EN
TR
Sınıf Öğretmenleri ile Rehberlik ve Psikolojik Danışma Uzmanlarının Akran Zorbalığına Yönelik Farkındalık, Tutum ve Müdahale Stratejileri
Öz
Bu araştırma, sınıf öğretmenleri ve rehberlik-psikolojik danışma uzmanlarının akran zorbalığına ilişkin farkındalıklarını, zorbalıkla baş etme yöntemlerini ve tutumlarını incelemek amacıyla betimsel tarama modelinde desenlenmiştir. Çalışma, Çankırı'da görev yapan ve çoğunluğu sınıf öğretmeni olan toplam 115 katılımcı ile yürütülmüştür. Veriler, araştırmacılar tarafından geliştirilen anket ve Okul Zorbalığına İlişkin Öğretmen Tutumları Ölçeği kullanılarak toplanmış ve SPSS 26 programında, uygun parametrik ve parametrik olmayan testler ile analiz edilmiştir. Bulgular, öğretmenlerin büyük bir çoğunluğunun (%87,4) daha önce zorbalıkla ilgili bir eğitime katılmadığını göstermiştir. Katılımcıların yaklaşık yarısı zorbalık türlerini ve bir davranışın zorbalık sayılması için gerekli ölçütleri bilmediğini ifade etmiş, ancak akran zorbalığı tanımına yönelik genel farkındalıklarının yüksek olduğu saptanmıştır. Öğretmenlerin zorbalık olaylarında en sık rehberlik ve psikolojik danışma öğretmeni, veli ve mağdur öğrenciyle iletişim kurmaya dayalı önleyici ve yönlendirici yöntemlere başvurdukları, zorbalık yapan öğrenciye yönelik doğrudan yaptırımların ise sınırlı kaldığı belirlenmiştir. Ayrıca, öğretmenlerin okul zorbalığına ilişkin tutumlarının orta düzeyin üzerinde olduğu, ancak bu tutumların cinsiyet, kıdem veya zorbalık deneyimi gibi değişkenlere göre anlamlı bir farklılık göstermediği tespit edilmiştir. Sonuç olarak, öğretmenlerin akran zorbalığı tanımı konusunda bilgili olmalarına karşın, türler, ölçütler ve önleme stratejilerinde bilgi eksiklikleri bulunmaktadır; bu nedenle, öğretmenlerin bu konularda hizmet içi eğitimlerle desteklenmesi önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ajzen, I. (1991). The theory of planned behavior. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 50(2), 179–211. https://doi.org/10.1016/0749-5978(91)90020-T
- Arseneault, L. (2018). Annual research review: The persistent and pervasive impact of being bullied in childhood and adolescence: Implications for policy and practice. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 59(4), 405-421. https://doi.org/10.1111/jcpp.12841
- Atlas, R. S., & Pepler, D. J. (1998). Observations of bullying in the classroom. The Journal of Educational Research, 92(2), 86–99.
- Babahanoğlu, R., & Aslan, Ö. (2026). Çocuklarda akran zorbalığının araştırılması: Öğretmenlerin durum değerlendirmesi. Millî Eğitim, 55(249), 97–122. https://doi.org/10.37669/milliegitim.1633517
- Bandura, A. (1977). Social Learning Theory. Prentice-Hall.
- Bauman, S., & Del Río, A. (2006). Preservice teachers’ responses to bullying scenarios: Comparing physical, verbal, and relational bullying. Journal of Educational Psychology, 98(1), 219–231.
- Cui, G.Y., Guo, F.Y., Fu, R.-H., & Wu, Y.S. (2025). Perceived teachers’ responses to bullying and bullying behavior: The longitudinal mediational role of anti-bullying attitudes. Journal of Interpersonal Violence. Advance online publication. https://doi.org/10.1177/08862605251368812
- Çalışkan, Z., Evgin, D., Bayat, M., Caner, N., Kaplan, B., & Öztürk, A. (2019). Peer bullying in the preadolescent stage: Frequency and types of bullying and the affecting factors. Journal of Pediatric Research, 6(3), 169–179. https://doi.org/10.4274/jpr.galenos.2018.26576
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Eğitimin Felsefi ve Sosyal Temelleri, Öğretmen Eğitimi ve Eğitimcilerin Mesleki Gelişimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
14 Mayıs 2026
Gönderilme Tarihi
11 Ocak 2026
Kabul Tarihi
26 Mart 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 14 Sayı: 1
APA
Taneri, P. O., & Özbek, Ö. Y. (2026). Sınıf Öğretmenleri ile Rehberlik ve Psikolojik Danışma Uzmanlarının Akran Zorbalığına Yönelik Farkındalık, Tutum ve Müdahale Stratejileri. Çankırı Karatekin Üniversitesi Karatekin Edebiyat Fakültesi Dergisi, 14(1). https://doi.org/10.57115/karefad.1859279
AMA
1.Taneri PO, Özbek ÖY. Sınıf Öğretmenleri ile Rehberlik ve Psikolojik Danışma Uzmanlarının Akran Zorbalığına Yönelik Farkındalık, Tutum ve Müdahale Stratejileri. KAREFAD. 2026;14(1). doi:10.57115/karefad.1859279
Chicago
Taneri, Pervin Oya, ve Özlem Yeşim Özbek. 2026. “Sınıf Öğretmenleri ile Rehberlik ve Psikolojik Danışma Uzmanlarının Akran Zorbalığına Yönelik Farkındalık, Tutum ve Müdahale Stratejileri”. Çankırı Karatekin Üniversitesi Karatekin Edebiyat Fakültesi Dergisi 14 (1). https://doi.org/10.57115/karefad.1859279.
EndNote
Taneri PO, Özbek ÖY (01 Mayıs 2026) Sınıf Öğretmenleri ile Rehberlik ve Psikolojik Danışma Uzmanlarının Akran Zorbalığına Yönelik Farkındalık, Tutum ve Müdahale Stratejileri. Çankırı Karatekin Üniversitesi Karatekin Edebiyat Fakültesi Dergisi 14 1
IEEE
[1]P. O. Taneri ve Ö. Y. Özbek, “Sınıf Öğretmenleri ile Rehberlik ve Psikolojik Danışma Uzmanlarının Akran Zorbalığına Yönelik Farkındalık, Tutum ve Müdahale Stratejileri”, KAREFAD, c. 14, sy 1, May. 2026, doi: 10.57115/karefad.1859279.
ISNAD
Taneri, Pervin Oya - Özbek, Özlem Yeşim. “Sınıf Öğretmenleri ile Rehberlik ve Psikolojik Danışma Uzmanlarının Akran Zorbalığına Yönelik Farkındalık, Tutum ve Müdahale Stratejileri”. Çankırı Karatekin Üniversitesi Karatekin Edebiyat Fakültesi Dergisi 14/1 (01 Mayıs 2026). https://doi.org/10.57115/karefad.1859279.
JAMA
1.Taneri PO, Özbek ÖY. Sınıf Öğretmenleri ile Rehberlik ve Psikolojik Danışma Uzmanlarının Akran Zorbalığına Yönelik Farkındalık, Tutum ve Müdahale Stratejileri. KAREFAD. 2026;14. doi:10.57115/karefad.1859279.
MLA
Taneri, Pervin Oya, ve Özlem Yeşim Özbek. “Sınıf Öğretmenleri ile Rehberlik ve Psikolojik Danışma Uzmanlarının Akran Zorbalığına Yönelik Farkındalık, Tutum ve Müdahale Stratejileri”. Çankırı Karatekin Üniversitesi Karatekin Edebiyat Fakültesi Dergisi, c. 14, sy 1, Mayıs 2026, doi:10.57115/karefad.1859279.
Vancouver
1.Pervin Oya Taneri, Özlem Yeşim Özbek. Sınıf Öğretmenleri ile Rehberlik ve Psikolojik Danışma Uzmanlarının Akran Zorbalığına Yönelik Farkındalık, Tutum ve Müdahale Stratejileri. KAREFAD. 01 Mayıs 2026;14(1). doi:10.57115/karefad.1859279