Yüzyıllar boyunca dinî gelenekler, “ilahî gözetim” kavramını ahlaki çerçevelerine dâhil ederek etik davranışı şekillendirmek ve toplumsal-manevî iyiliği teşvik etmek için kullanmışlardır. Ancak “gözetleyen tanrı” fikri, inançlı bireylerin zihinleri ve eylemleri üzerinde tam bir denetim duygusu yaratmaktadır. İlahi varlıkların, ataların ruhlarının, kutsal metinlerin ve dijital dinî bildirimlerin gözetimi altında bireyler çoğu zaman derin bir sorumluluk duygusuyla birlikte sıkıntı, psikolojik stres ve dinî tarihler, inançlar ve değerlere yetişme baskısı geliştirmektedir. Jeremy Bentham’ın “panoptikon” kavramından yararlanan bu çalışma, “İlahi Gözetim” olgusunu deneyimlerken bireyde oluşabilecek kaygı türlerini ortaya koymaktadır. Gözetim, psikoloji ve din üzerine geliştirilen kuramlardan alınan içgörüler doğrultusunda bu makale, Hinduizm’deki Mahākumbha ve Śrāddha gibi ritüel ve uygulamaların yalnızca ahlaki sorumluluk yaratmakla kalmayıp Hindu inananların zihninde psikolojik yük ve stres de oluşturduğunu incelemektedir. Çalışmanın bulguları, kutsal metinler, medya, yönetişim ve psikolojik koşullanmanın kesişen etkileri aracılığıyla Hindu inananların zihninde ilahi ve atalardan kalan hafızanın nasıl harekete geçirildiğini ortaya koymaktadır. Ayrıca araştırma, din bağlamında geleneksel gözetimden dijital aracılı gözetim biçimlerine doğru yaşanan dönüşüme de vurgu yapmaktadır.
For centuries, religious traditions have incorporated the concept of “divine surveillance” into their moral frameworks, using it to shape ethical behavior and promote social and moral well-being. However, this idea of “watching deity” creates a sense of total control over the minds and actions of faithful believers. Under the watchful eyes of divine entities, ancestral spirits, sacred scriptures, and digital religious notifications, individuals often develop a deep sense of accountability along with distress, resulting in psychological stress and a pressure to meet the religious timelines, beliefs, and values. Drawing upon Jeremy Bentham’s concept of “panopticon”, this study showcases the kind of anxiety one can be instilled with while navigating through the phenomenon of “Divine Gaze”. Taking insights from theories revolving around surveillance, psychology, and religion, this paper examines the rituals and practices of Hinduism, like Mahākumbha and Śrāddha that not only cultivate moral accountability but also impose psychological burden and stress on the minds of Hindu believers. The findings of the study reveal how divine and ancestral memory is invoked in the minds of Hindu believers through the intersecting influences of scriptures, media, governance, and psychological conditioning. Further, the research also emphasizes the shift from traditional to digitally mediated surveillance in the context of religion.
Mental Health Hinduism Dharmic Gaze Ancestral Gaze Religious Practices Surveillance
| Birincil Dil | İngilizce |
|---|---|
| Konular | Dini Araştırmalar (Diğer) |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 11 Ağustos 2025 |
| Kabul Tarihi | 23 Şubat 2026 |
| Erken Görünüm Tarihi | 8 Nisan 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.17335/sakaifd.1761285 |
| IZ | https://izlik.org/JA47HJ59BK |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Sayı: Advanced Online Publication |
Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (SAUIFD), Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi tarafından yayınlanan hakemli bir akademik dergidir.
Dergi, ulusal ve uluslararası düzeyde bilimsel niteliklere sahip çalışmaları yayınlayarak ilahiyat ve dini araştırmalar alanlarında bilgi birikimine katkıda bulunmayı ve bu alanlarda öncü bir dergi olmayı amaçlamaktadır.
Dergimizin kapsamı genel olarak din ile ilişkili tüm araştırma alanlarını içermektedir. İslam, Yahudilik, Hristiyanlık, Uzak Doğu dinleri ve modern inançlara dair araştırma ve derleme makaleleri yayınlanabilmektedir. İlahiyatın temel alanlarının yanında din ile ilişkili olduğu sürece eğitim, sosyoloji, psikoloji, felsefe, tarih, dil, kültür, edebiyat, sanat, sağlık, siyaset, Osmanlı ve Orta Doğu çalışmalarına da dergimizde yer verilmektedir.
Derginin yayın dili Türkçe'dir. Ayrıca İngilizce ve Arapça bilimsel çalışmalar da yayınlanır.
Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, ilahiyat ve dini araştırmalar alanında makaleler yayınlayan uluslararası ve hakemli bir dergidir.
Dergi yılda iki kez Haziran ve Aralık aylarında yayınlanır.
Yayın dili Türkçe, İngilizce ve Arapça'dır.
Makalelerde (tezlerden üretilen makaleler de dahil) benzerlik oranı azami %20'dir.
Dergiye gönderilen makaleler orijinal olmalı, daha önce yayınlanmamış ve aynı anda başka bir yerde yayınlanması için gönderilmemiş olmalıdır.
Herhangi bir Editörün, dergiye makale göndermesi durumunda Editörün, editör paneline ulaşımı engellenir. Editör, tüm süreçleri bir yazar olarak takip eder. Süreç tamamlandıktan sonra Editör yetkisi tekrar kendisine verilir.
Makaleler dipnot, kaynakça ve özetler de dahil olmak üzere 9.000 kelimeden fazla olmamalıdır. Hakemlik süreçlerinde bu sayının aşılmasına izin verilebilmektedir.
Makalelerde, 200–250 kelime arasında Türkçe ve İngilizce özet bulunmalı (her iki özet de 250 kelimeyi geçmemeli) ve her iki dilde 3–5 anahtar kelime eklenmelidir. Anahtar kelimelerin ilki ilgili disipline ait olmalı ve her bir anahtar kelimenin ilk harfi büyük harfle yazılmalıdır.
Makalelerde atıf ve kaynakça için İSNAD 2. Edisyon atıf sistemi kullanılmalıdır. Yazarlar İSNAD 2. Edisyon dipnotlu ya da metiniçi atıf sistemini tercih edebilir.
Yazarların atıf ve kaynakça için Zotero, Mendeley ya da Endnote gibi bir program kullanmaları gerekmektedir. İsnad atıf sisteminin Zotero, Mendeley ve EndNote şablonları bulunmaktadır.
Arapça metinlerde Traditional Arabic yazı tipi kullanılmalıdır.
Yazarlar İngiliz İngilizcesi veya Amerikan İngilizcesinden birini tercih edebilir; ancak makale boyunca seçilen yazım ve dil kullanımı tutarlı biçimde sürdürülmelidir.
Çalışma için gerekli ise Etik Kurul İzin Belgesi'nin onaylı hali sisteme yüklenmelidir.
Telif Hakkı Sözleşmesi ve Yazar Kabul Formu makale gönderilirken sisteme yüklenmelidir.
Dergi, 1 Ağustos 2025 tarihinden itibaren sürekli makale kabulüne açıktır. Makale başvurularının yoğunluğuna bağlı olarak, dergi önceden duyuru yapmaksızın makale kabulünü geçici olarak askıya alma hakkını saklı tutar.
Yazar çeşitliliğinin sağlanması ve daha fazla araştırmacıya makale yayınlama imkanı sunulması amacıyla üst üste iki yıl aynı yazarın makalesi yayınlanmaz.
Makale yoğunluğu nedeniyle, aynı yazarın bir sayı döneminde yalnızca bir makalesi değerlendirmeye alınır. Bu nedenle, ilgili dönemde makalesi iade/red edilen yazarın, aynı sayı dönemi içerisinde gönderdiği diğer makaleler işleme alınmadan iade edilir.
Dergide 2026 yılı itibariyle kitap değerlendirme yazıları kabul edilmeyecektir.
Makalenizi dergi makale şablonuna uygun olarak hazırlayınız.
• Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (SAUIFD) makale gönderimi, hakemlik ve editörlük süreçleri, mizanpaj ve yayın basımı (sayfa veya renk ücretleri) için herhangi bir ücret talep etmemektedir.
• SAUIFD yazarlara, hakemlere, editörlere ve yayın kuruluna herhangi bir ücret ödememektedir.
• SAUIFD’deki makalelerin okunması ve indirilmesi ücretsizdir.
• SAUIFD araştırma literatürüne ücretsiz erişimi teşvik eden Budapeşte Açık Erişim Girişimini (BOAI: Budapest Open Access Initiative) imzalamış ve bu girişimde açıklanmış olan Açık Erişim İlkeleri’ni kabul etmiştir.
• SAUIFD’deki tüm eserler TÜBİTAK ULAKBİM DergiPark aracılığıyla LOCKSS (Lots Of Copies Keep Stuff Safe) sistemi ile arşivlenmektedir.
• SAUIFD yayın politikası gereği ilan, reklam, sponsorluk vb. faaliyetleri kabul etmemektedir.
• SAUIFD, abonelik ücreti talep etmeyen açık erişimli bir dergidir.
• Makalelerin profesyonel kalitede reprodüksiyonlarına ihtiyaç duyanlar için yeniden baskı hizmeti sunmuyoruz.
* Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi'nin tüm giderleri Sakarya Üniversitesi tarafından karşılanmaktadır.

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
SAUIFD bilginin yayılması ve zenginleşmesi için Açık Erişim Politikasına uymaktadır.