Mesleki Öz Yeterliğin İş Performansına Etkisinde Kariyer Bağlılığının Rolü

Tahsin Akçakanat; Hasan Hüseyin Uzunbacak; Müzeyyen Bilge Özdemir; Şerife Karagöz

doi:10.25287/ohuiibf.1947600

TR EN

Mesleki Öz Yeterliğin İş Performansına Etkisinde Kariyer Bağlılığının Rolü

Öz

Günümüz çalışma yaşamında bireylerin mesleki yetkinlik algıları ve kariyerlerine yönelik tutumları, örgütsel çıktıların şekillenmesinde önemli bir rol oynamaktadır. Özellikle mesleki öz yeterliğin çalışan performansı üzerindeki etkisinin hangi psikolojik ve tutumsal mekanizmalar aracılığıyla ortaya çıktığının anlaşılması örgütsel davranış yazını açısından önem taşımaktadır. Bununla birlikte kariyer bağlılığı, bireylerin kariyer hedeflerine yönelik bağlılıklarını ve mesleki gelişim süreçlerine ilişkin kararlılıklarını etkileyen önemli bir değişken olarak değerlendirilmektedir. Bu çalışma, mesleki öz yeterliğin iş performansı üzerindeki etkisinde kariyer bağlılığının aracılık rolünü belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu Türkiye’deki üniversitelerde görev yapan 327 akademisyen oluşturmaktadır. Araştırmada örneklem grubunun belirlenmesinde kolayda (uygun) örnekleme yöntemi tercih edilmiştir. Veriler, değişkenler arasındaki doğrudan ve dolaylı etkilerin incelenebilmesi amacıyla SPSS Process Macro eklentisi ve Bootstrap yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Kullanılan analiz yöntemi, özellikle aracılık etkilerinin değerlendirilmesinde değişkenler arasındaki ilişkilerin daha kapsamlı biçimde incelenmesine olanak sağlamaktadır. Analiz sonuçları, mesleki öz yeterliğin iş performansı üzerinde anlamlı ve pozitif bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Ayrıca kariyer bağlılığının, mesleki öz yeterlik ile iş performansı arasındaki ilişkide aracılık rolü üstlendiği belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, kariyer bağlılığının çalışan performansının artırılmasında önemli bir rol oynadığını ortaya koymaktadır. Araştırma sonuçlarının ilgili literatürü desteklediği ve hem kuramsal hem de uygulamaya yönelik önemli çıkarımlar sunduğu değerlendirilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Mesleki Öz Yeterlik, Kariyer Bağlılığı, İş Performansı

The Role of Career Commitment in the Effect of Occupational Self-Efficacy on Job Performance

Öz

In today’s working life, individuals’ perceptions of professional competence and their attitudes toward their careers play a significant role in shaping organizational outcomes. In particular, understanding the psychological and attitudinal mechanisms through which occupational self-efficacy affects employee performance is considered important within the organizational behavior literature. In addition, career commitment is regarded as an important variable influencing individuals’ commitment to their career goals and their determination regarding professional development processes. In this context, the present study was conducted to determine the mediating role of career commitment in the effect of occupational self-efficacy on job performance.

The study group consisted of 327 academicians working at universities in Türkiye. Convenience sampling method was preferred in determining the sample group. The data were analyzed using the SPSS Process Macro plugin and the Bootstrap method in order to examine the direct and indirect effects among the variables. The analysis method used provides a comprehensive framework for evaluating mediation effects and examining the relationships among variables in greater depth.

The findings revealed that occupational self-efficacy has a significant and positive effect on job performance. Furthermore, career commitment was found to play a mediating role in the relationship between occupational self-efficacy and job performance. The findings indicate that career commitment plays an important role in enhancing employee performance. Overall, the results support the existing literature and provide important theoretical and practical implications.

Anahtar Kelimeler

Occupational Self-Efficacy, Career Commitment, Job Performance

Kaynakça

Abun, D., Nicolas, M. T., Apollo, E., Magallanes, T., & Encarnacion, M. J. (2021). Employees’ self-efficacy and work performance of employees as mediated by work environment. International Journal of Research in Business and Social Science, 10(7), 1-15. https://doi.org/10.20525/ijrbs.v10i7.1470
Afolabi, O. A., Obude, O. J., Okediji, A. A., & Eze, L. N. (2008). Influence of gender and leadership style on career commitment and job performance of subordinates. Global Journal of Humanities, 7(1-2), 1-8.
Arslan, E., & Güripek, E. (2018). İşe yabancılaşma ve kişi-örgüt uyumu arasındaki ilişkide kariyer bağlılığının rolü: Otel işletmelerinde bir araştırma. Journal of Recreation and Tourism Research, 5(1), 1-12.
Aryee, S., & Tan, K. (1992). Antecedents and outcomes of career commitment. Journal of Vocational Behavior, 40, 288-305. https://doi.org/cc2nqm
Ballout, H. I. (2009). Career commitment and career success: Moderating role of self-efficacy. Career Development International, 14(7), 655-670. https://doi.org/10.1108/13620430911005708
Bandura, A. (1977). Self-efficacy: Toward a unifying theory of behavioral change. Psychological Review, 84(2), 191–215. https://doi.org/10.1037/0033-295X.84.2.191
Beffort, N., & Hattrup, K. (2003). Valuing task and contextual performance: Experience, job roles and ratings of the importance of job behaviors. Applied HRM Research, 8(1), 17-32.
Blau, G. J. (1988). Further exploring the meaning and measurement of career commitment. Journal of Vocational Behavior, 32, 284-297.
Blau, G. J. (1989). Testing the generalizability of a career commitment measure and its impact on employee turnover. Academy of Management Proceedings, 1989(1), 53-57.
Blau, P. M. (1964). Exchange and power in social life. Wiley.

Borman, W. C., & Motowidlo, S. J. (1993). Expanding the criterion domain to include elements of contextual performance. In N. Schmitt & W. C. Borman (Eds.), Personnel selection in organizations (pp. 71–98). San Francisco, CA: Jossey-Bass.
Borman, W. C., & Motowidlo, S. J. (1997). Task performance and contextual performance: The meaning for personnel selection research. Human Performance, 10(2), 99–109. https://doi.org/10.1207/s15327043hup1002_3
Campbell, J. D. (1990). Self-esteem and clarity of the self-concept. Journal of Personality and Social Psychology, 59(3), 538.
Cropanzano, R., & Mitchell, M. S. (2005). Social exchange theory: An interdisciplinary review. Journal of Management, 31(6), 874-900. https://doi.org/10.1177/0149206305279602
Çetin, F., & Aşkun, D. (2018). The effect of occupational self-efficacy on work performance through intrinsic work motivation. Management Research Review, 41, 186-201. https://doi.org/10.1108/MRR-03-2017-0062
Çetinceli, K., & Acar, Ö. F. (2023). İş yerinde sosyal medya bağımlılığı, gelişmeleri kaçırma korkusu ve görev performansı arasındaki ilişki: Kamu çalışanları üzerine bir araştırma. Sosyal Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 23(2), 70-82. https://doi.org/10.30976/susead.1348210
Dahlawi, G. A., Badawi, N. S., & Salam, M. A. (2025). The psychological ownership and task performance relationship: The mediating role of intrapreneurial behavior. Administrative Sciences, 15(4), 127. https://doi.org/10.3390/admsci15040127
Doğanülkü, H. A., & Korkmaz, O. (2025). The role of proactive personality and general self-efficacy in proactive career behavior: A mediation model. International Journal for Educational and Vocational Guidance, 25(2), 539-563. https://doi.org/10.1007/s10775-023-09597-9
Durmuş, A. F., Otlu, F., & Özkan, Ö. (2019). Sosyal bilişsel kariyer teorisi ve öğrencilerin serbest muhasebeci mali müşavir olma hedefleri: İnönü Üniversitesi uygulaması. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 18(4), 1381-1398.
Ece, Ş., & Erkmen, T. (2025). Otantik liderliğin bağlamsal performansa etkisinde destekleyici örgüt kültürünün rolü: Kamu kurumunda bir araştırma. Yıldız Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(2), 133-148. https://doi.org/10.14744/ysbed.2024.00050
Eva, N., Robin, M., Sendjaya, S., van Dierendonck, D., & Liden, R. C. (2019). Servant leadership: A systematic review and call for future research. The Leadership Quarterly, 30(1), 111–132. https://doi.org/10.1016/j.leaqua.2018.07.004
Gürbüz, S. (2019a). AMOS ile yapısal eşitlik modellemesi. Seçkin Yayıncılık.
Gürbüz, S. (2019b). Sosyal bilimlerde aracı, düzenleyici ve durumsal etki analizleri. Seçkin Yayıncılık.
Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2010). Multivariate data analysis. Pearson Education.
Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2019). Multivariate data analysis. Cengage.
Han, J., & Wang, T. (2025). Exploring graduate students’ research characteristics, emotional exhaustion, mastery approach, and research career commitment: Insights from the JD-R theory. Studies in Higher Education, 50(2), 306-320.
Hayes, A. F. (2018). Partial, conditional, and moderated moderated mediation: Quantification, inference, and interpretation. Communication Monographs, 85(1), 4-40. https://doi.org/10.1080/03637751.2017.1352100
Herachwati, N., & Rachma, A. (2018). Organizational commitment versus career commitment. The 2018 International Conference of Organizational Innovation, 371–383. https://doi.org/10.18502/kss.v3i10.3388
Hobfoll, S. E. (2011). Conservation of resource caravans and engaged settings. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 84(1), 116–122. https://doi.org/10.1111/j.2044-8325.2010.02016.x
Hofstede, G. (2011). Dimensionalizing cultures: The Hofstede model in context. Online Readings in Psychology and Culture, 2(1). https://doi.org/10.9707/2307-0919.1014
Ivancevich, J. M., Matteson, M. T., & Konopaske, R. (1990). Organizational behavior and management. McGraw-Hill.
Kendir, H., & Özkoç, A. G. (2018). Otel işletmelerinde çalışanların kariyer tatmini ve kariyer bağlılığı ilişkisinde öz yeterliliğin rolü. Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 6(4), 7-112. https://doi.org/10.21325/jotags.2018.299
Kim, N. R., & Lee, K. H. (2018). The effect of internal locus of control on career adaptability: The mediating role of career decision-making self-efficacy and occupational engagement. Journal of Employment Counseling, 55, 2-15. https://doi.org/10.1002/joec.12069
Kline, R. B. (2011). Principles and practice of structural equation modeling. Guilford Press.
Lent, R. W., Brown, S. D., & Hackett, G. (1994). Toward a unifying social cognitive theory of career and academic interest, choice, and performance. Journal of Vocational Behavior, 45(1), 79–122. https://doi.org/10.1006/jvbe.1994.1027
Lestari, U. D. (2022). When occupational self-efficacy and intrinsic motivation influence job satisfaction and job performance. International Journal of Human Capital Management, 6(1), 13–23. https://doi.org/10.21009/IJHCM.06.01.2
Liu, E. (2019). Occupational self-efficacy, organizational commitment, and work engagement. Social Behavior and Personality, 47(8), 1-7. https://doi.org/10.2224/sbp.8046
MacKinnon, D. P., Lockwood, C. M., & Williams, J. (2004). Confidence limits for the indirect effect: Distribution of the product and resampling methods. Multivariate Behavioral Research, 39(1), 99-128. https://doi.org/10.1207/s15327906mbr3901_4
McKim, A. J., & Velez, J. J. (2015). Exploring the relationship between self-efficacy and career commitment among early career agriculture teachers. Journal of Agricultural Education, 56(1), 127-140. https://doi.org/10.5032/jae.2015.01127
Meyer, J. P., & Allen, N. J. (1991). A three-component conceptualization of organizational commitment. Human Resource Management Review, 1(1), 61–89. https://doi.org/10.1016/1053-4822(91)90011-Z
Motowidlo, S. J. (2003). Job performance. In W. C. Borman, D. R. Ilgen, & R. J. Klimoski (Eds.), Handbook of psychology: Industrial and organizational psychology (Vol. 12, pp. 39-53). Wiley.
Mrayyan, M. T., & Al‐Faouri, I. (2008). Predictors of career commitment and job performance of Jordanian nurses. Journal of Nursing Management, 16(3), 246-256. https://doi.org/10.1111/j.1365-2834.2007.00797.x
Özdevecioğlu, M., & Aktaş, A. G. A. (2007). Kariyer bağlılığı, mesleki bağlılık ve örgütsel bağlılığın yaşam tatmini üzerindeki etkisi: İş-aile çatışmasının rolü. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 28, 1-20.
Öztürk, F., Taş, D., Yiğit, K., & Çiçek, H. (2025). Algılanan otantik liderlik ve iş yeri arkadaşlığının iş performansı üzerine etkisi. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 32(2), 265-285. https://doi.org/10.18657/yonveek.1538461
Peng, J., Zhang, J., Zhou, X., Wan, Z., Yuan, W., Gui, J., & Zhu, X. (2021). Validation of the occupational self-efficacy scale in a sample of Chinese employees. Frontiers in Psychology, 12, 755134. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.755134
Rigotti, T., Schyns, B., & Mohr, G. (2008). A short version of the occupational self-efficacy scale: Structural and construct validity across five countries. Journal of Career Assessment, 16(2), 238-255. https://doi.org/10.1177/1069072707305763
Rudolph, C. W., Lavigne, K. N., & Zacher, H. (2017). Career adaptability: A meta-analysis of relationships with measures of adaptivity, adapting responses, and adaptation results. Journal of Vocational Behavior, 98, 17–34. https://doi.org/10.1016/j.jvb.2016.09.002
Schwarz, G., Newman, A., Yu, J., & Michaels, V. (2023). Psychological entitlement and organizational citizenship behaviors: The roles of employee involvement climate and affective organizational commitment. The International Journal of Human Resource Management, 34(1), 197-222. https://doi.org/10.1080/09585192.2021.1962388
Segal, G., Borgia, D., & Schoenfeld, J. (2002). Using social cognitive career theory to predict self-employment goals. New England Journal of Entrepreneurship, 5(2), 47-56.
Stone, D. N. (1994). Overconfidence in initial self-efficacy judgments: Effects on decision processes and performance. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 59(3), 452–474. https://doi.org/10.1006/obhd.1994.1069
Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics. Pearson.
Thungjaroenkul, P., Cummings, G. G., & Tate, K. (2016). Testing the social cognitive career theory in Thai nurses’ interest to become nurse educators. Nurse Education Today, 44, 151-156. https://doi.org/10.1016/j.nedt.2016.05.027
Tian, G., Wang, J., Zhang, Z., & Wen, Y. (2019). Self-efficacy and work performance: The role of work engagement. Social Behavior and Personality, 47(12), 1–7. https://doi.org/10.2224/sbp.8528
Tims, M., Bakker, A. B., & Derks, D. (2014). Daily job crafting and the self-efficacy-performance relationship. Journal of Managerial Psychology, 29(5), 490–507. https://doi.org/10.1108/JMP-05-2012-0148
Vancouver, J. B., Thompson, C. M., & Williams, A. A. (2001). The changing signs in the relationships among self-efficacy, personal goals, and performance. Journal of Applied Psychology, 86(4), 605–620. https://doi.org/10.1037/0021-9010.86.4.605
Zhu, D., Kim, P. B., Milne, S., & Park, I. J. (2020). A meta-analysis of the antecedents of career commitment. Journal of Career Assessment, 29(3), 502-524. https://doi.org/10.1177/1069072720956983
Zou, L., Xie, Z., Tan, M., Ou, Q., & Liao, M. (2024). The effect of professional identity on nursing academic achievement: The chain mediating effect of general self-efficacy and learning engagement. BMC Medical Education, 24(1), 1014. https://doi.org/10.1186/s12909-024-05995-x

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İnsan Kaynakları ve Endüstriyel İlişkiler (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Tahsin Akçakanat
0000-0001-9414-6868
Türkiye

Hasan Hüseyin Uzunbacak
0000-0002-3297-1659
Türkiye

Müzeyyen Bilge Özdemir
0000-0003-4629-0456
Türkiye

Şerife Karagöz ^*
0000-0002-2542-1026
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

7 Kasım 2026

Gönderilme Tarihi

9 Mayıs 2026

Kabul Tarihi

20 Ekim 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 22

DOI

https://doi.org/10.25287/ohuiibf.1947600

IZ

https://izlik.org/JA69UC29JB

APA

Akçakanat, T., Uzunbacak, H. H., Özdemir, M. B., & Karagöz, Ş. (2026). Mesleki Öz Yeterliğin İş Performansına Etkisinde Kariyer Bağlılığının Rolü. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 22, 1-17. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.1947600

AMA

1.Akçakanat T, Uzunbacak HH, Özdemir MB, Karagöz Ş. Mesleki Öz Yeterliğin İş Performansına Etkisinde Kariyer Bağlılığının Rolü. ÖHÜİİBFD. 2026;(22):1-17. doi:10.25287/ohuiibf.1947600

Chicago

Akçakanat, Tahsin, Hasan Hüseyin Uzunbacak, Müzeyyen Bilge Özdemir, ve Şerife Karagöz. 2026. “Mesleki Öz Yeterliğin İş Performansına Etkisinde Kariyer Bağlılığının Rolü”. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, sy 22: 1-17. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.1947600.

EndNote

Akçakanat T, Uzunbacak HH, Özdemir MB, Karagöz Ş (07 Kasım 2026) Mesleki Öz Yeterliğin İş Performansına Etkisinde Kariyer Bağlılığının Rolü. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 22 1–17.

IEEE

[1]T. Akçakanat, H. H. Uzunbacak, M. B. Özdemir, ve Ş. Karagöz, “Mesleki Öz Yeterliğin İş Performansına Etkisinde Kariyer Bağlılığının Rolü”, ÖHÜİİBFD, sy 22, ss. 1–17, Kas. 2026, doi: 10.25287/ohuiibf.1947600.

ISNAD

Akçakanat, Tahsin - Uzunbacak, Hasan Hüseyin - Özdemir, Müzeyyen Bilge - Karagöz, Şerife. “Mesleki Öz Yeterliğin İş Performansına Etkisinde Kariyer Bağlılığının Rolü”. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 22 (07 Kasım 2026): 1-17. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.1947600.

JAMA

1.Akçakanat T, Uzunbacak HH, Özdemir MB, Karagöz Ş. Mesleki Öz Yeterliğin İş Performansına Etkisinde Kariyer Bağlılığının Rolü. ÖHÜİİBFD. 2026;:1–17.

MLA

Akçakanat, Tahsin, vd. “Mesleki Öz Yeterliğin İş Performansına Etkisinde Kariyer Bağlılığının Rolü”. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, sy 22, Kasım 2026, ss. 1-17, doi:10.25287/ohuiibf.1947600.

Vancouver

1.Tahsin Akçakanat, Hasan Hüseyin Uzunbacak, Müzeyyen Bilge Özdemir, Şerife Karagöz. Mesleki Öz Yeterliğin İş Performansına Etkisinde Kariyer Bağlılığının Rolü. ÖHÜİİBFD. 07 Kasım 2026;(22):1-17. doi:10.25287/ohuiibf.1947600

Amaç ve Kapsam

Yazım Kuralları

Etik İlkeler ve Yayın Politikası

ETİK İLKELER ve YAYIN POLİTİKASI

YAYIN ETİĞİ

Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD)'nde uygulanan yayın süreçleri, bilginin tarafsız ve saygın bir şekilde gelişimine ve dağıtımına temel teşkil etmektedir. Bu doğrultuda uygulanan süreçler, yazarların ve yazarları destekleyen kurumların çalışmalarının kalitesine doğrudan yansımaktadır. Hakemli çalışmalar bilimsel yöntemi somutlaştıran ve destekleyen çalışmalardır. Bu noktada sürecin bütün paydaşlarının (yazarlar, okuyucular ve araştırmacılar, yayıncı, hakemler ve editörler) etik ilkelere yönelik standartlara uyması önem taşımaktadır. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD) yayın etiği kapsamında tüm paydaşların aşağıdaki etik sorumlulukları taşımasını beklenmektedir. Etik denetimi ve etik dışı girişimlerin önlenmesi için iThenticate veya Turnitin kullanılabilir.

Aşağıda yer alan etik görev ve sorumluluklar, açık erişim olarak Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayınlanan rehberler ve politikalar dikkate alınarak hazırlanmıştır.

Yazarların Etik Sorumlulukları

Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD)'ne çalışma gönderen yazar(lar)ın aşağıdaki etik sorumluluklara uyması beklenmektedir:

Yazar(lar)ın gönderdikleri çalışmaların özgün olması beklenmektedir. Yazar(lar)ın başka çalışmalardan yararlanmaları veya başka çalışmaları kullanmaları durumunda eksiksiz ve doğru bir biçimde atıfta bulunmaları ve/veya alıntı yapmaları gerekmektedir.
Çalışmanın oluşturulmasında içeriğe entelektüel açıdan katkı sağlamayan kişiler, yazar olarak belirtilmemelidir.
Yayınlanmak üzere gönderilen tüm çalışmaların varsa çıkar çatışması teşkil edebilecek durumları ve ilişkileri açıklanmalıdır.
Yazar(lar)dan değerlendirme süreçleri çerçevesinde makalelerine ilişkin ham veri talep edilebilir; böyle bir durumda yazar(lar) beklenen veri ve bilgileri yayın kuruluna sunmaya hazır olmalıdır.
Yazar(lar) kullanılan verilerin kullanım haklarına, araştırma/analizlerle ilgili gerekli izinlere sahip olduklarını veya deney yapılan deneklerin rızasının alındığını gösteren belgeye sahip olmalıdır.
Yazar(lar)ın yayınlanmış, erken görünüm veya değerlendirme aşamasındaki çalışmasıyla ilgili bir yanlış ya da hatayı fark etmesi durumunda, dergi editörünü veya yayıncıyı bilgilendirme, düzeltme veya geri çekme işlemlerinde editörle iş birliği yapma yükümlülüğü bulunmaktadır.
Yazar(lar) aynı yıl içerisinde sadece bir çalışmada yazar olarak yer alabilirler, aynı yazarın kabul almış diğer çalışmaları takip eden yıldan sonrası için yayın sürecine dahil edilir.
Yazarlar, ikinci çalışmaları için çalışmalarının yayına kabul edilmesi durumunda bile takip eden yıl içerisinde yayımlanma talebinde bulunamazlar.
Yazar(lar) çalışmalarını aynı anda birden fazla derginin başvuru sürecinde bulunduramaz. Her bir başvuru önceki başvurunun tamamlanmasını takiben başlatılabilir.
Başka bir dergide yayınlanmış çalışma Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD)'ne gönderilemez.
Değerlendirme süreci başlamış bir çalışmanın yazar sorumluluklarının değiştirilmesi (yazar ekleme, yazar sırası değiştirme, yazar çıkartma gibi) teklif edilemez.

Editörlerin Etik Görev ve Sorumlulukları

Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD) editörleri, açık erişim olarak Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayınlanan "COPE Code of Conduct and Best Practice Guidelines for Journal Editors" ve "COPE Best Practice Guidelines for Journal Editors" rehberleri temelinde aşağıdaki etik görev ve sorumluluklara sahip olmalıdır:

Genel Görev ve Sorumluluklar

Editörler, Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD)'nde yayınlanan her yayından sorumludur. Bu sorumluluk bağlamında editörler, aşağıdaki rol ve yükümlülükleri taşımaktadır:

Okuyucuların ve yazarların bilgi ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik çaba sarf etme,
Sürekli olarak derginin gelişimini sağlama,
Dergide yayınlanan çalışmaların kalitesini geliştirmeye yönelik süreçleri yürütme,
Düşünce özgürlüğünü destekleme,
Akademik açıdan bütünlüğü sağlanma,
Fikri mülkiyet hakları ve etik standartlardan taviz vermeden iş süreçlerini devam ettirme,
Düzeltme, açıklama gerektiren konularda yayın açısından açıklık ve şeffaflık gösterme.

Okuyucu İle İlişkiler

Editörler tüm okuyucu, araştırmacı ve uygulayıcıların ihtiyaç duydukları bilgi, beceri ve deneyim beklentilerini dikkate alarak karar vermelidir. Yayınlanan çalışmaların okuyucu, araştırmacı, uygulayıcı ve bilimsel literatüre katkı sağlamasına ve özgün nitelikte olmasına dikkat etmelidir. Ayrıca editörler okuyucu, araştırmacı ve uygulayıcılardan gelen geri bildirimleri dikkate almak, açıklayıcı ve bilgilendirici geri bildirim vermekle yükümlüdür.

Yazarlar İle İlişkiler

Editörlerin yazarlara karşı görev ve sorumlulukları aşağıdaki şekildedir:
Editörler, çalışmaların önemi, özgün değeri, geçerliliği, anlatımın açıklığı ve derginin amaç ve hedeflerine dayanarak olumlu ya da olumsuz karar vermelidir.
Editörler, yayın kapsamına uygun olan çalışmaları ciddi problemi olmadığı sürece ön değerlendirme aşamasına almalıdır.
Editörler, çalışma ile ilgili ciddi bir sorun olmadıkça, olumlu yöndeki hakem önerilerini göz ardı etmemelidir.
Yeni editörler, çalışmalara yönelik olarak önceki editör(ler) tarafından verilen kararları ciddi bir sorun olmadıkça değiştirmemelidir.
"Kör Hakemlik ve Değerlendirme Süreci" mutlaka yayınlanmalı ve editörler tanımlanan süreçlerde yaşanabilecek sapmaların önüne geçmelidir.
Editörler, yazarlar tarafından kendilerinden beklenecek her konuyu ayrıntılı olarak içeren bir "Yazar Rehberi" yayınlamalıdır. Bu rehberler belirli zaman aralıklarında güncellenmelidir.
Yazarlara açıklayıcı ve bilgilendirici şekilde bildirim ve dönüş sağlanmalıdır.

Hakemler İle İlişkiler

Editörlerin hakemlere karşı görev ve sorumlulukları aşağıdaki şekildedir:

Hakemleri çalışmanın konusuna uygun olarak belirlemelidir.
Hakemlerin değerlendirme aşamasında ihtiyaç duyacakları bilgi ve rehberleri sağlamakla yükümlüdür.
Yazarlar ve hakemler arasından çıkar çatışması olup olmadığını gözetmek durumundadır.
Körleme hakemlik bağlamında hakemlerin kimlik bilgilerini gizli tutmalıdır.
Hakemleri tarafsız, bilimsel ve nesnel bir dille çalışmayı değerlendirmeleri için teşvik etmelidir.
Hakemleri zamanında dönüş ve performans gibi ölçütlerle değerlendirmelidir.
Hakemlerin performansını artırıcı uygulama ve politikalar belirlemelidir.
Hakem havuzunun dinamik şekilde güncellenmesi konusunda gerekli adımları atmalıdır.
Nezaketsiz ve bilimsel olmayan değerlendirmeleri engellemelidir.
Hakem havuzunun geniş bir yelpazeden oluşması için adımlar atmalıdır.

Yayın Kurulu İle İlişkiler

Editörler, tüm yayın kurulu üyelerinin süreçleri yayın politikaları ve yönergelere uygun ilerletmesini sağlamalıdır. Yayın kurulu üyelerini yayın politikaları hakkında bilgilendirmeli ve gelişmelerden haberdar etmelidir. Yeni yayın kurulu üyelerini yayın politikaları konusunda eğitmeli, ihtiyaç duydukları bilgileri sağlamalıdır.

Ayrıca editörler;

Yayın kurulu üyelerinin çalışmaları tarafsız ve bağımsız olarak değerlendirmelerini sağlamalıdır.
Yeni yayın kurulu üyelerini, katkı sağlayabilir ve uygun nitelikte belirlemelidir.
Yayın kurulu üyelerinin uzmanlık alanına uygun çalışmaları değerlendirme için göndermelidir.
Yayın kurulu ile düzenli olarak etkileşim içerisinde olmalıdır.
Yayın kurulu ile belirli aralıklarla yayın politikalarının ve derginin gelişimi için toplantılar düzenlemelidir.

Dergi Sahibi ve Yayıncı İle İlişkiler

Editörler ve yayıncı arasındaki ilişki editoryal bağımsızlık ilkesine dayanmaktadır.

Editoryal ve Kör Hakemlik Süreçleri

Editörler; dergi yayın politikalarında yer alan "Kör Hakemlik ve Değerlendirme Süreci" politikalarını uygulamakla yükümlüdür. Bu bağlamda editörler her çalışmanın adil, tarafsız ve zamanında değerlendirme sürecinin tamamlanmasını sağlar.

Kalite Güvencesi

Editörler; dergide yayınlanan her makalenin dergi yayın politikaları ve uluslararası standartlara uygun olarak yayınlanmasından sorumludur.

Kişisel Verilerin Korunması

Editörler; değerlendirilen çalışmalarda yer alan deneklere veya görsellere ilişkin kişisel verilerin korunmasını sağlamakla yükümlüdür. Çalışmalarda kullanılan bireylerin açık rızası belgeli olmadığı sürece çalışmayı reddetmekle görevlidir. Ayrıca editörler; yazar, hakem ve okuyucuların bireysel verilerini korumaktan sorumludur.

Etik Kurul, İnsan ve Hayvan Hakları

Editörler; değerlendirilen çalışmalarda insan ve hayvan haklarının korunmasını sağlamakla yükümlüdür. Çalışmalarda kullanılan deneklere ilişkin etik kurul onayı, deneysel araştırmalara ilişkin izinlerin olmadığı durumlarda çalışmayı reddetmekle sorumludur.
Olası suistimal ve görevi kötüye kullanmaya karşı önlem

Editörler; olası suistimal ve görevi kötüye kullanma işlemlerine karşı önlem almakla yükümlüdür. Bu duruma yönelik şikayetlerin belirlenmesi ve değerlendirilmesi konusunda titiz ve nesnel bir soruşturma yapmanın yanı sıra, konuyla ilgili bulguların paylaşılması editörün sorumlulukları arasında yer almaktadır.

Akademik Yayın Bütünlüğünü Sağlamak

Editörler çalışmalarda yer alan hata, tutarsızlık ya da yanlış yönlendirme içeren yargıların hızlı bir şekilde düzeltilmesini sağlamalıdır.

Fikri Mülkiyet Haklarının Korunması

Editörler; yayınlanan tüm makalelerin fikri mülkiyet hakkını korumakla, olası ihlallerde derginin ve yazar(lar)ın haklarını savunmakla yükümlüdür. Ayrıca editörler yayınlanan tüm makalelerdeki içeriklerin başka yayınların fikri mülkiyet haklarını ihlal etmemesi adına gerekli önlemleri almakla yükümlüdür.

Yapıcılık ve Tartışmaya Açıklık

Editörler;

Dergide yayınlanan eserlere ilişkin ikna edici eleştirileri dikkate almalı ve bu eleştirilere yönelik yapıcı bir tutum sergilemelidir.
Eleştirilen çalışmaların yazar(lar)ına cevap hakkı tanımalıdır.
Olumsuz sonuçlar içeren çalışmaları göz ardı etmemeli ya da dışlamamalıdır.

Şikayetler
Editörler; yazar, hakem veya okuyuculardan gelen şikayetleri dikkatlice inceleyerek aydınlatıcı ve açıklayıcı bir şekilde yanıt vermekle yükümlüdür.

Politik ve Ticari Kaygılar

Dergi sahibi, yayıncı ve diğer hiçbir politik ve ticari unsur, editörlerin bağımsız karar almalarını etkilemez.

Çıkar Çatışmaları

Editörler; yazar(lar), hakemler ve diğer editörler arasındaki çıkar çatışmalarını göz önünde bulundurarak, çalışmaların yayın sürecinin bağımsız ve tarafsız bir şekilde tamamlamasını garanti eder.

Hakemlerin Etik Sorumlulukları

Tüm çalışmaların "Körleme Hakemlik" ile değerlendirilmesi yayın kalitesini doğrudan etkilemektedir. Bu süreç yayının nesnel ve bağımsız değerlendirilmesi ile güven sağlar. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD) değerlendirme süreci çift taraflı kör hakemlik ilkesiyle yürütülür.

Hakemler yazarlar ile doğrudan iletişime geçemez, değerlendirme ve yorumlar dergi yönetim sistemi aracılığıyla iletilir. Bu süreçte değerlendirme formları ve tam metinler üzerindeki hakem yorumları editör aracılığıyla yazar(lar)a iletilir. Bu bağlamda Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD) için çalışma değerlendiren hakemlerin aşağıdaki etik sorumluluklara sahip olması beklenmektedir:

Sadece uzmanlık alanı ile ilgili çalışmaları değerlendirmeyi kabul etmelidir.
Tarafsızlık ve gizlilik içerisinde değerlendirme yapmalıdır.
Değerlendirme sürecinde çıkar çatışması ile karşı karşıya olduğunu düşünürse, çalışmayı incelemeyi reddederek, dergi editörünü bilgilendirmelidir.
Gizlilik ilkesi gereği inceledikleri çalışmaları değerlendirme sürecinden sonra imha etmelidir.
İnceledikleri çalışmaların sadece nihai versiyonlarını ancak yayınlandıktan sonra kullanabilir.
Değerlendirmeyi nesnel bir şekilde sadece çalışmanın içeriği ile ilgili olarak yapmalıdır.
Milliyet, cinsiyet, dini inançlar, siyasal inançlar ve ticari kaygıların değerlendirmeye etki etmesine izin vermemelidir.
Değerlendirmeyi yapıcı ve nazik bir dille yapmalıdır. Düşmanlık, iftira ve hakaret içeren aşağılayıcı kişisel yorumlar yapmamalıdır.
Değerlendirmeyi kabul ettikleri çalışmayı zamanında ve yukarıdaki etik sorumluluklarda gerçekleştirmelidir.

Yayıncının Etik Sorumlukları

Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD) yayıncısı olan Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi, kâr amacı gütmeyen bir devlet üniversitesidir. Bu bağlamda Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi, Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD) ile ilgili aşağıdaki etik sorumlulukların bilinciyle hareket etmektedir:

Editörler, Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD)'ne gönderilen çalışmaların tüm süreçlerinden sorumludur. Bu çerçevede ekonomik ya da politik kazançlar göz önüne alınmaksızın karar verici kişiler editörlerdir.
Bağımsız editör kararı oluşturulmasını taahhüt eder.
Editörlere ilişkin her türlü bilimsel suistimal, atıf çeteciliği ve intihalle ilgili önlemleri alma sorumluluğuna sahiptir.

Etik Olmayan Bir Durumla Karşılaşırsanız

Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (OHUİİBFD)'nde yukarıda bahsedilen etik sorumluluklar ve dışında etik olmayan bir davranış veya içerikle karşılaşırsanız lütfen ohuiibfdergisi@gmail.com adresine e-posta yoluyla bildiriniz.