Araştırma Makalesi

Türkiye’de 2004-2024 Döneminde Vergi Politikası Performansının CRITIC Tabanlı COPRAS ve TOPSIS Yöntemleriyle Analizi

Sayı: 127 14 Kasım 2026
PDF İndir
EN TR

Türkiye’de 2004-2024 Döneminde Vergi Politikası Performansının CRITIC Tabanlı COPRAS ve TOPSIS Yöntemleriyle Analizi

Öz

Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de vergi politikasının 2004-2024 dönemindeki performansını çok kriterli karar verme yöntemleri kullanarak değerlendirmektir. Çalışmada vergi yükü, vergi kompozisyonu ve vergi idaresinin etkinliğini yansıtan altı kriter kullanılmıştır. Kriter ağırlıkları CRITIC yöntemi ile belirlenmiş, performans sıralaması COPRAS ve TOPSIS yöntemleri ile gerçekleştirilmiştir. Sonuçlar, seçilen göstergeler temelinde vergi politikası performansının dönemsel dalgalanmalara rağmen genel olarak iyileşme eğiliminde olduğunu göstermektedir. Temel CRITIC-COPRAS modelinde performans skorunun en düşük olduğu yıl 2004, en yüksek yıl 2022’dir. CRITIC sonuçlarına göre vergi tahsilat oranı ve vergi tahsil maliyeti en yüksek ağırlıklara sahip kriterlerdir. Vergi idaresindeki etkinlik göstergelerindeki iyileşme performans artışıyla birlikte gerçekleşirken, dolaylı vergilerin yüksek payı dönem boyunca devam etmiştir. Duyarlılık analizi sonuçlarına göre, sıralamalar farklı senaryolarda genel olarak korunmakta, ancak CRITIC-COPRAS modelinde kurumlar vergisinin toplam vergi gelirleri içindeki payını gösteren V3 kriterinin çıkarıldığı senaryoda 2022 yılı dördüncü sırada yer almaktadır. COPRAS ve TOPSIS sıralamaları arasındaki yüksek korelasyon, sonuçların kullanılan sıralama yöntemine duyarlılığının düşük olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Vergi Politikası, Vergi Performansı, Çok Kriterli Karar Verme.

Kaynakça

  1. Abdel-Kader, K., & De Mooij, R. (2022). Tax policy. In V. Cerra, B. Eichengreen, A. El-Ganainy, & M. Schindler (Eds.), How to achieve inclusive growth (1st ed., pp. 424–456). Oxford University Press.
  2. Akitoby, B., Baum, A., Hackney, C., Harrison, O., Primus, K., & Salins, V. (2020). Tax revenue mobilization episodes in developing countries. Policy Design and Practice, 3(1), 1–29. https://doi.org/10.1080/25741292.2019.1685729
  3. Alinezhad, A., & Khalili, J. (2019). New methods and applications in multiple attribute decision making (MADM) (Vol. 277). Springer.
  4. Allahverdi, M., & Alagöz, A. (2023). The analysis of components affecting tax performance in Turkey and the establishment of provincial level tax performance index. International Journal of Accounting and Finance Researches, 5(1), 74–106. https://izlik.org/JA87RJ36ND
  5. Arsu, T. (2022). Assessment of macroeconomic performances and human development levels of BRICS and MINT countries using CRITIC and COPRAS methods. Pacific Business Review International, 14(10), 1–19.
  6. Auerbach, A. J., & Smetters, K. (2017). Tax reform in a changing economy. In A. J. Auerbach & K. Smetters (Eds.), The economics of tax policy (pp. 1–11). Oxford University Press.
  7. Ay, H. M., & Talaşlı, E. (2008). Ülkelerin ekonomik gelişmişlik seviyeleri ve vergi yapıları arasındaki ilişki. Maliye Dergisi, (154), 1–15.
  8. Ayçin, E. (2023). Çok kriterli karar verme: Bilgisayar uygulamalı çözümler. Nobel Akademik Yayıncılık.
  9. Batırel, Ö. F. (2007). Kamu maliyesi ve yönetimi (Yayın No. 24). İstanbul Ticaret Üniversitesi Yayınları.
  10. Benitez, J. C., Mansour, M., Pecho, M., & Vellutini, C. (2023). Building tax capacity in developing countries (Staff Discussion Note No. SDN/2023/006). International Monetary Fund.

Kaynak Göster

APA
Kete, H. (2026). Türkiye’de 2004-2024 Döneminde Vergi Politikası Performansının CRITIC Tabanlı COPRAS ve TOPSIS Yöntemleriyle Analizi. Maliye ve Finans Yazıları, 127, 46-87. https://doi.org/10.33203/mfy.1970910
AMA
1.Kete H. Türkiye’de 2004-2024 Döneminde Vergi Politikası Performansının CRITIC Tabanlı COPRAS ve TOPSIS Yöntemleriyle Analizi. Maliye ve Finans Yazıları. 2026;(127):46-87. doi:10.33203/mfy.1970910
Chicago
Kete, Halil. 2026. “Türkiye’de 2004-2024 Döneminde Vergi Politikası Performansının CRITIC Tabanlı COPRAS ve TOPSIS Yöntemleriyle Analizi”. Maliye ve Finans Yazıları, sy 127: 46-87. https://doi.org/10.33203/mfy.1970910.
EndNote
Kete H (14 Kasım 2026) Türkiye’de 2004-2024 Döneminde Vergi Politikası Performansının CRITIC Tabanlı COPRAS ve TOPSIS Yöntemleriyle Analizi. Maliye ve Finans Yazıları 127 46–87.
IEEE
[1]H. Kete, “Türkiye’de 2004-2024 Döneminde Vergi Politikası Performansının CRITIC Tabanlı COPRAS ve TOPSIS Yöntemleriyle Analizi”, Maliye ve Finans Yazıları, sy 127, ss. 46–87, Kas. 2026, doi: 10.33203/mfy.1970910.
ISNAD
Kete, Halil. “Türkiye’de 2004-2024 Döneminde Vergi Politikası Performansının CRITIC Tabanlı COPRAS ve TOPSIS Yöntemleriyle Analizi”. Maliye ve Finans Yazıları. 127 (14 Kasım 2026): 46-87. https://doi.org/10.33203/mfy.1970910.
JAMA
1.Kete H. Türkiye’de 2004-2024 Döneminde Vergi Politikası Performansının CRITIC Tabanlı COPRAS ve TOPSIS Yöntemleriyle Analizi. Maliye ve Finans Yazıları. 2026;:46–87.
MLA
Kete, Halil. “Türkiye’de 2004-2024 Döneminde Vergi Politikası Performansının CRITIC Tabanlı COPRAS ve TOPSIS Yöntemleriyle Analizi”. Maliye ve Finans Yazıları, sy 127, Kasım 2026, ss. 46-87, doi:10.33203/mfy.1970910.
Vancouver
1.Halil Kete. Türkiye’de 2004-2024 Döneminde Vergi Politikası Performansının CRITIC Tabanlı COPRAS ve TOPSIS Yöntemleriyle Analizi. Maliye ve Finans Yazıları. 14 Kasım 2026;(127):46-87. doi:10.33203/mfy.1970910