanda ve Belçika’nın görece daha düşük performans sergilediği belirlenmiştir. Ayrıca, modelin geçerliliğini sınamak amacıyla gerçekleştirilen duyarlılık analizleri, elde edilen sonuçların metodolojik açıdan güçlü, kararlı ve tutarlı olduğunu doğrulamaktadır. Bu yönüyle çalışma, politika yapıcılar ve araştırmacılar için çok boyutlu performans değerlendirmelerinde kullanılabilecek analitik ve uygulanabilir bir karar destek çerçevesi sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

İnsana yakışır iş, ekonomik büyüme, ÇKKV, CRISUS, MAXC, AROMAN

A MULTIDIMENSIONAL ANALYSIS OF DECENT WORK AND ECONOMIC GROWTH: AN INTEGRATED DECISION-MAKING APPLICATION ON EURONEXT COUNTRIES

Öz

This study proposes an integrated Multi-Criteria Decision-Making (MCDM) model to assess country performance from a multidimensional perspective within the scope of Decent Work and Economic Growth, which constitutes the eighth goal of the Sustainable Development Goals (SDG 8). The recommended model is based on the integration of the CRiterion Importance Based on SUm of Squares (CRISUS), MAXimum of CriterioN (MAXC), and Alternative Ranking Order Method Accounting for Two-Step Normalization (AROMAN) approaches. Within this framework, the CRISUS and MAXC procedures are applied to determine the final weights of the selected performance indicators, while the AROMAN procedure is utilized to generate the overall ranking of countries. The applicability of the developed model is tested by employing a dataset consisting of annual average values for the EURONEXT countries over the 2014–2023 period. The findings reveal that, according to the final criterion weights obtained through the integration of CRISUS and MAXC, the annual growth rate of real GDP per employed person is the most influential indicator of decent work and economic growth performance of EURONEXT countries during the period under consideration. The AROMAN ranking results further indicate that Ireland exhibits the highest performance, followed by Portugal and France, whereas Norway, the Netherlands, and Belgium display relatively lower performance levels. In addition, the sensitivity analyses conducted to examine the validity of the proposed model confirm that the findings are methodologically robust, stable, and consistent. In this respect, the study provides an analytical and applicable decisionsupport framework for policymakers and researchers in multidimensional performance evaluation.

Anahtar Kelimeler

Decent work, economic growth, MCDM, CRISUS, MAXC, AROMAN

Kaynakça

Abdulrahim, H., Gebrail, M., Elhaj, M., & Binsuwadan, J. (2025). Sustainable trends in decent work and economic growth: A comprehensive analysis of GCC countries, Sustainability, 17(19), 8798, https://doi.org/10.3390/ su17198798.
Adalar, İ. & Işık, Ö. (2025). CRiterion Importance Based on SUm of Squares (CRISUS): A Novel Objective Weighting Method and Its Implementation in Multidimensional Sustainability Performance Measurement. Economic Computation and Economic Cybernetics Studies and Research, 59, 205-221. DOI: 10.24818/18423264/59.2.25.13.
Al İ. (2025). Ülkelerin finansal okuryazarlık seviyelerinin belirlenmesi: CRISUS ve SAW yöntemleriyle karşılaştırmalı bir analiz. Belke, M. & Akbulut, O. Y. (Ed.) Ekonomi ve Finans Alanında Çok Kriterli Karar Verme Uygulamaları-I içinde (ss.: 37-45). Ankara, Gazi Kitabevi. ISBN: 978-625-5816-86-3
Alrasheedi, A. F., Mishra, A. R., Pamucar, D., Devi, S., & Cavallaro, F. (2024). Interval-valued intuitionistic fuzzy AROMAN method and its application in sustainable wastewater treatment technology selection. Journal of intelligent & fuzzy systems, 46(3), 7199-7222. https://doi.org/10.3233/JIFS-236697.
Asriani, A. (2024). Bibliometric analysis on sustainable development goals (SDGs): Decent work and economic growth. International Journal of Education, Social Studies, and Management, 4(2), 625-637. https://doi. org/10.52121/ijessm.v4i2.330
Baş, H., Ersin, İ., & Kalkavan, H. (2025). Determining the effect levels of augmented decent work criteria in sustainable economic development with the fuzzy DEMATEL method. International Journal of Occupational Safety and Ergonomics, 31(1), 121-134. https://doi.org/10.1080/10803548.2024.2413302
Belke, M. (2025). Türkiye ekonomisinde kurumsal kalite performansının CRISUS-CoCoSo hibrit yaklaşımı çerçevesinde değerlendirilmesi. Akbulut, O. Y., Demir, E. & Kaya, H. (Ed.) Ekonomi ve Finans Alanında Çok Kriterli Karar Verme Uygulamaları-II içinde (ss.: 39-58). Ankara, Gazi Kitabevi. ISBN: 978-625-5816-47-4
Bieszk-Stolorz, B., & Dmytrów, K. (2023). Decent work and economic growth in EU Countries—static and dynamic analyses of sustainable development goal 8. Sustainability, 15(18), 13327. https://doi.org/10.3390/su151813327
Birleşmiş Milletler (2025). The Sustainable Development Goals Report, https://unstats.un.org/sdgs/report/2025/The-Sustainable-Development-Goals Report-2025.pdf
Bošković, S., Švadlenka, L., Jovčić, S., Dobrodolac, M., Simić, V., & Bacanin, N. (2023). An alternative ranking order method accounting for two-step normalization (AROMAN)—A case study of the electric vehicle selection problem. IEEE Access, 11, 39496-39507. https://doi.org/10.1109/ACCESS.2023.3265818.

Bošković, S., Švadlenka, L., Jovčić, S., Simic, V., Dobrodolac, M., & Elomiya, A. (2024). Sustainable propulsion technology selection in penultimate mile delivery using the FullEX-AROMAN method. Socio-Economic Planning Sciences, 95, 102013. https://doi.org/10.1016/j.seps.2024.102013.
Božanić, D., Milić, A., Tešić, D., Salabun, W., & Pamučar, D. (2021). D numbers–FUCOM–fuzzy RAFSI model for selecting the group of construction machines for enabling mobility. Facta Universitatis, Series: Mechanical Engineering, 19(3), 447-471. https://doi.org/10.22190/FUME210318047B
Çetin, E., Çetin, M.K., & Sekreter, M.S. (2025). İnsana yakışır iş ve ekonomik büyüme perspektifinden CRITIC tabanlı Multi-MOORA yöntemi ile analiz: AB ülkeleri örneği, Sosyal Mucit Academic Review, 6(2), 173-192. https://doi.org/10.54733/smar.1602348
Death, C. & Gabay, C. (2015). Doing Biopolitics Differently? Radical Potential in the Post-2015 MDG and SDG Debates, Globalizations 12(4), 597-612. https://doi.org/10.1080/14747731.2015.1033172
Demir, E. (2025). An innovative decision support model for the financial performance assessment: a study of BIST Cement Firms. Knowledge and Decision Systems with Applications, 1, 125-144. https://orcid.org/10.59543/ kadsa.v1i.14021
Deniz, G. (2025). İslami bankacılık sektöründe çok kriterli karar alma yöntemleri ile çok boyutlu kurumsal performans değerlendirmesi. Belke, M. & Akbulut, O. Y. (Ed.) Ekonomi ve Finans Alanında Çok Kriterli Karar Verme Uygulamaları-I içinde (ss.: 197-215). Ankara, Gazi Kitabevi. ISBN: 978-625-5816-86-3
Dündar, S. (2025). Performance Evaluation of G7 Countries in Terms of Patent Applications. Black Sea Journal of Engineering and Science, 8(3), 11-12. https://doi.org/10.34248/bsengineering.1605982.
Dündar, S. (2025). Prıorıtızıng the regıonal preferences of Turkısh ınvestors regardıng foreıgn dırect ınvestment by ARLON method. Konya Journal of Engineering Sciences, 13(3), 927-946. https://doi.org/10.36306/ konjes.1648279.
Firlej, K.A., Firlej, C., & Luty, L. (2023). Economic growth and decent work as a goal of sustainable development in the European Union in the pre-pandemic and pandemic period. International Entrepreneurship Review, 9(1), 61-76. https://doi.org/10.15678/IER.2023.0901.05
Gligorić, Z., Görçün, Ö. F., Gligorić, M., Pamucar, D., Simic, V., & Küçükönder, H. (2024). Evaluating the deep learning software tools for large-scale enterprises using a novel TODIFFA-MCDM framework. Journal of King Saud University-Computer and Information Sciences, 36(5), 102079. https://doi.org/10.1016/j.jksuci.2024.102079.
Görçün, Ö. F., Shabir, M., Çalık, A., & Işık, Ö. (2025). Evaluation of the Financial Performance of the Textile and Apparel Industry in interval type-2 fuzzy environment. Applied Soft Computing, 113830. https://doi.org/10.1016/j.asoc.2025.113830.
Gül, S. & Bektaş, S. (2025). Yeni Bir Hibrit Karar Verme Modeliyle ESG Performans Sıralaması: Bankacılık Sektörü İçin CRISUS-PIV Hibrid Modeli Uygulaması. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 60(4), 3557-3579. https:// doi.org/10.63556/tisej.2025.1582
Iftimoaei, C., Baciu, C.I., & Gabor, R.V. (2024). Romania’s Progress in implementing sustainable development goal 8 of the 2030 agenda: A statistical assessment, Analele Ştiinţifice ale Universităţii »Alexandru Ioan Cuza« din Iaşi. Sociologie şi Asistenţă Socială, 2(17), 5-24.
Işık, Ö., Adalar, İ., & Shabir, M. (2025b). Measuring efficiency, productivity and sustainability performance for ıslamic banks: a fuzzy expert-based multi-criteria decision support model using spherical fuzzy information. International Journal of Islamic and Middle Eastern Finance and Management, 1753-8394. https://doi.org/10.1108/IMEFM-09-2024-0477.
Işık, Ö., Shabir, M., & Moslem, S. (2024). A hybrid MCDM framework for assessing urban competitiveness: A case study of European cities. Socio-Economic Planning Sciences, 96, 102109. https://doi.org/10.1016/j. seps.2024.102109.
Işık, Ö., Shabir, M., Demir, G., Puska, A., & Pamucar, D. (2025a). A hybrid framework for assessing Pakistani commercial bank performance using multi-criteria decision-making. Financial Innovation, 11(1), 38. https:// doi.org/10.1186/s40854-024-00728-x.
Işık, Ö., Zolfani, S. H., Shabir, M., & Šaparauskas, J. (2025c). A grey-based hybrid decision support framework for assessing the Environmental, Social, and Governance (ESG) sustainable performance: a case study of BIST-listed banks. Technological and Economic Development of Economy, 31(4), 1237-1273. https://doi.org/10.3846/ tede.2025.24359
Karsak, E. E., & Goker, N. (2019). Common weight DEA-based methodology for ranking APEC countries by considering sustainable development goals including decent work, income inequalities, and gender equality. In 2019 3rd International Conference on Data Science and Business Analytics (ICDSBA) (pp. 84-89). IEEE. https:// doi.org/10.1109/ICDSBA48748.2019.00028.
Köse, Ö. (2025a). Özel sermayeli mevduat bankacılığı sektöründe finansal performansın CRISUS tabanlı RAWEC modeliyle incelenmesi. Belke, M. & Akbulut, O. Y. (Ed.) Ekonomi ve Finans Alanında Çok Kriterli Karar Verme Uygulamaları-I içinde (ss.: 107-119). Ankara, Gazi Kitabevi. ISBN: 978-625-5816-86-3
Köse, Ö. (2025b). Bütünleşik MAXC ve COPRAS yaklaşımıyla sigorta sektöründe kurumsal finansal performansın analizi. Akbulut, O. Y., Demir, E. & Kaya, H. (Ed.) Ekonomi ve Finans Alanında Çok Kriterli Karar Verme Uygulamaları-II içinde (ss.: 133-144). Ankara, Gazi Kitabevi. ISBN: 978-625-5816-47-4
Küfeoğlu, S. (2022). Emerging technologies: Value creation for sustainable development. Springer Nature. https://doi.org/10.1007/978-3-031-07127-0
Lapinskaitė, I., & Vidžiūnaitė, S. (2020). Assessment of the sustainable economic development goal 8: Decent work and economic growth in G20 countries. Economics and Culture, 17(1),116-125. https://doi.org/10.2478/ jec-2020-0011
Nikolić, I., Milutinović, J., Božanić, D., & Dobrodolac, M. (2023). Using an interval type-2 fuzzy AROMAN decisionmaking method to improve the sustainability of the postal network in rural areas. Mathematics, 11(14), 3105. https://doi.org/10.3390/math11143105.
OECD (2025). OECD Economic Surveys: Ireland 2025, Volume 2025/3, https://www.oecd-ilibrary.org/en/ publications/oecd-economic-surveys-ireland-2025_9a368560-en.html?utm_source=chatgpt.com Ourworldındata. (t.y.). https://ourworldindata.org/ (Erişim Tarihi: 1.09.2025).
Özekenci, E. K. (2025). A hybrıd MPSI-Extended AROMAN decısıon-makıng model for assessıng green logıstıcs performance: the case of Asia-Pacific countrıes. LogForum, 21(1), 87-105. https://doi.org/10.17270/J. LOG.001154
Rao, R.V., Patel, B.K. (2010). A subjective and objective integrated multiple attribute decision making method for material selection. Materials & Design, 31(10), 4738-4747. https://doi.org/10.1016/j.matdes.2010.05.014
Skvarciany, V., & Astike, K. (2022). Decent work and economic growth: Case of EU. In 12th International Scientific Conference (pp. 184-190). Vilnius Tech. https://doi.org/10.3846/bm.2022.916
Şengönül, A. ve Işık Ö. (2025). G20 ülkelerinin sürdürülebilir rekabet düzeylerinin CRISUS-MAXC-PIV modeliyle değerlendirilmesi. Akbulut, O. Y., Demir, E. & Kaya, H. (Ed.) Ekonomi ve Finans Alanında Çok Kriterli Karar Verme Uygulamaları-II içinde (ss.: 3-21). Ankara, Gazi Kitabevi. ISBN: 978-625-5816-47-4
Shannon, C.E. (1948). A mathematical theory of communication. The Bell system technical journal, 27(3), 379- 423. https://doi.org/10.1002/j.1538-7305.1948.tb01338.x.
UNDP. (2024). Sustainable development goals. https://www.undp.org/sustainable-development-goals (Erişim Tarihi: 10.09.2025).
Yolvermez, B. (2025). Türkiye’de insana yakışır iş ve ekonomik büyümenin görünümü, KMÜ Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 27(48), 447-473.
Zehri, C., Bendahmane, M. E. A., Amina, K., Zgarni, I., & Sekrafi, H. (2024). Decent work, financial inclusion, and economic growth: Analysis under the SDG 8. Heritage and Sustainable Development, 6(1), 197-218. https:// doi.org/10.37868/hsd.v6i1.370

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Büyüme, İstihdam

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Gül Dertli ^*
0000-0002-0494-408X
Türkiye

Osman Yavuz Akbulut
0000-0001-9225-1728
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

14 Ağustos 2026

Gönderilme Tarihi

29 Mart 2026

Kabul Tarihi

26 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 15

DOI

https://doi.org/10.54282/inijoss.1918330

IZ

https://izlik.org/JA93ZB73PH

APA

Dertli, G., & Akbulut, O. Y. (2026). İNSANA YAKIŞIR İŞ VE EKONOMİK BÜYÜMENİN ÇOK BOYUTLU ANALİZİ: EURONEXT ÜLKELERİ ÜZERİNE BÜTÜNLEŞİK BİR KARAR VERME UYGULAMASI. İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 15, 1-26. https://doi.org/10.54282/inijoss.1918330

AMA

1.Dertli G, Akbulut OY. İNSANA YAKIŞIR İŞ VE EKONOMİK BÜYÜMENİN ÇOK BOYUTLU ANALİZİ: EURONEXT ÜLKELERİ ÜZERİNE BÜTÜNLEŞİK BİR KARAR VERME UYGULAMASI. INIJOSS. 2026;15:1-26. doi:10.54282/inijoss.1918330

Chicago

Dertli, Gül, ve Osman Yavuz Akbulut. 2026. “İNSANA YAKIŞIR İŞ VE EKONOMİK BÜYÜMENİN ÇOK BOYUTLU ANALİZİ: EURONEXT ÜLKELERİ ÜZERİNE BÜTÜNLEŞİK BİR KARAR VERME UYGULAMASI”. İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi 15 (Ağustos): 1-26. https://doi.org/10.54282/inijoss.1918330.

EndNote

Dertli G, Akbulut OY (01 Ağustos 2026) İNSANA YAKIŞIR İŞ VE EKONOMİK BÜYÜMENİN ÇOK BOYUTLU ANALİZİ: EURONEXT ÜLKELERİ ÜZERİNE BÜTÜNLEŞİK BİR KARAR VERME UYGULAMASI. İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi 15 1–26.

IEEE

[1]G. Dertli ve O. Y. Akbulut, “İNSANA YAKIŞIR İŞ VE EKONOMİK BÜYÜMENİN ÇOK BOYUTLU ANALİZİ: EURONEXT ÜLKELERİ ÜZERİNE BÜTÜNLEŞİK BİR KARAR VERME UYGULAMASI”, INIJOSS, c. 15, ss. 1–26, Ağu. 2026, doi: 10.54282/inijoss.1918330.

ISNAD

Dertli, Gül - Akbulut, Osman Yavuz. “İNSANA YAKIŞIR İŞ VE EKONOMİK BÜYÜMENİN ÇOK BOYUTLU ANALİZİ: EURONEXT ÜLKELERİ ÜZERİNE BÜTÜNLEŞİK BİR KARAR VERME UYGULAMASI”. İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi 15 (01 Ağustos 2026): 1-26. https://doi.org/10.54282/inijoss.1918330.

JAMA

1.Dertli G, Akbulut OY. İNSANA YAKIŞIR İŞ VE EKONOMİK BÜYÜMENİN ÇOK BOYUTLU ANALİZİ: EURONEXT ÜLKELERİ ÜZERİNE BÜTÜNLEŞİK BİR KARAR VERME UYGULAMASI. INIJOSS. 2026;15:1–26.

MLA

Dertli, Gül, ve Osman Yavuz Akbulut. “İNSANA YAKIŞIR İŞ VE EKONOMİK BÜYÜMENİN ÇOK BOYUTLU ANALİZİ: EURONEXT ÜLKELERİ ÜZERİNE BÜTÜNLEŞİK BİR KARAR VERME UYGULAMASI”. İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, c. 15, Ağustos 2026, ss. 1-26, doi:10.54282/inijoss.1918330.

Vancouver

1.Gül Dertli, Osman Yavuz Akbulut. İNSANA YAKIŞIR İŞ VE EKONOMİK BÜYÜMENİN ÇOK BOYUTLU ANALİZİ: EURONEXT ÜLKELERİ ÜZERİNE BÜTÜNLEŞİK BİR KARAR VERME UYGULAMASI. INIJOSS. 01 Ağustos 2026;15:1-26. doi:10.54282/inijoss.1918330

Amaç ve Kapsam

Yazım Kuralları

Değerlendirilmek üzere sunulan makaleler özgün olmalı ve daha önce herhangi bir elektronik veya basılı ortamda sunulmamış veya yayımlanmamış olmalıdır.

Bir makale daha önce bir konferans veya toplantıda sunulmuşsa, yazarlar organizasyonun adı, tarihi ve yeri de dahil olmak üzere etkinlik hakkında ayrıntılı bilgi vermelidir. Bu bilgiler mutlaka ilk sayfada dipnot ile belirtilmelidir.

Bir araştırma kurumu ya da fonu tarafından desteklenen çalışmaların yayımlanması talep edilirse, mutlaka desteği sağlayan kuruluşun adı ve proje numarası yine ilk sayfada dipnot olarak verilmelidir.

Dergiye verilen yazıların dergi yazım kılavuzuna göre hazırlanmış olması gerekir. Editör, yazım kurallarına uymayan yazıları yazarına iade etme ya da düzeltilmesi için yazara tekrar gönderme yetkisine sahiptir.

2019 yılı itibariyle INIJOSS'da değerlendirilmek üzere gönderilen bütün çalışmalarda eser sahiplerinin ORCID numarası (Bilimsel Araştırmacı Kimlik Numarası) alması ve çalışmalarını ve ORCID numaralarını DergiPark sistemine yüklemeleri gerekmektedir. ORCID Numarası https://orcid.org/signin adresinden alınmaktadır. ORCID numarası olmayan araştırmacıların çalışmaları değerlendirmeye alınmayacaktır.

Çalışmalarda benzerlik oranı %15’i geçmemelidir. Dergiye gönderilen çalışmalar intihal.net intihal tespit yazılımı ile gönderim sırasında kontrol edilmektedir.

Dergi sayfasında (https://dergipark.org.tr/tr/pub/inijoss) yer alan "Makale Gönder" kısmından sisteme yüklenmelidir. Dergimize e-posta ile ya da başka yöntemlerle çalışma kabul edilmemektedir.

İlk gönderim sırasında yazarların aşağıdaki formu sunmaları gerekmektedir:

Telif Sözleşmesi ve Yazar Katkı Formu

Makale Yükleme Süreci:

Dergipark Kullanıcı Sayfası
Süreç
Makale Gönderme
Makale Ana Verileri
... ve sistemdeki gerekli adımları takip ederek devam edilmelidir.

INIJOSS YAZIM REHBERİ:

Yazım: Çalışmalar, Microsoft Office Word programıyla, A4 kağıdı boyutunda yazılmalıdır.
Sayfa ve Paragraf Ayarları: Sayfa Düzeni: Her kenardan: “2,5 cm”, Üst ve Alt bilgi: “1,25 cm”
Paragraf Düzeni: İki yana yaslı ve Paragraflarda ilk satır girintisi “0,7 cm”, Sağ-Sol Girinti “0 cm”, Paragraf öncesi “0 nk” ve sonrası “10nk” olmalıdır. Satır aralığı “Tam 16 nk” Paragraf geçişlerinde satır atlanmamalıdır.
Yazı Stili: Çalışmanın gövde metni latince “Cambria Normal 11 punto” , Arapça “Sakkal Majalla Normal 12 punto”.
Çalışma Uzunluğu: Çalışmalar 9.000 kelimeyi geçmemelidir.
Yazar & Kurum Bilgileri: Çalışmanın DERGİPARK sistemine yüklenen ilk sürümünde yazarlarla ilgili kimlik, ORCID, iletişim ve kurum bilgileri ile çalışma proje, bildiri, tez vb. faaliyetlerden türetilmiş ise bu bilgiler kesinlikle yer almamalıdır. Hakem süreci tamamlanıp çalışma yayına kabul edildiğinde ve düzenleme sürecine alındığında yazarlardan çalışmaların kimlik, kurum ve iletişim bilgilerini içeren son sürümleri tekrar istenir. Çalışmanın son sürümünde ana başlık altında ortalanmış, Adı Soyadı, Kurumu, E-posta bilgileri ve ORCID numarasını içerecek şekilde yazılır. İlk sürümde/Telif Formunda yer almayan yazar vs. eklenmesine haksız yazarlık gereği kesinlikle izin verilmeyecektir. Bu bilgilerin yer almadığı veya eksik olduğu çalışmalar kabul edilmeyecektir.
Çalışma İlk Sayfası: İlk sayfada Türkçe ve İngilizce başlıklar, Özler ve anahtar kelimeler bulunmalıdır. Çalışma örneğin Türkçe dilinde yazılmışsa Türkçe başlık “Maiandra GD 14 puntoyla kalın”, İngilizce başlık “Maiandra GD 12 puntoyla kalın” yazılmalıdır. Türkçe ve İngilizce Özlerin başlarında Öz/Abstract ifadeleri olmalıdır. Özler Sağ-sol girinti “0 cm”; Önce-Sonra “0 nk”, Satır aralığı “Tek”,10 punto ve Maiandra Normal yazılmalıdır. Özler en az 200 kelime en fazla 250 kelime olmalıdır. 200-250 kelimelik öz/abstract'a ek olarak en az 750 kelimelik geniş Geniş Özet/Extended summary içermesi de talep edilmektedir. Her özün altında ayrı ayrı ve en az 3 en fazla 5 Türkçe Anahtar Kelime ve İngilizce Keywords bulunmalıdır. Özlerde denklem, atıf, standart dışı kısaltmalar, vb. yer almamalıdır.
Bölüm Başlıkları: Giriş, Sonuç ve Değerlendirme, Kaynakça ve Ekler kısımları hariç diğer bölümler numaralandırılmalıdır. Numaralandırma 1, 1.1, 1.2, 2, 2.1, 2.1.1, …. şeklinde manuel hazırlanmalıdır. Otomatik numaralandırma yapılmamalıdır. Tüm başlıklar her sözcüğün ilk harfi büyük olacak şekilde, koyu ve sola yaslı olarak yazılmalı ana başlıklar öncesinde bir satır boşluk bırakılmalı, sonrasında ise boşluk bırakılmamalıdır. Diğer başlıklardan önce ve sonra herhangi bir boşluk bırakılmamalıdır.
Tablo, Şekil ve Grafikler: Tablo, şekil, grafik vs. yazım alanı içinde, ortalı olmalı ve her biri sırayla numaralandırılmalı ve isimlendirilmelidir. Tablo numara ve isimleri [Tablo 1. Tablo İsmi] şeklinde Tabloların üzerinde yazılmalıdır. Şekil, Grafik vd.’de numara ve isimler ise [Şekil 1. Şekil/Grafik İsmi] şeklinde şekil ve grafiğin altına yazılmalıdır. Tablo, şekil ve grafiklerin başlıkları sözcüklerin ilk harfi büyük olacak şekilde, koyu ve ortalanarak yazılmalıdır. Tablolar içerisindeki bilgilerin karakter büyüklüğü 8 puntoya kadar düşürülebilir. Birden fazla sayfayı aşan tablolar şekil bozukluğuna yol açmıyorsa metin içerisinde korunmalı aksi durumda çalışmanın ekler kısmına konulmalıdır. Tablo, Şekil ve Grafikler ile ilgili Açıklama ve Kaynaklar altta boşluk bırakılmadan ve 9 punto olarak verilmelidir. Tablo başlıklarından önce Şekil ve Grafik başlıklarından sonra bir satır boşluk bırakılmalıdır.
Denklem, Model ve Formüller: Denklem, model ve formüller sola yaslı yazılmalı, her biri sıralı bir şekilde numaralandırılmalı ve numaralar parantez içerisinde sağa yaslı yazılmalıdır.
Dipnotlar: Metin içerisinde yer verilmek istenmeyen açıklamalar son notlar yerine sayfa altında dipnotlarda gösterilmelidir. Dipnotlar iki yana yaslı, Cambria 9 punto ve tek satır aralığıyla yazılmalıdır.
Metin İçi Atıf: APA 7 stili kullanılmalıdır.
Kaynakça ve Ekler: Kaynakça Sonuç kısmının hemen arkasından başlatılmalıdır. Kaynakça, APA 7 sistemine göre hazırlanmalıdır. Kaynaklar soyadı sırasına göre kaynakçada gösterilmelidir. Kaynakçada yer alan eserler kitap, makale vb. şekilde sınıflandırılmamalıdır.
Sayfa Numaraları: İlk sayfada gizlenmek üzere her sayfanın altında ve ortalı olmalıdır.

REFERANSLAR

Hem metin içi alıntılar hem de referanslar Amerikan Psikoloji Derneği (APA) Yayın El Kitabı, Yedinci Baskı (2020) uyarınca hazırlanmalıdır.

Yayınlara atıfta bulunurken en yeni, en güncel kaynaklar tercih edilmelidir. En güncel kaynaklara atıfta bulunmak, makalenin konuyla ilgili ve güncel olmasını ve alandaki en son gelişmeleri yansıtmasını sağlamaya yardımcı olabilir.

Makalelerindeki referansların doğruluğundan emin olmak yazarların sorumluluğundadır. Tüm kaynaklara uygun şekilde atıfta bulunulmalı ve atıflar doğru şekilde biçimlendirilmelidir.

İntihalden kaçınmak için, makalenizdeki diğer kaynakları metin içi alıntılar yoluyla belirtmeniz gerekir. Her metin içi atıf için ilgili bir referans listesi girişi sağlanmalıdır.

APA metin içi atıf stili, yazarın soyadını ve yayın yılını içerir, örneğin (Field, 2005). Doğrudan bir kaynaktan alıntı yapılıyorsa, sayfa numarası da eklenmelidir, örneğin (Field, 2005, s. 14).

Eğer baskı öncesi bir yayına atıfta bulunuluyorsa, DOI numarası referans listesinde belirtilmelidir.

Farklı yayın türleri için referans stilleri aşağıdaki örneklerde sunulmuştur.

Dergi Makalesi: Edwards, A. A., Steacy, L. M., Siegelman, N., Rigobon, V. M., Kearns, D. M., Rueckl, J. G., & Compton, D. L. (2022). Unpacking the unique relationship between set for variability and word reading development: Examining word- and child-level predictors of performance. Journal of Educational Psychology, 114(6), 1242–1256. https://doi.org/10.1037/edu0000696

Kitap Bölümü: Zeleke, W. A., Hughes, T. L., & Drozda, N. (2020). Home–school collaboration to promote mindbody health. In C. Maykel & M. A. Bray (Eds.), Promoting mind–body health in schools: Interventions for mental health professionals (pp. 11–26). American Psychological Association. https://doi.org/10.1037/0000157-002

Tek Yazarlı Kitaplar: Haslwanter, T. (2022). An introduction to statistics with Python. New York, NY: Springer International Publishing.

Yazar Olarak Editör(ler): Rhodewalt, F. (Ed.). (2008). Personality and social behavior. Psychology Press.

Tez Bölümü: Valentin, E. R. (2019, Summer). Narcissism predicted by Snapchat selfie sharing, filter usage, and editing [Master's thesis, California State University Dominguez Hills]. CSU ScholarWorks. https://scholarworks.calstate.edu/concern/theses/3197xm925?locale=en

Web siteleri: Chandler, N. (2020, April 9). What’s the difference between Sasquatch and Bigfoot? howstuffworks. https://science.howstuffworks.com/science-vs-myth/strange-creatures/sasquatch-bigfootdifference.htm

Epub Baskı Öncesi Makaleler: Muldoon, K., Towse, J., Simms, V., Perra, O., & Menzies, V. (2012). A longitudinal analysis of estimation, counting skills, and mathematical ability across the first school year. Developmental Psychology. Epub ahead of print. doi:10.1037/a0028240.

Yedinci baskıda, artık bir referans listesi girişine en fazla 20 yazar dahil edilmelidir. 20'den fazla yazarı olan kaynaklar için, listelenen 19. yazardan sonra, ek yazarların adları bir üç nokta (...) ve ardından listelenen son yazarın adı ile değiştirilir:

Author, A. A., Author, B. B., Author, C. C., Author, D. D., Author, E. E., Author, F. F., Author, G. G., Author, H. H., Author, I. I., Author, J. J., Author, K. K., Author, L. L., Author, M. M., Author, N. N., Author, O. O., Author, P. P., Author, Q. Q., Author, R. R., Author, S. S., . . . Author, Z. Z.

Ek Materyaller:

Ek materyaller (örneğin, videolar, veri setleri) ayrı dosyalar olarak sunulmalıdır.
Sayfa numarası gerekmemektedir.

YAYIN SÜRECİ

İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi’ne gönderilen makaleler, titiz bir değerlendirme ve üretim sürecine tabidir. İlk olarak, tüm başvurular derginin formatlama ve başvuru yönergelerine uygunluk açısından taranır. Uygun bulunan makaleler, alandaki uzmanlar tarafından çift kör hakem değerlendirmesinden geçirilir.

Hakem değerlendirmesi tamamlandığında ve makale kabul edildiğinde, dil ve teknik düzenleme aşamalarına geçilir; bu aşamada metnin netliği ve doğruluğu sağlanır. Son aşamada, makale biçimlendirilir, dizgilenir ve derginin ilgili sayısında yayımlanmak üzere hazırlanır.

Dergimizde yayına kabul edilen İngilizce makaleler için, kabul sonrasında İngilizce dil yeterliliğini belgeleyen bir İngilizce dil sertifikası alınması gerekmektedir.

Bu sertifika hizmeti; akademik yayın standartlarının korunması, indekslerin İngilizce dil yeterliliğine ilişkin beklentilerinin karşılanması ve tutarlılığın sağlanması amacıyla, kurumumuzun anlaşmalı olduğu firma tarafından sunulmaktadır.

Sertifikalandırma sürecine, başvuru adımlarına ve diğer ayrıntılara ilişkin bilgilere İnönü Press web sayfası üzerinden erişilebilir.

Not: Dil düzenleme işlemi makalenin yayına hazırlık sürecine alınması kapsamında yapılır ve yayın sürecinin hiçbir aşamasında ek veya gizli bir ücret bulunmaz.

Etik İlkeler ve Yayın Politikası

YAYIN ETİĞİ

İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, Yayın Etiği Komisyonu (COPE) kılavuz ilkeleri ve Bilimsel Yayıncılıkta Şeffaflık ve En İyi Uygulama İlkeleri (COPE, DOAJ, OASPA, WAME ortak bildirisi) dahil olmak üzere çeşitli kuruluşlar tarafından ortaya konan kılavuz ilkelere ve temel uygulamalara uymayı amaçlamaktadır. Bu kılavuz ve tavsiyeler, bilimsel yayıncılıkta şeffaflık, dürüstlük ve en iyi uygulamaları teşvik etmek üzere tasarlanmıştır.

Dergi, bu standartlara bağlı kalarak, yayınladığı araştırmaların yüksek kalitede olmasını ve bilim camiasının etik standartlarını karşılamasını sağlamayı amaçlamaktadır.

ARAŞTIRMA ETİĞİ

İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, araştırma ve yayın etiği konusunda ulusal ve uluslararası standartlara bağlıdır. Yayımlanan tüm çalışmaların araştırma etiği ilkelerine uygun olarak yürütülmesini esas almaktadır. Bu kapsamda, insan ve hayvanlar üzerinde gerçekleştirilen araştırmalarda ulusal ve uluslararası etik standartlara uyulması zorunludur. İnsan katılımcılarla yürütülen çalışmalarda bilgilendirilmiş gönüllü onamının alınmış olması gerekmektedir.

Etik kurul izni gerektiren araştırmalar için, ilgili kuruldan alınmış onay bilgilerine (kurul adı, tarih ve sayı numarası) makale metni içerisinde yer verilmesi beklenir. Yazarlar, araştırma sürecinde veri toplama, analiz ve raporlama aşamalarında bilimsel dürüstlük ilkelerine uymakla yükümlüdür. İntihal, veri uydurma, veri çarpıtma ve benzeri etik ihlaller kabul edilmez.

ETİK İLKELER VE YAYIN POLİTİKASI

Etik Kurul Onayı ve Bilgilendirilmiş Onam

INIJOSS’ta yayımlanacak makalelerin ilk sayfasında, etik kurul izni ve/veya yasal/özel izin alınmasının gerekip gerekmediği açıkça belirtilmelidir. Eğer bu izinlerin alınması gerekiyorsa, iznin hangi kurumdan, hangi tarihte ve hangi karar veya sayı numarası ile alındığı net bir şekilde sunulmalıdır.

Bilimsel araştırma, çalışma, yayın ve etkinliklerde uyulması gereken etik kurallarını ve yükseköğretim kurumlarının kendi bünyelerinde oluşturacakları bilimsel araştırma ve yayın etiği kurullarının görev, yetki ve sorumlulukları ile çalışma usul ve esaslarını belirlemek amacıyla hazırlanan "Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi" için tıklayınız.

Çalışma etik onayından muafsa, yazarlar etik kuruldan muafiyeti açıklayan bir beyan sunmalıdır. Etik onayı olmadan gönderilen bir makale, dergi etik kaygıları değerlendirmek için COPE’un yönergelerini izleyecektir. Etik onayı olmayan makaleler, konu ile ilgili önem taşıyan durumlarda reddedilebilir.

İnsan denekleri içeren çalışmalar için, yazarlar tüm katılımcılardan yazılı bilgilendirilmiş onam alındığını teyit etmeli ve onam formu araştırmacılar tarafından saklanmalıdır. On sekiz yaşın altındaki çocukları içeren araştırmalar için ebeveyn veya vasiden onay alınmalıdır. Anketlerde veya görüşmelerde, katılımcıların veri kullanımı için rızası da teyit edilmelidir. İsimlendirme için açık rıza verilmediği sürece kişisel bilgiler kimliksizleştirilmelidir.

Yazarlar, özellikle fotoğraflarda katılımcıların anonimliğini ve gizliliğini korumaktan sorumludur. Her türlü görüntü için imzalı ibranameler alınmalı, yayın için onay sağlanmalı ve her türlü koşul belirtilmelidir. Bu onay Yöntem bölümünde açıkça belirtilmelidir.

İNTİHAL VE ETİK İHLALLER

Tüm başvurular, hakem değerlendirme ve/veya üretim süreçlerinde benzerlik tespiti yazılımı kullanılarak birden fazla taramadan geçirilir. Önceki çalışmalara atıfta bulunurken, tüm materyalin doğru bir şekilde referans gösterildiğinden emin olunmalıdır. Herhangi bir kaynaktan (dergi makaleleri, kitaplar, tezler, elektronik medya, vb.) metin, tablo veya resim kopyalamak ve bunları kendininmiş gibi sunmak, referans verilmiş olsa bile intihal olarak kabul edilir. Kaynağı 'Kaynaklar' bölümünde listelemek, yazarları intihal sorumluluğundan muaf tutmaz.

Yazarların aşağıda belirtilen intihal durumlarından ya da etik ihlallerden kaçınmaları şiddetle tavsiye edilir:

Atıf Manipülasyonu: Kendine atıf yapma, aynı derginin aşırı atıfla kullanılması veya atıf yığma gibi yöntemlerle atıf sayılarının şişirilmesi, akademik tanınmayı çarpıtan bir uygulamadır.
Kendinden İntihal (Metin Geri Dönüşümü): Bir yazarın önceki çalışmasından bölümleri veya cümleleri uygun şekilde atıf yapmadan yeniden kullanmayı içerir ve bir tür intihal teşkil eder.
Salami Dilimleme: Tek bir çalışmadan aynı veri setini, hipotezleri ve yöntemleri kullanarak birden fazla makale yayınlaması anlamına gelen, etik olmayan bir uygulamadır.
Veri Üretme: Gerçek araştırma veya deneylerle desteklenmeyen sahte verilerin oluşturulması, araştırma dürüstlüğünün ciddi bir ihlali olarak kabul edilir.
Veri Manipülasyonu/Sahteciliği: Bulguları yanlış yönlendirmek veya yanlış temsil etmek için görüntülerin değiştirilmesi ya da aykırı değerlerin kaldırılması gibi verilerin değiştirilmesini içerir.

İntihal, atıf manipülasyonu veya veri çarpıtma gibi etik ihlallerine ilişkin şüphe durumlarında, Editörler Kurulu, şüphelerin adil, şeffaf ve tutarlı bir şekilde ele alınmasını sağlamak için COPE (Yayın Etiği Komisyonu) yönergelerini takip edecektir.

AÇIK ERİŞİM POLİTİKASI

İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi'nde yayımlanan tüm makalelere, herhangi bir ücret ödemeden ve kayıt zorunluluğu olmadan çevrimiçi olarak kalıcı bir şekilde erişilebilir. Yazarlar, çalışmalarının telif haklarını korurken, derginin Telif Hakkı ve Etik politikasına uygun olarak üçüncü tarafların içeriği paylaşmasına, çoğaltmasına ve dağıtmasına izin verir.

2024 yılı itibariyle, yayımlanan tüm içerik, orijinal kaynağa uygun şekilde atıfta bulunulması koşuluyla ticari olmayan kullanım, dağıtım ve değişikliklere izin veren Creative Commons Atıf-Ticari Olmayan 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY-NC 4.0) kapsamında lisanslanacaktır.

2024'ten önce içerik geleneksel telif hakkı kapsamında lisanslıydı, ancak arşiv ücretsiz erişimli bir şekilde yazarlara ve diğer kullanıcılara açıktı.

Tüm dergi içeriğine https://dergipark.org.tr/tr/pub/inijoss adresinden ücretsiz olarak erişilebilir.

TELİF HAKKI POLİTİKASI

Tüm makalelerle birlikte bir Telif Hakkı Sözleşmesi ve Yazarlık Katkı Formu gönderilmelidir

İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi’nde yayınlanan makaleler Açık Erişimdir ve Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License (CC BY-NC 4.0) altında dağıtılmaktadır. Bu, orijinal çalışmaya uygun şekilde atıfta bulunulması koşuluyla, üçüncü tarafların içeriği ticari olmayan amaçlarla paylaşmasına ve uyarlamasına izin verir.

REKLAM POLİTİKASI

İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, Yayın Kurulu ve yönetimi tarafından onaylanması koşuluyla web sitesinde dijital reklamları kabul eder. Tüm reklamlar bu şekilde açıkça etiketlenmelidir. Reklam verenlerin editoryal kararlar veya reklam politikaları üzerinde hiçbir etkisi yoktur.

Reklam talepleriniz için lütfen Editörlük Ofisi (inueditorial@inonu.edu.tr) ile iletişime geçiniz.

HAKEM DEĞERLENDİRME SÜRECİ

İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, akademik bütünlüğün en yüksek standartlarda korunmasını sağlamak amacıyla titiz ve şeffaf bir çift anonimleştirilmiş hakem değerlendirme sürecini yürütmektedir.

Makaleler, hem yazarların hem de hakemlerin birbirlerine anonim olarak kalacakları bu sürece tabi tutulmaktadır. Her makale, ilgili alanda uzman en az iki bağımsız dış hakem tarafından değerlendirilir.

Yazarlar, potansiyel hakemleri önerebilir, ancak nihai seçim editör tarafından yapılır ve editör, yazarın önerilerine uymak zorunda değildir. Değerlendirme süreci boyunca gizlilik esastır ve hakemler makaleyi yalnızca editörün izniyle paylaşabilirler. Hakemler, makalenin kalitesini artırmak amacıyla zamanında, tarafsız, kanıta dayalı ve yapıcı geri bildirim sağlarlar. Araştırma ihlali şüphesi olan durumlar, sürecin bütünlüğünü korumak için gizli bir şekilde editöre bildirilmelidir.

Dergi, değerlendirme süreci, seçim kriterleri ve itiraz prosedürü hakkında bilgi paylaşarak ve kabul oranları ve yayım süreleri gibi önemli verileri yayımlayarak şeffaflık sağlar. Bir makalenin kabul edilmesi, düzeltilmesi veya reddedilmesi konusundaki nihai karar, Alan Editörlerinin önerilerini dikkate alarak Baş Editör tarafından verilir. Hakemler, bir değerlendirme davetini kabul etmeden önce herhangi bir olası çıkar çatışmalarını açıklamalıdır. Editörlerle hakemler arasındaki tüm iletişimler gizlidir.

Editörler kurulunun üyeleri tarafından gönderilen makaleler, tarafsızlığı sağlamak amacıyla dış editörler tarafından ele alınır ve bu dış editörler de çıkar çatışmalarını açıklamak zorundadır. Hakem değerlendirme süreci standart prosedürlerden saparsa, şeffaflık ve hesap verebilirliği sağlamak için makalede hangi tür inceleme yapıldığı belirtilir.

REVİZYON DETAYLARI

Minör revizyon veya majör revizyon gerektiren makaleler, Baş Editör tarafından hakemlerin ve editörlerin yorumlarını içeren bir karar mektubu ile yanıtlanır ve yeniden gönderim için bir son tarih alır. Yazarlar, gözden geçirilmiş bir makale ve her bir yorumu ayrı ayrı ele alan ayrıntılı bir “Hakemlere Yanıt” belgesi sunmalıdır. Yanıt, yapılan revizyonları açıklamalı ve makaledeki ilgili satır numaralarını belirtmelidir. Makalenin değişiklikleri vurgulayan açıklamalı bir versiyonu da sunulmalıdır. Gözden geçirilmiş makaleler, karar mektubunda belirtilen tarihe kadar teslim edilmelidir. Son teslim tarihine uyulmaması, revizyonun reddedilmesine neden olabilir. Ek süreye ihtiyaç duyulması halinde, yazarlar orijinal son tarih sona ermeden önce uzatma talebinde bulunmalıdır.

YAZARLIK KRİTERLERİ

Araştırma bulgularını bildiren başvuruların yazarları, Uluslararası Tıp Dergisi Editörleri Komitesi (ICMJE) tarafından belirlenen dört kriterin tamamını karşılamalıdır:

Çalışmanın konseptine veya tasarımına, ya da verilerin elde edilmesi, analizi veya yorumlanmasına önemli katkılar sağlama;
Çalışmanın taslağını hazırlamak veya önemli entelektüel içerik için eleştirel bir şekilde gözden geçirmek;
Yayımlanacak son versiyonun onaylanması;
Çalışmanın tüm yönlerinden sorumlu olmayı kabul etmek, herhangi bir bölümün doğruluğu veya bütünlüğü ile ilgili soruların uygun şekilde araştırılmasını ve çözülmesini sağlamak.

Yazarlar, makalelerini göndermeden önce kimlerin yazarlık için uygun olduğunu ve yazarların hangi sırayla listeleneceğini belirlemelidir. İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi editörleri yazarlık anlaşmazlıklarını çözmez. İlk gönderimden sonra yazar sayısında veya sıralamasında yapılacak her türlü değişiklik Baş Editöre yazılı olarak açıklanmalıdır. Editörler, herhangi bir yazarlık usulsüzlüğünü, birinci veya sorumlu yazarın kurumundaki veya işverenindeki araştırma görevlisine veya uygun akademik etik yetkililerine yönlendirme hakkını saklı tutar.

Yazarlar, başvuru sırasında bireysel katkılar hakkında bilgi vermek için CRediT (Katkıda Bulunan Rolleri Taksonomisi) kullanabilirler.

Çıkar Çatışması Beyanı

Herhangi bir finansal veya finansal olmayan çıkar çatışması, editoryal derneklerle, ticari düzenleme şirketleriyle, tıbbi iletişim şirketleriyle veya başvuruyu ilgilendiren diğer kuruluşlarla ilişkiler dâhil olmak üzere, makalenin sonunda, Kaynaklar bölümünden hemen önce açıklanmalıdır.

Finansal Destek Beyanı

Tüm finansman kaynakları makalenin sonunda belirtilmelidir. Yazarlar, varsa, çalışma sponsor(lar)ının çalışma tasarımı, veri toplama, analiz, yorumlama, rapor yazımı ve makalenin yayına sunulması kararındaki rolünü belirtmelidir. Eğer finansman kaynağı bu alanlarla ilgili bir katkıda bulunmamışsa, yazarlar bunu net bir şekilde ifade etmelidir.

ÜRETKEN YAPAY ZEKA (YZ) KULLANIM POLİTİKASI

İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, makale hazırlık sürecinde üretken yapay zekâ (YZ) araçlarının kullanımında şeffaflık, hesap verebilirlik ve etik ilkelere bağlılığı desteklemektedir. Bu politika; COPE, ICMJE ve WAME tarafından belirlenen uluslararası yayıncılık etik standartlarıyla uyumludur.

1. Makale Hazırlığında Yapay Zekâ Kullanımı

Yazarlar; dil düzenleme, anlatımın netleştirilmesi, metin yapısının iyileştirilmesi, fikirlerin organize edilmesi veya literatürün özetlenmesi gibi amaçlarla yapay zekâ araçlarını (ör. ChatGPT, Gemini, Claude) kullanabilir.

Ancak yapay zekâ, insan değerlendirmesinin, bilimsel yorumun veya akademik karar verme sürecinin yerini alamaz. Makalede yer alan tüm içeriklerin doğruluğu, özgünlüğü ve bilimsel bütünlüğünden yazarlar sorumludur.

Yapay zekâ destekli içerikler mutlaka yazarlar tarafından eleştirel biçimde gözden geçirilmelidir.

Sadece temel yazım ve dil bilgisi düzeltmeleri için yapılan yapay zekâ kullanımı beyan gerektirmez. Bunun dışındaki tüm kullanımlar açıklanmalıdır.

2. Beyan (Açıklama) Yükümlülüğü

Üretken yapay zekâ veya YZ destekli araçların her türlü kullanımı, makale gönderimi sırasında beyan edilmelidir. Makalede yer alacak Yapay Zekâ Kullanım Beyanı aşağıdaki bilgileri içermelidir:

• Kullanılan yapay zekâ aracının adı ve sürümü
• Kullanım amacı (ör. dil düzenleme, literatür özetleme)
• İnsan denetiminin kapsamı

Araştırma tasarımı, veri analizi veya veri üretiminde yapay zekâ kullanılmışsa, bu durum Yöntemler bölümünde ayrıntılı olarak açıklanmalıdır.

3. Yazarlık ve Sorumluluk

Yazarlık, yalnızca insanlara ait entelektüel katkı ve sorumluluk gerektirir. Yapay zekâ araçları yazar veya ortak yazar olarak gösterilemez.

Tüm yazarlar, ICMJE yazarlık kriterlerini karşılamalı ve çalışmanın tüm aşamalarından (kavramsallaştırma, analiz, yorumlama ve son onay) sorumlu olmalıdır. Yapay zekâ araçları yalnızca teknik veya dil desteği için teşekkür bölümünde belirtilebilir.

4. Şekil ve Görsellerde Yapay Zekâ Kullanımı

Dergi, bilimsel şekil ve görsellerin oluşturulması, değiştirilmesi veya iyileştirilmesi amacıyla üretken yapay zekâ kullanımına izin vermez.

Yalnızca veriyi bozmayacak ve gizlemeyecek şekilde yapılan standart düzenlemeler (parlaklık, kontrast, renk dengesi gibi) kabul edilir.

Yapay zekâ ile üretilmiş veya değiştirilmiş görseller, yalnızca yapay zekâ kullanımının çalışmanın geçerli ve ayrılmaz bir metodolojik parçası olması durumunda değerlendirilebilir. Bu durumda yazarlar:

• Kullanılan yapay zekâ aracını ve yöntemleri açıkça tanımlamalı
• Gerekmesi halinde ham ve işlenmemiş verileri editöryal inceleme için sunmalıdır.

Yapay zekâ ile üretilmiş grafik özetler, kapak görselleri veya sanatsal çalışmalar, editörlük ofisinden önceden yazılı izin alınmadıkça kabul edilmez.

5. Telif Hakları ve Etik Sorumluluk

Yazarlar, yapay zekâ kullanımının veri gizliliği, mahremiyet ve fikri mülkiyet mevzuatına uygunluğunu sağlamakla yükümlüdür. Kullanılan yapay zekâ araçları, gönderilen içerik üzerinde mülkiyet iddiasında bulunmamalı veya yayın haklarını kısıtlamamalıdır.

Onaylanan yapay zekâ destekli içerikler, ilgili şekil veya açıklamalarda açıkça “Yapay zekâ ile üretilmiştir” şeklinde belirtilmelidir. Tüm etik ve hukuki sorumluluk yazarlara aittir.

YAYIN SONRASI DÜZELTME TALEPLERİ VE MAKALE GERİ ÇEKME POLİTİKASI

Yayın sonrası tüm düzeltme talepleri editöryal incelemeye tabidir. Yayın Kurulu, hatanın niteliğine, makale üzerindeki etkisine ve destekleyici kanıtlara dayanarak düzeltmelerin gerekliliğini ve uygunluğunu değerlendirir. Onaylanması halinde, düzeltme dergi arşivinde yapılacaktır. Dergi COPE yönergelerini takip etmektedir.

Makale Geri Çekme (Yayın Öncesi)

Makale Geri Çekme işlemi yalnızca hatalar, kazara yinelenen gönderimler veya etik ihlaller (örneğin, birden fazla gönderim, sahte veriler veya intihal) içerebilecek makalelerin ilk sürümleri olan basım aşamasındaki makaleler için geçerlidir. Geri çekilen makalelerin HTML ve PDF içerikleri kaldırılacak ve yerine çekilme bildiren bir açıklama ile derginin çekilme politikasına bağlantı verilecektir.

Makale Geri Çekme (Yayın Sonrası)

Geri çekmeler intihal, veri uydurma, sahte yazarlık veya ortak yazar onayı olmadan yayın gibi ciddi etik ihlaller için verilir. Geri çekme bildirimleri şu unsurları içerir:

- “Geri Çekme” başlıklı resmi bir geri çekme notu: [Makale Başlığı]” başlıklı resmi bir geri çekme notu, sonraki bir sayıda yayınlanır.
- Orijinal makalenin PDF'si üzerinde “Geri Çekildi” şeklinde bir filigran.
- Akademik bütünlüğü korurken düzeltmelerde şeffaflık sağlayan HTML sürümünün kaldırılması.

Makale Kaldırılması (Hukuki ve Güvenlik Endişeleri)

Nadir durumlarda, bir makalenin yasal sorunlar, mahkeme kararları, hakaret veya önemli sağlık riskleri nedeniyle derginin çevrimiçi veritabanından kalıcı olarak kaldırılması gerekebilir. Meta veriler (başlık ve yazarlar) korunurken, makale içeriği kaldırmayı açıklayan yasal bir bildirimle değiştirilecektir.

Makale Değiştirme

Bir makale ciddi bir sağlık riski teşkil ediyorsa, yazarlar düzeltilmiş bir versiyonla değiştirilmesini talep edebilir. Bu gibi durumlarda, düzeltilmiş makaleye bir bağlantı içeren bir geri çekme bildirimi yayınlanacak ve güncellemelerin şeffaf bir şekilde kaydedilmesi sağlanacaktır.

Kendi Kendine Arşivleme Politikası

Yazarların yayınlanmış çalışmalarını kurumsal veya kişisel web sitelerinin yanı sıra açık erişim havuzlarında kendi kendilerine arşivlemelerine izin verilir. Yazarlar makalelerini paylaşırken orijinal yayına uygun şekilde atıfta bulunmalı ve DOI numarasını eklemelidir. Ayrıca, yazarların yayınevinin resmi web sitesine bir bağlantı sağlamaları teşvik edilir, böylece bilimsel kaydın doğruluğu ve bütünlüğü sağlanmış olur. Yayıncının web sitesinde yayınlanan versiyon, kayıtların kesin versiyonu olarak kabul edilir.

YASAL UYARI

Yayınlanan makalelerde ifade edilen görüş ve fikirler yalnızca yazar(lar)a aittir ve editörlerin, yayın kurulunun veya yayıncının görüşlerini yansıtmaz. Editörler, yayın kurulu ve yayıncı, yayınlanan makalelerin içeriğinden sorumlu değildir ve bu makalelerde ifade edilen görüşleri onaylamaz.

Yazarlar, çalışmalarının doğruluğu ve bütünlüğü konusunda tam sorumluluk taşırlar. Dergi, araştırmaların bilim camiasına yayılması için bir platform görevi görürken, içeriğin geçerliliğini garanti etmez.

Ücret Politikası

İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, akademik yayıncılıkta şeffaflık ve editoryal bağımsızlık ilkesini esas alır. Dergimizin finansal işleyişi ile hakemlik/editoryal karar süreçleri birbirinden tamamen bağımsızdır. Bu politika, Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayımlanan Author Fees and Waivers rehberinde belirtilen şeffaflık ilkeleri ile COPE, DOAJ, OASPA ve WAME'nin ortak yayımladığı Principles of Transparency and Best Practice in Scholarly Publishing belgesi esas alınarak hazırlanmıştır. Ayrıca dergimiz, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Genel Kurulu'nun 07.03.2019 tarihli, 2019.3.88 sayılı kararı ve Üniversitelerarası Kurul'un (ÜAK) ilgili dönem Sıkça Sorulan Sorular belgesinde tanımlanan, makale kabul/ret şartına bağlı olmaksızın gönderim aşamasında ücret alınması kriterine uygun şekilde işletilmektedir. Bu doğrultuda dergimiz yağmacı/şaibeli dergi kapsamında değerlendirilmez. Sisteme yüklenen her makale, öncelikle Baş Editör veya görevlendirilen alan editörü tarafından bir ön incelemeye tabi tutulur. Bu aşamada: - Çalışmanın dergi kapsamına uygunluğu, - Bilimsel yeterliliği, - Yazım kurallarına ve şablona uygunluğu, değerlendirilir. Bu aşamada reddedilen çalışmalardan hiçbir ücret talep edilmez ve yazar herhangi bir ödeme yapmadan bilgilendirilir. Ön inceleme aşamasını geçen çalışmalar için, hakem değerlendirme süreci başlamadan önce, kabul veya ret şartına bağlı olmaksızın bir kereye mahsus 5.000 TL tutarında Editoryal İşlem Ücreti talep edilir. Bu ücret, 1 Eylül 2026 tarihi itibariyle sisteme yüklenecek makaleler için geçerlidir. Bu ücret; dil ve intihal kontrolü, yapay zekâ kullanımı denetimi ve mizanpaj/dizgi işlemleri giderlerinin karşılanmasına yönelik olup, makalenin nihai kabul veya ret kararından bağımsızdır. Çalışmanın hakem sürecinde reddedilmesi halinde bu ücret iade edilmez. Makale kabul edildikten sonra yazardan ayrıca bir yayın, basım veya ek ücret talep edilmez. Editoryal Bağımsızlık Beyanı Yazı işleri ve hakem kurulu, derginin finans veya işletme birimlerinden bağımsız çalışır. Editör kurulu, davetli makale, kurumsal iş birliği veya öğrenci/genç araştırmacı çalışmaları gibi özel durumlarda ücret muafiyeti veya indirim uygulama hakkını saklı tutar. Muafiyet kararları, çalışmanın bilimsel niteliğinden bağımsız, önceden belirlenmiş kriterlere göre verilir. Ödeme Bilgileri - Ücret Tutarı: 5.000 TL (1 Eylül 2026 tarihi itibariyle gönderilecek makaleler için geçerlidir) - Banka Adı: Türkiye Halk Bankası A.Ş. (0012) - Hesap Adı: İnönü Üniversitesi Kültür Araştırma ve Uygulama Merkezi - IBAN: TR04 0001 2009 5580 0005 0002 14 - Açıklama: Sorumlu yazarın ad-soyadı, T.C. kimlik numarası (fatura için), "Editoryal İşlem Ücreti" ibaresi - Dekont Gönderimi: Ödeme sonrası dekontun inueditorial@inonu.edu.tr adresine gönderilmesi gerekmektedir. Bu sayfada yer alan ücret bilgileri, COPE, DOAJ, OASPA ve WAME'nin ortaklaşa yayımladığı şeffaflık ilkeleri doğrultusunda kamuya açık ve güncel tutulmaktadır. Ücretlerde yapılacak değişiklikler bu sayfadan duyurulur; geriye dönük olarak zaten sisteme yüklenmiş makalelere uygulanmaz.

Dizinler

Dergi Kurulları

Baş Editör

OA

Osman AĞIR

Uluslararası Siyaset

Editörler

UY

Umut Turgut YILDIRIM

Anayasa ve Siyasal Kurumlar, Karşılaştırmalı Siyasi Kurumlar, Siyasal Akımlar, Türk Siyasal Hayatı, Türk Siyasi Tarihi

MU

Mehmet ULAŞ

İletişim ve Medya Çalışmaları, İletişim Çalışmaları, İletişim Teknolojisi ve Dijital Medya Çalışmaları, Kitle İletişimi, Yeni İletişim Teknolojileri, Siyasal İletişim

Alan Editörleri

MY

Mehmet Barış YILMAZ

İletişim ve Medya Çalışmaları, Gazetecilik Çalışmaları, İletişim Çalışmaları

MÖ

Murat ÖZTÜRK

Genel Türk Tarihi (Diğer)

TA

Tülay AYDIN

Türk Siyasal Hayatı, Türkiye Cumhuriyeti Tarihi, Atatürk İlkeleri İnkılap Tarihi, Cinsiyet Tarihi

NC

Nazım CAFEROV (CAFERSOY)

Siyaset Bilimi

AY

Alper YILMAZ

Dijital Reklamcılık, Reklam Araştırmaları, Reklam Çözümlemesi, Reklam Kampanyaları, Reklam Stratejileri, Reklam Yazarlığı, Reklam-Medya Planlamaları, Siyasal Reklamcılık, Sosyal Reklamcılık, Reklamcılık (Diğer)

NK

Nuri KARACA

Strateji, Yönetim ve Örgütsel Davranış (Diğer)

GK

Gökhan KONAT

Ekonometri Teorisi, Ekonometrik ve İstatistiksel Yöntemler, Panel Veri Analizi , Zaman Serileri Analizi

AN

Ainur NOGAYEVA

Kamu Yönetimi

OK

Oktay KIZILKAYA

Ekonometri, Ekonometrik ve İstatistiksel Yöntemler, Panel Veri Analizi , Uygulamalı Makro Ekonometri, Zaman Serileri Analizi

GÜ

Gamze ÜNSAL TOPÇU

Türk İslam Edebiyatı, Türk Dili ve Edebiyatı, Osmanlı Sahası Dışındaki Klasik Türk Edebiyatı, Osmanlı Sahası Klasik Türk Edebiyatı, Klasik Türk Edebiyatı, Tasavvuf

GT

Gökhan TUNCEL