1. Hakem Değerlendirme Modeli (Çift Kör Hakemlik) Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi, tüm makale değerlendirme süreçlerinde çift kör (double-blind peer-review) hakemlik modelini uygulamaktadır. Bu model uyarınca; yazar(lar) ile hakemlerin kimlik bilgileri değerlendirme sürecinin hiçbir aşamasında birbirleriyle paylaşılmaz ve tamamen gizli tutulur. Yazarlar ve hakemler doğrudan iletişim kuramaz; tüm editoryal iletişim DergiPark sistemi üzerinden yürütülür.
2. Ön İnceleme Süreci
Dergiye sunulan tüm çalışmalar öncelikle Baş Editör ve ilgili Alan Editörleri tarafından ön değerlendirmeye tabi tutulur. Bu aşamada makaleler:
- Derginin amaç ve kapsamına uygunluk,
- Dergi yazım kurallarına ve makale şablonuna uyum,
- İntihal ve benzerlik oranı (iThenticate veya Turnitin yazılımları ile yapılan taramalar),
- Dil ve bilimsel anlatım yeterliliği,
Etik kurul izni ve araştırma etiği belgelerinin eksiksizliği açısından incelenir.
Ön inceleme kriterlerini karşılamayan çalışmalar hakem sürecine alınmadan reddedilir veya düzeltme yapılmak üzere yazara iade edilir.
Dergiye sunulan tüm makaleler iThenticate veya Turnitin yazılımları ile intihal ve benzerlik taramasına tabi tutulur. Kaynakça hariç toplam benzerlik oranının %20'yi (tek bir kaynaktan en fazla %5) geçmemesi gerekmektedir. Bu oranların üzerindeki çalışmalar değerlendirmeye alınmadan yazara iade edilir veya reddedilir.
3. Hakem İncelemesi ve Değerlendirme Kriterleri
Ön incelemeyi başarıyla geçen çalışmalar, makalenin konusuna uygun alanda uzman en az iki bağımsız hakeme yönlendirilir. Hakemler çalışmaları şu temel kriterler çerçevesinde inceler:
- Çalışmanın özgünlüğü ve bilimsel literatüre katkısı,
- Metodoloji ve yöntemsel kurgunun bilimsel geçerliliği,
- Veri ve bulguların sunumu ile analizlerin doğruluğu,
- Tartışma ve sonuçların literatürle desteklenme düzeyi,
Kaynakça güncelliği ve atıf yeterliliği.
Hakem değerlendirme raporlarının bir kabul ve bir ret şeklinde çelişkili olması durumunda makale üçüncü bir bağımsız hakeme gönderilir.
4. Editoryal Karar Süreci
Hakem raporlarının tamamlanmasının ardından ilgili Alan Editörü önerisini sunar ve nihai karar Baş Editör / Editör Kurulu tarafından verilir. Çalışmalar için şu kararlardan biri uygulanır:
- Kabul: Makale mevcut haliyle yayına kabul edilir.
- Minör Revizyon: Küçük biçim, dil veya içerik düzeltmeleri talep edilir; revizyon editör tarafından denetlenir.
- Majör Revizyon: Kapsamlı metodolojik veya içeriksel düzeltmeler talep edilir; yenilenen çalışma hakemlerin tekrar değerlendirmesine sunulur.
- Ret: Çalışma bilimsel yeterlilik veya özgünlük taşımadığı gerekçesiyle reddedilir.
5. Özel Sayı Değerlendirme Politikası Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi'nde yayımlanan Özel Sayılara sunulan tüm makaleler, derginin standart sayılarındaki akran değerlendirme ilkeleriyle tamamen aynı şartlarda değerlendirilir:
- Eşit Hakemlik Standartları: Özel sayı makalelerine hiçbir ayrıcalıklı veya hızlandırılmış değerlendirme uygulanamaz; tüm makaleler çift kör hakemlik sürecinden geçer.
- Konuk Editör Bağımsızlığı: Konuk editörlerin yazar veya ortak yazar olarak yer aldığı çalışmaların editoryal ve hakem değerlendirme süreçleri bağımsız bir editör (Baş Editör veya görevlendirilen alan editörü) tarafından yürütülür. Konuk editörler kendi makalelerinin hakem atamalarına veya editoryal karar mekanizmalarına müdahil olamazlar.
- %25 Katkı Sınırı: Konuk editörlerin yazar veya ortak yazar olarak yer aldığı makale sayısı, ilgili özel sayıdaki toplam makale sayısının %25'ini aşamaz.
6. Gizlilik ve Çıkar Çatışması
- Gizlilik: Değerlendirme aşamasındaki makaleler gizli belge niteliğindedir. Editörler ve hakemler, makale içeriklerini veya verilerini yazarın yazılı izni olmadan üçüncü şahıslarla paylaşamaz veya kendi çalışmalarında kullanamazlar.
- Çıkar Çatışması Yönetimi: Hakemler veya editörler; değerlendirilen makalenin yazarları, kurumları veya destekleyen fon sağlayıcıları ile aralarında ticari, akademik, kişisel veya finansal bir çıkar çatışması bulunması halinde durumu derhal Editör Kuruluna bildirerek değerlendirme görevinden çekilmekle yükümlüdür.
7. İtiraz Politikası
- Yazarlar, ön inceleme veya hakem değerlendirmesi sonucunda verilen editoryal kararlara (ret veya revizyon), kararın tebliğ edildiği tarihten itibaren 15 gün içinde bilimsel gerekçelerini içeren bir açıklama ile DergiPark sistemi üzerinden itiraz edebilirler. İtirazlar Editör Kurulu tarafından incelenerek nihai karara bağlanır.