Akdeniz Havzası Konteyner Limanları Verimlilik Analizi
Öz
Akdeniz Havzası, Doğu-Batı hatları ve Asya-Afrika pazarlarına yakınlığıyla küresel konteyner taşımacılığında kritik bir konuma sahiptir. Artan trafik, bölgedeki limanlar arasında verimlilik odaklı rekabeti hızlandırmıştır. Bu çalışma, Akdeniz’deki 25 büyük konteyner limanının 2023 yılı performansını, girdi-yönelimli CCR Veri Zarflama Analizi (VZA) ile değerlendirmektedir. Girdiler terminal alanı (ha), rıhtım uzunluğu (m) ve rıhtım derinliği (m); çıktı ise elleçlenen TEU miktarıdır. Sonuçlar, Tanger Med, Piraeus ve Algeciras limanlarının tam etkin (θ = 1,000) olduğunu; geri kalan limanların etkinlik skorlarının 0,84-0,04 aralığında ve genel ortalama θ’nın 0,53 olduğunu göstermektedir. Özellikle 11 limanın θ < 0,500 değeri, mevcut altyapıya kıyasla düşük elleçleme kapasitesine işaret etmektedir. Bulgular, altyapının etkin kullanımını artırmak için operasyon akışlarının hızlandırılması, kara/demiryolu bağlantılarının güçlendirilmesi ve talebe duyarlı kapasite planlamasının önemini vurgulamaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Acer, A., and Timor, M. (2017). The Evaluation of Turkish Container Terminal Efficiency Using Data Envelopment Analysis (DEA). Alphanumeric Journal, 5(2), 340–352.
- Almawsheki, E. S., and Shah, M. Z. (2013). Technical efficiency analysis of container terminals in the Middle Eastern region. The Asian Journal of Shipping and Logistics, 31(4), 477–486.
- Altınpınar, İ. (2025). Green Port and City Integration: Sustainable Approaches in Location Selection. Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences, 10(2), 132-138.
- Arvis, J. F., Vesin, V., Carruthers, R., and Ducruet, C. (2018). Maritime Networks, Port Efficiency, and Hinterland Connectivity in the Mediterranean. World Bank Publications.
- Banker, R. D., Charnes, A., and Cooper, W. W. (1984). Some models for estimating technical and scale inefficiencies in data envelopment analysis. Management Science, 30(9), 1078–1092.
- Baran, J., and Górecka, A. (2015). Seaport efficiency and productivity based on Data Envelopment Analysis and Malmquist Productivity. Sustainable Transport, 6(1), 25–33.
- Bichou, K. (2006). Review of port performance approaches and a supply-chain framework to port performance benchmarking. Research in Transportation Economics, 17, 567–598.
- Birafane, M., and Abdi, M. E. (2019). Efficiency of Moroccan seaports: application of DEA using window analysis. Engineering, 11(2), 107–118.
- Bottasso, A., Conti, M., and Ferrari, C. (2011). Efficiency and productivity growth in a sample of Italian container terminals. International Journal of Transport Economics, 38(2), 107–122.
- Caldeirinha, V., Felício, J. A., and Coelho, J. O. A. N. A. (2009). The influence of characterizing factors on port performance, measured by operational, financial and efficiency indicators. Recent Advances in Environment, Energy Systems and Naval Science, pp. 58-70