Vatandaşlık ve İnsan Hakları Eğitimi Ders Amaçlarının Gerçekleşme Düzeyi
Öz
Bu araştırmanın temel amacı, İlköğretim Programında yer alan Vatandaşlık ve İnsan Hakları Eğitimi (VİHE) dersi amaçlarının gerçekleşme düzeyine yönelik öğretmen ve öğrenci görüşlerinin tespitidir. Bu amaçla, 8.sınıf öğrencileri ile bu dersi veren öğretmenlerin ilköğretim VİHE dersi amaçlarının gerçekleşme düzeyini saptamaya yönelik görüşleri değerlendirilmiştir. Bu kapsamda araştırmada öğretmenlerin öğrencileri değerlendirmelerinde cinsiyetleri, mezun oldukları okul türü, branşları, öğretmenlik deneyimlerine göre, öğrencileri değerlendirmeleri arasında fark olup olmadığı; öğrencilerin cinsiyetleri, bulundukları okul türü, ailelerinin gelir düzeyi, annelerinin ve babalarının eğitim düzeylerine göre, kendilerini değerlendirmeleri arasında fark olup olmadığı test edilmiştir. Araştırma, genel tarama modelinde yapılmıştır. 2001-2002 Öğretim yılında Siirt merkez ilçe ve köylerinde bulunan ilköğretim okullarında görev yapan öğretmenler ile ilköğretim 8. sınıf öğrencileri araştırmanın evrenini oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında, araştırmacı tarafından geliştirilen “Vatandaşlık ve İnsan Hakları Eğitimi Programının Amaçlarını Gerçekleşme Düzeyi Anketi” kullanılmıştır. Vatandaşlık ve insan hakları eğitimi amaçlarının gerçekleşme düzeyine ilişkin olarak elde edilen verilerin incelenmesi sonucunda tüm boyutlarda öğrencilerin ortalama puanları öğretmenlerin ortalama puanlarından daha yüksek düzeyde çıkmıştır. “devlet, demokrasi, anayasa, vatandaşlık hakları ve sorumlulukları” boyutunda öğrencilerin ve öğretmenlerin ortalama puanları arasındaki fark önemsiz (P>0.05) çıkarken “Vatandaşlık Ve İnsan Haklarına Uygun Davranma”, “Vatandaşlık Ve İnsan Hakları İle İlgili Kavramlar”, “Milli Güvenlik Ve Milli Güç Unsurları”, “Temel Haklar Ve Özgürlükler” ve “İnsan Hakları İhlalleri, Korunması Ve İnsan Haklarının Korunmasında Karşılaşılan Sorunlar” boyutlarındaki ortalama puanlar arasındaki fark önemli bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler
Vatandaşlık,İnsan Hakları ve Vatandaşlık ve İnsan Hakları Eğitimi
References
- Büyükkaragöz, S.S. Demokrasi ve İnsan Hakları, Anakra, 1999.
- Çeçen, A. İnsan Hakları. Gündoğan Yay. 3. Basım, İstanbul, 2000.
- Davies, L. Citizenship Education And Human Rights Education-Key Cocepts and Debates, The British Council Design Department, University of Birmingham, 2000-a
- _______, Lynn. An International Overview, The British Council Design Department, University of Birmingham, 2000-b Dias, C. “Human Rights Education as a Strategy for Development”,Human Rights Education for the Twenty-First Century,
- University of Pennsylvania Press, Philadelphia, 1997
- Ertürk, S. Eğitimde Program Geliştirme, Yelken tepe Yayınları, Ankara, 1979
- Fidan, N. Okulda öğrenme ve Öğretme, Alkım Yayınları, Ankara, 1996
- Frazer, E. Panel- “Vision of Citizenship”, Citizenship Education: The Advisory Group On Education and the Prospect for Curriculum Reform In England, Sub-Faculty of Politics and New College, University of Oxford
- Gülmez, M. Belgelerle İnsan Hakları Eğitimi Birleşmiş Milletler Onyılı, TODAIE Yayınları, Ankara, 1998.
- Harvey, Mc. G. “A Curriculum For Global Citizenship”, Times Educational Supplement, 97 İssue 4242 P:II, 1/6p