Araştırma Makalesi

Gelir Eşitsizliği, Karbon Emisyonları ve Ekonomik Büyüme: Dünyanın En Yüksek CO2 Salınımı Yapan Ekonomilerine İlişkin Ampirik Bulgular

Sayı: 126 27 Eylül 2026
PDF İndir
EN TR

Gelir Eşitsizliği, Karbon Emisyonları ve Ekonomik Büyüme: Dünyanın En Yüksek CO2 Salınımı Yapan Ekonomilerine İlişkin Ampirik Bulgular

Öz

Bu çalışma, 1995–2024 döneminde yüksek CO2 emisyonuna sahip 15 ekonomide kişi başına reel gelir, gelir eşitsizliği, enerji tüketimi, doğrudan yabancı yatırım ve ticaret açıklığı ile kişi başına CO2 emisyonları arasındaki ilişkileri incelemektedir. Uzun dönem ilişkisi Westerlund eşbütünleşme testiyle sınanmış, katsayılar Panel ARDL-PMG yöntemiyle tahmin edilmiştir. Bulgular CCEMG, AMG, FMOLS ve DOLS tahminleriyle karşılaştırılmıştır. PMG sonuçlarında pozitif doğrusal ve negatif karesel gelir katsayıları, ters U biçimindeki ilişkiyle uyumludur. Yaklaşık dönüm noktası kişi başına 15.800 sabit 2015 ABD dolarıdır. Enerji tüketimi bütün yöntemlerde pozitif ve anlamlıdır. Gelir eşitsizliğinin pozitif ilişkisi alternatif yöntemlerde %10 düzeyinde anlamlılığını korurken, PMG’de anlamlı bulunan doğrudan yabancı yatırım ve ticaret açıklığı bu yöntemlerde anlamlı değildir. Hata düzeltme katsayısı, dengesizliğin yaklaşık %41’inin sonraki yılda giderildiğine işaret etmektedir. Bulgular, enerji dönüşümünün ve çevre politikalarının dağılımsal boyutunun önemini vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

CO2 emisyonları, gelir eşitsizliği, enerji tüketimi, Panel ARDL

Kaynakça

  1. Antweiler, W., Copeland, B. R., & Taylor, M. S. (2001). Is free trade good for the environment? American Economic Review, 91(4), 877–908. https://doi.org/10.1257/aer.91.4.877
  2. Arrow, K., Bolin, B., Costanza, R., Dasgupta, P., Folke, C., Holling, C. S., Jansson, B. O., Levin, S. A., Mäler, K. G., Perrings, C., & Pimentel, D. (1995). Economic growth, carrying capacity, and the environment. Science, 268(5210), 520–521. https://doi.org/10.1126/science.268.5210.520
  3. Boyce, J. K. (1994). Inequality as a cause of environmental degradation. Ecological Economics, 11(3), 169–178. https://doi.org/10.1016/0921-8009(94)90198-8
  4. Cappelli, F. (2025). Unequal contributions to CO₂ emissions along the income distribution within and between countries. World Development, 193, 107070. https://doi.org/10.1016/j.worlddev.2025.107070
  5. Chancel, L. (2022). Global carbon inequality over 1990–2019. Nature Sustainability, 5, 931–938. https://doi.org/10.1038/s41893-022-00955-z
  6. Chen, X., Niu, Z., & Xu, Y. (2025). Impact of income inequality on carbon emission efficiency: Evidence from China. Sustainability, 17(9), Article 3930. https://doi.org/10.3390/su17093930
  7. Dinda, S. (2004). Environmental Kuznets Curve hypothesis: A survey. Ecological Economics, 49(4), 431–455. https://doi.org/10.1016/j.ecolecon.2004.02.011
  8. Durgun, B. (2025). Karbon yoğunluğunu azaltmada gelir eşitsizliğinin asimetrik etkisi: Kurumsal kalite önemli mi? Fiscaoeconomia, 9(1), 656–685. https://doi.org/10.25295/fsecon.1569931
  9. Edgar (Emissions Database for Global Atmospheric Research) Community. (2025). EDGAR Community GHG Database (EDGAR_2025_GHG) [2021-2025]. European Commission, Joint Research Centre. https://edgar.jrc.ec.europa.eu/report_2025
  10. Grossman, G. M., & Krueger, A. B. (1991). Environmental impacts of a North American free trade agreement. (NBER Working Paper No. 3914). NBER. https://doi.org/10.3386/w3914

Kaynak Göster

APA
Doğan, F. C. (2026). Gelir Eşitsizliği, Karbon Emisyonları ve Ekonomik Büyüme: Dünyanın En Yüksek CO2 Salınımı Yapan Ekonomilerine İlişkin Ampirik Bulgular. Maliye ve Finans Yazıları, 126, 273-297. https://doi.org/10.33203/mfy.1836995
AMA
1.Doğan FC. Gelir Eşitsizliği, Karbon Emisyonları ve Ekonomik Büyüme: Dünyanın En Yüksek CO2 Salınımı Yapan Ekonomilerine İlişkin Ampirik Bulgular. Maliye ve Finans Yazıları. 2026;(126):273-297. doi:10.33203/mfy.1836995
Chicago
Doğan, Fırat Cem. 2026. “Gelir Eşitsizliği, Karbon Emisyonları ve Ekonomik Büyüme: Dünyanın En Yüksek CO2 Salınımı Yapan Ekonomilerine İlişkin Ampirik Bulgular”. Maliye ve Finans Yazıları, sy 126: 273-97. https://doi.org/10.33203/mfy.1836995.
EndNote
Doğan FC (01 Eylül 2026) Gelir Eşitsizliği, Karbon Emisyonları ve Ekonomik Büyüme: Dünyanın En Yüksek CO2 Salınımı Yapan Ekonomilerine İlişkin Ampirik Bulgular. Maliye ve Finans Yazıları 126 273–297.
IEEE
[1]F. C. Doğan, “Gelir Eşitsizliği, Karbon Emisyonları ve Ekonomik Büyüme: Dünyanın En Yüksek CO2 Salınımı Yapan Ekonomilerine İlişkin Ampirik Bulgular”, Maliye ve Finans Yazıları, sy 126, ss. 273–297, Eyl. 2026, doi: 10.33203/mfy.1836995.
ISNAD
Doğan, Fırat Cem. “Gelir Eşitsizliği, Karbon Emisyonları ve Ekonomik Büyüme: Dünyanın En Yüksek CO2 Salınımı Yapan Ekonomilerine İlişkin Ampirik Bulgular”. Maliye ve Finans Yazıları. 126 (01 Eylül 2026): 273-297. https://doi.org/10.33203/mfy.1836995.
JAMA
1.Doğan FC. Gelir Eşitsizliği, Karbon Emisyonları ve Ekonomik Büyüme: Dünyanın En Yüksek CO2 Salınımı Yapan Ekonomilerine İlişkin Ampirik Bulgular. Maliye ve Finans Yazıları. 2026;:273–297.
MLA
Doğan, Fırat Cem. “Gelir Eşitsizliği, Karbon Emisyonları ve Ekonomik Büyüme: Dünyanın En Yüksek CO2 Salınımı Yapan Ekonomilerine İlişkin Ampirik Bulgular”. Maliye ve Finans Yazıları, sy 126, Eylül 2026, ss. 273-97, doi:10.33203/mfy.1836995.
Vancouver
1.Fırat Cem Doğan. Gelir Eşitsizliği, Karbon Emisyonları ve Ekonomik Büyüme: Dünyanın En Yüksek CO2 Salınımı Yapan Ekonomilerine İlişkin Ampirik Bulgular. Maliye ve Finans Yazıları. 01 Eylül 2026;(126):273-97. doi:10.33203/mfy.1836995