Araştırma Makalesi

Gelişmiş Özellik Mühendisliği ve Veri Merkezli Optimizasyon Yoluyla Yüksek Doğruluklu Meme Kanseri Tespiti için Hafif ve Erişilebilir bir Çerçeve

Cilt: 16 Sayı: 3 3 Eylül 2026
PDF İndir
TR EN

Gelişmiş Özellik Mühendisliği ve Veri Merkezli Optimizasyon Yoluyla Yüksek Doğruluklu Meme Kanseri Tespiti için Hafif ve Erişilebilir bir Çerçeve

Öz

Meme kanseri her yıl yaklaşık 2,3 milyon kadını etkilemekte olup, erken teşhis %90’ın üzerinde hayatta kalma oranı sağlarken geç evrede bu oran %29’a düşmektedir. Bilgisayar destekli tanı sistemleri umut vaat etse de, mevcut yaklaşımlar çoğunlukla yüksek maliyetli derin öğrenme modellerine dayanmaktadır. Bu çalışma, gelişmiş veri ön işleme teknikleri ile geleneksel sınıflandırıcıların benzer performansları daha düşük maliyetle elde edebileceğini göstermektedir. Bu kapsamda, üç bileşenli bir çerçeve önerilmektedir. İlk olarak, geliştirilmiş SimCLR (Simple Framework for Contrastive Learning of Visual Representations) mimarisi kullanılarak mamografi görüntülerinden 128 boyutlu ayırt edici özellikler elde edilmiştir. İkinci olarak, kernel yoğunluk tahmini (Kernel Density Estimation, KDE) tabanlı dinamik örnek seçimi ile veri kümesi boyutu yaklaşık %60 azaltılmıştır. Üçüncü olarak, karşılıklı bilgi (Mutual Information, MI) ve Spearman korelasyon analizini birleştiren adaptif özellik seçimi yöntemi, Optuna optimizasyon çerçevesi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Önerilen yöntem, Mini-DDSM ve Mini-MIAS veri kümelerinde Destek Vektör Makinesi (Support Vector Machine, SVM), Rastgele Orman (Random Forest, RF) ve Naive Bayes (NB) sınıflandırıcıları ile değerlendirilmiştir. Sonuçlar, özellikle SVM ve RF modellerinin farklı senaryolarda %99,8’e varan doğruluk oranları ile yüksek sınıflandırma performansı sunduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Meme kanseri tespiti, Özellik mühendisliği, Karşıtsal öğrenme, Makine öğrenmesi, Tıbbi görüntü analizi

Kaynakça

  1. Agnes, S. A., Anitha, J., Pandian, S. I. A., & Peter, J. D. (2019). Classification of mammogram images using multiscale all convolutional neural network (MA-CNN). Journal of Medical Systems, 44(1). https://doi.org/10.1007/s10916-019-1494-z.
  2. American Cancer Society. (2023). Breast cancer facts & figures 2022–2024. Atlanta, GA: American Cancer Society, Inc.
  3. Bohra, H., Arora, A., Gaikwad, P., Bhand, R. ve Patil, M. R. (2017). Health prediction and medical diagnosis using Naive Bayes. International Journal of Advanced Research in Computer and Communication Engineering (IJARCCE), 6(4), 32–35. https://doi.org/10.17148/ijarcce.2017.6407.
  4. Breiman, L. (2001). Random forests. Machine Learning, 45, 5–32. https://doi.org/10.1023/A:1010933404324.
  5. URL-1: https://www.kaggle.com/datasets/cheddad/miniddsm, (Erişim Tarihi: 2 Ağustos 2024).
  6. Chugh, S., Goyal, S., Pandey, A., & Joshi, S. (2022). Morphological and OTSU's technique based mammography mass detection and deep neural network classifier based prediction. Traitement du Signal, 39(4), 1283–1294. https://doi.org/10.18280/ts.390421.
  7. Cortes, C. ve Vapnik, V. (1995). Support-vector networks. Machine Learning, 20, 273–297. https://doi.org/10.1007/BF00994018.
  8. Cruz-Ramos, C., García-Avila, O., Almaraz-Damian, J., et al. (2023). Benign and malignant breast tumor classification in ultrasound and mammography images via fusion of deep learning and handcraft features. Entropy, 25(7), 991. https://doi.org/10.3390/e25070991.
  9. Doi, K. (2007). Computer-aided diagnosis in medical imaging: Historical review, current status and future potential. Computerized Medical Imaging and Graphics, 31(4–5), 198–211. https://doi.org/10.1016/j.compmedimag.2007.02.002.
  10. Eldele, E., Ragab, M., Chen, Z., Wu, M., Kwoh, C. K., Li, X., & Guan, C. (2023). Self-supervised contrastive representation learning for semi-supervised time-series classification. IEEE Transactions on Pattern Analysis and Machine Intelligence, 45(12), 15604–15618. https://doi.org/10.1109/tpami.2023.3308189

Kaynak Göster

APA
Aymaz, S. (2026). Gelişmiş Özellik Mühendisliği ve Veri Merkezli Optimizasyon Yoluyla Yüksek Doğruluklu Meme Kanseri Tespiti için Hafif ve Erişilebilir bir Çerçeve. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi, 16(3), 1197-1221. https://doi.org/10.31466/kfbd.1838823
AMA
1.Aymaz S. Gelişmiş Özellik Mühendisliği ve Veri Merkezli Optimizasyon Yoluyla Yüksek Doğruluklu Meme Kanseri Tespiti için Hafif ve Erişilebilir bir Çerçeve. KFBD. 2026;16(3):1197-1221. doi:10.31466/kfbd.1838823
Chicago
Aymaz, Samet. 2026. “Gelişmiş Özellik Mühendisliği ve Veri Merkezli Optimizasyon Yoluyla Yüksek Doğruluklu Meme Kanseri Tespiti için Hafif ve Erişilebilir bir Çerçeve”. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi 16 (3): 1197-1221. https://doi.org/10.31466/kfbd.1838823.
EndNote
Aymaz S (01 Eylül 2026) Gelişmiş Özellik Mühendisliği ve Veri Merkezli Optimizasyon Yoluyla Yüksek Doğruluklu Meme Kanseri Tespiti için Hafif ve Erişilebilir bir Çerçeve. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi 16 3 1197–1221.
IEEE
[1]S. Aymaz, “Gelişmiş Özellik Mühendisliği ve Veri Merkezli Optimizasyon Yoluyla Yüksek Doğruluklu Meme Kanseri Tespiti için Hafif ve Erişilebilir bir Çerçeve”, KFBD, c. 16, sy 3, ss. 1197–1221, Eyl. 2026, doi: 10.31466/kfbd.1838823.
ISNAD
Aymaz, Samet. “Gelişmiş Özellik Mühendisliği ve Veri Merkezli Optimizasyon Yoluyla Yüksek Doğruluklu Meme Kanseri Tespiti için Hafif ve Erişilebilir bir Çerçeve”. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi 16/3 (01 Eylül 2026): 1197-1221. https://doi.org/10.31466/kfbd.1838823.
JAMA
1.Aymaz S. Gelişmiş Özellik Mühendisliği ve Veri Merkezli Optimizasyon Yoluyla Yüksek Doğruluklu Meme Kanseri Tespiti için Hafif ve Erişilebilir bir Çerçeve. KFBD. 2026;16:1197–1221.
MLA
Aymaz, Samet. “Gelişmiş Özellik Mühendisliği ve Veri Merkezli Optimizasyon Yoluyla Yüksek Doğruluklu Meme Kanseri Tespiti için Hafif ve Erişilebilir bir Çerçeve”. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi, c. 16, sy 3, Eylül 2026, ss. 1197-21, doi:10.31466/kfbd.1838823.
Vancouver
1.Samet Aymaz. Gelişmiş Özellik Mühendisliği ve Veri Merkezli Optimizasyon Yoluyla Yüksek Doğruluklu Meme Kanseri Tespiti için Hafif ve Erişilebilir bir Çerçeve. KFBD. 01 Eylül 2026;16(3):1197-221. doi:10.31466/kfbd.1838823