YAYIN ETİĞİ
Mesned İlahiyat Araştırmaları Dergisi, Yayın Etiği Komisyonu (COPE) kılavuz ilkeleri ve Bilimsel Yayıncılıkta Şeffaflık ve En İyi Uygulama İlkeleri (COPE, DOAJ, OASPA, WAME ortak bildirisi) dahil olmak üzere çeşitli kuruluşlar tarafından ortaya konan kılavuz ilkelere ve temel uygulamalara uymayı amaçlamaktadır. Bu kılavuz ve tavsiyeler, bilimsel yayıncılıkta şeffaflık, dürüstlük ve en iyi uygulamaları teşvik etmek üzere tasarlanmıştır.
Dergi, bu standartlara bağlı kalarak, yayınladığı araştırmaların yüksek kalitede olmasını ve bilim camiasının etik standartlarını karşılamasını sağlamayı amaçlamaktadır.
ARAŞTIRMA ETİĞİ
Mesned İlahiyat Araştırmaları Dergisi, araştırma ve yayın etiği konusunda ulusal ve uluslararası standartlara bağlıdır. Yayımlanan tüm çalışmaların araştırma etiği ilkelerine uygun olarak yürütülmesini esas almaktadır. Bu kapsamda, insan ve hayvanlar üzerinde gerçekleştirilen araştırmalarda ulusal ve uluslararası etik standartlara uyulması zorunludur. İnsan katılımcılarla yürütülen çalışmalarda bilgilendirilmiş gönüllü onamının alınmış olması gerekmektedir.
Etik kurul izni gerektiren araştırmalar için, ilgili kuruldan alınmış onay bilgilerine (kurul adı, tarih ve sayı numarası) makale metni içerisinde yer verilmesi beklenir. Yazarlar, araştırma sürecinde veri toplama, analiz ve raporlama aşamalarında bilimsel dürüstlük ilkelerine uymakla yükümlüdür. İntihal, veri uydurma, veri çarpıtma ve benzeri etik ihlaller kabul edilmez.
ETİK İLKELER VE YAYIN POLİTİKASI
Etik Kurul Onayı ve Bilgilendirilmiş Onam
Mesned İlahiyat Araştırmaları Dergisi’nde yayımlanacak makalelerin ilk sayfasında, etik kurul izni ve/veya yasal/özel izin alınmasının gerekip gerekmediği açıkça belirtilmelidir. Eğer bu izinlerin alınması gerekiyorsa, iznin hangi kurumdan, hangi tarihte ve hangi karar veya sayı numarası ile alındığı net bir şekilde sunulmalıdır.
Etik Beyan
- İnsan ve hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalarda etik kurallara uymalıdır.
- Kullanılan fikir ve sanat eserleri için telif hakları düzenlemelerine uyulduğunun belirtilmesi gerekir.
- Başkalarına ait ölçek, anket, fotoğraf vb. kullanımı için sahiplerinden izin alınması ve belirtilmesi gerekir.
- Araştırma aşağıda listelenen alanlarda yapılmışsa çalışmanın ekinde “Etik Kurul İzni” yüklenmesi zorunludur.
Etik Kurul İzni Gerektiren Araştırmalar
- Anket, mülakat, odak grup çalışması, gözlem, deney, görüşme teknikleri kullanılarak katılımcılardan veri toplanmasını gerektiren nitel ya da nicel yaklaşımlarla yürütülen her türlü araştırmalar,
- İnsan ve hayvanların (materyal/veriler dahil) deneysel ya da diğer bilimsel amaçlarla kullanılması,
- İnsanlar üzerinde yapılan klinik araştırmalar,
- Kişisel verilerin korunması kanunu gereğince retrospektif çalışmalar.
Çalışma etik onayından muafsa, yazarlar etik kuruldan muafiyeti açıklayan bir beyan sunmalıdır. Etik onayı olmadan gönderilen bir makale, dergi etik kaygıları değerlendirmek için COPE’un yönergelerini izleyecektir. Etik onayı olmayan makaleler, konu ile ilgili önem taşıyan durumlarda reddedilebilir.
İnsan denekleri içeren çalışmalar için, yazarlar tüm katılımcılardan yazılı bilgilendirilmiş onam alındığını teyit etmeli ve onam formu araştırmacılar tarafından saklanmalıdır. On sekiz yaşın altındaki çocukları içeren araştırmalar için ebeveyn veya vasiden onay alınmalıdır. Anketlerde veya görüşmelerde, katılımcıların veri kullanımı için rızası da teyit edilmelidir. İsimlendirme için açık rıza verilmediği sürece kişisel bilgiler kimliksizleştirilmelidir.
Yazarlar, özellikle fotoğraflarda katılımcıların anonimliğini ve gizliliğini korumaktan sorumludur. Her türlü görüntü için imzalı ibranameler alınmalı, yayın için onay sağlanmalı ve her türlü koşul belirtilmelidir. Bu onay makale içerisinde açıkça belirtilmelidir.
AÇIK ERİŞİM POLİTİKASI
Mesned İlahiyat Araştırmaları Dergisi'nde yayımlanan tüm makalelere, herhangi bir ücret ödemeden ve kayıt zorunluluğu olmadan çevrimiçi olarak kalıcı bir şekilde erişilebilir. Yazarlar, çalışmalarının telif haklarını korurken, derginin Telif Hakkı ve Etik politikasına uygun olarak üçüncü tarafların içeriği paylaşmasına, çoğaltmasına ve dağıtmasına izin verir.
2023 yılından itibaren yayımlanan tüm içerik, orijinal kaynağa uygun şekilde atıfta bulunulması koşuluyla ticari olmayan kullanım, dağıtım ve değişikliklere izin veren Creative Commons Atıf-Ticari Olmayan 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY-NC 4.0) kapsamında lisanslanmaktadır.
Tüm dergi içeriğine https://dergipark.org.tr/tr/pub/mesned adresinden ücretsiz olarak erişilebilir.
TELİF HAKKI POLİTİKASI
Mesned İlahiyat Araştırmaları Dergisi’nde yayınlanan makaleler Açık Erişimdir ve Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License (CC BY-NC 4.0) altında dağıtılmaktadır. Bu, orijinal çalışmaya uygun şekilde atıfta bulunulması koşuluyla, üçüncü tarafların içeriği ticari olmayan amaçlarla paylaşmasına ve uyarlamasına izin verir.
Mesned İlahiyat Araştırmaları Dergisi, her gönderinin bir Telif Hakkı Sözleşmesi ile sunulmasını gerektirir.
Daha önce yayımlanan içerikleri, figürleri, tabloları veya herhangi bir materyali basılı veya elektronik formatlarda kullanırken yazarlar, telif hakkı sahibinden izin almakla sorumludur. Bu konuda yasal, mali ve cezai sorumluluklar yazar(lara) aittir.
Yazarlar, Mesned İlahiyat Araştırmaları Dergisi'nde yayımlanan çalışmalarının telif hakkını korurlar.
REKLAM POLİTİKASI
Mesned İlahiyat Araştırmaları Dergisi, Yayın Kurulu ve yönetimi tarafından onaylanması koşuluyla web sitesinde dijital reklamları kabul eder. Tüm reklamlar bu şekilde açıkça etiketlenmelidir. Reklam verenlerin editoryal kararlar veya reklam politikaları üzerinde hiçbir etkisi yoktur.
Reklam talepleriniz için lütfen Editörlük Ofisi (inueditorial@inonu.edu.tr) ile iletişime geçiniz.
İNTİHAL VE ETİK İHLALLER
Tüm başvurular, hakem değerlendirme ve/veya üretim süreçlerinde benzerlik tespiti yazılımı kullanılarak birden fazla taramadan geçirilir. Önceki çalışmalara atıfta bulunurken, tüm materyalin doğru bir şekilde referans gösterildiğinden emin olunmalıdır. Herhangi bir kaynaktan (dergi makaleleri, kitaplar, tezler, elektronik medya, vb.) metin, tablo veya resim kopyalamak ve bunları kendininmiş gibi sunmak, referans verilmiş olsa bile intihal olarak kabul edilir. Kaynağı 'Kaynaklar' bölümünde listelemek, yazarları intihal sorumluluğundan muaf tutmaz.
Yazarların aşağıda belirtilen intihal durumlarından ya da etik ihlallerden kaçınmaları şiddetle tavsiye edilir:
- Atıf Manipülasyonu: Kendine atıf yapma, aynı derginin aşırı atıfla kullanılması veya atıf yığma gibi yöntemlerle atıf sayılarının şişirilmesi, akademik tanınmayı çarpıtan bir uygulamadır.
- Kendinden İntihal (Metin Geri Dönüşümü): Bir yazarın önceki çalışmasından bölümleri veya cümleleri uygun şekilde atıf yapmadan yeniden kullanmayı içerir ve bir tür intihal teşkil eder.
- Salami Dilimleme: Tek bir çalışmadan aynı veri setini, hipotezleri ve yöntemleri kullanarak birden fazla makale yayınlaması anlamına gelen, etik olmayan bir uygulamadır.
- Veri Üretme: Gerçek araştırma veya deneylerle desteklenmeyen sahte verilerin oluşturulması, araştırma dürüstlüğünün ciddi bir ihlali olarak kabul edilir.
- Veri Manipülasyonu/Sahteciliği: Bulguları yanlış yönlendirmek veya yanlış temsil etmek için görüntülerin değiştirilmesi ya da aykırı değerlerin kaldırılması gibi verilerin değiştirilmesini içerir.
İntihal, atıf manipülasyonu veya veri çarpıtma gibi etik ihlallerine ilişkin şüphe durumlarında, Editörler Kurulu, şüphelerin adil, şeffaf ve tutarlı bir şekilde ele alınmasını sağlamak için COPE (Yayın Etiği Komisyonu) yönergelerini takip edecektir.
YAZARIN SORUMLULUKLARI
Makale Yazarlığı
Yalnızca araştırmaya önemli ölçüde katkı sağlayan kişiler yazar olarak gösterilebilir. Bu ölçütü karşılamadan çalışmaya katkı sağlayan kişiler, yazar olarak değil "katkı sağlayanlar" olarak belirtilmelidir. Ortak çalışmalarda, makalenin dergiye gönderilmesinden, diğer yazarların onayını almış olan sorumlu yazar sorumludur. Araştırmaya doğrudan katkısı bulunmayan kişiler yazar olarak gösterilmemelidir.
Özgünlük ve Doğruluk
Araştırmada sunulan tüm veriler gerçek ve özgün olmalıdır. Yazarlar, çalışmalarının önemini, doğru verilere dayanarak nesnel bir şekilde tartışmalıdır. Yanlış veya yanıltıcı bilgilerin kasıtlı olarak sunulması kabul edilemez ve etik dışı bir davranıştır.
Mükerrer, Tekrarlayan veya Eşzamanlı Yayın
Yazarlar, aynı araştırmayı birden fazla dergiye eş zamanlı olarak göndermemeli ve daha önce yayımlanmış bir makaleyi özgün bir çalışmaymış gibi yeniden yayımlamamalıdır. Bu tür uygulamalar bilimsel araştırma ve yayın etiğine aykırıdır ve kabul edilemez.
Kaynaklar
Çalışmada yararlanılan tüm kaynakların usulüne uygun şekilde belirtilmesi/atıf yapılması zorunludur.
Açıklama ve Çıkar Çatışması
Tüm yazarlar, çalışmanın sonuçlarını veya yorumlanmasını etkileyebilecek her türlü mali veya diğer çıkar çatışmasını açıkça beyan etmelidir. Çalışma için mali destek alınmışsa, bu desteğin kaynağı açıkça belirtilmelidir.
Yayın Ücreti
Dergimizde yayımlanan tüm çalışmalar için yazarlardan herhangi bir ücret talep edilmemektedir.
Yayımlanmış Çalışmalarda Düzeltme
Yayımlanmış çalışmasında önemli hata veya eksiklikler tespit edilmesi durumunda, bu durumu editöre bildirmek yazarın sorumluluğundadır. Yazar, gerekli düzeltici işlemlerin yapılması için dergimizin editörya ekibiyle iş birliği yapmalıdır.
Makale Geri Çekme
Yazar, dergimizin yayın süreçlerinde değerlendirilen çalışmasını yalnızca ön kontrol aşamasında geri çekebilir. Yayın sürecinin diğer aşamalarında çalışmalar geri çekilemez.
Özgünlük ve İntihal
Yazarlar özgün araştırmalar yürütmeyi ve raporlamayı amaçlamalı, yararlandıkları çalışmalara uygun şekilde atıf yapmalıdır. Yazarın kendi çalışmaları da dahil olmak üzere, diğer yayınlardan izinsiz alıntı/aktarım yapılması önemli bir etik ihlal ve aynı zamanda bir suçtur. Dergimize gönderilen çalışmalarda intihal tespit edilmesi durumunda, çalışma yayın sürecinden derhal çıkarılır. Yayımlandıktan sonra intihal tespit edilmesi hâlinde, yazar ve çalışması hakkında ilgili mercilere bilgi verilir.
Çift Taraflı Kör Hakemlik
Dergimizde çift taraflı kör (çift anonim) hakemlik uygulandığından, makale dosyasında yazar bilgilerine kesinlikle yer verilmemelidir.
HAKEMLERİN SORUMLULUKLARI
Editoryal Kararlara Katkı
Hakem, sistem üzerinden atandığı ve görevi kabul ettiği andan itibaren değerlendirme sürecinde “Hakem Değerlendirme Kriterleri”ni dikkate almakta yükümlüdür. Editör kararlarında editörlere yardımcı olur ve editoryal iletişim yoluyla yazarlara makalelerini iyileştirmede yardımcı olur. Makale ile ilgili diğer makale, eser, kaynak, atıf, kural ve benzeri eksiklerin tamamlanmasını işaret edilmelidir.
Zamanlamaya Uyma
Makale önerisini incelemek için yeterli nitelikte hissetmeyen veya makale incelemesinin zamanında gerçekleşemeyeceğini bilen herhangi bir hakem, derhal editörleri haberdar etmeli ve gözden geçirme davetini reddetmeli, böylece yeni hakem atamasının yapılması sağlanmalıdır.
Gizlilik
Gözden geçirilen makaleler yayınlanmadan önce gizli tutulmalıdır.
Hakem olarak incelemek üzere görevlendirildiği bir araştırmada yer alan bilgileri yayınlanmadan önce başkalarıyla paylaşmamalıdır. Bu durum inceleme davetini reddeden hakemler için de geçerlidir. Değerlendirme yapan hakemlerin isimleri açıklanamaz/yayınlanamaz.
Tarafsızlık
Hakemler incelediği araştırmaların yayımlanma kararında objektif olmalıdır.
Makale önerisi ile ilgili yorumlar tarafsız olarak yapılmalı ve yazarların makaleyi geliştirmek için kullanabileceği şekilde öneriler yapılmalıdır. Yazarlara yönelik kişisel eleştiriler uygun değildir.
Kaynaklar
Hakemler, yazarlar tarafından alıntılanmayan ilgili yayınlanmış çalışmaları tanımlamalıdır. Hakem ayrıca, incelenen yazı ile başka herhangi bir makalenin (yayınlanmış veya yayınlanmamış) herhangi bir önemli benzerliğini editörüne bildirmelidir.
Çıkar Çatışmaları
Çıkar çatışmaları editöre bildirilmelidir. Hakemler ile değerlendirme konusu makalenin paydaşları arasında çıkar çatışması olmamalıdır. Hakem değerlendirmesi sürecinde herhangi bir çıkar çatışması ve uzmanlık alanı dışında atama durumu söz konusu olduğunda Editöre durumu arz etmesi ve gerekirse hakemlikten çekilmesi önerilmektedir.
Etik
Hakemlerin, değerlendirme sürecinin herhangi bir aşamasında çalışmada etik ihlal, intihal, vb. tespit etmesi halinde Editöre iletmesi gerekmektedir.
Hakemler, inceleme için gönderilen çalışmaların yazarların özel mülkü olduğunu kabul eder.
HAKEM DEĞERLENDİRME SÜRECİ
Mesned İlahiyat Araştırmaları Dergisi, akademik bütünlüğün en yüksek standartlarda korunmasını sağlamak amacıyla titiz ve şeffaf bir çift anonimleştirilmiş hakem değerlendirme sürecini yürütmektedir.
Makaleler, hem yazarların hem de hakemlerin birbirlerine anonim olarak kalacakları bu sürece tabi tutulmaktadır. Her makale, ilgili alanda uzman en az iki bağımsız dış hakem tarafından değerlendirilir.
Yazarlar, potansiyel hakemleri önerebilir, ancak nihai seçim editör tarafından yapılır ve editör, yazarın önerilerine uymak zorunda değildir. Değerlendirme süreci boyunca gizlilik esastır ve hakemler makaleyi yalnızca editörün izniyle paylaşabilirler. Hakemler, makalenin kalitesini artırmak amacıyla zamanında, tarafsız, kanıta dayalı ve yapıcı geri bildirim sağlarlar. Araştırma ihlali şüphesi olan durumlar, sürecin bütünlüğünü korumak için gizli bir şekilde editöre bildirilmelidir.
Dergi, değerlendirme süreci, seçim kriterleri ve itiraz prosedürü hakkında bilgi paylaşarak ve kabul oranları ve yayım süreleri gibi önemli verileri yayımlayarak şeffaflık sağlar. Bir makalenin kabul edilmesi, düzeltilmesi veya reddedilmesi konusundaki nihai karar, Alan Editörlerinin önerilerini dikkate alarak Baş Editör tarafından verilir.
Hakemler, bir değerlendirme davetini kabul etmeden önce herhangi bir olası çıkar çatışmalarını açıklamalıdır. Editörlerle hakemler arasındaki tüm iletişimler gizlidir.
Editoryal Sorumluluklar
YAYIM İLKELERİ
- Metinlerin tüm kontrol ve değerlendirme süreçleri Dergipark sisteminde raporlanarak arşivlenir.
- Yazım Kurallarına göre ayarlanmamış metinler değerlendirme sürecine alınmadan yazara iade edilir.
- Mesned İlahiyat Araştırmaları Dergisi’nde daha önce başka bir yerde yayımlanmamış metinler yayımlanır. Başka bir yayımda değerlendirme sürecinde olan metinler yazara iade edilir.
- Mesned İlahiyat Araştırmaları Dergisi’nde, ilahiyat alanında yayımlanmış ilmi metinler yayımlamaktadır. İlahiyat alanı ile ilişkili disiplinlerarası alanda yayımlanmış metinler de alana dair katkıları göz önüne alınarak değerlendirme sürecine alınabilir.
- Bir sayıda aynı yazara ait türü ne olursa olsun en fazla bir (1) çalışma yayımlanabilir.
- Aynı ciltte yayın türü farklı olmak koşuluyla en fazla iki (2) çalışma yayımlanabilir.
- Dergi editör kurulu üyeleri dergiye metin gönderebilirler fakat metnin değerlendirildiği dönemde yayım süreçlerinde görev yapamazlar.
YAYIN POLİTİKASI
- Mesned İlahiyat Araştırmaları Dergisi, nitelikli bilimsel araştırmaları yayımlamanın yanında yazara ve akademik dergiciliğe katkı sağlamayı misyon edinmiştir.
- Alanlarında uzman, özverili görev yapan Editoryal ekip tarafından yürütülen Yayım Süreçleri bu misyon doğrultusunda belirlenmiştir.
- Mesned İlahiyat Araştırmaları Dergisi İnönü Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’nin yayım organıdır.
- Mesned İlahiyat Araştırmaları Dergisi Aralık ve Haziran sayıları olmak üzere yılda bir cilt iki sayı olarak yayımlanır.
- Mesned İlahiyat Araştırmaları Dergisi’nde tüm politikalar ve süreçler yayın kurulu tarafından belirlenir.
- Yayın kurulu kararıyla özel sayılar yayımlanabilir.
- Dergi yayım politikaları ve süreçlerinde yapılan değişiklikler derginin resmi web sitesinde ilan edilir.
- Mesned İlahiyat Araştırmaları Dergisi'nin özgün 6 aşamalı Yayım Süreci bulunmaktadır. Yayım sürecindeki her aşama, belirlenen görev tanımları ve iş akışları çerçevesinde özgün değerlendirme kriterlerine göre yürütülür.
Değerlendirme Politikaları
Makele ve çeviri türündeki metinler iki tür incelemeye tabi tutulur:
1. Şekil Açısından Değerlendirme
- Yazım Kontrolü: Metinler şekil, yazım kuralları, İSNAD Atıf Sistemi'ne uygunluk açısından incelenir. Düzeltme istenen metinlerin yazarları düzeltmelerini 11 gün içinde yapmalıdır.
- İntihal/Benzerlik Kontrolü: Metinler intihal/benzerlik oranı açısından Turnitin yazılımı aracılığıyla incelenir. Yayın Kurulunca belirlenmiş intihal/benzerlik oranı %15’tir. Bu oranı aşan yazılar hakem sürecine dahil edilmeden reddedilir.
- Dil Kontrolü: Türkçe metinler için Abstract, diğer dillerde yazılan metinler içinse Abstract ve Öz bölümlerinin gramatik kontrolü yapılır.
- Tashih ve Redaksiyon: Metnin muhtevasına müdahale etmeden, yazarın bilgisi dâhilinde, dilsel ifade ve imlâ birliğini sağlamak açısından metnin diline ve üslubuna dair düzeltmeler yapılır. Bu aşamadan sonra yazardan düzeltme istenmez fakat son okuma için metin yazara gönderilir.
- Akademik Değerlendirme
2. İçerik Açısından Değerlendirme
2.1. Yayın Kurulu Değerlendirmesi:
- Dergiye gönderilen araştırmalar alanı göz önünde bulundurularak iki yayın kurulu üyesi tarafından incelenir.
- Yayın Kurulu üyeleri çift taraflı kör değerlendirme sistemi çerçevesinde Yayım Kurulu Değerlendirme Kriterlerine göre çalışmaları inceler, değerlendirir ve hakem önerilerinde bulunur.
- Yayın Kurulunun incelediği ve değerlendirdiği makaleler puan sıralamasına tabi tutulur, ilk 15 makale değerlendirme sürecine alınır.
- Kitap ve Sempozyum Değerlendirmeleri editörün görevlendirdiği alan editörü tarafından yapılır.
2.2. Hakem Değerlendirmesi:
- Metinler, yayın kurulu tarafından belirlenen hakemler tarafından Hakem Değerlendirme Kriterlerine göre akademik değerlendirmeye tabi tutulur. Hakem değerlendirme sürecinde, hakemin talebi olursa, metin düzeltmeler için yazara gönderilir. Yazar metinde yaptığı düzeltmeleri Yazar Düzeltme Formunda gösterir.
- Makalelerin her iki hakemden olumlu rapor alması halinde Yayın Kurulu nihai kararına sunulur.
- İki hakemden birisinin olumsuz, diğerinin olumlu rapor vermesi halinde editör çalışmayı inceledikten sonra üçüncü bir hakeme gönderebilir. İki hakem tarafından olumsuz görülen makaleler yazara iade edilir.
- Yazarların, dergi yayım sürecinin sorunsuz işlemesi açısından, düzeltmeler için verilen tarihleri aşmaması önem arz etmektedir. Belirlenen tarihler içinde düzeltmelerini yapmayan yazarların metinleri değerlendirme sürecinden çıkarılır.
REVİZYON DETAYLARI
Minör revizyon veya majör revizyon gerektiren makaleler, Baş Editör tarafından hakemlerin ve editörlerin yorumlarını içeren bir karar mektubu ile yanıtlanır ve yeniden gönderim için bir son tarih alır. Yazarlar, gözden geçirilmiş bir makale ve her bir yorumu ayrı ayrı ele alan ayrıntılı bir “Hakemlere Yanıt” belgesi sunmalıdır. Yanıt, yapılan revizyonları açıklamalı ve makaledeki ilgili satır numaralarını belirtmelidir. Makalenin değişiklikleri vurgulayan açıklamalı bir versiyonu da sunulmalıdır. Gözden geçirilmiş makaleler, karar mektubunda belirtilen tarihe kadar teslim edilmelidir. Son teslim tarihine uyulmaması, revizyonun reddedilmesine neden olabilir. Ek süreye ihtiyaç duyulması halinde, yazarlar orijinal son tarih sona ermeden önce uzatma talebinde bulunmalıdır.
YAZARLIK KRİTERLERİ
Araştırma bulgularını bildiren başvuruların yazarları, Uluslararası Tıp Dergisi Editörleri Komitesi (ICMJE) tarafından belirlenen dört kriterin tamamını karşılamalıdır:
- Çalışmanın konseptine veya tasarımına, ya da verilerin elde edilmesi, analizi veya yorumlanmasına önemli katkılar sağlama;
- Çalışmanın taslağını hazırlamak veya önemli entelektüel içerik için eleştirel bir şekilde gözden geçirmek;
- Yayımlanacak son versiyonun onaylanması;
- Çalışmanın tüm yönlerinden sorumlu olmayı kabul etmek, herhangi bir bölümün doğruluğu veya bütünlüğü ile ilgili soruların uygun şekilde araştırılmasını ve çözülmesini sağlamak.
Yazarlar, makalelerini göndermeden önce kimlerin yazarlık için uygun olduğunu ve yazarların hangi sırayla listeleneceğini belirlemelidir. Mesned İlahiyat Araştırmaları Dergisi editörleri yazarlık anlaşmazlıklarını çözmez. İlk gönderimden sonra yazar sayısında veya sıralamasında yapılacak her türlü değişiklik Baş Editöre yazılı olarak açıklanmalıdır. Editörler, herhangi bir yazarlık usulsüzlüğünü, birinci veya sorumlu yazarın kurumundaki veya işverenindeki araştırma görevlisine veya uygun akademik etik yetkililerine yönlendirme hakkını saklı tutar.
Yazarlar, başvuru sırasında bireysel katkılar hakkında bilgi vermek için CRediT (Katkıda Bulunan Rolleri Taksonomisi) kullanabilirler.
Çıkar Çatışması Beyanı
Herhangi bir finansal veya finansal olmayan çıkar çatışması, editoryal derneklerle, ticari düzenleme şirketleriyle, tıbbi iletişim şirketleriyle veya başvuruyu ilgilendiren diğer kuruluşlarla ilişkiler dâhil olmak üzere, makalenin sonunda, Kaynaklar bölümünden hemen önce açıklanmalıdır.
Finansal Destek Beyanı
Tüm finansman kaynakları makalenin sonunda belirtilmelidir. Yazarlar, varsa, çalışma sponsor(lar)ının çalışma tasarımı, veri toplama, analiz, yorumlama, rapor yazımı ve makalenin yayına sunulması kararındaki rolünü belirtmelidir. Eğer finansman kaynağı bu alanlarla ilgili bir katkıda bulunmamışsa, yazarlar bunu net bir şekilde ifade etmelidir.
ÜRETKEN YAPAY ZEKA (YZ) KULLANIM POLİTİKASI
Mesned İlahiyat Araştırmaları Dergisi, makale hazırlık sürecinde üretken yapay zekâ (YZ) araçlarının kullanımında şeffaflık, hesap verebilirlik ve etik ilkelere bağlılığı desteklemektedir. Bu politika; COPE, ICMJE ve WAME tarafından belirlenen uluslararası yayıncılık etik standartlarıyla uyumludur.
1. Makale Hazırlığında Yapay Zekâ Kullanımı
Yazarlar; dil düzenleme, anlatımın netleştirilmesi, metin yapısının iyileştirilmesi, fikirlerin organize edilmesi veya literatürün özetlenmesi gibi amaçlarla yapay zekâ araçlarını (ör. ChatGPT, Gemini, Claude) kullanabilir.
Ancak yapay zekâ, insan değerlendirmesinin, bilimsel yorumun veya akademik karar verme sürecinin yerini alamaz. Makalede yer alan tüm içeriklerin doğruluğu, özgünlüğü ve bilimsel bütünlüğünden yazarlar sorumludur.
Yapay zekâ destekli içerikler mutlaka yazarlar tarafından eleştirel biçimde gözden geçirilmelidir.
Sadece temel yazım ve dil bilgisi düzeltmeleri için yapılan yapay zekâ kullanımı beyan gerektirmez. Bunun dışındaki tüm kullanımlar açıklanmalıdır.
2. Beyan (Açıklama) Yükümlülüğü
Üretken yapay zekâ veya YZ destekli araçların her türlü kullanımı, makale gönderimi sırasında beyan edilmelidir. Makalede yer alacak Yapay Zekâ Kullanım Beyanı aşağıdaki bilgileri içermelidir:
• Kullanılan yapay zekâ aracının adı ve sürümü
• Kullanım amacı (ör. dil düzenleme, literatür özetleme)
• İnsan denetiminin kapsamı
Araştırma tasarımı, veri analizi veya veri üretiminde yapay zekâ kullanılmışsa, bu durum Yöntemler bölümünde ayrıntılı olarak açıklanmalıdır.
3. Yazarlık ve Sorumluluk
Yazarlık, yalnızca insanlara ait entelektüel katkı ve sorumluluk gerektirir. Yapay zekâ araçları yazar veya ortak yazar olarak gösterilemez.
Tüm yazarlar, ICMJE yazarlık kriterlerini karşılamalı ve çalışmanın tüm aşamalarından (kavramsallaştırma, analiz, yorumlama ve son onay) sorumlu olmalıdır. Yapay zekâ araçları yalnızca teknik veya dil desteği için teşekkür bölümünde belirtilebilir.
4. Şekil ve Görsellerde Yapay Zekâ Kullanımı
Dergi, bilimsel şekil ve görsellerin oluşturulması, değiştirilmesi veya iyileştirilmesi amacıyla üretken yapay zekâ kullanımına izin vermez.
Yalnızca veriyi bozmayacak ve gizlemeyecek şekilde yapılan standart düzenlemeler (parlaklık, kontrast, renk dengesi gibi) kabul edilir.
Yapay zekâ ile üretilmiş veya değiştirilmiş görseller, yalnızca yapay zekâ kullanımının çalışmanın geçerli ve ayrılmaz bir metodolojik parçası olması durumunda değerlendirilebilir. Bu durumda yazarlar:
• Kullanılan yapay zekâ aracını ve yöntemleri açıkça tanımlamalı
• Gerekmesi halinde ham ve işlenmemiş verileri editöryal inceleme için sunmalıdır.
Yapay zekâ ile üretilmiş grafik özetler, kapak görselleri veya sanatsal çalışmalar, editörlük ofisinden önceden yazılı izin alınmadıkça kabul edilmez.
5. Telif Hakları ve Etik Sorumluluk
Yazarlar, yapay zekâ kullanımının veri gizliliği, mahremiyet ve fikri mülkiyet mevzuatına uygunluğunu sağlamakla yükümlüdür. Kullanılan yapay zekâ araçları, gönderilen içerik üzerinde mülkiyet iddiasında bulunmamalı veya yayın haklarını kısıtlamamalıdır.
Onaylanan yapay zekâ destekli içerikler, ilgili şekil veya açıklamalarda açıkça “Yapay zekâ ile üretilmiştir” şeklinde belirtilmelidir. Tüm etik ve hukuki sorumluluk yazarlara aittir.
YAYIN SONRASI DÜZELTME TALEPLERİ VE MAKALE GERİ ÇEKME POLİTİKASI
Yayın sonrası tüm düzeltme talepleri editöryal incelemeye tabidir. Yayın Kurulu, hatanın niteliğine, makale üzerindeki etkisine ve destekleyici kanıtlara dayanarak düzeltmelerin gerekliliğini ve uygunluğunu değerlendirir. Onaylanması halinde, düzeltme dergi arşivinde yapılacaktır. Dergi, COPE yönergelerini takip etmektedir.
Makale Geri Çekme (Yayın Öncesi)
Makale Geri Çekme işlemi yalnızca hatalar, kazara yinelenen gönderimler veya etik ihlaller (örneğin, birden fazla gönderim, sahte veriler veya intihal) içerebilecek makalelerin ilk sürümleri olan basım aşamasındaki makaleler için geçerlidir. Geri çekilen makalelerin HTML ve PDF içerikleri kaldırılacak ve yerine çekilme bildiren bir açıklama ile derginin çekilme politikasına bağlantı verilecektir.
Makale Geri Çekme (Yayın Sonrası)
Geri çekmeler intihal, veri uydurma, sahte yazarlık veya ortak yazar onayı olmadan yayın gibi ciddi etik ihlaller için verilir. Geri çekme bildirimleri şu unsurları içerir:
- “Geri Çekme” başlıklı resmi bir geri çekme notu: [Makale Başlığı]” başlıklı resmi bir geri çekme notu, sonraki bir sayıda yayınlanır.
- Orijinal makalenin PDF'si üzerinde “Geri Çekildi” şeklinde bir filigran.
- Akademik bütünlüğü korurken düzeltmelerde şeffaflık sağlayan HTML sürümünün kaldırılması.
Makale Kaldırılması (Hukuki ve Güvenlik Endişeleri)
Nadir durumlarda, bir makalenin yasal sorunlar, mahkeme kararları, hakaret veya önemli sağlık riskleri nedeniyle derginin çevrimiçi veritabanından kalıcı olarak kaldırılması gerekebilir. Meta veriler (başlık ve yazarlar) korunurken, makale içeriği kaldırmayı açıklayan yasal bir bildirimle değiştirilecektir.
Makale Değiştirme
Bir makale ciddi bir sağlık riski teşkil ediyorsa, yazarlar düzeltilmiş bir versiyonla değiştirilmesini talep edebilir. Bu gibi durumlarda, düzeltilmiş makaleye bir bağlantı içeren bir geri çekme bildirimi yayınlanacak ve güncellemelerin şeffaf bir şekilde kaydedilmesi sağlanacaktır.
Kendi Kendine Arşivleme Politikası
Yazarların yayınlanmış çalışmalarını kurumsal veya kişisel web sitelerinin yanı sıra açık erişim havuzlarında kendi kendilerine arşivlemelerine izin verilir. Yazarlar makalelerini paylaşırken orijinal yayına uygun şekilde atıfta bulunmalı ve DOI numarasını eklemelidir. Ayrıca, yazarların yayınevinin resmi web sitesine bir bağlantı sağlamaları teşvik edilir, böylece bilimsel kaydın doğruluğu ve bütünlüğü sağlanmış olur. Yayıncının web sitesinde yayınlanan versiyon, kayıtların kesin versiyonu olarak kabul edilir.
YASAL UYARI
Yayınlanan makalelerde ifade edilen görüş ve fikirler yalnızca yazar(lar)a aittir ve editörlerin, yayın kurulunun veya yayıncının görüşlerini yansıtmaz. Editörler, yayın kurulu ve yayıncı, yayınlanan makalelerin içeriğinden sorumlu değildir ve bu makalelerde ifade edilen görüşleri onaylamaz.
Yazarlar, çalışmalarının doğruluğu ve bütünlüğü konusunda tam sorumluluk taşırlar. Dergi, araştırmaların bilim camiasına yayılması için bir platform görevi görürken, içeriğin geçerliliğini garanti etmez.
