BIST Katılım Endeksindeki İmalat Şirketlerinin Finansal Performansı: Entropi ve Gri İlişkisel Analiz
Öz
Bu çalışmanın amacı, BIST Katılım 30 Endeksinde (XK030) yer alan imalat şirketlerinin finansal performanslarının belirlenmesidir. Şirketlerin 2024 mali tablolarından elde edilen verilere dayanılarak hazırlanan bu çalışmada belirlenen kriterler, daha önce imalat şirketlerinin finansal performanslarını tespit etmek için yapılan çalışmalarda en çok kullanılan muhasebe kökenli finansal oranlardan seçilmiştir. Çalışmadaki oranlar likidite, finansal yapı, faaliyet ve karlılık oranları içinden seçilmiştir. Seçilen bu oranların ağırlıklandırmaları çok kriterli karar verme (ÇKKV) yöntemlerinden Entropi ile yapılırken, firmaların performans sıralamaları için ise, Gri İlişkiler Analiz (GİA) yöntemi kullanılmıştır. Kriterlerin ağırlıklandırılmaları sonucu en etkin oranın stok devir hızı olduğu belirlenmiştir. Karar verme sürecini en az etkileyen değerlendirme kriteri ise faaliyet kâr marjı olarak belirlenmiştir. Yapılan sıralamada ise, OYAK Çimento Fabrikaları A.Ş. şirketi birinci olmuştur. Bu şirketi sırasıyla, Türkiye Petrol Rafinerileri A.Ş. ve Mavi Giyim Sanayi ve Ticaret A.Ş. izlemiştir. Çalışma dönemi içinde Aksa Akrilik Kimya Sanayi A.Ş. ise örneklemdeki en düşük göreli finansal performansı sergilemiştir.
Anahtar Kelimeler
Finansal Performans Ölçümü BIST Katılım Endeksi Entropi Gri İlişkisel Analiz.
Kaynakça
- Adıgüzel Mercangöz, B., Özaslan, Çalışkan, B. Ö., & Yıldırım, B. F. (2018). Fortune 500 Türkiye’de yer alan lojistik işletmelerinin sosyal medya kullanımının analizi ve değerlendirilmesi. İşletme Araştırmaları Dergisi, 10(4), 1321-1341. https://doi.org/10.20491/isarder.2018.576
- Akay, Y., & Nur, T. (2022). Katılım 30 endeksi’nde işlem gören işletmelerin sermaye yapısı belirleyicilerinin panel veri analizi ile incelenmesi. İşletme Araştırmaları Dergisi, 14(1), 558-577. https://doi.org/10.20491/isarder.2022.1396
- Akçakanat Ö., Eren H. Aksoy, E. ve Ömürbek V. (2017). Bankacılık sektöründe entropi ve WASPAS yöntemleri ile performans değerlendirmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 22(2), 285-300
- Akgül, Y. (2019). Borsa İstanbul’da işlem gören sigorta şirketlerinin finansal değerlerinin gri ilişkisel analizi. Uluslararası Turizm, Ekonomi ve İşletme Bilimleri Dergisi (IJTEBS), 3(1), 01-09.
- Akyüz, K. C. (2021). Orman ürünleri sanayi sektöründe gri ilişkisel analiz yöntemiyle performans değerlendirme. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 22(2), 300-305. https://doi.org/10.17474/artvinofd.992174
- Akyüz, K. C., Ersen, N., & Akyüz, İ. (2017). Borsa İstanbul’da faaliyet gösteren kağıt ve kağıt ürünleri sanayi sektörü firmalarının performanslarının gri ilişkisel analiz yöntemi ile değerlendirilmesi. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 5(51), 139-151.
- Alpay, M. G., & Sakınç, İ. (2017). Türk bankacılık sektörünün yeniden yapılandırma öncesi ve sonrası gri ilişkisel analiz ile finansal performans analizi. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 10(2), 49-61.
- Altan, M., & Candoğan, M. A. (2014). Bankaların finansal performanslarının değerlemesinde geleneksel ve gri ilişki analizi: katılım bankalarında karşılaştırmalı bir uygulama. Selçuk Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 27, 374-396.
- Apan, M. (2020). Kamu Sermayeli ticaret bankalarının finansal performans ölçümü: entropi, TOPSIS ve GİA yöntemleri ile bir uygulama. Ekonomi İşletme ve Yönetim Dergisi, 4(2), 137-157.
- Arslan Gürdal, H., & Durmuş H. (2024). Borsa İstanbul’da işlem gören demir-çelik firmalarının performanslarının gri ilişkisel analiz ile değerlendirmesi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İİBF Dergisi, 19(1), 316-327. https://doi.org/10.17153/oguiibf.1360110
- Arslan, E., (2022a). BİST’te Orman Ürünleri ve Mobilya Sektöründe İşlem Gören İşletmelerin Finansal Performanslarının Gri İlişkisel Analiz Yöntemiyle Değerlendirilmesi. 4. Uluslararası Ankara Multidisipliner Çalışmalar Kongresi, (ss. 386-396), Ankara, Türkiye.
- Arslan, E. (2022b). BİST Kayseri endeksinde (XSKAY) yer alan işletmelerin finansal performanslarının entropi ve gri ilişki analizi (GIA) yöntemleriyle değerlendirilmesi. Turizm Ekonomi ve İşletme Araştırmaları Dergisi, 4(2), 117-132.
- Arslan, H. M. & Yücel, S., (2021). Gri ilişkisel analiz ve multi MOORA yöntemleri ile borsa İstanbul’da işlem gören savunma sanayi sektörünün finansal performansının değerlendirilmesi. Düzce Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(1), 36-57.
- Arslan, R., Bircan, H., & Arslan, Ö. (2017). Tekstil firmalarında finansal performansın analitik hiyerarşi prosesi ile ağırlıklandırılmış gri ilişkisel analiz yöntemiyle değerlendirilmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 7(2), 19-36.
- Ayaydın, H. (2024). Teknoloji şirketlerinde finansal performans değerlendirilmesi: gri ilişkisel analiz yaklaşımı. The Journal of International Scientific Researches, 9(3), 237-246. https://doi.org/10.23834/isrjournal.1573260
- Ayaydın, H., Durmuş, S., & Pala, F. (2017). Gri ilişkisel analiz yöntemiyle Türk lojistik firmalarında performans ölçümü. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(21), 76-94.
- Ayrıçay, Y., Özçalıcı, M., & Bolat, İ. (2017). Katılım bankalarının performanslarının AHP ve GIA tekniklerinden oluşan bütünleşik bir sistem ile değerlendirilmesi: Türkiye örneği. Pamukkale Avrasya Sosyoekonomik Çalışmalar Dergisi, 4(2), 54-69.
- Bağcı, H., & Bağcı Aydoğdu, S. (2017). Turizm sektöründe etkinlik analizi: Türkiye örneği. (Ed: Ayhan, M. Ay, S. Avşaroğ ve Ş. Akpınar, Sosyal ve Beşeri Araştırmalar Dergisi, 80-86, Çizgi Kitabevi.
- Balçıklı, S., & Kocabıyık, T. (2024). Borsa İstanbul’da işlem gören spor kulüplerinin finansal performanslarının gri ilişkisel analiz yöntemiyle incelenmesi. Anadolu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 25(2), 256-284. https://doi.org/10.53443/anadoluibfd.1196596
- Bardi, Ş. (2023). Gri ilişkisel analiz yöntemiyle finansal performans analizi: BİST imalat alt sektörler uygulaması. Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, 6(2), 145-167. https://doi.org/10.38004/sobad.1333980
- Baş, M. (2019). Gri ilişkisel analiz ile finansal performans: BİST uygulaması. Journal of Social and Humanities Sciences Research, 6(42), 2780-2789.
- Baş, M. & Çakmak, Z. (2012). Gri ilişkisel analiz ve lojistik regresyon analizi ile işletmelerde finansal başarısızlığın belirlenmesi ve bir uygulama. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 12(3), 63-81.
- Başdeğirmen, A., & Tunca, M. Z. (2017). Lojistik sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin finansal performanslarının gri ilişkisel analiz ile değerlendirilmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 22(2), 327-340.
- Başdeğirmen, B., & Işıldak, B. (2018). Ulaştırma sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin performanslarının gri ilişkisel analiz ile değerlendirilmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 23(2), 559-577.
- Bošković, S., Švadlenka, L., Jovčić, S., Dobrodolac, M., Simić., V., & Bacanin, N. (2023). An alternative ranking order method accounting for two-step normalization (AROMAN)-A case study of the electric vehicle selection problem. IEEE Access, 11, 39496-39507. https://doi.org/10.1109/ACCESS.2023.3265818
- Bozkır, B., Yıldız, U. E., & Yılmaz Türkmen, S. (2022). Covid-19 pandemisinde borsa İstanbul’a kote gıda sektörü işletmelerinin finansal performanslarının gri ilişkisel analiz yöntemi ile değerlendirilmesi. Sakarya Üniversitesi İşletme Enstitüsü Dergisi, 4(2), 49-57. https://doi.org/10.47542/sauied.1170255
- Chithambaranathan, P., Subramanian, N., Gunasekaran, A., & Palaniappan, P. K. (2015). Service supply chain environmental performance evaluation using grey based hybrid MCDM approach. International Journal of Production Economics, 166, 163-176. https://doi.org/10.1016/j.ijpe.2015.01.002
- Çakar, R., & Özkan, O. (2020). Türkiye’de İslami kurallara uygun faaliyet gösteren imalat işletmelerinin finansal performans ölçümü. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19, (Özel Ek), 218-236.
- Çanakçıoğlu, M. (2019). BIST kimya, petrol, kauçuk ve plastik ürünler sektöründeki işletmelerin finansal performanslarının hibrid ÇKKV yaklaşımı çerçevesinde değerlendirilmesi. Beykoz Akademi Dergisi, 7(1), 123-152
- Çekici, E. M., & Babacan, Ş. F. (2022). Gri ilişkisel analiz ile kurumsal yönetim ve finansal performans karşılaştırması: borsa İstanbul’da bir uygulama. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 44(1), 221-238.
- Çiftci, H. N., & Yıldırım, B. F. (2020). BİST enerji sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin finansal performanslarının incelenmesi: gri sayılara dayalı zaman kesiti örneği. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 22(3), 384-404.
- Çilek, A., & Şeyranlıoğlu, O. (2024). Temettü verimi ile karlılık oranları arasındaki ilişki: Borsa İstanbul temettü 25 endeksinde bir inceleme. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 25(1), 166-182. https://doi.org/10.37880/cumuiibf.1381845
- Deng, J.L., (1988). The basic methods of grey system. Huazhong University of Technology Press, Wuhan.
- Deng, J.L., (1989). Introduction to grey system. Journal Grey Syst. 1(1), 1-24.
- Deng, J.L., (1982). 90057: Introduction to grey system theory. 1(1) Grey Syst, 1-24.
- Deng, J.L., (2002). Grey system theory. Huazhong University of Science and Technology Press, Wuhan, China.
- Demir, G., Bircan, H., & Dündar, S. (2020). Bireysel emeklilik sistemindeki şirketlerin performanslarının gri ilişkisel analizle ölçülmesi ve bir uygulama. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 18(2), 155-170.
- Deran, A., & Erduru, İ. (2018). Karayolu ve denizyolu yük taşımacılığı sektörlerinin finansal performans analizi: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası sektör bilançoları üzerine bir araştırma. Muhasebe ve Vergi Uygulamaları Dergisi, 11(3), 479-504.
- Dinler, S. (2021). Türkiye’de faaliyet gösteren hayat dışı sigorta şirketlerinin gri ilişkisel analizi ile performansının değerlendirilmesi. Oltu Beşeri ve Sosyal Bilimler Fakültesi Dergisi, 2(2), 200-212.
- Doğan, M. (2013). Gri ilişkisel analiz yöntemi ile banka performansının ölçülmesi: Türkiye örneği. Ege Akademik Bakış, 13(2), 215-225.
- Doğan, M. (2015). Türkiye’de katılım bankalarının finansal performanslarının karşılaştırılması. Journal of Economics, Finance and Accounting, 2(4), 1-13.
- Ecemiş, O., Akçan, F., & Abakay, U. (2021). Analysis of the performance of football teams via the entropy-gray relational analysis method: Turkish super league model. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 19(3), 51-59.
- Ecer, F. (2013). Türkiye’deki özel bankaların finansal performanslarının karşılaştırılması: 2008-2011. AİBÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 13(2), 171-189.
- Ecer, F., & Günay, F. (2014). Borsa İstanbul’da işlem gören turizm şirketlerinin finansal performanslarının gri ilişkisel analiz yöntemiyle ölçülmesi. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 25(1), 35-48. https://doi.org/10.17123/atad.vol25iss195016
- Elitaş, C., Eleren, A., Yıldız, F., & Doğan, M. (2012). Gri ilişkisel analiz ile sigorta şirketlerinin performanslarının belirlenmesi. Atatürk Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, 16. Finans Sempozyumu, 10-13 Ekim 2012, Erzurum, 521-530.
- Ersoy, N. (2020). Finansal performansın gri ilişkisel analiz yöntemi ile değerlendirilmesi: Borsa İstanbul ulaştırma endeksi’ndeki şirketler üzerine bir araştırma. Muhasebe ve Finansman Dergisi, 86, 223-246. https://doi.org/10.25095/mufad.710372
- Ertaş, F. C., & Yetim, A. (2022). Covıd-19 pandemisinde gıda ve içecek sektöründeki işletmelerin finansal performansının topsıs yöntemiyle incelenmesi: BIST örneği. Muhasebe ve Finansman Dergisi, 93, 53-74. https://doi.org/10.25095/mufad.978282
- Ezin, Y. (2022). BIST turizm endeksi firmalarının finansal performanslarının gri ilişkisel analiz yöntemi ile değerlendirilmesi. Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 12(24), 353-367. https://doi.org/10.53092/duiibfd.1134997
- García-Cascales, M. S., & Lamata, M. T. (2012). On rank reversal and TOPSIS method. Mathematical and computer modelling, 56(5-6), 123-132.
- Garg, C. P., Görçün, Ö. F., & Küçükönder, H. (2023). A novel model based on the fuzzy Grey Relational Analysis (F-GRA) approach for selecting the appropriate high-speed train set. Soft Computing. 27, 19247-19264. https://doi.org/10.1007/s00500-023-08284-9
- Görçün, Ö. F. (2019). Kentsel lojistikte kullanılan hafif raylı sistem hatlarının entegre entropi ve EATWOS yöntemleri kullanılarak analizi. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(1), 254-267
- Gözkonan, Ü. H., & Küçükbay, F. (2019). Katılım bankaları ile geleneksel bankaların ÇKKV yöntemleri ile performans değerlendirmesi: TOPSİS ve gri ilişkisel analiz yöntemleri ile karşılaştırmalı analiz. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, 25, 71-94. https://doi.org/10.18092/ ulikidince.538666.
- Güleç, Ö. F., & Özkan, A. (2018). Gri ilişkisel analiz yöntemi ile finansal performansın değerlendirilmesi: BİST çimento şirketleri üzerine bir araştırma. Muhasebe Ve Denetime Bakış, 18(54), 77-96.
- Gündoğdu, A. (2018). Türkiye’de katılım bankalarının finansal performansının gri ilişki analizi ile ölçülmesi. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, 17. UİK Özel Sayısı, 201-214.
- Güneysu, Y., Er, B., & Ar, İ. M. (2016). Türkiye’deki ticari bankaların performanslarının AHS ve GİA yöntemleri ile incelenmesi. Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi, 5(9), 71-93. https://dergipark.org.tr/tr/pub/sbed/issue/20718/221405
- Gür, Ö., & Can, Y. (2023). Türkiye bankacılık sektörünün pandemi öncesi ve sonrası sektör performansının gri ilişkiler analizi ile değerlendirilmesi. Nişantaşı Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(2), 575-601. https://doi.org/10.52122/nisantasisbd.1377554
- Hoş, S. (2022). Entropi temelli gri ilişkisel analiz yöntemiyle dört büyük futbol kulübünün finansal performanslarının değerlendirilmesi. Uşak Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Fakültesi Dergisi, 2(2), 12-29.
- Hülya, B., & Kadir, Ö. (2023). Gri ilişkisel analiz ile web site performans değerlendirmesi: BIST teknoloji ve bilişim endeksi üzerine bir araştırma. Acta Infologica, 7(1), 47-58.
- İyigün, İ. (2024). Borsa İstanbul XULAS endeksindeki firmaların finansal performanslarının değerlendirilmesi. Mali Çözüm, 34(185), 1349-1372.
- Kanat, E. (2019). Gri ilişkisel analiz yöntemiyle kamu ve özel bankaların performanslarının karşılaştırılması. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 7(96), 135-146.
- Kara, K., Yalçın, G.C., Çetinkaya, A., Simic, V., & Pamucar, D. (2024). A single-valued neutrosophic CIMAS-CRITIC-RBNAR decision support model for the financial performance analysis: A study of technology companies. Socio-Economic Planning Sciences, 92, 1-16. https://doi.org/10.1016/j.seps.2024.101851
- Kara, M. A., & Şeyranlıoğlu O. (2023). ENTROPİ ve gri ilişkisel analiz (GİA) yöntemleriyle BİST sürdürülebilirlik 25 endeksindeki şirketlerin likidite düzeylerinin karşılaştırılması. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(2), 647-667.
- Karadeniz, E., Koşan, L., Günay, F., & Beyazgül, M. (2017). Türk imalat sektöründe finansal performansın gri ilişkisel analiz yöntemi ile incelenmesi: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası imalat alt sektör bilançolarında bir araştırma. Muhasebe ve Vergi Uygulamaları Dergisi (MUVU) 10(2), 161-184.
- Karadeniz, E., Koşan, L., Günay, F., & Dalak, S. (2016). GİA yöntemiyle turizm alt sektörlerinin finansal performanslarının ölçülmesi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9(44) 1117-1134.
- Karkacıer, O., & Yazgan A. E. (2017). Turizm sektöründe gri ilişkisel analiz (GİA) yöntemiyle finansal performans değerlemesi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 37, 154-162.
- Kayalı, N., Soysal, M., & Aktaş, İ. (2023). Borsa İstanbul otomotiv endeksindeki şirketlerin covıd-19 dönemindeki finansal performanslarının TOPSIS yöntemine göre değerlendirilmesi. İşletme Araştırmaları Dergisi, 15(2), 1293-1304.
- Kaygın, C. Y., Bağcı, H., & Tanır, D. (2019). BİST kobi sanayi şirketlerinin finansal performanslarının MW ve gri ilişkisel analiz yöntemleri ile ölçülmesi. Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (KAÜİİBFD), 10(20), 944-965.
- Kendirli, S., & Çankaya, M. (2016). BİST turizm endeksindeki şirketlerde işletme sermayesi yönetiminin karlılık üzerindeki etkisini ölçmeye yönelik bir araştırma. International Review of Economics and Management, 4(2), 46-68.
- Kestane, A., Kurnaz, N., & Sizer, M. O. (2019). Finans kuruluşlarında gri ilişkisel analiz yöntemi ile sürdürülebilirlik performansı değerlendirmesi: Türkiye bankacılık sektöründe uygulama. Turkish Studies-Economics, Finance, Politics, 14(4), 1323-1358.
- Kızıl, C. (2023). Otomotiv sektöründe finansal performansın oran yöntemiyle analizi: karsan ve ford otosan karşılaştırması (2017-2021 dönemi). Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(1), 255-275.
- Koca, E. B., & Tunca, M. Z. (2019). G20 ülkelerinin ekonomik performanslarinin gri ilişkisel analiz yöntemi ile değerlendirilmesi-Assessing The Economic Performance of the G20 Members By Using Grey Relational Analysis. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(28), 348-357.
- Kula, V., Kandemir, T., & Baykut, E. (2016). Borsa İstanbul’da işlem gören sigorta ve beş şirketlerinin finansal performansının gri ilişkisel analiz yöntemi ile incelenmesi. Afyon Kocatepe Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 18(1), 37-53.
- Lee, J. W. (2012). On the origin of entropic gravity and inertia. Foundations of physics, 42(9), 1153-1164.
- Li, X., Wang, K., Liu, L., Xin, J., Yang, H., & Gao, C. (2011). Application of the entropy weight and TOPSIS method in safety evaluation of coal mines. Procedia engineering, 26, 2085-2091.
- Liu, G., & Yu, J. (2007). Gray correlation analysis and prediction models of living refuse generation in Shanghai city. Waste Management, 27(3), 345-351
- Medetoğlu, B., & Saldanlı, A. (2022). Bankaların finansal performanslarının gri ilişkisel analiz (GİA) yöntemi ile test edilmesi. Biga İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 3(1), 49-67.
- Merkepçi H. (2024). Impact of the objectıve attribute weighting on five popular multi-crıterıa decision-makıng methods: An empirical study. Eskişehir Technical University Journal of Science and Technology A-Applied Sciences and Engineering (Estuscience-Se), 25(3), 456-470. doi:10.18038/estubtda.1483766
- Meydan, C., Yıldırım, B. F., & Senger, Ö. (2016). Evaluation of the financial performance of food and beverage companies traded on BIST using grey relational analyis. The Journal of Accounting and Finance, 69, 147-171. https://doi.org/10.25095/mufad.396668
- Oral, C., & Şenen, M. (2023). Gri ilişkisel analiz yöntemi ile finansal performans değerlendirmesi: BİST’te işlem gören teknoloji şirketleri üzerine bir uygulama. İşletme Araştırmaları Dergisi, 15(2), 894-906.
- Özarı, Ç., & Demir Erol, E. (2019). Trend analizi ve gri ilişkisel analiz yöntemleriyle finansal performans değerlendirmesi: BİST imalat sanayi uygulaması. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4(3), 540–556.
- Özbek, A. (2018). Fortune 500 listesinde yer alan lojistik firmalarının değerlendirilmesi. Afyon Kocatepe Ün,versitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 20(1), 13-26.
- Özbek, A., & Demirkol, İ. (2018). Lojistik sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin SWARA ve GİA yöntemleri ile analizi. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(1), 71-86.
- Özcan, T., Çelebi, N., & Esnaf, Ş. (2011). Comparative analysis of multi-criteria decision making methodologies and implementation of a warehouse location selection problem. Expert Systems with Applications, 38(8), 9773-9779. https://doi.org/10.1016/j.eswa.2011.02.022
- Özdağoğlu, A., & Keleş, M. K. (2019). Bankaların bakış açısından BIST sınai işletmelerinin değerlendirilmesi-SWARA-GİA bütünleşik yaklaşımı. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 10(24), 229-241. https://doi.org/10.21076/vizyoner.532727
- Özdemir, O., & Kılıçarslan, Ş. (2021). Entropi temelli gri ilişkisel analiz tekniği ile hayat ve emeklilik şirketlerinin finansal performansları üzerine bir araştırma. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 26(4), 413-434.
- Özgüner, Z., & Özgüner, M. (2020). Entegre entropi-TOPSIS yöntemleri ile tedarikçi değerlendirme ve seçme probleminin çözümlenmesi. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(37), 551-568.
- Özkan, T. (2020). TOPSIS ve gri ilişkisel analiz yöntemleri ile BIST çimento sektörü şirketlerinin finansal etkinliklerinin değerlendirilmesi. Oltu Beşeri ve Sosyal Bilimler Fakültesi Dergisi, 1(1), 69-85.
- Özşahin Koç, F. (2023). Gıda ürünleri imalatı sektörünün finansal performansının TOPSİS yöntemiyle incelenmesi. İşletme Araştırmaları Dergisi, 15(3), 1778-1794.
- Pala., F. (2023). BİST teknoloji ve bilişim sektöründe işlem gören şirketlerin finansal performanslarının çok kriterli karar verme yöntemleri ile ölçülmesi ve yöntemlerin karşılaştırılması. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8(1), 121-155.
- Peker, İ., & Baki, B. (2011). Gri ilişkisel analiz yöntemiyle Türk sigortacılık sektöründe performans ölçümü. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, 3(7), 1-17.
- Perçin, S., & Sönmez, Ö. (2018). Bütünleşik entropi ağırlık ve TOPSIS yöntemleri kullanılarak Türk sigorta şirketlerinin performansının ölçülmesi. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, 18. EYİ Özel Sayısı: 565-582.
- Qu, W. (2022). Entropy weight method (EWM) based integrated models for short-term decision making. Entropy, 24(7), 849-860. https://doi.org/10.3390/e24070849
- Rençber, Ö.F. (2019). Gri ilişkisel analiz ve VIKOR yöntemlerinin karşılaştırılması: imalat sektörü üzerine örnek bir uygulama. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi, 14, 69-81.
- Sakarya, Ş., & Saçkes, İ. (2022). BIST’e kayıtlı ulaştırma ve depolama sektöründe faaliyet gösteren şirketlerin finansal performanslarının analitik hiyerarşi süreci (AHS) ve gri ilişkisel analiz (GİA) yöntemleriyle değerlendirilmesi. İktisadi İdari Ve Siyasal Araştırmalar Dergisi, 7(19), 366-388. https://doi.org/10.25204/iktisad.1088186
- Sakınç, S.Ö. (2014). Performance measurment of state-owned banks in turkish banking sector with grey relational analysis method. ISES, 13th İnternational Academic Conferance, No. 0802215, International Institute of Social and Economic Sciences, Antibes, France.
- Sałabun, W., Wątróbski, J., & Shekhovtsov, A. (2020). Are MCDA methods benchmarkable? A comparative study of TOPSIS, VIKOR, COPRAS, and PROMETHEE II Methods. Symmetry, 12(9), 1-56. https://doi.org/10.3390/sym12091549
- Shen, D. H., & Du, J. C. (2005). Application of gray relational analysis to evaluate HMA with reclaimed building materials. Journal of materials in civil engineering, 17(4), 400-406. https://doi.org/10.1061/(ASCE)0899-1561(2005)17:4(400)
- Söylemez, Y. (2020). Finansal performans değerlendirmesinde TOPSIS ve gri ilişkisel analiz yöntemlerinin karşılaştırılması. Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 18(3), 61-79. https://doi.org/10.11611/yead.771575
- Şahin İ. E., & Karacan K. B. (2019). BIST’te işlem gören inşaat işletmelerinin çok kriterli karar verme yöntemleri ile finansal performans ölçümü. International Journal of Multidisciplinary Studies and Innovative Technologies (IJMSIT), 3(2), 162-172.
- Şekkeli, F. E., & Güçlü, F. (2023). Katılım bankalarının finansal performanslarının entropi tabanlı gri ilişkisel analiz (GİA) yöntemiyle değerlendirilmesi. TESAM Akademi Dergisi, 10(2), 489-511.
- Şengül, Ü., & Ece, N. (2019). Gri ilişkisel analiz yöntemi ile finansal performans değerlendirilmesi: BİST 100 üzerine bir araştırma. Journal of Awareness, 3(5), 865-880. https://doi.org/10.26809/joa.2018548698
- Tayyar, N., Akcanlı, F., Genç, E., & Erem, I. (2014). BİST’e kayıtlı bilişim ve teknoloji alanında faaliyet gösteren işletmelerin finansal performanslarının analitik hiyerarşi prosesi (AHP) ve gri ilişkisel analiz (GİA) yöntemiyle değerlemesi. Muhasebe ve Finansman Dergisi, 61, 19-40. https://doi.org/10.25095/mufad.396447
- Temel, E., & Çakır, U. (2022). Covid-19 salgınının tekstil sektöründeki işletmelerin finansal performanslarına etkilerinin TOPSIS yöntemiyle analizi: BİST örneği. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(4), 1446-1466. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1032227
- Topal, B. (2024). ENTROPİ ve AHP ağırlıklı TOPSIS yöntemiyle firmaların performans sıralaması: BIST’te bir uygulama. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 26(1), 98-125.
- Turhan, T., & Aydemir, E. (2021). A financial ratio analysis on BIST information and technology index (XUTEK) using AHP-weighted grey relational analysis. Duzce University Journal of Science and Technology, 9(6), 195-209. https://doi.org/10.29130/dubited.1011252
- Uçkun, N., & Girginer, N. (2011). Türkiye’deki kamu ve özel bankaların performanslarının gri ilişki analizi ile incelenmesi. Akdeniz İ.İ.B.F. Dergisi, 21, 46-66.
- Umut, M. (2024). Türkiye’de hayat dışı sigorta şirketlerinin TOPSIS ve gri ilişkisel analiz yöntemleriyle performansının değerlendirmesi. Muhasebe ve Denetime Bakış, 24(73), 17-42. https://Doi.Org/10.55322/Mdbakis.1469033
- Uygurtürk, H., & Yıldız, İ. (2021). İşletmelerin etkinlikleri ile finansal performansları arasındaki ilişki: bilişim sektörü üzerine bir araştırma. Verimlilik Dergisi, 1, 3-15. https://doi.org/10.51551/verimlilik.655550
- Ünal, S., İçigen, F. K., & Gürdal, H. (2017). BIST seramik sanayi firmalarının finansal performanslarının AHP ve GRA yöntemleriyle ölçülmesi. Yönetim, Ekonomi ve Pazarlama Araştırmaları Dergisi, 1(4), 1-12.
- Wu, Y., Zhou, Y., Saveriades, G., Agaian, S., Noonan, J. P., & Natarajan, P. (2013). Local Shannon entropy measure with statistical tests for image randomness. Information Sciences, 222, 323-342. https://doi.org/10.1016/j.ins.2012.07.049
- Vargün, E., & Soylu, N. (2024). Kobi’lerde nakit akım esaslı finansal performans: gri ilişkisel analiz yöntemiyle bir uygulama. Uluslararası Bankacılık Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 7(1), 64-87. https://doi.org/10.52736/ubeyad.1439559
- Wu, R. M. X., & Wang Y. (2022). Which objective weight method is better: PCA or entropy?. Scientific Journal of Research & Reviews, 3(3), 1-3.
- Yalcin, N., Bayrakdaroglu, A., & Kahraman, C. (2012). Application of fuzzy multi-criteria decision making methods for financial performance evaluation of Turkish manufacturing ındustries. Expert systems with applications, 39(1), 350-364.
- Yıldırım, M., Bal, K., & Doğan, M. (2021). Gri ilişkisel analiz yöntemi ile finansal performans analizi: BİST’te işlem gören demir çelik şirketleri üzerinde bir uygulama. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 23(1), 122-143.
- Yiğiter, Ş. Y., & Özkan, E. (2024). BİST imalat sektöründe yer alan işletmelerin finansal performanslarının değerlendirilmesi. Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 6(1), 15-36. https://doi.org/10.46482/ebyuiibfdergi.1496839
- Zolfani, S. H., Görçün, Ö. F., Kundu, P., & Küçükönder, H. (2022). Container vessel selection for maritime shipping companies by using an extended version of the Grey Relation Analysis (GRA) with the help of Type-2 neutrosophic fuzzy sets (T2NFN). Computers & Industrial Engineering, 171, 1-29. https://doi.org/10.1016/j.cie.2022.108376
Financial Performance of Manufacturing Companies in the BIST Participation Index: Entropy and Grey Relational Analysis
Öz
The aim of this study is to determine the financial performance of manufacturing companies included in the BIST Participation 30 Index. The analysis is based on data from the financial statements of these companies in 2024. The performance criteria were chosen from among the most widely used accounting-based financial ratios that are used in previous studies, covering liquidity, capital structure, activity, and profitability. The weights of the selected ratios were determined using the Entropy method and Grey Relational Analysis (GRA) method was used to rank the companies. The findings indicate that inventory turnover was the most effective ratio on the decision process, whereas operating profit margin had the least impact. According to the findings, OYAK Cement Factories Inc. achieved the top, followed by Türkiye Petrol Rafinerileri Inc. and Mavi Giyim Sanayi ve Ticaret Inc. In contrast, Aksa Akrilik Kimya Sanayi Inc. determined the lowest relative performance during the study period.
Anahtar Kelimeler
Financial Performance Measurement BIST Participation Index Entropy Grey Relational Analysis.
Kaynakça
- Adıgüzel Mercangöz, B., Özaslan, Çalışkan, B. Ö., & Yıldırım, B. F. (2018). Fortune 500 Türkiye’de yer alan lojistik işletmelerinin sosyal medya kullanımının analizi ve değerlendirilmesi. İşletme Araştırmaları Dergisi, 10(4), 1321-1341. https://doi.org/10.20491/isarder.2018.576
- Akay, Y., & Nur, T. (2022). Katılım 30 endeksi’nde işlem gören işletmelerin sermaye yapısı belirleyicilerinin panel veri analizi ile incelenmesi. İşletme Araştırmaları Dergisi, 14(1), 558-577. https://doi.org/10.20491/isarder.2022.1396
- Akçakanat Ö., Eren H. Aksoy, E. ve Ömürbek V. (2017). Bankacılık sektöründe entropi ve WASPAS yöntemleri ile performans değerlendirmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 22(2), 285-300
- Akgül, Y. (2019). Borsa İstanbul’da işlem gören sigorta şirketlerinin finansal değerlerinin gri ilişkisel analizi. Uluslararası Turizm, Ekonomi ve İşletme Bilimleri Dergisi (IJTEBS), 3(1), 01-09.
- Akyüz, K. C. (2021). Orman ürünleri sanayi sektöründe gri ilişkisel analiz yöntemiyle performans değerlendirme. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 22(2), 300-305. https://doi.org/10.17474/artvinofd.992174
- Akyüz, K. C., Ersen, N., & Akyüz, İ. (2017). Borsa İstanbul’da faaliyet gösteren kağıt ve kağıt ürünleri sanayi sektörü firmalarının performanslarının gri ilişkisel analiz yöntemi ile değerlendirilmesi. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 5(51), 139-151.
- Alpay, M. G., & Sakınç, İ. (2017). Türk bankacılık sektörünün yeniden yapılandırma öncesi ve sonrası gri ilişkisel analiz ile finansal performans analizi. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 10(2), 49-61.
- Altan, M., & Candoğan, M. A. (2014). Bankaların finansal performanslarının değerlemesinde geleneksel ve gri ilişki analizi: katılım bankalarında karşılaştırmalı bir uygulama. Selçuk Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 27, 374-396.
- Apan, M. (2020). Kamu Sermayeli ticaret bankalarının finansal performans ölçümü: entropi, TOPSIS ve GİA yöntemleri ile bir uygulama. Ekonomi İşletme ve Yönetim Dergisi, 4(2), 137-157.
- Arslan Gürdal, H., & Durmuş H. (2024). Borsa İstanbul’da işlem gören demir-çelik firmalarının performanslarının gri ilişkisel analiz ile değerlendirmesi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İİBF Dergisi, 19(1), 316-327. https://doi.org/10.17153/oguiibf.1360110
- Arslan, E., (2022a). BİST’te Orman Ürünleri ve Mobilya Sektöründe İşlem Gören İşletmelerin Finansal Performanslarının Gri İlişkisel Analiz Yöntemiyle Değerlendirilmesi. 4. Uluslararası Ankara Multidisipliner Çalışmalar Kongresi, (ss. 386-396), Ankara, Türkiye.
- Arslan, E. (2022b). BİST Kayseri endeksinde (XSKAY) yer alan işletmelerin finansal performanslarının entropi ve gri ilişki analizi (GIA) yöntemleriyle değerlendirilmesi. Turizm Ekonomi ve İşletme Araştırmaları Dergisi, 4(2), 117-132.
- Arslan, H. M. & Yücel, S., (2021). Gri ilişkisel analiz ve multi MOORA yöntemleri ile borsa İstanbul’da işlem gören savunma sanayi sektörünün finansal performansının değerlendirilmesi. Düzce Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(1), 36-57.
- Arslan, R., Bircan, H., & Arslan, Ö. (2017). Tekstil firmalarında finansal performansın analitik hiyerarşi prosesi ile ağırlıklandırılmış gri ilişkisel analiz yöntemiyle değerlendirilmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 7(2), 19-36.
- Ayaydın, H. (2024). Teknoloji şirketlerinde finansal performans değerlendirilmesi: gri ilişkisel analiz yaklaşımı. The Journal of International Scientific Researches, 9(3), 237-246. https://doi.org/10.23834/isrjournal.1573260
- Ayaydın, H., Durmuş, S., & Pala, F. (2017). Gri ilişkisel analiz yöntemiyle Türk lojistik firmalarında performans ölçümü. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(21), 76-94.
- Ayrıçay, Y., Özçalıcı, M., & Bolat, İ. (2017). Katılım bankalarının performanslarının AHP ve GIA tekniklerinden oluşan bütünleşik bir sistem ile değerlendirilmesi: Türkiye örneği. Pamukkale Avrasya Sosyoekonomik Çalışmalar Dergisi, 4(2), 54-69.
- Bağcı, H., & Bağcı Aydoğdu, S. (2017). Turizm sektöründe etkinlik analizi: Türkiye örneği. (Ed: Ayhan, M. Ay, S. Avşaroğ ve Ş. Akpınar, Sosyal ve Beşeri Araştırmalar Dergisi, 80-86, Çizgi Kitabevi.
- Balçıklı, S., & Kocabıyık, T. (2024). Borsa İstanbul’da işlem gören spor kulüplerinin finansal performanslarının gri ilişkisel analiz yöntemiyle incelenmesi. Anadolu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 25(2), 256-284. https://doi.org/10.53443/anadoluibfd.1196596
- Bardi, Ş. (2023). Gri ilişkisel analiz yöntemiyle finansal performans analizi: BİST imalat alt sektörler uygulaması. Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, 6(2), 145-167. https://doi.org/10.38004/sobad.1333980
- Baş, M. (2019). Gri ilişkisel analiz ile finansal performans: BİST uygulaması. Journal of Social and Humanities Sciences Research, 6(42), 2780-2789.
- Baş, M. & Çakmak, Z. (2012). Gri ilişkisel analiz ve lojistik regresyon analizi ile işletmelerde finansal başarısızlığın belirlenmesi ve bir uygulama. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 12(3), 63-81.
- Başdeğirmen, A., & Tunca, M. Z. (2017). Lojistik sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin finansal performanslarının gri ilişkisel analiz ile değerlendirilmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 22(2), 327-340.
- Başdeğirmen, B., & Işıldak, B. (2018). Ulaştırma sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin performanslarının gri ilişkisel analiz ile değerlendirilmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 23(2), 559-577.
- Bošković, S., Švadlenka, L., Jovčić, S., Dobrodolac, M., Simić., V., & Bacanin, N. (2023). An alternative ranking order method accounting for two-step normalization (AROMAN)-A case study of the electric vehicle selection problem. IEEE Access, 11, 39496-39507. https://doi.org/10.1109/ACCESS.2023.3265818
- Bozkır, B., Yıldız, U. E., & Yılmaz Türkmen, S. (2022). Covid-19 pandemisinde borsa İstanbul’a kote gıda sektörü işletmelerinin finansal performanslarının gri ilişkisel analiz yöntemi ile değerlendirilmesi. Sakarya Üniversitesi İşletme Enstitüsü Dergisi, 4(2), 49-57. https://doi.org/10.47542/sauied.1170255
- Chithambaranathan, P., Subramanian, N., Gunasekaran, A., & Palaniappan, P. K. (2015). Service supply chain environmental performance evaluation using grey based hybrid MCDM approach. International Journal of Production Economics, 166, 163-176. https://doi.org/10.1016/j.ijpe.2015.01.002
- Çakar, R., & Özkan, O. (2020). Türkiye’de İslami kurallara uygun faaliyet gösteren imalat işletmelerinin finansal performans ölçümü. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19, (Özel Ek), 218-236.
- Çanakçıoğlu, M. (2019). BIST kimya, petrol, kauçuk ve plastik ürünler sektöründeki işletmelerin finansal performanslarının hibrid ÇKKV yaklaşımı çerçevesinde değerlendirilmesi. Beykoz Akademi Dergisi, 7(1), 123-152
- Çekici, E. M., & Babacan, Ş. F. (2022). Gri ilişkisel analiz ile kurumsal yönetim ve finansal performans karşılaştırması: borsa İstanbul’da bir uygulama. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 44(1), 221-238.
- Çiftci, H. N., & Yıldırım, B. F. (2020). BİST enerji sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin finansal performanslarının incelenmesi: gri sayılara dayalı zaman kesiti örneği. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 22(3), 384-404.
- Çilek, A., & Şeyranlıoğlu, O. (2024). Temettü verimi ile karlılık oranları arasındaki ilişki: Borsa İstanbul temettü 25 endeksinde bir inceleme. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 25(1), 166-182. https://doi.org/10.37880/cumuiibf.1381845
- Deng, J.L., (1988). The basic methods of grey system. Huazhong University of Technology Press, Wuhan.
- Deng, J.L., (1989). Introduction to grey system. Journal Grey Syst. 1(1), 1-24.
- Deng, J.L., (1982). 90057: Introduction to grey system theory. 1(1) Grey Syst, 1-24.
- Deng, J.L., (2002). Grey system theory. Huazhong University of Science and Technology Press, Wuhan, China.
- Demir, G., Bircan, H., & Dündar, S. (2020). Bireysel emeklilik sistemindeki şirketlerin performanslarının gri ilişkisel analizle ölçülmesi ve bir uygulama. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 18(2), 155-170.
- Deran, A., & Erduru, İ. (2018). Karayolu ve denizyolu yük taşımacılığı sektörlerinin finansal performans analizi: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası sektör bilançoları üzerine bir araştırma. Muhasebe ve Vergi Uygulamaları Dergisi, 11(3), 479-504.
- Dinler, S. (2021). Türkiye’de faaliyet gösteren hayat dışı sigorta şirketlerinin gri ilişkisel analizi ile performansının değerlendirilmesi. Oltu Beşeri ve Sosyal Bilimler Fakültesi Dergisi, 2(2), 200-212.
- Doğan, M. (2013). Gri ilişkisel analiz yöntemi ile banka performansının ölçülmesi: Türkiye örneği. Ege Akademik Bakış, 13(2), 215-225.
- Doğan, M. (2015). Türkiye’de katılım bankalarının finansal performanslarının karşılaştırılması. Journal of Economics, Finance and Accounting, 2(4), 1-13.
- Ecemiş, O., Akçan, F., & Abakay, U. (2021). Analysis of the performance of football teams via the entropy-gray relational analysis method: Turkish super league model. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 19(3), 51-59.
- Ecer, F. (2013). Türkiye’deki özel bankaların finansal performanslarının karşılaştırılması: 2008-2011. AİBÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 13(2), 171-189.
- Ecer, F., & Günay, F. (2014). Borsa İstanbul’da işlem gören turizm şirketlerinin finansal performanslarının gri ilişkisel analiz yöntemiyle ölçülmesi. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 25(1), 35-48. https://doi.org/10.17123/atad.vol25iss195016
- Elitaş, C., Eleren, A., Yıldız, F., & Doğan, M. (2012). Gri ilişkisel analiz ile sigorta şirketlerinin performanslarının belirlenmesi. Atatürk Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, 16. Finans Sempozyumu, 10-13 Ekim 2012, Erzurum, 521-530.
- Ersoy, N. (2020). Finansal performansın gri ilişkisel analiz yöntemi ile değerlendirilmesi: Borsa İstanbul ulaştırma endeksi’ndeki şirketler üzerine bir araştırma. Muhasebe ve Finansman Dergisi, 86, 223-246. https://doi.org/10.25095/mufad.710372
- Ertaş, F. C., & Yetim, A. (2022). Covıd-19 pandemisinde gıda ve içecek sektöründeki işletmelerin finansal performansının topsıs yöntemiyle incelenmesi: BIST örneği. Muhasebe ve Finansman Dergisi, 93, 53-74. https://doi.org/10.25095/mufad.978282
- Ezin, Y. (2022). BIST turizm endeksi firmalarının finansal performanslarının gri ilişkisel analiz yöntemi ile değerlendirilmesi. Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 12(24), 353-367. https://doi.org/10.53092/duiibfd.1134997
- García-Cascales, M. S., & Lamata, M. T. (2012). On rank reversal and TOPSIS method. Mathematical and computer modelling, 56(5-6), 123-132.
- Garg, C. P., Görçün, Ö. F., & Küçükönder, H. (2023). A novel model based on the fuzzy Grey Relational Analysis (F-GRA) approach for selecting the appropriate high-speed train set. Soft Computing. 27, 19247-19264. https://doi.org/10.1007/s00500-023-08284-9
- Görçün, Ö. F. (2019). Kentsel lojistikte kullanılan hafif raylı sistem hatlarının entegre entropi ve EATWOS yöntemleri kullanılarak analizi. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(1), 254-267
- Gözkonan, Ü. H., & Küçükbay, F. (2019). Katılım bankaları ile geleneksel bankaların ÇKKV yöntemleri ile performans değerlendirmesi: TOPSİS ve gri ilişkisel analiz yöntemleri ile karşılaştırmalı analiz. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, 25, 71-94. https://doi.org/10.18092/ ulikidince.538666.
- Güleç, Ö. F., & Özkan, A. (2018). Gri ilişkisel analiz yöntemi ile finansal performansın değerlendirilmesi: BİST çimento şirketleri üzerine bir araştırma. Muhasebe Ve Denetime Bakış, 18(54), 77-96.
- Gündoğdu, A. (2018). Türkiye’de katılım bankalarının finansal performansının gri ilişki analizi ile ölçülmesi. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, 17. UİK Özel Sayısı, 201-214.
- Güneysu, Y., Er, B., & Ar, İ. M. (2016). Türkiye’deki ticari bankaların performanslarının AHS ve GİA yöntemleri ile incelenmesi. Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi, 5(9), 71-93. https://dergipark.org.tr/tr/pub/sbed/issue/20718/221405
- Gür, Ö., & Can, Y. (2023). Türkiye bankacılık sektörünün pandemi öncesi ve sonrası sektör performansının gri ilişkiler analizi ile değerlendirilmesi. Nişantaşı Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(2), 575-601. https://doi.org/10.52122/nisantasisbd.1377554
- Hoş, S. (2022). Entropi temelli gri ilişkisel analiz yöntemiyle dört büyük futbol kulübünün finansal performanslarının değerlendirilmesi. Uşak Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Fakültesi Dergisi, 2(2), 12-29.
- Hülya, B., & Kadir, Ö. (2023). Gri ilişkisel analiz ile web site performans değerlendirmesi: BIST teknoloji ve bilişim endeksi üzerine bir araştırma. Acta Infologica, 7(1), 47-58.
- İyigün, İ. (2024). Borsa İstanbul XULAS endeksindeki firmaların finansal performanslarının değerlendirilmesi. Mali Çözüm, 34(185), 1349-1372.
- Kanat, E. (2019). Gri ilişkisel analiz yöntemiyle kamu ve özel bankaların performanslarının karşılaştırılması. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 7(96), 135-146.
- Kara, K., Yalçın, G.C., Çetinkaya, A., Simic, V., & Pamucar, D. (2024). A single-valued neutrosophic CIMAS-CRITIC-RBNAR decision support model for the financial performance analysis: A study of technology companies. Socio-Economic Planning Sciences, 92, 1-16. https://doi.org/10.1016/j.seps.2024.101851
- Kara, M. A., & Şeyranlıoğlu O. (2023). ENTROPİ ve gri ilişkisel analiz (GİA) yöntemleriyle BİST sürdürülebilirlik 25 endeksindeki şirketlerin likidite düzeylerinin karşılaştırılması. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(2), 647-667.
- Karadeniz, E., Koşan, L., Günay, F., & Beyazgül, M. (2017). Türk imalat sektöründe finansal performansın gri ilişkisel analiz yöntemi ile incelenmesi: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası imalat alt sektör bilançolarında bir araştırma. Muhasebe ve Vergi Uygulamaları Dergisi (MUVU) 10(2), 161-184.
- Karadeniz, E., Koşan, L., Günay, F., & Dalak, S. (2016). GİA yöntemiyle turizm alt sektörlerinin finansal performanslarının ölçülmesi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9(44) 1117-1134.
- Karkacıer, O., & Yazgan A. E. (2017). Turizm sektöründe gri ilişkisel analiz (GİA) yöntemiyle finansal performans değerlemesi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 37, 154-162.
- Kayalı, N., Soysal, M., & Aktaş, İ. (2023). Borsa İstanbul otomotiv endeksindeki şirketlerin covıd-19 dönemindeki finansal performanslarının TOPSIS yöntemine göre değerlendirilmesi. İşletme Araştırmaları Dergisi, 15(2), 1293-1304.
- Kaygın, C. Y., Bağcı, H., & Tanır, D. (2019). BİST kobi sanayi şirketlerinin finansal performanslarının MW ve gri ilişkisel analiz yöntemleri ile ölçülmesi. Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (KAÜİİBFD), 10(20), 944-965.
- Kendirli, S., & Çankaya, M. (2016). BİST turizm endeksindeki şirketlerde işletme sermayesi yönetiminin karlılık üzerindeki etkisini ölçmeye yönelik bir araştırma. International Review of Economics and Management, 4(2), 46-68.
- Kestane, A., Kurnaz, N., & Sizer, M. O. (2019). Finans kuruluşlarında gri ilişkisel analiz yöntemi ile sürdürülebilirlik performansı değerlendirmesi: Türkiye bankacılık sektöründe uygulama. Turkish Studies-Economics, Finance, Politics, 14(4), 1323-1358.
- Kızıl, C. (2023). Otomotiv sektöründe finansal performansın oran yöntemiyle analizi: karsan ve ford otosan karşılaştırması (2017-2021 dönemi). Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(1), 255-275.
- Koca, E. B., & Tunca, M. Z. (2019). G20 ülkelerinin ekonomik performanslarinin gri ilişkisel analiz yöntemi ile değerlendirilmesi-Assessing The Economic Performance of the G20 Members By Using Grey Relational Analysis. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(28), 348-357.
- Kula, V., Kandemir, T., & Baykut, E. (2016). Borsa İstanbul’da işlem gören sigorta ve beş şirketlerinin finansal performansının gri ilişkisel analiz yöntemi ile incelenmesi. Afyon Kocatepe Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 18(1), 37-53.
- Lee, J. W. (2012). On the origin of entropic gravity and inertia. Foundations of physics, 42(9), 1153-1164.
- Li, X., Wang, K., Liu, L., Xin, J., Yang, H., & Gao, C. (2011). Application of the entropy weight and TOPSIS method in safety evaluation of coal mines. Procedia engineering, 26, 2085-2091.
- Liu, G., & Yu, J. (2007). Gray correlation analysis and prediction models of living refuse generation in Shanghai city. Waste Management, 27(3), 345-351
- Medetoğlu, B., & Saldanlı, A. (2022). Bankaların finansal performanslarının gri ilişkisel analiz (GİA) yöntemi ile test edilmesi. Biga İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 3(1), 49-67.
- Merkepçi H. (2024). Impact of the objectıve attribute weighting on five popular multi-crıterıa decision-makıng methods: An empirical study. Eskişehir Technical University Journal of Science and Technology A-Applied Sciences and Engineering (Estuscience-Se), 25(3), 456-470. doi:10.18038/estubtda.1483766
- Meydan, C., Yıldırım, B. F., & Senger, Ö. (2016). Evaluation of the financial performance of food and beverage companies traded on BIST using grey relational analyis. The Journal of Accounting and Finance, 69, 147-171. https://doi.org/10.25095/mufad.396668
- Oral, C., & Şenen, M. (2023). Gri ilişkisel analiz yöntemi ile finansal performans değerlendirmesi: BİST’te işlem gören teknoloji şirketleri üzerine bir uygulama. İşletme Araştırmaları Dergisi, 15(2), 894-906.
- Özarı, Ç., & Demir Erol, E. (2019). Trend analizi ve gri ilişkisel analiz yöntemleriyle finansal performans değerlendirmesi: BİST imalat sanayi uygulaması. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4(3), 540–556.
- Özbek, A. (2018). Fortune 500 listesinde yer alan lojistik firmalarının değerlendirilmesi. Afyon Kocatepe Ün,versitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 20(1), 13-26.
- Özbek, A., & Demirkol, İ. (2018). Lojistik sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin SWARA ve GİA yöntemleri ile analizi. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(1), 71-86.
- Özcan, T., Çelebi, N., & Esnaf, Ş. (2011). Comparative analysis of multi-criteria decision making methodologies and implementation of a warehouse location selection problem. Expert Systems with Applications, 38(8), 9773-9779. https://doi.org/10.1016/j.eswa.2011.02.022
- Özdağoğlu, A., & Keleş, M. K. (2019). Bankaların bakış açısından BIST sınai işletmelerinin değerlendirilmesi-SWARA-GİA bütünleşik yaklaşımı. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 10(24), 229-241. https://doi.org/10.21076/vizyoner.532727
- Özdemir, O., & Kılıçarslan, Ş. (2021). Entropi temelli gri ilişkisel analiz tekniği ile hayat ve emeklilik şirketlerinin finansal performansları üzerine bir araştırma. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 26(4), 413-434.
- Özgüner, Z., & Özgüner, M. (2020). Entegre entropi-TOPSIS yöntemleri ile tedarikçi değerlendirme ve seçme probleminin çözümlenmesi. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(37), 551-568.
- Özkan, T. (2020). TOPSIS ve gri ilişkisel analiz yöntemleri ile BIST çimento sektörü şirketlerinin finansal etkinliklerinin değerlendirilmesi. Oltu Beşeri ve Sosyal Bilimler Fakültesi Dergisi, 1(1), 69-85.
- Özşahin Koç, F. (2023). Gıda ürünleri imalatı sektörünün finansal performansının TOPSİS yöntemiyle incelenmesi. İşletme Araştırmaları Dergisi, 15(3), 1778-1794.
- Pala., F. (2023). BİST teknoloji ve bilişim sektöründe işlem gören şirketlerin finansal performanslarının çok kriterli karar verme yöntemleri ile ölçülmesi ve yöntemlerin karşılaştırılması. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8(1), 121-155.
- Peker, İ., & Baki, B. (2011). Gri ilişkisel analiz yöntemiyle Türk sigortacılık sektöründe performans ölçümü. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, 3(7), 1-17.
- Perçin, S., & Sönmez, Ö. (2018). Bütünleşik entropi ağırlık ve TOPSIS yöntemleri kullanılarak Türk sigorta şirketlerinin performansının ölçülmesi. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, 18. EYİ Özel Sayısı: 565-582.
- Qu, W. (2022). Entropy weight method (EWM) based integrated models for short-term decision making. Entropy, 24(7), 849-860. https://doi.org/10.3390/e24070849
- Rençber, Ö.F. (2019). Gri ilişkisel analiz ve VIKOR yöntemlerinin karşılaştırılması: imalat sektörü üzerine örnek bir uygulama. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi, 14, 69-81.
- Sakarya, Ş., & Saçkes, İ. (2022). BIST’e kayıtlı ulaştırma ve depolama sektöründe faaliyet gösteren şirketlerin finansal performanslarının analitik hiyerarşi süreci (AHS) ve gri ilişkisel analiz (GİA) yöntemleriyle değerlendirilmesi. İktisadi İdari Ve Siyasal Araştırmalar Dergisi, 7(19), 366-388. https://doi.org/10.25204/iktisad.1088186
- Sakınç, S.Ö. (2014). Performance measurment of state-owned banks in turkish banking sector with grey relational analysis method. ISES, 13th İnternational Academic Conferance, No. 0802215, International Institute of Social and Economic Sciences, Antibes, France.
- Sałabun, W., Wątróbski, J., & Shekhovtsov, A. (2020). Are MCDA methods benchmarkable? A comparative study of TOPSIS, VIKOR, COPRAS, and PROMETHEE II Methods. Symmetry, 12(9), 1-56. https://doi.org/10.3390/sym12091549
- Shen, D. H., & Du, J. C. (2005). Application of gray relational analysis to evaluate HMA with reclaimed building materials. Journal of materials in civil engineering, 17(4), 400-406. https://doi.org/10.1061/(ASCE)0899-1561(2005)17:4(400)
- Söylemez, Y. (2020). Finansal performans değerlendirmesinde TOPSIS ve gri ilişkisel analiz yöntemlerinin karşılaştırılması. Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 18(3), 61-79. https://doi.org/10.11611/yead.771575
- Şahin İ. E., & Karacan K. B. (2019). BIST’te işlem gören inşaat işletmelerinin çok kriterli karar verme yöntemleri ile finansal performans ölçümü. International Journal of Multidisciplinary Studies and Innovative Technologies (IJMSIT), 3(2), 162-172.
- Şekkeli, F. E., & Güçlü, F. (2023). Katılım bankalarının finansal performanslarının entropi tabanlı gri ilişkisel analiz (GİA) yöntemiyle değerlendirilmesi. TESAM Akademi Dergisi, 10(2), 489-511.
- Şengül, Ü., & Ece, N. (2019). Gri ilişkisel analiz yöntemi ile finansal performans değerlendirilmesi: BİST 100 üzerine bir araştırma. Journal of Awareness, 3(5), 865-880. https://doi.org/10.26809/joa.2018548698
- Tayyar, N., Akcanlı, F., Genç, E., & Erem, I. (2014). BİST’e kayıtlı bilişim ve teknoloji alanında faaliyet gösteren işletmelerin finansal performanslarının analitik hiyerarşi prosesi (AHP) ve gri ilişkisel analiz (GİA) yöntemiyle değerlemesi. Muhasebe ve Finansman Dergisi, 61, 19-40. https://doi.org/10.25095/mufad.396447
- Temel, E., & Çakır, U. (2022). Covid-19 salgınının tekstil sektöründeki işletmelerin finansal performanslarına etkilerinin TOPSIS yöntemiyle analizi: BİST örneği. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(4), 1446-1466. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1032227
- Topal, B. (2024). ENTROPİ ve AHP ağırlıklı TOPSIS yöntemiyle firmaların performans sıralaması: BIST’te bir uygulama. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 26(1), 98-125.
- Turhan, T., & Aydemir, E. (2021). A financial ratio analysis on BIST information and technology index (XUTEK) using AHP-weighted grey relational analysis. Duzce University Journal of Science and Technology, 9(6), 195-209. https://doi.org/10.29130/dubited.1011252
- Uçkun, N., & Girginer, N. (2011). Türkiye’deki kamu ve özel bankaların performanslarının gri ilişki analizi ile incelenmesi. Akdeniz İ.İ.B.F. Dergisi, 21, 46-66.
- Umut, M. (2024). Türkiye’de hayat dışı sigorta şirketlerinin TOPSIS ve gri ilişkisel analiz yöntemleriyle performansının değerlendirmesi. Muhasebe ve Denetime Bakış, 24(73), 17-42. https://Doi.Org/10.55322/Mdbakis.1469033
- Uygurtürk, H., & Yıldız, İ. (2021). İşletmelerin etkinlikleri ile finansal performansları arasındaki ilişki: bilişim sektörü üzerine bir araştırma. Verimlilik Dergisi, 1, 3-15. https://doi.org/10.51551/verimlilik.655550
- Ünal, S., İçigen, F. K., & Gürdal, H. (2017). BIST seramik sanayi firmalarının finansal performanslarının AHP ve GRA yöntemleriyle ölçülmesi. Yönetim, Ekonomi ve Pazarlama Araştırmaları Dergisi, 1(4), 1-12.
- Wu, Y., Zhou, Y., Saveriades, G., Agaian, S., Noonan, J. P., & Natarajan, P. (2013). Local Shannon entropy measure with statistical tests for image randomness. Information Sciences, 222, 323-342. https://doi.org/10.1016/j.ins.2012.07.049
- Vargün, E., & Soylu, N. (2024). Kobi’lerde nakit akım esaslı finansal performans: gri ilişkisel analiz yöntemiyle bir uygulama. Uluslararası Bankacılık Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 7(1), 64-87. https://doi.org/10.52736/ubeyad.1439559
- Wu, R. M. X., & Wang Y. (2022). Which objective weight method is better: PCA or entropy?. Scientific Journal of Research & Reviews, 3(3), 1-3.
- Yalcin, N., Bayrakdaroglu, A., & Kahraman, C. (2012). Application of fuzzy multi-criteria decision making methods for financial performance evaluation of Turkish manufacturing ındustries. Expert systems with applications, 39(1), 350-364.
- Yıldırım, M., Bal, K., & Doğan, M. (2021). Gri ilişkisel analiz yöntemi ile finansal performans analizi: BİST’te işlem gören demir çelik şirketleri üzerinde bir uygulama. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 23(1), 122-143.
- Yiğiter, Ş. Y., & Özkan, E. (2024). BİST imalat sektöründe yer alan işletmelerin finansal performanslarının değerlendirilmesi. Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 6(1), 15-36. https://doi.org/10.46482/ebyuiibfdergi.1496839
- Zolfani, S. H., Görçün, Ö. F., Kundu, P., & Küçükönder, H. (2022). Container vessel selection for maritime shipping companies by using an extended version of the Grey Relation Analysis (GRA) with the help of Type-2 neutrosophic fuzzy sets (T2NFN). Computers & Industrial Engineering, 171, 1-29. https://doi.org/10.1016/j.cie.2022.108376
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Finans |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 22 Ekim 2025 |
| Kabul Tarihi | 17 Ocak 2026 |
| Yayımlanma Tarihi | 12 Şubat 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.33203/mfy.1809003 |
| IZ | https://izlik.org/JA53AD82RJ |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Sayı: 125 |
Kaynak Göster
Amaç ve Kapsam
Maliye ve Finans Yazıları’nın temel amacı, maliye, finans, bankacılık ve ekonomi alanlarında yürütülen nitelikli akademik araştırmaların yayımlanmasına olanak sağlayarak bilimsel tartışma ortamına katkıda bulunmaktır. Dergi, özellikle yöntemsel açıdan sağlam, açık biçimde tanımlanmış araştırma sorularına dayanan ve literatürdeki mevcut tartışmalarla ilişki kuran çalışmaları yayımlamayı hedeflemektedir.
Maliye ve Finans Yazıları, yalnızca teorik bilgi üretimini değil; aynı zamanda kamu politikaları, finansal düzenlemeler ve ekonomik uygulamalarla ilişkili ampirik araştırmaları da teşvik etmektedir. Bu çerçevede dergi, akademik üretim ile uygulama alanı arasındaki etkileşimi güçlendiren çalışmalara öncelik vermektedir.
Yayın sürecinde çift taraflı kör hakemlik sistemi uygulanmakta, akademik dürüstlük, şeffaflık ve etik yayıncılık ilkeleri temel ölçüt olarak benimsenmektedir. Dergide yayımlanan çalışmaların bilimsel yeterlilik, yöntemsel tutarlılık ve katkı potansiyeli açısından değerlendirilmesi esas alınmaktadır.
Maliye ve Finans Yazıları, kamu maliyesi, vergi politikaları, bütçe süreçleri, kamu borçlanması ve mali disiplin gibi maliye alanına ilişkin çalışmaları kapsamaktadır. Bunun yanı sıra finansal piyasaların işleyişi, sermaye piyasaları, yatırım kararları, risk yönetimi, kurumsal finans ve finansal istikrar konularında yürütülen araştırmalara yer verilmektedir.
Bankacılık alanında ise kredi piyasaları, bankacılık regülasyonları, finansal aracılık, bankacılık performansı, dijital bankacılık ve fintech uygulamaları derginin kapsamı içerisindedir. Para politikası, merkez bankacılığı ve makro finans ilişkileri de dergide ele alınan temel temalar arasında yer almaktadır.
Dergi, maliye, finans ve bankacılık alanları arasındaki ilişkileri inceleyen disiplinlerarası çalışmaları da kabul etmektedir. Ulusal ve uluslararası düzeyde yürütülen, politika tartışmalarıyla bağlantılı ve uygulama sonuçları üretebilen ampirik araştırmalar derginin kapsamı içerisinde değerlendirilmektedir.
Yazım Kuralları
Lütfen aşağıdaki şablon ve dosyaları kullanınız:
Makale şablonunu indirmek için tıklayınız
Kapak sayfası şablonunu indirmek için tıklayınız
Kontrol Listesi dosyasını indirmek için tıklayınız
Telif Hakkı Anlaşması Formu için tıklayınız
- Dergiye Türkçe ve İngilizce yazılmış makaleler kabul edilmektedir.
- Gönderilecek yazılar (metin, tablo, şekil, kaynakça ve ekler dâhil) 27 sayfayı aşmamalıdır.
- Dergimizde çift taraflı kör hakemlik sistemi uygulandığından, makale ve kapak iki ayrı dosya olarak gönderilmelidir.
- Çift taraflı kör hakemlikte, yazarlar ve hakemler birbirlerinin kimliklerini bilmezler. Yazarlar, kimliklerini açığa çıkarmayacak şekilde makalelerini hazırlamalıdır. Yazar adları ve kurum bilgileri gibi tanımlayıcı bilgilerin kaldırılması gerekmektedir. Önceki çalışmalara üçüncü tekil şahısla atıfta bulunulmalı, teşekkür ve finansman bilgileri makaleden çıkarılmalıdır.
- Yazarlar, şekil, tablo ve dosya özelliklerinin anonimleştirildiğinden emin olmalı ve dosya adlarını dikkatli seçmelidir.
- Sadece kapak sayfası, tanımlayıcı bilgileri içerebilir. Kapak sayfası, yazar bilgilerini içerecek şekilde ayrı olarak gönderilmelidir. Kapak sayfasında, makalenin adı, yazarların adı-soyadı, unvanı, görev yeri, e-posta adresleri, ORCID numaraları, sorumlu yazarın bilgileri (telefon dahil) ve varsa teşekkür edilecek kişi/kurumlar gibi diğer açıklamalar yer almalıdır.
- Kapak sayfasında, yazarların katkısı ile ilgili tablo doldurulmaıldır. Çalışmanın tasarlanması veya planlanması, veri toplama, veri analizi ve yorumlama, makalenin taslağının yazılması, makalenin gözden geçirilmesi ve yayınlanacak son versiyonun nihai onayı konusunda yazar katkı oranları belirtilmelidir.
Makalelerde aşağıdaki yazım kurallara uyulmalıdır.
Yazarlara Bilgilerle ilgili ayrınıtlar için tıklayınız.
Başlık
- Yazının konusu hakkında bilgi veren açıklayıcı ve kısa bir başlık yazılmalıdır. Başlık, hem Türkçe, hem de İngilizce olarak hazırlanmalıdır.
Öz
- Türkçe başlıktan sonra Türkçe öz bölümü yazılır. Öz, çalışmanın amacını, uygulanan yöntemleri, bulguları ve sonucu kısaca açıklamalıdır. Türkçe öz 150 kelimeyi aşmamalıdır. Öz 9 punto ile italik olarak yazılmalıdır.
Anahtar Kelimeler
- Türkçe özün sonuna, yazının içeriğini en iyi ifade eden en fazla dört anahtar kelime eklenmelidir.
Jel Sınıflandırması
- Çalışma için uygun Jel sınıflandırma numaraları verilmelidir. Jel Sınıflandırma Sistemi için lütfen tıklayınız.
İngilizce Başlık
- Türkçe metinden sonra İngilizce başlık yazılmalıdır.
Abstract
- Türkçe Öz’ün İngilizce’si yazılmalı. İngilizce özet 150 kelimeyi aşmamalıdır. Abstract 9 punto ile italik olarak yazılmalıdır.
Keywords
- Anahtar kelimeler İngilizce olarak eklenmelidir.
Jel Classification
- Çalışma için uygun Jel sınıflandırma numaraları verilmelidir.
Genişletilmiş Özet
- Türkçe yazılmış makalelerde, İngilizce olarak genişletici bir özete yer verilmelidir. Genişletici özet ikinci sayfadan başlamalı, staırbaşı boşluğu bırakılmadan yazılmalı, en az 500 kelime olmalı, Times New Roamn, 11 punto ile italik yazılmlıdır.
- Özet, bir araştırmanın içeriğini kısa ve öz biçimde sunan, okuyucunun çalışmayı değerlendirmesini sağlayan kritik bir bölümdür. İyi bir özet; doğru (amaç ve bulguları yansıtan), tarafsız (yorum içermeyen), tutarlı (açık dil ve mantıksal akışla yazılan) ve öz (gereksiz detaysız, anahtar kelimelerle zenginleştirilmiş) olmalıdır. Çalışmanın türüne göre yapı değişebilir: deneysel araştırmalarda yöntem ve sonuçlar vurgulanırken, teorik çalışmalarda literatür sentezi öne çıkar. Özet, okuyucuyu bilgilendirirken makalenin keşfedilebilirliğini artırmalıdır.
- Başlığı tekrarlamak gibi gereksiz ifadelerden kaçınılmalıdır. Bunun yerine, özet dört ila beş temel unsuru öne çıkarmalıdır: araştırma soruları, yöntemler, önemli bulgular ve çalışmanın katkısı.
- İngilizce yazılmış makalelerde genişletilmiş özet yazılmaz.
Giriş
- Giriş başlığı 1'den başlayarak numaralandırılmalıdır.
- Giriş bölümü, araştırma konusunu sunmalı, araştırma problemini tanımlamalı, çalışmanın amaçlarını belirtmeli ve önemini açıklamalıdır. Araştırmanın bağlamı belirlenmeli, araştırma boşluğu vurgulanmalı ve okuyucu çalışmanın yaklaşımı ve yapısı hakkında hazırlanmalıdır.
Literatür İncelemesi
- Literatür incelemesi bölümü, çalışma konusuyla ilgili mevcut araştırmaları kapsamlı bir şekilde gözden geçirmelidir. İlgili teorileri, kavramları ve önceki çalışmalardan elde edilen bulguları eleştirel bir şekilde analiz edip sentezleyerek literatürdeki eğilimleri, kalıpları ve boşlukları belirlemelidir. Bu bölüm, mevcut araştırmanın geçmiş çalışmalara nasıl dayandığını veya onlardan nasıl farklılaştığını göstererek araştırmanın temelini oluşturmalıdır. Literatür incelemesi, araştırma problemini gerekçelendirmeye, araştırma metodolojisini desteklemeye ve çalışmanın akademik alana katkısını ortaya koymaya yardımcı olur.
Yöntem ve Veriler
- Yöntem ve Veriler bölümü, araştırmanın nasıl yapıldığını detaylı bir şekilde açıklamalıdır. Veri kaynaklarını, verilerin nasıl toplandığını ve araştırma sorularına yanıt vermek için kullanılan analiz tekniklerini açıklamalıdır.
- Yöntem bölümü, verileri analiz etmek için kullanılan yaklaşımı açıklar. Bu, ekonometrik teknikler, nitel yöntemler gibi çeşitli yaklaşımları içerebilir. Ayrıca, bu yöntemlerin neden seçildiğini, nasıl uygulandığını ve kullanılan varsayımlar veya sınırlamaları da açıklar.
- Veriler bölümü, çalışmada kullanılan değikenleri tanımlar, bunların türünü (örneğin, nitel veya nicel), kaynağını (örneğin, anketler, veri tabanları, deneyler) ve zaman dilimini içerir. Ayrıca, ölçülen herhangi bir değişken hakkında bilgi verir ve verilerin nasıl seçildiği veya örneklemenin nasıl yapıldığına dair bilgiler içerir.
Bulgular, Analiz ve Dğerlendirmeler
- Bulgular bölümü, ham verileri sunarken, Analiz ve Dğerlendirmeler bölümü bu bulguları yorumlar ve bağlama oturtar.
- Bulgular bölümü, çalışmanın ana bulgularını açıkça sunmalıdır. Verilerin anlaşılır bir formatta özetlenmesi için tablo, grafik ve çizelgeler içerebilir.
- Bulgular, istatistiksel testlerle (uygulanabilir olduğunda) veya nitel analizle desteklenmeli, önemli eğilimler veya desenler vurgulanmalıdır.
- Bulgularbölümü, yorumlama veya spekülasyon yapmadan sadece gerçekleri sunmaya odaklanmalıdır.
- Analiz ve Dğerlendirmeler bölümünde, araştırmacı bulguların anlamını açıklamalı, bu bulguların araştırma sorularını nasıl yanıtladığını ve önceki çalışmalarla nasıl ilişkilendiğini tartışmalıdır.
- Bulgular, mevcut araştırmalarla karşılaştırılarak benzerlikler, farklılıklar veya çelişkiler vurgulanır.
- Araştırmacı, bulguların teorik ve pratik açıdan izlediği sonuçları tartışır.
Sonuç
- Sonuç bölümü de numaralandırılmalıdır.
- Sonuç, çalışmanın genel önemine dair net ve kesin bir ifade sunmalı, okuyucuya bir kapanış hissi bırakmalıdır.
- Sonuç bölümü, çalışmanın ana bulgularını özetlemeli ve sonuçların ve bunların etkilerinin kısa bir genel bakışını sunmalıdır.
- Temel sonuçları kısaca yeniden ifade etmeli ve bu sonuçların araştırma soruları veya hipotezleri nasıl ele aldığını açıklamalıdır.
- Bulguların daha geniş etkilerini, hem teorik hem de pratik açıdan tartışmalıdır.
- Çalışmanın alana yaptığı benzersiz katkıları vurgulamalı ve bilgilere nasıl ilerleme sağladığını belirtmelidir.
- Sonuçların yorumlanmasını veya genellenebilirliğini etkileyebilecek çalışmanın sınırlamaları kabul edilmelidir.
- Çalışmanın bulguları veya sınırlamaları doğrultusunda gelecekteki araştırmalar için alanlar önerilmelidir.
Yazarlık, Çıkar Çatışması, Finansman ve Etik Beyanları
- Sonuç bölümünden sonra yazarların Yazarlık Beyanı, Çıkar Çatışması Beyanı, Finansman Beyanı ve Etik Beyanı uygun içerikle yer almalıdır.
Başlık ve Altbaşlıklar
- Tüm başlıklarda, sözcüklerin ilk harfleri büyük, diğer harfleri küçük olmalıdır.
- Ana başlıklar “1. Giriş” ten itibaren, alt başlıklar düzeylerine göre “2.1. şeklinde numaralandırılmalıdır.
- Bütün başlıklar koyu yazılmalı.
- Ana başlıklardan önce bir satır boşluk bırakılmalıdır.
Şekil ve Tablolar
- Şekil ve tablolar metin içinde, ilgili yerlere yerleştirilmeli ve sırasıyla numaralandırılmalıdır.
- Şekil ve tablolardan metin içerisnde numarası verilerek bahsedilmelidir.
- Tabo dışındaki bütün görseller (grafik, şekil, resim, fotoğraf, çizim, diyagram, harita) şekil olarak nitelendirilmektedir.
- Tablo ve şekil başlıkları üstte yer almalıdır. Tablo ve şekillerle ilgili notlar ve varsa alıntı yapılan kaynak altta belirtilmelidir.
- Tablolarda sınırları yalnızca netlik için az ve dikkatli kullanın. Üstte, altta, başlıkların altında, sütun ayırıcıların üstünde ve özet satırlarını ayırmak için kullanabilirsiniz. Dikey sınırlar ve hücre çerçeveleri kullanmayın. Boşluk ve hizlamalar ile ilişkileri gösterebilirsiniz.
Denkemler
- Denklemlere sıra numarası verilmelidir.
- Denklemler resim formatında olmamalıdır.
Ekler
- Çalışmaya ek verilmesi durumunda ekler harflerle numaralandırılmalı ve bir başlık verilmelidir. Tek bir ek varsa "Ek", birden fazla ek varsa sıralama "Ek A", "Ek B" şeklinde olmalıdır.
Kısaltmalar
- Bütün kısaltmalarda, ilk kullanımda parantez içinde kısaltılmamış açık halleri belirtilmelidir.
Sayıların Yazımı
- Dergimizde sayısal ifadelerde aşağıdaki uluslararası standartlar kullanılmaktadır:
Ondalık ayıracı olarak nokta (.) kullanılır (örn. 10.25, 3.1415).
Basamak ayıracı olarak virgül (,) kullanılır (örn. 1,000, 10,500, 1,250,000).
- Yazarlar, makalelerinde sayıların yazımındaki tutarlılığı sağlamaya özen göstermelidir.
Atıf Yapma ve Kaynak Gösterme
- Atıf yapma ve kaynak gösterme en son yayımlanan APA 7 (The American Psychological Association) kılavuzuna göre yapılmalıdır.
- Sadece atıf yapılan eserler kaynakçada belirtilmeli ve kaynak gösterilen bütün eserlere makale içerisinde atıf yapılmış olmalıdır.
Atıflar dipnotlarda değil metin içinde yapılmalıdır. - Parantez içi atıf tek yazarlı eserler için (Sharpe, 2005), iki yazarlı eserler için (Altınok ve Eken, 2005) şeklinde gösterilmelidir.
- Sayfa belirtilmek istenmesi durumunda, yılın devamına virgül ile ayrılarak eklenebilir. Örnek; bakınız Ensari (2007, s. 126.)
- Aynı cümlenin içeriğinde birden fazla esere atıf yapıldığında, ortak parantezin içindeki eserler alfabetik sırayla sırlanmalı ve noktalı virgül ile ayrılmalıdır. Örnek: (Eken 2008; Kale 205; Sharpe, 2005).
- Eserin künyesi, cümlenin öğesi ise, yazarın soyadı ve parantez içerisinde yayın yılı yazılır: Örnek: Sharpe (2005)’e göre ….
- “1952 yılında, Markowitz portföy yönetimine yeni bir yaklaşım getirdi” şeklindeki kullanımlarda parantez kullanmayınız.
- Bir veya iki yazarlı çalışmalarda, her atıfta yazar(lar)ın soyadı kullanılmalıdır. Örn (Altınok ve Eken, 2005).
- İkiden fazla yazar olması durumunda, ilk kullanımda ve sonraki kullanımlarda yalnızca birinci yazar soyadı ve “ve diğerleri” ilavesiyle kullanılmalıdır. Örn (Eken vd, 2005).
- Atıf yapılan yazarın aynı yıl yayınlanmış eserleri olması durumunda, bu eserleri ayırmak için a, b, c harfleri kullanılır. Örnek: İlseven (2005a) ya da İlseven (2005b)
- Soyadı aynı olan birden fazla yazar bulunması durumunda ayırt etmek için yazar isimlerinin baş harfleri kullanılmalıdır. Örn (S. Kale, 2015; H. Kale 2020)
- Kurumlara ilişkin çalışmalara atıfta bulunulmak istendiğinde kısaltmalar kullanılabilir. Bazı durumlarda eserin kısa ismi açıklayıcı bilgi olarak kullanılmalıdır. Örnek (SPK xxx No’lu Tebliğ 2004)
- Kanunlara, Tebliğ, Yönetmeliklere vb. atıfta bulunulması durumunda, kanun sayı ve/veya numarası ile madde numarası açıkça yazılmalıdır. Örnek (3167 s. Çek K. m. 16)
- İkincil kaynaktan referans vermek yerine, mümkün olduğunca birincil kaynağı bulup doğrudan okumak ve alıntı yapmak daha akademik açıdan daha uygun bir yaklaşımdır.
- Kaynakça bölümüne başlık numarası verilmemelidir.
- Kaynakça oluştururken referans alınan kaynağın türüne dikkat edilmelidir.
- İnternetten bulunan kaynaklara yer verirken, kaynağın türü doğru tespit edilmelidir. Örneğin bir kamu kurumunun sitesinden alınan rapor web sitesi olarak değil, rapor olarak dikkate alınmalıdır.
- DOI’si bulunan online kaynaklarda sadece DOI yazılmalıdır. DOI’si olmayan online kaynaklar için kullanıcı erişebiliyorsa URL adresine yer verilmelidir.
- Referanslar, yazar bilgisine göre alfabetik olarak sıralanmalıdır.
- Internet ve basılı kaynaklar beraberce listelenmeli, bölümlere ayrılmamalıdır.
Kaynakça Örnekleri
- Makale (DOI varsa):
Avkiran, N. K. (2011). Association of DEA Super-Efficiency Estimates with Financial Ratios: Investigating The Case For Chinese Banks. Omega, 39(3), 323-334. https://doi.org/10.1016/j.omega.2010.08.001
- Makale (DOI yoksa):
Türkdönmez, C. S., & Babuşcu, Ş. (2019). Bankaların Karlılık Performansını Etkileyen Faktörler. Başkent Üniversitesi Ticari Bilimler Fakültesi Dergisi, 3(1), 37-54. https://dergipark.org.tr/en/pub/jcsci/issue/44583/524800
- Kitap (DOI varsa):
Ray, S. C. (2004). Data Envelopment Analysis: Theory and Techniques for Economics and Operations Research. Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9780511606731
- Kitap (DOI yoksa):
Krolzig, H.-M. (2013). Markov-Switching Vector Autoregressions: Modelling, Statistical Inference, and Application to Business Cycle Analysis. Springer Science & Business Media.
Bildirici, M. E., Alp, E. A., Ersin, Ö. Ö., & Bozoklu, Ü. (2010). İktisatta Kullanılan Doğrusal Olmayan Zaman Serisi Yöntemleri. Türkmen Kitabevi.
- Kitap İçinde Bölüm:
Paradi, J. C., Yang, Z., & Zhu, H. (2011). Assessing Bank and Bank Branch Performance. In W. W. Cooper, L. M. Seiford, & J. Zhu (Eds.), Handbook on Data Envelopment Analysis (pp. 315-361). Springer.
- Rapor:
IMF (2024). World Economic Outlook. https://www.imf.org/-/media/Files/Publications/WEO/2024/October/English/text.ashx
- Veri
Worldbank (2025). World Development Indicators (Data Set). https://databank.worldbank.org/source/world-development-indicators
Etik İlkeler ve Yayın Politikası
ETİK İLKELER
- Maliye ve Finans Yazıları Dergisi, yayın politikasında akademik ilke ve etik değerlere bağlıdır. Etik ilke ve değerlere ilişkin ulusal ve uluslararası standartlara uygun olarak yayın hayatını sürdürmektedir. Bu kapsamda, COPE (Committee on Publication Ethics) tarafından belirlenen standartlar ve Yüksek Öğretim Kurumlaı Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi'nde belirlenen esaslar dikkate alınmaktadır.
- Makale değerlendirme sürecinde kabul edilen araştırma ve yayın etiği standartlarına aykırılığı tespit edilen eserlerin yayın talebi reddedilir. Eserin yayınlanmasından sonra söz konusu aykırılığın tespit edilmesi halinde eser yayından kaldırılır.
- Dergimiz, potansiyel yazarlarla etik, amaca yönelik ve rahatsız edici olmayan bir iletişim yürütmektedir. Aşırı davet gönderme, ısrarcı tanıtım veya yanıltıcı pazarlama uygulamalarına başvurulmaz. Tüm tanıtım faaliyetlerimiz, dergimizin akademik misyonu ve kapsamıyla uyumludur.
Yazarlar içn
- Yazarlar, makalelerini göndermeden önce derginin benimsediği etik standartlara, yayın ilkelerine ve yazım kurallarına uyumu gözden geçirmeli, onaylamalı ve taahhüt etmelidir.
- Dergimiz, Wager & Kleinert (2011) tarafından yazarlar için belirlenen yönergeleri desteklemektedir. Bu yönergelerin özeti aşağıda verilmiştir. Detaylar için lütfen buraya tıklayınız.*
- *Wager E & Kleinert S (2011). Responsible research publication: international standards for authors. A position statement developed at the 2nd World Conference on Research Integrity, Singapore, July 22-24, 2010. Chapter 50 in: Mayer T & Steneck N (eds) Promoting Research Integrity in a Global Environment. Imperial College Press / World Scientific Publishing, Singapore (ss. 309-16). (ISBN 978-981-4340-97-7)
- Güvenilirlik ve Sağlamlık
- Araştırma bütünlüğü, titiz bir metodoloji ve etik uygulama ile başlar. Tüm araştırmaların, etik kurallar ve yasal düzenlemelere uygun olması gerekmektedir. Buna etik kurul (IRB) onayları, hayvanlarla ilgili düzenlemeler ve veri koruma yasaları dahildir. Araştırmacılar, çalışmalarının metodolojik olarak sağlam, tekrarlanabilir ve kaçınılabilir hatalardan arınmış olmasını sağlamalıdır. Bu kapsamda, uygun analiz teknikleri kullanılmalı, gerektiğinde uzman görüşüne başvurulmalı ve veri, hesaplama ve yorumlar titizlikle doğrulanmalıdır.
- Güvenilirliğin önemli bir unsuru da kolektif sorumluluktur. Tüm yazarlar, makalenin son halini gözden geçirerek doğruluğunu ve eksiksizliğini onaylamalıdır. Kurumlar, dikkatli ve şeffaf araştırma ortamlarını teşvik etmelidir. Yayınlanan çalışmalardaki hatalar kamu güvenini ve bilimsel ilerlemeyi zedeleyebilmektedir.
- Raporlamada Dürüstlük
- Dürüstlük, güvenilir araştırmaların temel taşıdır. Yazarlar, veri uydurma, sonuçları çarpıtma veya yanıltıcı manipülasyondan kaçınmalıdır. Metodolojinin şeffaf olması esastır: Yayınlar, bağımsız olarak tekrarlanabilmesi için yeterli ayrıntıyı içermelidir.
- Yazar yönergeleri, seçici raporlamayı açıkça reddetmektedir. Olumsuz veya çelişkili sonuçlar atlanmamalıdır, çünkü bunlar bir konunun dengeli şekilde anlaşılmasına katkıda bulunur. Finansörler veya sponsorlar, ulusal güvenlikle ilgili istisnai durumlar haricinde, olumsuz bulguların bastırılmasını talep edemez. Ayrıca, yazarlar, yayınlandıktan sonra hataları fark ettiklerinde, bunları geri çekme veya düzeltme yoluyla hızla düzeltmekle yükümlüdür.
- Atıflar ve referanslar, önceki çalışmalarla gerçek bir etkileşim içinde olmalıdır. “Atıf şişirme” (konuyla ilgisiz referans ekleme) veya okumadan referans kopyalama etik dışıdır. Doğru kaynak gösterimi, akademik çalışmayı bağlamsallaştırarak entelektüel mülkiyeti korur.
- Tarafsızlık ve Uygun Bağlamda Kullanma
- Araştırmalar, mevcut literatürü adil bir şekilde temsil etmeli ve yanlılık içermemelidir. Akademik incelemeler, yazarların hipotezlerini desteklesin veya desteklemesin, tüm bulguları sentezlemelidir. Görüş yazıları, açıkça belirtilmelidir. Çalışmanın sınırlılıklarını kabul etmek (örneğin, örneklem büyüklüğü veya metodolojik eksiklikler), güvenilirliği artırır ve gelecekteki araştırmalara rehberlik eder.
- Özgünlük ve İntihalden Kaçınma
- Gönderilen çalışmalar, özgün ve daha önce yayımlanmamış olmalıdır. İntihal, “öz-intihal” (kaynak göstermeden kendi metnini yeniden kullanma) dahil olmak üzere, kesinlikle yasaktır. Yazarlar, telif hakkı ile korunan materyalleri (örneğin, tablolar, şekiller) kullanmadan önce izin almalı ve aynı veri setinden türetilen önceki yayınlarını açıklamalıdır.
- "Dilimleme" (bir çalışmayı gereksiz yere birden fazla yayına bölme), ancak farklı hipotezlere veya hedef kitlelere hizmet ediyorsa kabul edilebilir. Çeviriler veya uyarlamalar, orijinal çalışmaya atıf yapmalı ve telif hakkı yasalarına uymalıdır.
- Finansman ve Çıkar Çatışmalarında Şeffaflık
- Tüm finansman kaynakları (doğrudan, dolaylı veya ayni) açıkça belirtilmelidir. Çalışmayı finanse eden kurum veya sponsorların, araştırma tasarımı, analizi veya raporlanması üzerindeki rolleri netleştirilmelidir. Mali çıkarlar (örneğin, hisse senedi sahipliği, danışmanlık ücretleri) ve kişisel ilişkiler, akademik tarafsızlığı etkileyebilecek diğer faktörlerle birlikte açıklanmalıdır.
- Yazarlık ve Katkı Etiği
- Yazarlık, önemli entelektüel katkıları yansıtmalıdır. Onur yazarlığı (hak etmeyen kişilere yazar olarak yer vermek), hayalet yazarlık (yazar kriterlerini karşılayan kişileri hariç tutmak) ve zorunlu yazarlık (araştırmaya katkısı olmayan kişileri dahil etmek) etik ihlaller arasında yer alır. Tüm yazarlar, nihai makaleyi onaylamalı ve yazarlık listesinde yapılacak değişikliklere rıza göstermelidir.
- Hesap Verebilirlik ve Yayın Sonrası Davranış
- Yazarlar, yayın sürecinde tam sorumluluk almalı ve yayımlandıktan sonra gelen eleştirilere yapıcı bir şekilde yanıt vermelidir. Veri veya materyalleri paylaşma talepleri etik ve yasal çerçevede değerlendirilmelidir. Akademik işbirliğine zarar verecek şekilde veri saklamak veya yazarlık baskısı yapmak kabul edilemez.
- Hakemlik Sürecine Uyum
- Yazarlar, hakem değerlendirme sürecine saygı göstermeli ve aynı makaleyi birden fazla dergiye eş zamanlı göndermemelidir. Hakem değerlendirmesinden geçen ancak kabul için revizyon istenen çalışmalarda, yazar(lar) yorumları dikkate almalıdır.
- Basın ambargolarına uyulmalı ve medya duyurularında bulguların abartılmasından kaçınılmalıdır. Bilimsel sonuçların yanlış sunulması, kamuoyunu ve politika yapıcıları yanıltabilir.
- İnsan ve Hayvan Araştırmalarında Etik Kurallara Uyma
- İnsan veya hayvan denekleriyle yapılan araştırmalar, etik kurullardan onay almalı ve bilgilendirilmiş onam içermelidir. Kimlik tespit edilebilir veriler, yalnızca katılımcıların açık izniyle yayımlanmalıdır.
- Klinik araştırmalar önceden kaydedilmeli ve tüm sonuçlar (olumlu veya olumsuz) yayımlanmalıdır. Dergiler, araştırma protokollerini talep edebilir ve istatistiksel analizlerin önceden belirlenmiş planlara uygunluğunu doğrulayabilir.
- Sonuç: Araştırma Etiğinde Kolektif Sorumluluk
- Bu yönergeler, araştırma bütünlüğünün ortak bir sorumluluk olduğunu vurgular. Kurumlar, araştırmacılara etik eğitimi sağlamalı, finansörler baskı yapmamalı ve dergiler şeffaf politikalar uygulamalıdır. Bu ilkelere bağlı kalmak, bilimsel güvenilirliği koruyarak bilgi üretimini etik bir çerçevede sürdürmeye katkı sağlayacaktır.
- Etik kurul izni gerektiren araştırmalarda, izinle ilgili bilgilere (kurul adı, tarih ve sayı no) yöntem bölümünde, ayrıca makalenin ilk/son sayfalarından birinde; olgu sunumlarında, bilgilendirilmiş gönüllü olur/onam formunun imzalatıldığına dair bilgiye makalede yer verilmelidir.
- Etik kurul izni ile ilgili detaylar aşağıda açıklanmaktadır.
Hakemler İçin
- Hakemler kendilerine gönderilen eserleri COPE tarafından açıklanan COPE Ethical Guidelines for Peer Reviewers esaslarını dikkate alarak değerlendirmesini tamamlar ve kendisine tanına süre içinde editör kuruluna iletir. Aşağıda, hakemler için etik yönergeler özetlenmiştir. Detaylar için lütfen orijinal kaynağa bakınız.
- Hakem,
- Temel İlkeler
- Sadece uzmanlık alanında olan ve zamanında inceleyebileceği makaleleri değerlendirmeli.
- Makale bilgilerini gizli tutmalı ve sadece derginin yayımladığı bilgiler dışında paylaşım yapmamalı.
- Hakemlik bilgilerini kişisel veya kurumsal kazanç için kullanmamalı.
- Çıkar çatışmalarını beyan etmeli ve emin olmadığı durumlarda dergiye danışmalı.
- Tarafsız olmalı, makalenin kaynağı veya yazarın özelliklerinden etkilenmemeli.
- Objektif, yapıcı olmalı ve kişisel saldırılardan kaçınmalı.
- Hakemlik sürecini karşılıklı bir çaba olarak kabul etmeli ve adil, zamanında değerlendirmeler yapmaya özen göstermeli.
- Uzmanlığını doğru yansıtan profesyonel bilgiler sunmalı.
- İnceleme sürecinde kopyanın ciddi bir etik ihlali olduğunu anlamalı.
- Hakemlik Sürecinin Başlangıcında
- Özellikle inceleme yapamayacaksa, dergiye zamanında yanıt vermeli.
- Uzman olmadığı bir konu ise veya sadece makalenin belirli kısımlarını değerlendirebileceke, bunu beyan etmelidir.
- Ancak belirtilen son tarihe uyabilecekse incelemeyi kabul etmelidir, gerekirse süre uzatımı talep edebilir.
- Herhangi bir çıkar çatışmasını beyan etmeli ve emin olmadığı durumlarda dergiye danışmalıdır.
- Çıkar çatışmalarına dair derginin politikalarına uymalıdır, örneğin aynı kurumda çalışmak veya yazarlardan biriyle yakın kişisel ilişkisi olmak.
- Başka bir dergide daha önce değerlendirdiği bir makaleyi yeniden incelemeli, makale değişmiş olabilir.
- Alternatif hakemler önermeli, bu öneri kişisel önyargılarla değil uygun olduğu için yapılmalı.
- Hakemlik yapamayacaksa, sadece makaleyi görmek niyetiyle hakemliği kabul etmemeli.
- Adil ve tarafsız bir değerlendirme yapamayacaksa hakemliği reddetmeli.
- Çalışmaya dahil olduysa veya makale kendi çalışmalarına çok benziyorsa incelemeyi reddetmeli.
- Derginin hakemlik modeline katılmıyorlarsa incelemeyi reddetmeli.
- Hakemlik Sırasında
- Çıkar çatışması ya da adil bir incelemeyi engelleyen bir durum keşfederse dergiyi derhal bilgilendirmeli.
- Makaleyi, ek materyalleri ve dergi talimatlarını dikkatle okumalı, eksik ya da belirsiz bir şey varsa dergiden açıklama istemeli.
- Makalenin bazı bölümlerini değerlendirebilme yeterliliği yoksa, inceleme süresi gelmeden dergiyi bilgilendirmeli.
- İnceleme sürecine dergiden izin almadıkça başka bir kimseyi dahil etmemeli, incelemeye yardımcı olan kişilerin adları da derginin kayıtlarında yer almalı ve katkıları kabul edilmeli.
- Makale ve inceleme detaylarını gizli tutmalı.
- İnceleme süresini karşılayamayacaksa, yeni bir tahmin sunarak dergiyi bilgilendirmeli.
- Çift taraflı kör hakemlikte, yazar(lar)ın kimliğini tahmin ederse dergiyi bilgilendirmeli.
- Etik endişeleri, düzensizlikleri ya da olası suistimalleri dergiye bildirmeli., ancak gizliliğe saygı göstermeli.
- İnceleme sürecini gereksiz yere uzatmamalı.
- İnceleme yorumları, kişisel veya finansal önyargılardan bağımsız, eserin güçlü ve zayıf yönlerine dayalı olmalıdır.
- Yazar(lar)la dergiden izin almadıkça doğrudan iletişimde bulunmamalı.
- Rapor Hazırlarken:
- Eserin güçlü ve zayıf yönlerini değerlendirecek doğru bilgi ve yargıya sahip olmalı.
- İnceleme, yalnızca belirli kısımlar için istenmişse bunu açıkça belirtmeli.
- Derginin açıklamalarına uygun olarak geri bildirimde bulunmalı.
- Objektif ve yapıcı olmalı, eserle ilgili iyileştirme sağlayacak geri bildirimde bulunmalı.
- Kişisel yorumlar veya temelsiz suçlamalardan kaçınmalı.
- Eleştirilerini belirli hale getirmeli ve genelleme yaparken uygun referanslar ile desteklemeli.
- Yazarlara ait stilin saygıyla korunması gerektiğini, ancak açıklığı artıracak değişikliklerin yapılmasının önemli olduğunu unutmamalı.
- Dil sorunlarına duyarlı olmalı ve geri bildirimlerini saygılı bir şekilde iletmeli.
- Ek araştırmaların hangilerinin zorunlu, hangilerinin yalnızca eseri güçlendirecek olduğunu netleştirmeli.
- Raporu yalnızca kendisinin hazırladğının rapora yansımış olması gerekir.
- Rakiplerin eserlerini haksız şekilde eleştirmemeli veya olumsuz yorumlar yapmamalı.
- Yazar(lar) için önerdikleri yorumlar ile editör için yaptıkları yorumlar tutarlı olmalı.
- Editöre yapılan gizli yorumlar saygılı ve doğru olmalı.
- Kişisel çıkar şçşn kendi eserlerine atıf yapılmasını önermemeli.
- Dergi izin veriyorsa, raporlarını imzalayıp imzalamamaya karar vermeli.
- Editörlük yaptıkları bir makaleyi değerlendiriyorsa, bunu anonim inceleme olarak gizlemeden şeffaf bir şekilde yapmalı.
- Rapor Sonrası Beklentiler:
- Makale ve rapor bilgilerini gizli tutmalı.
- Rapor ile ilgili dergi taleplerine zamanında yanıt vermeli.
- Yeni bir bilgi, geri bildirimlerini etkiliyorsa dergiyi bilgilendirmeli.
- Mümkün olması durumunda, diğer hakemlerin yorumlarını gözden geçirerek konuyu ve kararı daha iyi anlamalı.
- Yapılan değişiklikleri veya yeni başvuruları gözden geçirmek için derginin taleplerine uyum sağlamalı.
Editörler İçin
- Dergimiz, Wager & Kleinert (2011) tarafından eitörler için belirlenen yönergeleri desteklemektedir. Bu yönergelerin özeti aşağıda verilmiştir. Detaylar için lütfen buraya tıklayınız.*
- *Kleinert S & Wager E (2011) Responsible research publication: international standards for editors. A position statement developed at the 2nd World Conference on Research Integrity, Singapore, July 22-24, 2010. Chapter 51 in: Mayer T & Steneck N (eds) Promoting Research Integrity in a Global Environment. Imperial College Press / World Scientific Publishing, Singapore (pp 317-28). (ISBN 978-981-4340-97-7)
- Temel Editoryal İlkeler
- Dergi İçeriğinden Sorumluluk
- Editörler, yayımlanan tüm içerikten sorumludur. Kaliteyi sağlamak, hataları düzeltmek ve akademik kayıtların bütünlüğünü korumak için titiz prosedürler uygulamalıdırlar. Bu, etik ihlaller veya önemli hatalar tespit edildiğinde düzeltme, geri çekme veya kaygı beyanları yayımlamayı içerir.
- Editörler, yayımlanan tüm içerikten sorumludur. Kaliteyi sağlamak, hataları düzeltmek ve akademik kayıtların bütünlüğünü korumak için titiz prosedürler uygulamalıdırlar. Bu, etik ihlaller veya önemli hatalar tespit edildiğinde düzeltme, geri çekme veya kaygı beyanları yayımlamayı içerir.
- Editoryal Bağımsızlık ve Bütünlük
- Ticari Etkilerden Bağımsızlık: Editoryal kararlar, akademik değeri ticari çıkarlardan üstün tutmalıdır. Sponsorlu içerik (örn. ek sayılar) standart hakem değerlendirme sürecinden geçmeli ve sponsorlar açıkça belirtilmelidir. Reklamlar, editoryal içeriği etkilememelidir.
- Yayınevleri ile İlişki: Editoryal bağımsızlık sözleşmelerle korunmalıdır. Yayınevleri, yalnızca ciddi etik ihlaller söz konusu olduğunda içerik kararlarına müdahale etmelidir.
- Endeks Manipülasyonundan Kaçınma: Editörler, dergi sıralamalarını yapay olarak yükseltmeye çalışmamalıdır (örn. zorunlu atıf talep etmek). Kararlar, yalnızca bilimsel değere dayanmalıdır.
- Ücret politikası editoryal karar alma sürecini etkilememelidir.
- Ticari Etkilerden Bağımsızlık: Editoryal kararlar, akademik değeri ticari çıkarlardan üstün tutmalıdır. Sponsorlu içerik (örn. ek sayılar) standart hakem değerlendirme sürecinden geçmeli ve sponsorlar açıkça belirtilmelidir. Reklamlar, editoryal içeriği etkilememelidir.
- Gizlilik
- Yazarların Materyalleri: Editörler, gönderilen makalelerin gizliliğini korumalı ve yalnızca yetkili hakemler veya etik ihlal soruşturmaları kapsamında ilgili kişilerle paylaşmalıdır.
- Hakem Kimliği: Hakemlerin kimliği, açık hakemlik seçilmediği sürece gizli kalmalıdır. Hakemlerin etik ihlal şüphesiyle suçlandığı durumlarda istisnalar olabilir.
- Yazarların Materyalleri: Editörler, gönderilen makalelerin gizliliğini korumalı ve yalnızca yetkili hakemler veya etik ihlal soruşturmaları kapsamında ilgili kişilerle paylaşmalıdır.
- Genel Editoryal Politikalar
- Şeffaflık ve Dürüst Raporlama
- Yazarlık Kriterleri: Dergiler, yazarlık ölçütlerini açıkça tanımlamalıdır. Tüm yazarların makaleye önemli katkılarda bulunması gerekmektedir. Yazarlık ihtilafları kurumsal düzeyde çözülmeli, editörler yalnızca nihai karara göre hareket etmelidir.
- Çıkar Çatışmalarının (Conflict of Interest, COI) Beyanı: Yazarlar, mali ve mali olmayan tüm çıkar çatışmalarını ve finansman kaynaklarını beyan etmelidir. Editörler, beyan edilmemiş çıkar çatışmalarının güvenilirliği zedelediği durumlarda makaleleri reddetmelidir.
- Raporlama Standartları: Çalışmaların tekrarlanabilirliğini artırmak için alan bazlı raporlama standartlarına (örn. klinik çalışmalar için CONSORT) uyum teşvik edilmelidir. Yayınlar, intihal, görsel manipülasyon ve mükerrer yayın açısından taranmalıdır.
- Yazarlık Kriterleri: Dergiler, yazarlık ölçütlerini açıkça tanımlamalıdır. Tüm yazarların makaleye önemli katkılarda bulunması gerekmektedir. Yazarlık ihtilafları kurumsal düzeyde çözülmeli, editörler yalnızca nihai karara göre hareket etmelidir.
- Eleştirilere ve Etik İhlallere Yanıt Verme
- Düzeltme ve Geri Çekmeler: İyi niyetli hatalar hızla düzeltilmelidir. Geçersiz araştırmalar açıkça belirtilen sebeplerle geri çekilmeli, ancak geri çekilen makaleler arşivlenmiş şekilde erişilebilir kalmalıdır.
- Etik İhlallerin Ele Alınması: Sahtecilik, intihal gibi iddialar araştırılmalı, önce yazarlara danışılmalı ve çözüme ulaşılamazsa kurumlara başvurulmalıdır. Geri çekme ve kaygı beyanları için COPE yönergeleri kullanılmalıdır.
- Bilimsel Tartışmalar: Eleştirel yazışmalara açık olunmalı ancak bilimsel eleştiri ile etik ihlal iddiaları birbirinden ayrılmalıdır.
- Düzeltme ve Geri Çekmeler: İyi niyetli hatalar hızla düzeltilmelidir. Geçersiz araştırmalar açıkça belirtilen sebeplerle geri çekilmeli, ancak geri çekilen makaleler arşivlenmiş şekilde erişilebilir kalmalıdır.
- İnsan ve Hayvan Araştırmalarında Etik
- Etik Kurul Onayı: İnsanlar veya hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalarda etik kurul onayı şarttır. Etik açıdan kusurlu çalışmalar, onay almış olsalar bile reddedilmelidir.
- Aydınlatılmış Onam: Araştırmalarda ve yayınlarda (örn. olgu sunumları) açık onam alınmalıdır. Yalnızca kamu sağlığı açısından istisnai durumlarda onamdan feragat edilebilir.
- Veri Gizliliği: Hasta kimlikleri korunmalı ve veri koruma yasalarına uyulmalıdır.
- Etik Kurul Onayı: İnsanlar veya hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalarda etik kurul onayı şarttır. Etik açıdan kusurlu çalışmalar, onay almış olsalar bile reddedilmelidir.
- Editoryal Süreçler
- Hakem Değerlendirme Süreçleri
- Değerlendirmeye Alınma: Makaleler, hakem değerlendirmesine girmeden önce yalnızca alana uygunluk veya kalite eksikliği nedeniyle reddedilebilir; yazar veya kuruma dayalı önyargılarla reddedilmemelidir.
- Hakem Seçimi: Çıkar çatışması olmayan uzmanlar değerlendirmeye dahil edilmelidir. Hakemlerden çıkar çatışmalarını beyan etmeleri istenmeli ve değerlendirme kalitesi ile zamanlaması takip edilmelidir.
- Hakem İhlalleri: Gizlilik ihlalleri veya intihal gibi etik dışı davranışlar, ilgili kurumsal mercilere bildirilmelidir.
- Değerlendirmeye Alınma: Makaleler, hakem değerlendirmesine girmeden önce yalnızca alana uygunluk veya kalite eksikliği nedeniyle reddedilebilir; yazar veya kuruma dayalı önyargılarla reddedilmemelidir.
- Adil Karar Alma Süreci
- Şeffaf Süreçler: Derginin kapsamı, gönderim kuralları ve itiraz süreçleri net bir şekilde tanımlanmalıdır. Nihai karar, baş editöre ait olmalıdır.
- Editöryel Çıkar Çatışmaları: Editörler, kendileriyle ilgili olan, kişisel, kurumsal veya mali çıkar çatışmalarını içeren makalelerin değerlendirme sürecine dahil edilmemelidir. Editörler veya editörler kurulu üyeleri tarafından gönderilen makaleler için bağımsız bir süreç uygulanmalıdır.
- Şeffaf Süreçler: Derginin kapsamı, gönderim kuralları ve itiraz süreçleri net bir şekilde tanımlanmalıdır. Nihai karar, baş editöre ait olmalıdır.
Yayımcılar için
- Dış müdahalelerden bağımsız tam editoryal özerklik sağlanmalıdır. Kararlar akademik değerlere dayalı olmalıdır.
- Gönderim, hakem değerlendirmesi ve yayın politikaları net bir şekilde belirlenmelidir. Çıkar çatışmaları açıklanmalı ve yönetilmelidir.
- İntihal tespiti için araçları kullanılmalıdır. Veri sahteciliği, manipülasyonu ve hayalet yazarlık araştırılmalıdır.
- Fikri mülkiyet haklarına saygı gösterilmelidir. Telif hakkı politikaları net olmalı ve Açık Erişim lisanslama koşulları belirtilmelidir.
- Etik ihlaller ve hatalar için düzeltme ve geri çekilme politikaları oluşturulmalıdır.
- Makalelerin, hakemlerin kimliklerinin ve editoryal iletişimlerin gizliliği korunmalıdır. Kişisel veriler korunmalıdır.
- Reklamlar ve sponsorlar editoryal kararlara etki etmemelidir. Reklamlar açıkça belirtilmelidir.
BİLİMSEL ARAŞTIRMA VE YAYIN ETİĞİ
Dergimiz, bilimsel araştırma ve yayın etiği ihlallerini önlemek, tespit etmek ve yönetmek için ulusal ve uluslararası standartlara bağlıdır. Bu kapsamda, Committee on Publication Ethics (COPE) ilkeleri ile Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi temel alınır.
Aşağıda, etik ihlallerin tanımları, tespiti ve ele alınış süreçleri ile şikayet yönetimi ayrıntılı olarak açıklanmaktadır.
Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği İhlalleri
Bilimsel araştırma ve yayın etiği ihlalleri, akademik dürüstlüğü zedeleyen ve bilimsel çalışmalara duyulan güveni sarsan ciddi ihlallerdir. Dergimiz, aşağıdaki ihlal türlerini tanımakta ve bunlara karşı sıfır tolerans politikası benimsemektedir:
- İntihal (Plagiarism): Başkalarına ait özgün fikirleri, yöntemleri, verileri veya eserleri, akademik kurallara uygun atıf yapmadan kendi eseri gibi sunmak.
- Sahtecilik (Fabrication): Gerçekte var olmayan veya tahrif edilmiş verileri bilimsel araştırmalarda kullanmak.
- Çarpıtma (Falsification): Araştırma verilerini veya kayıtlarını değiştirmek, kullanılmayan cihaz veya materyalleri kullanılmış gibi göstermek, çıkar çatışmaları doğrultusunda sonuçları tahrif etmek.
- Tekrar Yayım (Duplicate Publication): Daha önce yayımlanmış bir çalışmayı, akademik atama ve yükseltmelerde yeni bir yayın gibi sunmak.
- Dilimleme (Salami Slicing): Bir araştırmanın sonuçlarını bütünlüğünü bozacak şekilde parçalara ayırarak birden fazla yayına dönüştürmek.
- Haksız Yazarlık (Unjust Authorship): Aktif katkısı olmayan kişileri yazarlar arasına eklemek, katkısı olanları hariç tutmak, yazar sıralamasını gerekçesiz değiştirmek veya nüfuz kullanarak yazarlık talep etmek.
- Destek ve Katkıları Belirtmeme: Araştırma sürecinde destek veren kişi, kurum veya kuruluşları uygun şekilde anmamak.
- İzinsiz Kaynak Kullanımı: Henüz savunulmamış tez veya çalışmaları, sahibinin izni olmadan kaynak olarak göstermek.
- Etik Kurallara Uymamak: İnsan veya hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalarda etik kuralları ihlal etmek, hasta haklarına saygı göstermemek.
- Gizliliği İhlal: İnceleme için teslim edilen bir çalışmadaki bilgileri, eser sahibinin izni olmadan üçüncü kişilerle paylaşmak.
- Kaynakların Amaç Dışı Kullanımı: Bilimsel araştırma için sağlanan fonları, mekanları veya ekipmanları amaç dışı kullanmak.
- Asılsız Etik İhlal İsnadı: Dayanaksız ve kasıtlı şekilde etik ihlal suçlamasında bulunmak.
- Katılımcı Haklarını İhlal: Anket veya tutum araştırmalarında katılımcıların açık rızasını almadan ya da gerekli kurumsal izinleri sağlamadan veri toplamak ve yayımlamak.
- Çevresel ve Hayvan Haklarını İhlal: Araştırmalarda hayvan sağlığına veya ekolojik dengeye zarar verecek uygulamalarda bulunmak.
- İzin Almadan Araştırma Yürütmek: Gerekli kurumsal ve yasal izinler olmadan araştırma veya deney yürütmek.
- Uluslararası Mevzuata Aykırılık: Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası sözleşmelere ve ilgili mevzuata aykırı bilimsel çalışma yapmak.
- Bilgilendirme Yükümlülüğüne Uymamak: Araştırmaların yol açabileceği zararlı sonuçlar hakkında ilgili tarafları bilgilendirmemek.
- Veri ve Bilgi Güvenliğini İhlal: Diğer kişi veya kurumlardan sağlanan verileri izin verilen ölçüde ve şekilde kullanmamak, gizlilik kurallarına uymamak.
Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği İhlallerinin Tespiti ve Ele Alınma Süreci
Dergimiz, akademik yayıncılığın güvenilirliğini korumak için proaktif bir yaklaşım benimser ve etik ihlalleri önlemek, tespit etmek ve yönetmek için aşağıdaki süreçleri uygular:
- Önleyici Tedbirler: Editörler ve yayıncılar, intihal, veri uydurma, atıf manipülasyonu gibi suistimalleri engellemek için aktif önlemler alır.
- Editoryal Tarama: Gönderilen makaleler, intihal tespit yazılımları ile taranır. Benzerlik oranı %20’yi aşarsa makale reddedilir.
- Bağımsız Soruşturma: Suistimal şüphesi doğduğunda, editör kurulu tarafsız ve gizli bir soruşturma başlatır.
- Uzman Görüşü: Gerektiğinde, iddiaları değerlendirmek için bağımsız uzmanlar veya etik komitelerden görüş alınır.
- Geçici Önlemler: Soruşturma süresince makalenin değerlendirme veya yayın süreci askıya alınabilir.
- Düzeltme veya Geri Çekme: Suistimal doğrulanırsa, makale düzeltilir, geri çekilir veya editoryal bir not yayımlanır. Geri çekme işlemleri açık erişim platformlarında duyurulur.
- Kurumsal Bildirim: Ciddi ihlallerde, yazarların bağlı olduğu kurumlara resmi bildirim yapılabilir.
- Sıfır Tolerans Politikası: Dergimiz, araştırma suistimalini teşvik etmez ve bilerek izin vermez.
- COPE Yönergelerine Uygunluk: Süreçler, COPE ilkeleri ve eşdeğer etik standartlara uygun yürütülür.
Şikayetlerin Ele Alınışı ve Etik İhlal Bildirimleri
Dergimiz, etik ihlal bildirimlerini ve şikayetleri şeffaf, hızlı ve yapıcı bir şekilde çözmeyi taahhüt eder. Okuyucular, yazarlar veya diğer paydaşlar, yayımlanmış bir makalede hata, etik ihlali (örneğin, intihal, sahtecilik) veya editoryal süreçle ilgili bir sorun fark ettiğinde aşağıdaki prosedür uygulanır:
- Bildirim Yöntemi: Şikayetler, derginin iletişim sayfasındaki resmi e-posta adresine yazılı olarak iletilmelidir. Bildirimde ihlalin niteliği, makale bilgileri ve varsa kanıtlar açıkça belirtilmelidir.
- Hızlı ve Gizli İnceleme: Şikayetler, editör kurulu tarafından ivedilikle ve gizlilik içinde incelenir. Şikayetçi kimliği, yasal zorunluluk olmadıkça paylaşılmaz.
- Yazarlara Bildirim: İlgili yazar(lar)a iddialar bildirilir ve 14 iş günü içinde açıklama yapmaları istenir.
- İlk Yanıt: Şikayet alındıktan sonra 7 iş günü içinde ön yanıt verilir. Daha ayrıntılı soruşturma gerekirse, bu durum şikayetçiye bildirilir.
- Soruşturma Süreci: Şikayet, COPE akış şemaları doğrultusunda değerlendirilir. Gerektiğinde bağımsız hakemler veya etik uzmanlarından görüş alınır.
- Sonuç ve Çözüm: Soruşturma, mümkünse 4 hafta içinde tamamlanır ve şikayetçi bilgilendirilir. İhlal doğrulanırsa düzeltme, geri çekme veya editoryal not yayımlanır; asılsız bulunursa gerekçeleri açıklanır.
- İtiraz Hakkı: Şikayetçi, karardan memnun kalmazsa, itirazını baş editöre iletebilir. İtirazlar yayın kurulu tarafından yeniden değerlendirilir ve nihai karar bildirilir.
- Şikayetlerin Katkısı: Şikayetler, dergimizin etik ve bilimsel standartlarını geliştirme fırsatı olarak görülür ve yapıcı bir yaklaşımla karşılanır.
- Kamuoyu Bilgilendirmesi: Ciddi ihlaller doğrulanırsa, okuyucular dergi web sitesinde yayımlanan bir bildirimle bilgilendirilir.
Yazarlık ve Katkı
Yazarlık, araştırmanın kavramsal tasarımı, planlaması, yürütülmesi veya yorumlanması gibi önemli katkılarda bulunan bireylerle sınırlı olmalıdır. Yazarlık kriterlerine uyan tüm katkı sağlayıcılar, yazar olarak belirtilmeli ve katkılarının hangi alanlarda olduğu açıkça tanımlanmalıdır.
- Sorumlu Yazarın Yükümlüğü: Sorumlu yazar, tüm yazarların nihai makaleyi onayladığından ve gönderimini kabul ettiğinden emin olmalıdır.
- Yazar Değişiklikleri: Makale gönderildikten sonra yazar eklenmesi, çıkarılması veya sıralama değişikliği talepleri, tüm yazarlar tarafından onaylanmalı ve editör kuruluna gerekçe sunulmalıdır.
- Misafir, Hediye ve Hayalet Yazarlar: Dergi, geçerli akademik standartlara uymayan yazarlık uygulamalarını kesinlikle yasaklamaktadır.
Şikayetler ve İtirazlar
Dergimiz, editoryal kararlar, etik ihlaller veya çıkar çatışmaları ile ilgili şikayet ve itirazları şeffaf bir şekilde ele alacak bir süreç sunmaktadır.
- Şikayet Süreci: Şikayetler, şikayetin niteliği belirtilerek yazılı olarak derginin iletişim e-postasına gönderilmelidir.
- İtiraz Prosedürü: Editoryal kararlarla ilgili itiraz eden yazarlar, ayrıntılı gerekçeler ve yeni destekleyici kanıtlarla resmi bir itirazda bulunabilirler.
- Çözüm Mekanizması: Şikayetler ve itirazlar editör kurulu tarafından incelenecek ve gerekirse bağımsız bir etik komitesine yönlendirilecektir.
Çıkar Çatışmaları / Rekabetçi Çıkarlar
Tüm yazarlar, hakemler ve editörler, çalışmalarını etkileyebilecek mali veya kişisel çıkarlarını açıklamalıdır.
- Yazar Beyanı: Yazarlar, makale gönderimi sırasında çıkar çatışmalarını beyan etmelidir.
- Hakem ve Editör Şeffaflığı: Çıkar çatışması olabilecek editörler ve hakemler, ilgili makaleyi değerlendirmekten feragat etmelidir.
- Finansal Destek Şeffaflığı: Yazarlar, araştırmalarına sağlanan tüm finansal destek kaynaklarını açıklamalıdır.
Veri Paylaşımı ve Yeniden Üretilebilirlik
Araştırmalarda şeffaflık ve yeniden üretilebilirliği teşvik etmek amacıyla dergimiz, yazarları verilerini ve metodolojilerini paylaşmaya teşvik etmektedir.
- Veri Erişilebilirlik Beyanı: Yazarlar, veri erişilebilirliği hakkında bir açıklama eklemeli ve gerekiyorsa halka açık depo bağlantılarını sağlamalıdır.
- Tekrar Çalışmaları: Bilimsel tartışmalara ve doğrulamaya katkı sağlayan tekrar çalışmalarını memnuniyetle karşılıyoruz.
- Verilerin Etik Kullanımı: Yazarlar, veri toplama ve işleme süreçlerinin yasal ve etik yönergelerle uyumlu olmasını sağlamalıdır.
Etik Denetim
Dergi, araştırma bütünlüğünü korumak ve etik dışı uygulamaları önlemek amacıyla sıkı bir etik denetim süreci uygulamaktadır.
- İnsan ve Hayvan Araştırmaları: İnsanlar veya hayvanlar üzerinde yapılan çalışmalar, tanınmış kurumlardan etik onay almalı ve uluslararası yönergelere uymalıdır.
- Etik Komite Uyumu: Yazarlar, geçerli olduğu durumlarda etik onay belgelerini sağlamalıdır.
- Araştırma Usulsüzlüklerinin Ele Alınması: Üretme, çarpıtma ve intihal gibi durumlar COPE (Yayın Etiği Komitesinin) yönergelerine göre incelenecek ve ele alınacaktır.
Fikri Mülkiyet ve Telif Hakkı
Dergi, fikri mülkiyet haklarını koruma ve akademik yayıncılıkta doğru atıfta bulunma konusunda kararlıdır.
- İntihal Önleme: Tüm gönderiler, intihal tespiti yazılımı ile taranacaktır.
- Telif Hakkı ve Lisanslama: Dergi, Creative Commons Attribution NonCommercial 4.0 International License (CC BY-NC 4.0) yönergelerini benimser ve yazarların üçüncü taraf içerikleri için gerekli izinleri almasını ister.
- Atıf ve Adil Kullanım: Önceki çalışmalara doğru atıf yapılması ve telif hakkı yasalarına uyulması zorunludur.
Yayın Sonrası Tartışmalar ve Düzeltmeler
Dergi, yayınlanmış içeriğin gerektiğinde düzeltilmesi ve güncellenmesinin önemini kabul etmektedir.
- Düzeltmeler ve Çekmeler: Yayın sonrası tespit edilen hatalar, resmi düzeltme bildirimleriyle ele alınacak veya ciddi durumlarda geri çekme işlemi yapılacaktır.
- Editöryal Bildirimler: Dergi, yayımlanan çalışmalarla ilgili etik veya metodolojik sorunlar ortaya çıkarsa, bu konuda bildirimde bulunabilir.
- Okuyucu Yorumları ve Geri Bildirim: Yayın sonrası yapıcı tartışmalar, resmi iletişim kanalları aracılığıyla teşvik edilmektedir.
ETİK KURUL İZNİ
Etik kurul izinleri her makale için talep edilmez. Etik kurul izni aşağıda belirtilen makaleler için talep edilmektedir. Aşağıda dergimiz tarafından benimsenen, TRDizin'in konu ile ilgili düzenlemeri yer almaktadır.
Etik Kurul İzni Gerektiren Makaleler
Aşağıdaki araştırmalarda etik kurul izni gerekmektedir:
- Anket, mülakat, odak grup çalışması, gözlem, deney, görüşme teknikleri kullanılarak katılımcılardan veri toplanmasını gerektiren nitel ya da nicel yaklaşımlarla yürütülen her türlü araştırmalar
- İnsan ve hayvanların (materyal/veriler dahil) deneysel ya da diğer bilimsel amaçlarla kullanılması
- İnsanlar üzerinde yapılan klinik araştırmalar
- Hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalar
- Kişisel verilerin korunması kanunu gereğince retrospektif çalışmalar,
- Ayrıca;
- Olgu sunumlarında “Aydınlatılmış onam formu”nun alındığının belirtilmesi,
- Başkalarına ait ölçek, anket, fotoğrafların kullanımı için sahiplerinden izin alınması ve belirtilmesi,
- Kullanılan fikir ve sanat eserleri için telif hakları düzenlemelerine uyulduğunun belirtilmesi gerekmektedir.
Üniversite Mensubu Olmayan Araştırmacılar
- Üniversite mensubu olmayan araştırmacılar da bölgelerinde bulunan Etik Kurul’lara başvurabilmektedir.
REKLAM POLİTİKASI
- Dergimiz, editoryal kararların ticari etkilerden bağımsız ve tarafsız kalmasını sağlamak amacıyla şeffaf ve etik bir reklam politikası benimsemektedir. Reklamlar yalnızca derginin arka kapağında yayınlanmak üzere kabul edilmektedir.
- Tüm reklamlar, derginin finans, bankacılık, kamu maliyesi ve ekonomi alanlarındaki akademik ve profesyonel bütünlüğüyle uyumlu olmalıdır. Reklamların kabul edilmesi, ilgili ürün veya hizmetlerin dergimiz tarafından onaylandığı anlamına gelmez.
- Reklamlar, editoryal içerikten açıkça ayırt edilebilir olmalıdır. Dergi, yanıltıcı, etik olmayan veya akademik misyonuyla bağdaşmayan reklamları inceleme ve reddetme hakkını saklı tutar.
- Reklam gelirleri, hakem değerlendirme sürecini, editoryal kararları veya yayınlanan içerikleri hiçbir şekilde etkilemez. Reklam verenler, tüm ilgili yasal düzenlemelere ve etik standartlara uymakla yükümlüdür.
- Reklam verme ile ilgili talepleriniz için editörlük ofisi ile iletişime geçebilirsiniz.
YAYIN POLİTİKASI
- Maliye ve Finans Yazıları, Türkiye Ekonomik ve Mali Araştırmalar Vakfı (TEMAR) tarafından yayımlananan bilimsel hakemli bir dergidir.
- Dergi, sürekli yayın modeli kapsamında yılda iki sayı (Nisan ve Ekim) olacak şekilde yayımlanır.
- Maliye ve Finans Yazıları, ilk sayısı 1986 yılında yayımlanan Maliye Yazıları dergisinin devamı niteliğindedir.
- Derginin kapsamını ekonomi, maliye ve finans alanındaki çalışmalar oluşturmaktaır.
- Derginin temel yayın politikası, literatüre belirli katkısı olan, özgün araştırma niteliği taşıyan ve uygulamada ortaya çıkan sorunlara ilişkin çözüm önerileri içeren nitelikli makale, yazı ve çevirileri yayımlamaktır.
- Maliye ve Finans Yazıları, yayın süreçlerinde COPE (Committee on Publication Ethics) tarafından belirlenen etik kuralları temel alır.
- Gönderilen tüm makaleler intihal ve yapay zekâ kullanımı açısından kontrol edilir. İntihal, yapay zekâ ile oluşturulmuş içerik, uydurma veri, veri manipülasyonu veya mükerrer yayın tespit edilen çalışmalar reddedilir.
- Yayımlanmak üzere gönderilen çalışmaların, başka bir dergide yayımlanmamış veya yayımlanmak üzere gönderilmemiş olması gerekir.
- Editörler, makaleleri yazarın kurumsal aidiyeti, cinsiyeti veya finansal ilişkilerinden bağımsız olarak değerlendirir.
- Derginin kapsamına uygun ve kaliteli makaleler, konusunda uzman iki hakem tarafından çift taraflı kör hakemlik yöntemiyle değerlendirilir. Hakemler tarafından düzeltme talep edilmesi durumunda, istenen düzeltmeler yapılmadan makale yayıma kabul edilmez.
- Yayımlanacak makaleler yayım öncesi yazara son kontrol için gönderilir; düzeltilmeyen hatalardan yazar(lar) sorumludur.
- Yazarlar, çalışmalarında kullandıkları veri setleri, kodlar ve analiz yöntemleri hakkında yeterli açıklama yapmalı ve talep edilmesi halinde ilgililerin erişimine açmalıdır.
- Dergi editörünün iletişim bilgileri ve süreç takip mekanizmaları şeffaf bir şekilde paylaşılır.
- Yazarlar, finansal veya kişisel çıkar çatışmalarını beyan etmek zorundadır.
- Editöryal çeşitliliği sağlamak amacıyla, aynı yazara ait çalışmalar ardışık sayılarda yayımlanmaz.
- Dergide yayımlanan tüm içerik, Creative Commons lisansı (CC BY-NC 4.0) kapsamında ücretsiz erişime açıktır.
- Yayın dilleri Türkçe ve İngilizce’dir. Türkçe makalelerde Türk Dil Kurumu Yazım Kılavuzu imla ve yazım kuralları esas alınır.
- Gönderilen makaleler için Türkiye Ekonomik ve Mali Araştırmalar (TEMAR) Vakfı'na "Ücret Politikası" kısmında belirtilen bağış alınır.
- Derginin amaç ve kapsamı için lütfen tıklayınız.
- Yazım kuralları için lütfen tıklayınız.
- Derginin açık erişim politikası için lütfen tıklayınız.
- Dergininin telif hakkı politikası için lütfen tıklayınız.
- Derginin depolama politikası için lütfen tıklayınız.
- Derginin intihal politikası için lütfen tıklayınız.
- Derginin ayrıntılı değerlendirme süreci için lütfen tıklayınız.
- Dergimiz Crossref üyesidir.
Ücret Politikası
Makale gönderimi sırasında aşağıda belirtilen tutarda Türkiye Ekonomik ve Mali Araştırmalar (TEMAR) Vakfına bağış yapılması gerekmektedir.
Makale yükleme işlemi sırasında lütfen ödeme dekontunun sisteme yükleyiniz.
Herhangi bir nedenle makalenin reddedilmesi veya geri çekilmesi durumunda ücret iadesi yapılmaz.
Yazar(lar)dan herhangi bir ad altında başkaca ücret talep edilmez.
Yazar(lar)a telif ücreti ödenmez.
Hesap Adı:
Türkiye Ekonomik ve Mali Araştırmalar Vakfı
Vakıfbank Cağaloğlu Şubesi
Dergi Kurulları
Kurucu
Cemal Süreya (1931–1990), Türk şiirinin en önemli isimlerinden biridir. İkinci Yeni hareketinin öncülerinden olan Süreya, şiirlerinde modern insanın iç dünyasını, aşkı ve yalnızlığı özgün bir dil ve imge gücüyle ele almıştır. Aynı zamanda deneme yazarı ve yayıncı kimliğiyle de Türk edebiyatına yön vermiş, birçok derginin kuruluşunda ve yönetiminde aktif rol almıştır.
Cemal Süreya, Maliye Bakanlığı’nda uzun yıllar maliye müfettişi olarak görev yapmış, 1986 yılında Maliye Yazıları dergisini kurmuş ve ilk yazı işleri müdürlüğünü üstlenmiştir. Maliye ve Finans Yazıları, Maliye Yazıları dergisinin devamıdır.
Onursal Editör
Mardin-Derik 1965 doğumlu olan Eken 1987 yılında İktisat Lisansı (Anadolu Üniversitesi), 1992 yılında Finans alanında yüksek lisans (The University of Exeter, İngiltere) diplomalarını alarak 1999 yılında Bankacılık Doktora (Marmara Üniversitesi) çalışmalarını tamamladı. 2007 yılında Muhasebe Finans Anabilim Dalında Doçent unvanını aldıktan sonra 2013 yılında profesörlüğe yükseltildi.
Kariyerine bankacılık sektöründe 1992 yılında, 1416 sayılı yasayla burslu öğrencisi olduğu Etibank’ta başlayan Eken, Kasım 2000’de Fon Bankaları Ortak Yönetim Kurulu Üyeliğine atandı. Yazar, Fon Bankalarının (13 adet) satış, birleştirme ve tasfiye sürecinde çalışmalarda bulunduktan sonra Yapı Kredi Bankasında Haziran 2002 – Nisan 2003 tarihleri arasında yaklaşık bir sene yönetim kurulu üyeliği yaptı. 2000-2004 yılları arasında 8 Yatırım ve Portföy Yönetimi Şirketinde Yönetim Kurulu Başkanlığı ve Romanya’da kurulu Romanian International Bank şirketinde Yönetim Kurulu Başkan Vekilliği görevlerinde bulundu.
Türkiye Bankalar Birliği, 1994 yılı bankacılık yarışması ikincilik ödülü sahibi olan Eken’in Türkiye’de yayımlanmış dört bilimsel kitabı, değişik dergilerde İngilizce ve Türkçe yayımlanmış çok sayıda bilimsel makalelerinin yanı sıra beş edebi eseri de bulunmaktadır.
Asya Muhasebe Akademisyenleri Derneği Başkanlığını 2009-2010 yılları arasında bir yıl süreyle yürüten Eken, Türkiye Finans Yöneticileri Vakfında da (Finans Kulüp) 2007-2015 yılları arasında toplam sekiz sene yönetim kurulu üyesi olarak görev yaptı. 2007-2012 yılları arasında Mardinliler Eğitim ve Dayanışma Vakfı (MAREV) Danışma Divanı Üyesi olarak görev yapan Eken, Mardin Eğitim Vakfı (MARSEV) kurucu üyesi olarak ta hizmet etmektedir.
Geçmişte farklı üniversitelerde finans, bankacılık ve sermaye piyasaları alanlarında lisans ve lisansüstü dersler vermenin yanı sıra dört farklı üniversitede kırktan fazla lisansüstü (yüksek lisans ve doktora) tez yöneterek başarıyla sonuçlandırmıştır. Farklı üniversitelerde Enstitü Müdürlüğü, Senato Üyeliği ve Yönetim Kurulu Üyeliklerinde de bulundu. Eylül 2020’de kendi isteğiyle emekliye ayrıldı.
Türkiye Ekonomik ve Mali Araştırmalar (TEMAR) Vakfına 21 Haziran 2019 tarihinde yapılan genel kurulda vakıf başkanlığına seçilen Eken halen bu görevi yürütmektedir.
Baş Editör
1968 yılında Hekimhan’da doğdu. İlk, orta ve lise öğrenimini Ceyhan’da tamamladı. 1992 yılında Orta Doğu Teknik Üniversitesi Petrol Mühendisliği bölümünden mezun oldu. 1997’de Gazi Üniversitesi’nde yüksek lisansını, 2009’da ise Kadir Has Üniversitesi Bankacılık ve Finans programında doktorasını tamamladı.
Profesyonel yaşamına 1992 yılında T.C. Ziraat Bankası Bankacılık Okulu’nda uzman olarak başladı. Bankanın özel tarımsal krediler ve sermaye piyasaları birimlerinde uzman ve yönetici olarak görev aldı. Menkul kıymetler ve diğer şubelerde müdür yardımcısı ve şube müdürü olarak çalıştı.
2015 yılında Kırklareli Üniversitesi Bankacılık ve Finans bölümüne yardımcı doçent olarak katıldı. Finans alanında, 2017 yılında doçent, 2023 yılında ise profesör unvanını aldı. Akademik çalışmaları bankacılık ve finans alanında yoğunlaşmakta olup, ulusal ve uluslararası hakemli dergilerde ve kitaplarda yayımlanmış çok sayıda akademik çalışması bulunmaktadır.
Editörler Kurulu
Umberto Filotto is Affiliate Professor of Banking and Insurance at SDA Bocconi School of Management.He is Full Professor of Banking Management at University of Rome Tor Vergata. At SDA Bocconi Umberto has directed programs for senior executives in several banks and other financial firms.
He conducted numerous research, training and consulting projects with Crif, CheBanca, Fiditalia, GarantiBank and many others. His research activities focus on retail banking, fintech, consumer lending, behavioral finance and addresses the evolution of the strategies and business models of the financial industry, the role and evolution of consumer lending and financial customers choices and decision models.
He is the author of numerous books and articles on the subject. His work has been published in European Journal of Management, Mind and Society, International Journal of Business and Mangement, Journal of Property, Investment and Finance, Bancaria, Banca Impresa e Società among others. Umberto has been the Editor or the author of several books and he contributed to books published by Edward Elgar, Springer, Palgrave, Bancaria, Egea. He is a member of the Editorial Boarrd of Bancaria and of Rivista di Regolazione e dei Mercati. Umberto is Secretary General of Assofin the Italian Association of Consumer Lending and Mortgages and he is Vice Chair of Eurofinas the European Federation of Consumer Credit.
Umberto is a graduate, magna cum laude, of Bocconi University.
Dr. Hüseyin Selimler holds a Ph.D. in Banking (Marmara University, 2006) and a Master’s in
Public Finance (Istanbul University, 1996). With 25+ years in banking, he served in leadership
roles at Ziraat Bank, including Inspector, Chief Inspector, and Branch Manager. An award-
winning scholar (3rd place in Türkiye’s 1997 Banking Competition), he transitioned to
academia in 2016 as a Finance Professor and Vice Dean at Istanbul Aydın University. Promoted
to Associate Professor in 2017 and Full Professor in 2022, he has published extensively on
banking reforms, asset management, and financial regulation.
Chair of the Research Institute for Banking at Johannes Kepler University Linz
Member of the Board of the Institute for Insurance Economics at Johannes Kepler University Linz
Member of the Academic Board of the Academy for Insurance and Financial Services
Academic Director of several university programs at Johannes Kepler University Linz
Member of the Senate of Johannes Kepler University Linz from 2003 to 2017; Spokesperson for the Professors in the Senate from 2010 to 2013
Member of the Editorial Board of the journals CFO aktuell, M&A Review, Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, Sectio Oeconomia, and the Journal of the Faculty of Economic and Administrative Sciences at Marmara University Istanbul
Member of the jury for the Rehau Science Prize (Bern), the Foundation Board of the VKB Science Prize (Linz), the Thesis, Master's Thesis and Dissertation Award in Insurance Studies (Linz), and the Invest-Con Finance Award (Linz)
Deputy Chairman of the "International Advisory Board" of the Faculty of Economics at the University of South Bohemia, České Budějovice, Czech Republic (since 2021)
Member of the Ethics Committee of PRIME VALUE Investment Funds
Lecturer at the University of Economics in Bratislava, Slovakia from 1998 to 2012
Member of the Faculty Assembly of the Faculty of Social and Economic Sciences
Member of the Staff Council for Academic Staff at Johannes Kepler University Linz from 2005 to 2009
Dr. Nashwa Joy Saleh is a strategic thought leader, senior policy advisor, Chartered Director, educator and published author, internationally recognized by the prestigious Innovate Finance UK Women in Fintech Powerlist 2022 & 2023 in the UK as an industry leader and in the EMEA region, she is recognized as a top 100 influential financial industry experts (men & women).
She has more than 30 years of experience across global EM with a special focus on EMEA, holding various senior policy, equity, debt and capital markets roles with a number of international organizations and regulatory bodies. Her track record spanned mandates with USAID, EBRD, AfDB, Central Bank of Egypt, S&P Global and KPMG Corporate Finance. She is the founder of BAST Analytics UK Ltd (www.bastanalytics.com) aspiring to become the first premium provider of MSME data analytics in EMEA.
She has managed teams of multidisciplinary professionals and covered financial markets & institutions across a number of Global EM and frontier markets including: Sub-Saharan African markets, North African markets, Brazil, Greece, Egypt, Libya, Turkey, Ukraine, Kazakhstan, Nigeria, Morocco, Jordan, Tunisia, Yemen, Sudan, Ivory Coast, Togo, Uganda, Kenya, Botswana, and South Africa.
As an educator, Dr. Saleh is an Associate Professor of Fintech at Kingston Business School in London, Director of MSc Fintech and has held several senior affiliations previously with Cranfield University, IE Madrid, ESCP Europe, De Montfort University, Cambridge University & The American University in Cairo.
She is a Fellow of the UK Higher Education Academy, FHEA, Chevening Scholar, receiving her PhD in Finance from Bayes Business School in London, MSc in Finance from London Business School, and obtained her BA in Business Administration from the American University in Cairo (AUC). She is a CFA charter holder, member of the UK CFA Society and Chartered Management Accountant (CMA) by the US Institute of Management Accountants (IMA). She also holds a CFA certification in ESG Investing and is a Chartered Director from the UK Institute of Directors (IoD).
Some of her recent board roles include Independent Non-Executive Director & Chair Risk Committee, UBA UK Limited, regulated by the Bank of England’s PRA & the FCA. UBA Group is a Pan-African systemic financial institution with presence in 22 African markets, the US, the UAE and France. Non-executive director & board member, Chair of Audit Committee at Sandah Microfinance (founded by KfW & AAIB) and INED at EBE Factors (subsidiary of the Egyptian Export Development Bank of Egypt).
She published a book in 2010 entitled An Anatomy of the Financial Crisis, Blowing Tumbleweed. She speaks French, English, Arabic and Turkish.
Dr. Shahrokh Saudagaran is a Professor of Accounting and Milgard Professor at the Center for Leadership & Social Responsibility at the University of Washington Tacoma. His work on the impact of accounting diversity on global capital markets, financial reporting in emerging markets, and sustainability and corporate social responsibility issues has been published in top international business, accounting and finance journals including the Journal of International Business Studies, Journal of Banking and Finance, Accounting Horizons, Journal of International Accounting Research, European Accounting Research, Journal of International Accounting, and European Journal of Finance. He has served on the editorial boards of the Accounting Review, Accounting Horizons, Issues in Accounting Education and numerous other journals globally. He is co-author of International Accounting: A User Perspective currently in its fifth edition. He earned his PhD at the University of Washington (Seattle). He served as Dean and was the Milgard Endowed Dean at the University of Washington Tacoma. His previous academic positions were as the Arthur Andersen Professor and Head of the School of Accounting at Oklahoma State University and as the McCullough Professor Accounting at Santa Clara University.
Yener Altunbaş is a Professor in Banking at Bangor Business School (BBS). He holds a BSc degree in Economics from the University of Hacettepe, Ankara and a PhD from the University of Wales, Bangor. His early professional appointments include a position as an analyst and as an economist within financial institutions in Turkey, and as a Research Officer and as a Research Fellow at several prestigious Universities in the UK. He also served as a consultant to key Central banks including the European Central Bank (ECB), Bank for International Settlements (BIS), the Bank of Italy and the Central Bank of Turkey, where he has been conducting research with other colleagues. Currently, he is working on research projects related to financial sustainability and climate risk with colleagues at the International Monetary Fund (IMF) and BIS. Author of many articles on financial economics and industrial structure of financial institutions, his interests include investigating the links between corporate governance, lending and sustainability. His recent research has also been concerned with the effect of climate warming of the marine ecosystem.
Full Professor of Applied Economics–Economic Policy at the University of Malaga (Spain). He holds a Master's degree in Development Finance from SOAS, University of London, and a PhD in Economics from the University of Malaga (PhD Extraordinary Award).
İleri düzeyde İngilizce bilmekte olup, uluslararası hakemli dergilerde çok sayıda akademik makale, kitap bölümü ve bildiri yayımlamıştır. 2024 yılında Kingston University Business School (İngiltere) bünyesinde sabbatical araştırma izni kapsamında akademik çalışmalar yürütmüştür. Ayrıca University of Málaga ve University of Maryland – Robert H. Smith School of Business gibi uluslararası kurumlarda misafir araştırmacı ve temsil görevlerinde bulunmuştur.
Bilimsel danışmanlıkları arasında TÜBİTAK projeleri ve çeşitli finansal araştırma faaliyetleri yer almakta olup, uluslararası akademik dergilerde editörlük ve hakemlik yapmaktadır. Uluslararası birçok konferansta bildiri sunmuş ve akademik camia içinde aktif rol üstlenmiştir.
Dr Can Eken, Durham Üniversitesi Durham Hukuk Fakültesi'nde Dr öğretim üyesidir. Aynı zamanda Durham Uluslararası Uyuşmazlık Çözümü Enstitüsü'nün (DIDRI) eş direktörü ve Birleşik Krallık'taki (Birleşik Krallık) Advance HE'nin (FHEA) üyesidir. Araştırma alanları arasında uluslararası ticari tahkim, yatırım tahkimi, çevrimiçi uyuşmazlık çözümü, yatırım tahkimi, üçüncü taraf finansmanı ve müzakere ve arabuluculuk gibi diğer alternatif uyuşmazlık çözüm mekanizmaları yer almaktadır.
Dr Eken, Yeminli Hakemler Enstitüsü'nün (FCIarb) üyesidir. Kaliforniya ve Türkiye'de avukat, İngiltere ve Galler'de solicitor vasıflarına sahiptir. Londra Uluslararası Tahkim Mahkemesi (LCIA), Uluslararası Ticaret Odası (ICC), Dubai Uluslararası Tahkim Merkezi (DIAC), Asya Uluslararası Tahkim Merkezi (AIAC) ve diğer birçok uluslararası tahkim merkezinde hakem heyetinde yer almaktadır. LexisNexis tarafından tahkim uzmanı olarak listelenmiştir, önemli uluslararası ticari tahkim davalarında avukat ve danışman olarak hizmet vermiştir.
ÖZGEÇMİŞ Doç. Dr. Bülent BALKAN
İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Kamu Yönetimi ve İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunudur. Ortadoğu Teknik Üniversitesi Hazırlık bölümünü bitirmiştir. Yüksek lisansını ve doktorasını Marmara Üniversitesinde tamamlamıştır. Mart 2024 te Doçentlik unvanını almıştır.
1987 yılında İktisat Bankası Teftiş Kurulunda Müfettiş olarak başladığı iş yaşamına Genel Müdürlük Krediler Yöneticiliği ve şubelerde yöneticilik görevleri ile devam etti. 1997’de denetim ve operasyon sorumluğunu üstlendiği Mepaş Medya Pazarlama AŞ’nde Genel Müdür Yardımcılığı yaptı. 1998-2002 tarihleri arasında Tekstil Bank’ta yönetim kuruluna bağlı olarak Teftiş Kurulunu yönetti. 2016 2019 arasında Kuyaş Gayrimenkul Aş de Bağımsız Yönetim Kurulu üyeliği yaptı. 2020 yılında İstanbul Altın rafinerisi Aş de önce İç denetim koordinatörü ve daha sonra Mevzuat ve Uyum koordinatörü olarak çalışmalarına devam etmektedir.
İç denetim, Bankacılık, Hukuk, Suiistimallerin engellenmesi ve Etik konularında eğitimler verip, danışmanlık yapmıştır. Kırklareli Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Bankacılık ve Finans bölümünde lisans ve Yüksek lisans dersleri vermiştir.
‘’Bankacılık Etiği’’ ve ‘’Türk Bankacılığında Kurumsal Yönetimin Krizlerin Çözümüne Etkileri’’ adlı iki kitabı Kamu Etik kurulu icin hazırladığı ‘’Etik Kültürün Kurumlarda Geliştirilmesinde İş Etiği ve Kamu Etiği İlişkisi’’adlı teknik raporu yayınlanmıştır. Kamu Etik kurulu için Yerel Yönetimler için Etik rehberini yazan uzmanlar içinde yer almıştır. İkisi uluslar arası olmak üzere dört kitapta kitap içi bölüm yazmıştır, bunun yanında bankacılık, hukuk, etik, iç denetim, suistimal konularında bir çok makalesi bulunmaktadır.
Av. Dr. Bülent BALKAN, ICI’nın CICP (Certified Internal Control Professional) sertifikasına sahiptir. (CICP sertifikasyonu ile sertifika sahipleri iç kontrol ve kurumsal yönetişim alanlarında üst düzey bir uzmanlık ve beceriye sahip olduklarını belgelendirmiş olurlar )ve Kurum içi Etik Yönetmeni sertifikasına (Ethics Resource Center-ABD işbirliği ile TEDMER) sahiptir. Ayrıca Kurum içi Etik Yönetmeni Eğiticiliği programını da tamamlamıştır. Düzenlediği Kurum içi Etik Yönetmeni sertifika programları ile iş dünyasına etik konusunda katkı sağlamaktadır. Ayrıca kamu kuruluşlarına yönelik etik programlar da gerçekleştirmiştir. Ek olarak üniversiteler ve meslek odalarında etik konusunda konuşmalar gerçekleştirmektedir.
Bülent Balkan Avukat ve Marka Patent vekili unvanlarına da sahiptir.
İstanbul Barosu Baro meclisi üyeliği ile vergi ve idare hukuku merkezleri ve Bankacılık ve finans komisyonu üyeliklerinde bulunmuş , Tedmer Türkiye Etik Değerler Merkezi Yönetim Kurulu ve İcra Kurulu Üyeliği, Türkiye İç Denetim Enstitüsü Etik Kurulu üyeliği, TEGEP Eğitim ve Gelişim Platformu Derneği , ACFE Türkiye USİUD ( Uluslar arası Suistimal İnceleme Uzmanları Derneği) Yönetim Kurulu üyeliği ,EMCC Türkiye Etik Kurulu üyeliği yapmıştır. Halen, , İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Mezunlar Derneği Yönetim Kurulu Başkanı ve TEMAR Vakfı Mütevellisidir.
0532 667 5756 bulentbalkan@bkare.com.tr www.bkare.com.tr
Economist, interested in both banking and stock market research. Former ISINI´s (International Society for Intercommunication of new Ideas) president. I hold a PhD in Social Sciences from Universidad de Colima.
EĞİTİM:
Doktora - Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Maliye Bölümü, 2015
Yüksek Lisans - Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Bölümü Muhasebe-Finansman ABD, 2011
Lisans - Dumlupınar Üniversitesi İİBF Maliye Bölümü, 2005
AKADEMİK İDARİ DENEYİM:
2025 - Devam Ediyor : Prof. Dr. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Maliye
2020 - 2025: Doç. Dr. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Maliye
2019 - 2020: Dr. Öğr. Üyesi Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Maliye
2016 - 2019: Dr. Öğr. Üyesi Kırklareli Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Yüksekokulu Bankacılık ve Finans Bölümü
2012 - 2016: Öğretim Görevlisi Kırklareli Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Yüksekokulu Bankacılık ve Finans Bölümü
Dil Editörü
İleri düzeyde İngilizce bilmekte olup, uluslararası hakemli dergilerde çok sayıda akademik makale, kitap bölümü ve bildiri yayımlamıştır. 2024 yılında Kingston University Business School (İngiltere) bünyesinde sabbatical araştırma izni kapsamında akademik çalışmalar yürütmüştür. Ayrıca University of Málaga ve University of Maryland – Robert H. Smith School of Business gibi uluslararası kurumlarda misafir araştırmacı ve temsil görevlerinde bulunmuştur.
Bilimsel danışmanlıkları arasında TÜBİTAK projeleri ve çeşitli finansal araştırma faaliyetleri yer almakta olup, uluslararası akademik dergilerde editörlük ve hakemlik yapmaktadır. Uluslararası birçok konferansta bildiri sunmuş ve akademik camia içinde aktif rol üstlenmiştir.
Yardımcı Editör
Maliye ve Finans Yazıları dergisinin kapsamını ekonomi, maliye, finans ve bankacılık alanlarındaki çalışmalar oluşturmaktadır.