The Mediating Role of Positive Future Expectations in the Relationship Between Human Rights Perception and Well-Being Among University Students

Abstract

Human rights are universal and inalienable rights that belong to all human beings without distinction. The protection of these rights not only ensures legal security for individuals, but also enables them to live dignified, free, and secure lives, thereby promoting their overall psychological and social well-being and laying the foundation for social peace. This study was conducted to examine the relationship between university students' perception of human rights and their psychological well-being, as well as the mediating role of positive future expectations in this relationship. A total of 417 students enrolled in undergraduate and graduate programs participated in the study. Data were collected using the Demographic Information Form, Psychological Well-Being Scale, Human Rights Scale in the Context of Generational Rights, and Positive Future Expectations Scale. The collected data were analyzed using SPSS 26 and the Hayes Process Macro add-on. The results showed that as university students' perception of human rights increased, both their psychological well-being and their hope for the future increased. The study also found that as positive future expectations increased, psychological well-being levels increased. Finally, it was found that future expectations played a mediating role in the relationship between human rights perception and psychological well-being. The findings were discussed in light of the literature in the field.

Keywords

• Human rights perception
• positive future expectations
• psychological well-being

Üniversite Öğrencilerinde İnsan Hakları Algısı ve İyilik Hali Arasındaki İlişkide Olumlu Gelecek Beklentisinin Aracı Rolü

Öz

İnsan hakları, bireylerin yalnızca insan olmaları nedeniyle sahip oldukları, hiçbir ayrıma dayanmayan, evrensel ve devredilemez haklardır. Bu hakların korunması, bireyin hukuki güvencesini sağlamanın ötesinde, onun onurlu, özgür ve güvenli bir yaşam sürerek bütüncül psikolojik ve sosyal iyilik haline ulaşmasının ve toplumsal barışın temel koşulunu oluşturur. Bu araştırma, üniversite öğrencilerinin insan hakları algısı ile psikolojik iyilik hali arasındaki ilişkiyi ve bu ilişkide olumlu gelecek beklentisinin aracı rolünü incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya toplam lisans ve lisans üstü düzeye öğrenim gören toplam 417 öğrenci katılmıştır. Veriler Demografik Bilgi Formu, Psikolojik İyi Oluş Ölçeği, Kuşak Hakları Bağlamında İnsan Hakları Ölçeği ve Olumlu Gelecek Beklentisi Ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. Toplanan veriler SPSS 26 ve Hayes Process Macro eklentisi ile analiz edilmiştir. Sonuçlar, üniversite öğrencilerinin insan hakları algısı yükseldikçe hem psikolojik iyilik hallerinin hem de gelecekten duydukları umudun arttığını göstermiştir. Araştırmada ayrıca olumlu gelecek beklentisi yükseldikçe psikolojik iyilik hali düzeyinin arttığı bulunmuştur. Son olarak, gelecek beklentisinin, insan hakları algısı ile psikolojik iyilik hali arasındaki ilişkide aracı rolünün olduğu ortaya konmuştur. Bulgular alan yazın ışığında tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• İnsan hakları algısı
• olumlu gelecek beklentisi
• psikolojik iyilik hali

Kaynakça

1. Akçay, R. C., & Üzüm, P. A. (2016). University students' perceptions and attitudes about freedom of claiming educational rights: Ege University. Universal Journal of Educational Research, 4(9), 1958-1964. https://doi.org/10.13189/ujer.2016.040905
2. American Psychological Association (2018). APA Dictionary of Psychology. https://dictionary.apa.org/emerging-adulthood
3. Arnett, J. J. (2000). Emerging adulthood: A theory of development from the late teens through the twenties. American Psychologist, 55(5), 469-480. https://doi.org/10.1037/0003-066X.55.5.469
4. Ateş, B. (2016). Üniversite öğrencilerinde akademik başarinin yordayicisi olarak psikolojik iyi oluş ve sosyal yetkinlik. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 15(59). https://doi.org/10.17755/esosder.263225
5. Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. W. H. Freeman Company.
6. Benedek, W., Nikolova, M., Vora, A., Pimple, M., Schoefer, E., & Modorowski, K. (2005). Understanding human rights: manual on human rights education. https://www.etc-graz.eu/wp-content/uploads/2020/08/Manual_2012_Eng_FINAL.pdf
7. Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Konseyi. (2017). Report of the Special Rapporteur on the right of everyone to the enjoyment of the highest attainable standard of physical and mental health (Belge No: A/HRC/35/21). https://digitallibrary.un.org/record/1298436?v=pdf
8. Birleşmiş Milletler. (1948). İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi. https://www.un.org/en/about-us/universal-declaration-of-human-rights

9. Deci, E. L., & Ryan, R. M. (2000). The “What” and “Why” of goal pursuits: Human needs and the self-determination of behavior. Psychological Inquiry, 11(4), 227-268. https://doi.org/10.1207/S15327965PLI1104_01
10. Deci, E. L., & Ryan, R. M. (2008). Self-determination theory: A macrotheory of human motivation, development, and health. Canadian Psychology, 49(3), 182-185. https://doi.org/10.1037/a0012801
11. Diener, E. (2009). Culture and well-being. E. Diener (Ed.), Culture and well-being (Vol. 38) içinde (s. 1-9). Springer Science & Business Media. https://doi.org/10.1007/978-90-481-2352-0
12. Diener, E., Diener, M., & Diener, C. (1995). Factors predicting the subjective well-being of nations. Journal of Personality and Social Psychology, 69(5), 851-864. https://doi.org/10.1037/0022-3514.69.5.851
13. Dinçer, D., & Akbulut Kılıçoğlu, N. (2023). The direct and indirect effects of positive future expectations on psychological well-being of college students: Quiet ego as a mediator. Journal of Human and Social Sciences, 6(Education Special Issue), 185-207.
14. Doğan, T. (2006). Üniversite öğrencilerinin iyilik hâlinin incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 30, 120-129.
15. Durul, F., Er, K. ve Solmaz, U. (2022). Kuşak hakları bağlamında insan hakları ölçeği. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 32(2), 753-768.
16. Ehtiyar, R., Ersoy, A., Akgün A. ve Karapınar, E. (2017). Üniversite öğrencilerinin geleceğe yönelik tutum ve olumlu gelecek beklentilerinin psikolojik iyilik hâlleri üzerindeki etkisi. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi, 7(2), 251-262.
17. İmamoğlu E. O. (2001). Need for cognition versus recognition: Self and family related correlates. Yayımlanmamış Makale. Orta Doğu Teknik Üniversitesi.
18. İmamoğlu, E. O. ve Güler-Edwards, A. (2007). Geleceğe ilişkin yönelimlerde benlik tipine bağlı farklılıklar. Türk Psikoloji Dergisi, 22(60), 115-132.
19. İnce, O. M., Ulusoy, A., Armutlu, A., Çelenk, M. H. ve Atabek, B. T. (2024). İnsan hakları eğitiminin üniversite öğrencileri üzerindeki etkileri: Algı ve bilinç düzeyleri. Uluslararası İlişkiler ve Diplomasi, 7(1), 87-103. https://doi.org/10.51763/u7d.1497883
20. Lee, C. S., Park, J. Y., Cliford, N. A., Naseli, D. N., Ndong, A. P., Juliet, E. S., & Besumbu, E. (2018). Influence of human rights victimization on happiness: Mediating effect of grit and hope. International Journal of Pure and Applied Mathematics, 120(6), 5765-5775.
21. Malkoç, A. (2011). Öznel iyi oluş müdahale programının üniversite öğrencilerinin öznel iyi oluş düzeylerine etkisi. (Yayın No. 298549) [Doktora tezi, Marmara Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
22. Nurmi, J. E. (1991). How do adolescents see their future? A review of the development of future orientation and planning. Developmental Review, 11(1), 1-59. https://doi.org/10.1016/0273-2297(91)90002-6
23. Park, J. Y., Tandia, M. T., Idahosa, O., & Lee, C. S. (2020). Influence of human rights victimization on happiness of college students: Mediating effect of self-esteem and grit. International Journal of Emerging Multidisciplinary Research, 4(3), 1-5.
24. Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2000). Self-determination theory and the facilitation of intrinsic motivation, social development, and well-being. American Psychologist, 55(1), 68-78. https://doi.org/10.1037/0003-066X.55.1.68
25. Ryff, C. D. (1989). Happiness is everything, or is it? Explorations on the meaning of psychological well-being. Journal of Personality and Social Psychology, 57(6), 1069-1081. https://doi.org/10.1037/0022-3514.57.6.1069
26. Seo, D. H., & Lee, C. S. (2022). The relationship between human rights victimization and happiness of university students: Mediating effect of grit and Moderated mediating effect of growth mindset. International Journal of Health Sciences, 6(S1), 5296-5310. https://doi.org/10.53730/ijhs.v6nS1.6048
27. Snyder, C. R. (2000). Genesis: The birth and growth of hope. In C. R. Snyder (Ed.), Handbook of hope: Theory, measures and applications (s. 25-38) içinde. Academic Press.
28. Steel, Z., Chey, T., Silove, D., Marnane, C., Bryant, R. A., & Van Ommeren, M. (2009). Association of torture and other potentially traumatic events with mental health outcomes among populations exposed to mass conflict and displacement: a systematic review and meta-analysis. Jama, 302(5), 537-549. https://doi.org/10.1001/jama.2009.1132
29. Tabachnick, B. G., Fidell, L. S., & Ullman, J. B. (2013). Using multivariate statistics (Vol. 6, s. 497-516). Pearson.
30. Telef, B. B. (2013). Psikolojik iyi oluş ölçeği: Türkçeye uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28(28-3), 374-384.
31. Turan, E. (2016). Human rights reflections of istanbul university faculty of communication students: A comparative analysis of changes in perception after Gezi protests. İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi | Istanbul University Faculty of Communication Journal, (50), 89-110. https://doi.org/10.17064/iüifhd.91903
32. Wang, N. C. H., & Dai, S. C. (2024). Where you stand depends on where you sit: The effect of status and evaluative identities on human rights perception. Journal of Human Rights, 23(5), 475-491. https://doi.org/10.1080/14754835.2024.2385987
33. Waterman, A. S. (1993). Two conceptions of happiness: Contrasts of personal expressiveness (eudaimonia) and hedonic enjoyment. Journal of Personality and Social Psychology, 64(4), 678-691. https://doi.org/10.1037/0022-3514.64.4.678
34. Whelan, D. J., & Donnelly, J. (2020). International Human Rights. 6. Routledge. https://doi.org/10.4324/9780429266072
35. World Health Organization. (2012). The World Health Organization Quality of Life (WHOQOL). https://www.who.int/tools/whoqol