The Voice of Nature in Theses: A Meta Study to Eco-Critical Approach in Turkey

Öz

Since the second half of the twentieth century, ecological movements have been among the important topics discussed in the field of social sciences. The rising environmental awareness during this period has found resonance not only in social sciences but also in more applied disciplines such as basic and agricultural sciences. Research conducted in these scientific fields contributed to ecological movements both theoretically and practically, thereby increasing social awareness of the environment. Over time, this interest spread to different academic fields such as architecture, law, communication, and sociology, as well as environmental sciences, and found significant reflections in literature in particular. By the twenty-first century, the “eco-criticism” approach, which emerged from the convergence of concepts from many different disciplines, has become a notable analytical approach, especially in literary studies. Eco-criticism, briefly, aims to rethink the relationship between nature and humans and to examine environmental narratives in literary works. Within this context, this article has two main objectives: (1) to determine the position of eco-criticism, which adds a new dimension to literary studies, in Turkish universities, particularly in postgraduate thesis studies, and (2) to draw a roadmap for the future of eco-critical approaches in Turkish academia. To this end, the meta-synthesis approach, one of the qualitative research methods, will be used. Through this study, the current state of eco-critical academic accumulation in Turkey will be analyzed, and a comparative evaluation with Western literature will be presented to create a guiding resource for future studies.

Anahtar Kelimeler

• Eco-critical approach
• literature
• meta synthesis
• MA&PhD theses
• ecology

Tezlerde Doğanın Sesi: Türkiye’de Eko-Eleştirel Yaklaşıma Meta Bir Bakış

Öz

Yirminci yüzyılın ikinci yarısından itibaren ekolojik hareketler, sosyal bilimlerde tartışılmaya başlanan önemli temalar arasında yer almıştır. Bu dönemde yükselişe geçen ekoloji bilinci, sadece sosyal bilimlerde değil ama öncelikle temel ve zirai bilimler gibi daha uygulamalı disiplinlerde karşılık bulmuştur. Söz konusu alanlarda yapılan araştırmalar, ekolojik hareketlere hem teorik hem de pratik anlamda katkılar sunmuş, bu sayede doğaya yönelik toplumsal duyarlılık artmıştır. Zamanla bu ilgi, mimarlık, hukuk, iletişim ve sosyoloji gibi farklı akademik disiplinlere de sıçramış; özellikle edebiyatta önemli yansımalar bulmuştur. Buradan hareketle yirmi birinci yüzyıla gelindiğinde, pek çok farklı disiplinden türeyen kavramların bir araya gelmesiyle tartışılan “eko-eleştiri” ortaya çıkmış ve bu, özellikle edebiyat incelemelerinde dikkat çekici bir analitik yaklaşım haline gelmiştir. Eko-eleştiri, kısaca, doğa ile insan ilişkisini yeniden düşünmeyi ve edebi eserlerdeki ekolojik anlatıları incelemeyi hedefleyen bir yaklaşımdır. Bu kapsamda bu makalede iki temel amaç güdülmektedir: (1) edebiyat çalışmalarına yeni bir boyut kazandıran eko-eleştirinin, Türkiye’deki üniversitelerde, özellikle lisansüstü tez çalışmalarındaki konumunu belirlemek ve (2) Türkiye akademisinde eko-eleştirel yaklaşımların geleceğine yönelik bir yol haritası çizmektir. Bu amaçlar doğrultusunda, nitel araştırma yöntemlerinden biri olan meta-sentez yaklaşımı kullanılacaktır. Bu çalışma sayesinde, Türkiye’deki eko-eleştirel akademik birikimin mevcut durumu analiz edilerek, Batılı literatürle karşılaştırmalı bir değerlendirme sunulacak; gelecekteki çalışmalara yol gösterici bir kaynak oluşturulması hedeflenecektir.

Anahtar Kelimeler

• Eko-eleştiri
• edebiyat
• meta sentez
• lisansüstü tez
• ekoloji

Kaynakça

1. Buell, L. (1995). The environmental imagination: Thoreau, nature writing, and the formation of American culture. Cambridge, MA: Harvard University Press.
2. Buell, L. (2005). The future of environmental criticism: Environmental crisis and literary imagination. Blackwell Publishing.
3. Carson, R. (1962). Silent spring. Houghton Mifflin.
4. Çalık, M., & M. Sözbilir. (2014). İçerik analizinin parametreleri. Eğitim ve Bilim, 39(174), 33-38. https://www.academia.edu/9322033/%C3%87al%C4%B1k_M_and_S%C3%B6zbilir_M_2014_%C4%B0%C3%A7erik_analizinin_parametreleri_Parameters_of_Content_Analysis_E%C4%9Fitim_ve_Bilim_39_174_33_38_DOI_10_15390_EB_2014_3412
5. Eagleton, T. (2005). Edebiyat kuramı: Bir giriş (M. Küçük, Çev.). Ayrıntı Yayınları. (Orijinal çalışma basım yılı 1983)
6. Garrard, G. (2012). Ecocriticism (2nd ed.). Routledge.
7. Glotfelty, C., & Fromm, H. (Ed.). (1996). The ecocriticism reader: Landmarks in literary ecology. University of Georgia Press.
8. Gümüş, S. (2018). Nitel araştırmaların sistematik derlemesi: Meta-sentez. K. Beycioğlu, N. Özer ve Y. Kondakçı (Ed.), Eğitim yönetiminde araştırma içinde (ss. 533–552). Pegem Akademi.

9. Karaman, S., & F. Bakırcı. (2010). Türkiye’de lisansüstü eğitim: Sorunlar ve çözüm önerileri. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 5(2), 94-114. https://dergipark.org.tr/tr/pub/gopsbad/article/616554
10. Lachal, J., A. Revah-Levy, M. Orri, & M. R. Moro. (2017). Metasynthesis: An original method to synthesize qualitative literature in psychiatry. Frontiers in Psychiatry, 8, 269. https://doi.org/10.3389/fpsyt.2017.00269
11. Love, G. A. (2003). Practical ecocriticism: Literature, biology, and the environment. University of Virginia Press.
12. Noblit, G. W., & R. D. Hare. (1988). Meta-ethnography: Synthesizing qualitative studies. Newbury Park, CA: Sage Publications.
13. Oppermann, S. (2013). Material ecocriticism and the creativity of storied matter. Frame: Journal of Literary Studies, 26(2), 57-72. https://www.frameliteraryjournal.com/26-2-ecocriticism/serpil-opperman-material-ecocriticism-and-the-creativity-of-storied-matter/
14. Özkaral, T. C., & A. Mentiş Taş. (2017). Sosyal bilgiler ve karşılaştırmalı eğitim alanında yapılan lisansüstü tez çalışmalarının incelenmesi: Bir meta-sentez çalışma örneği. Turkish Studies, 12(25), 651-670. https://turkishstudies.net/turkishstudies?mod=makale_tr_ozet&makale_id=20629
15. Pears, David. (1997). Wittgenstein: A modern master. Fontana Press.
16. Polat, S. & Ay, O. (2016). Meta-sentez: Kavramsal bir çözümleme. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi, 4(2), 52–64. https://dergipark.org.tr/tr/pub/enad/article/354541
17. Rueckert, W. (1978). Literature and ecology: An experiment in ecocriticism. Iowa Review, 9(1), 71-86.
18. Sapir, E. (1929). The status of linguistics as a science. Language, 5(4), 207–214. https://www.jstor.org/stable/409588 Yılmaz, G. K. (2015). Analysis of technological pedagogical content knowledge studies in Turkey: A meta-synthesis study. Education and Science, 40(178), 103–122. http://egitimvebilim.ted.org.tr/index.php/EB/article/view/4087/1002. Zengin, S. E. (2017). Özneden nesneye: Söylem analizi üzerinden hayvanın değişen statüsü hakkında bir inceleme (Tez No. 456811) [Doktora tezi, Hacettepe Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.